به گزارش ایسنا، تشکر از یک رایانه، یک جنگل یا یک هوش مصنوعی آنقدرها که به نظر می‌رسد، غیرمنطقی نیست. یک مجموعه جدید از پنج مطالعه نشان می‌دهد که افراد به طور طبیعی وقتی حس می‌کنند موارد غیرانسانی دارای نیت‌های انسانی هستند، سپاسگزار می‌شوند.

به نقل از اس‌اف، شخصیت‌بخشی محرک اصلی ماجراست. وقتی محققان شرکت‌کنندگان را برای فکر کردن به رایانه‌ها یا جنگل‌های بارانی از نظر انسانی آماده کردند، آن شرکت‌کنندگان به طور قابل توجهی نسبت به کسانی که توصیف مکانیکی به آنها داده شده بود، سپاسگزارتر بودند.

قدردانی نسبت به طبیعت می‌تواند عملی شود. شرکت‌کنندگانی که نسبت به جنگل‌های بارانی آمازون یا یک جریان اقیانوسی سپاسگزار بودند، نیت‌های قوی‌تری برای برداشتن گام‌های طرفدار محیط زیست در مورد آنها گزارش کردند.

گفتن «متشکرم» به چت جی‌پی‌تی ممکن است منعکس‌کننده یک پاسخ عمیقا انسانی باشد. به نظر می‌رسد افراد مدار عاطفی مشابهی را که در مورد سپاسگزاری از دوستان شکل داده‌اند، برای هر سیستمی که حتی لحظه‌ای احساس می‌کنند سعی در کمک به آنها دارد، گسترش می‌دهند.

سم آلتمن، مدیرعامل اوپن ای‌آی، به تازگی فاش کرده که شرکتش «ده‌ها میلیون» دلار صرف برق کرده است تا پیام‌های «تشکر» کاربران ارسال شده به چت جی‌پی‌تی را پردازش کند. بسیاری از مردم به این موضوع خندیدند. برخی دیگر تشکر کردن را بی‌فایده خواندند. اما مجموعه‌ای جدید از تحقیقات نشان می‌دهد که این کاربران مودب ممکن است به چیزی عمیقا انسانی و از نظر روانشناختی معنادار توجه داشته باشند.

گروهی از محققان مجموعه‌ای از پنج مطالعه را منتشر کرده‌اند که استدلال می‌کنند قدردانی از موارد غیرانسانی مانند رایانه‌ها، جنگل‌ها، جریان‌های اقیانوسی و هوش مصنوعی، به هیچ وجه غیرمنطقی نیست. به نظر می‌رسد آنها از منطق عاطفی مشابهی که برای تشکر از اشخاص به کار می‌رود، استفاده می‌کنند. این توسط یک عادت ذهنی بسیار رایج هدایت می‌شود که رفتار با موارد غیرانسانی به گونه‌ای که گویی دارای ویژگی‌های انسانی هستند، است. اکثر مردم این را صرفا به عنوان شخصیت‌پردازی یا دیدن ویژگی‌های انسانی، مانند نیت یا آگاهی، در چیزی که انسان نیست، می‌شناسند.

در این تحقیق، ۲۰۱۹ شرکت‌کننده در پنج مطالعه شرکت داشتند و مشاهده شد که این اثر صرف نظر از اینکه هدف یک ماشین، یک جنگل یا یک سیستم آب و هوایی است، به یک شکل عمل می‌کند. وقتی چیزی طوری به نظر می‌رسد که انگار می‌خواهد به شما کمک کند، قدردانی به طور طبیعی به دنبال آن می‌آید، درست همانطور که اگر دوستی به شما لطفی کرده باشد، این اتفاق می‌افتد.

هرچه رفتار انسانی‌تری داشته باشید، تشکر بیشتری دریافت می‌کنید

مطالعه اول بررسی کرد که آیا ارتباط طبیعی بین تمایل فرد به شخصیت بخشیدن به چیزها و احساسات روزمره قدردانی آنها نسبت به اشیاء غیرانسانی وجود دارد یا خیر. محققان حدود ۴۰۰ شرکت‌کننده بزرگسال را در ایالات متحده از طریق یک پلتفرم تحقیقاتی آنلاین استخدام کردند. از شرکت‌کنندگان خواسته شد تا در مورد چهار گزینه غیرانسانی که در طول هفته گذشته با آنها مواجه شده بودند، فکر کنند، دو مورد مصنوعی، مانند ماشین‌ها یا دستگاه‌ها و دو گزینه طبیعی، مانند حیوانات یا مناظر، سپس پاسخ‌های عاطفی خود، از جمله قدردانی، نسبت به هر یک را ارزیابی کنند.

افرادی که در معیار استاندارد تمایل به شخصیت بخشیدن به چیزها امتیاز بالاتری کسب کردند، گزارش دادند که نسبت به چیزهای طبیعی و مصنوعی غیرانسانی به طور قابل توجهی سپاسگزارتر هستند. این ارتباط حتی پس از اینکه محققان این احتمال را در نظر گرفتند که مردم به سادگی همه چیز را مثبت ارزیابی می‌کنند، همچنان پابرجا بود. به عبارت ساده هرچه کسی بیشتر موارد انسان‌مانند را در چیزهای اطراف خودش ببیند، نسبت به آن چیزها سپاسگزارتر است.

مطالعات دوم و سوم سوال دقیق‌تری را مطرح کردند. اینکه آیا تغییر ساده‌ طرز فکر فرد در مورد یک شیء غیرانسانی می‌تواند باعث شود که او نسبت به آن شیء احساس قدردانی کند یا خیر؟ 

در مطالعه‌ دوم، تقریبا ۳۳۰ شرکت‌کننده‌ بزرگسال آمریکایی به طور تصادفی برای خواندن یکی از دو متن کوتاه در مورد رایانه‌ها انتخاب شدند. یک متن، رایانه‌ها را با اصطلاحات انسانی توصیف می‌کرد و نشان می‌داد که آنها ممکن است خودآگاه، هوشیار و حتی قادر به خواستن یا داشتن تردید در انجام کارها باشند. متن دیگر، رایانه‌ها را با اصطلاحات کاملا مکانیکی توصیف می‌کرد و صریحا بیان می‌کرد که آنها خودآگاه نیستند و هیچ زندگی درونی ندارند.

شرکت‌کنندگان پس از خواندن متن تعیین‌شده، به طور خلاصه در مورد افکار خود در مورد رایانه‌ها نوشتند، سپس میزان پاسخگویی رایانه و میزان قدردانی خود را نسبت به آن ارزیابی کردند. کسانی که توصیف انسان‌مانند را خوانده بودند، قدردانی بیشتری را گزارش کردند. احساس پاسخگویی، یعنی احساس اینکه چیزی شما را درک می‌کند، تأیید می‌کند و به شما اهمیت می‌دهد، به عنوان پیوند کلیدی بین شخصیت‌بخشی و قدردانی شناخته شد.

مطالعه سوم این طرح را با هدف قرار دادن جنگل‌های بارانی آمازون تکرار کرد. شرکت‌کنندگان یا متنی را می‌خواندند که جنگل را با عباراتی شبیه به انسان توصیف می‌کرد یا متنی را که همان فرآیندهای زیستی را با زبانی سرد و مکانیکی توصیف می‌کرد. باز هم، توصیف شخصیت‌بخش منجر به پاسخگویی ادراک‌شده بیشتر و قدردانی بیشتر شد. مطالعه سوم همچنین از شرکت‌کنندگان پرسید که چقدر مایل به انجام اقدامات زیست‌محیطی، مانند صرفه‌جویی در مصرف آب یا نوشتن نامه به دولت هستند. کسانی که به آنها احساس قدردانی نسبت به جنگل‌های بارانی داده شد، تمایل بیشتری برای محافظت از آن ابراز کردند.

مطالعات چهارم و پنجم بررسی کردند که وقتی منفعت در سناریو گنجانده می‌شود، چه اتفاقی می‌افتد. در مطالعه چهارم شرکت‌کنندگان یک بازی اقتصادی آنلاین انجام دادند که در آن به آنها القا می‌شد که حریفشان یا یک برنامه رایانه‌ای بی‌ذهن است یا یک هوش مصنوعی دارای ذهن. محققان میزان سخاوتمندی حریف را کنترل می‌کردند، در حالی که پرداخت‌های پاداش شرکت‌کنندگان به اعتبارات بازی وابسته بود. وقتی شرکت‌کنندگان معتقد بودند که حریفشان یک هوش مصنوعی دارای ذهن است و هوش مصنوعی با آنها سخاوتمندانه رفتار می‌کند، بیشترین قدردانی را احساس می‌کردند و پس از آن اعتماد بیشتری نسبت به هوش مصنوعی گزارش می‌کردند.

مطالعه پنجم به یک جریان اقیانوسی واقعی پرداخت که اثرات آن را می‌توان به صورت مفید یا مضر برای منافع شرکت‌کنندگان در نظر گرفت. وقتی افراد هم به جریان شخصیت بخشیدند و هم بر مزایای آن تمرکز کردند، احساس قدردانی بیشتری کردند و در نتیجه انگیزه بیشتری برای حمایت از اقدامات طرفدار محیط زیست داشتند.

روی هم رفته، این پنج مطالعه، تصویر ثابتی را ترسیم می‌کنند. قدردانی صرفا یک معامله انسان با انسان نیست. برای سپاسگزاری نیازی نیست که هدف مورد نظر واقعا یک انسان باشد. فقط لازم است که هدف مورد نظر دارای همدلی و نیت خوب دیده شود.

تشویق مردم به شخصیت بخشیدن به طبیعت می‌تواند راهی مفید برای ایجاد نیات طرفدار محیط زیست باشد. این رویکردی است که نه با سخنرانی در مورد حقایق زیست‌محیطی، بلکه با بهره‌گیری از یک عادت ذهنی که انسان‌ها از قبل دارند، عمل می‌کند.

در مورد آن دسته از کاربران چت جی‌پی‌تی که برای این هوش مصنوعی دیجیتال پیام «تشکر» می‌فرستند، باید گفت که این تحقیق نشان می‌دهد که ممکن است در مورد قدردانی بی‌منطق رفتار نکنند. آنها ممکن است کاری بسیار انسانی انجام دهند و آن پاسخ به ابزاری است که دست‌کم برای لحظه‌ای به آنها کمک کرده است.