ازدواج در فرهنگ ایرانی همیشه همراه با جشنها، آیینها و رسمهای مختلف بوده است. بسیاری از این سنتها هنوز در بعضی شهرها و روستاها دیده میشوند، اما برخی از آنها آنقدر عجیب و متفاوت هستند که امروزه شنیدنشان برای بسیاری از افراد شگفتانگیز است. در ادامه با عجیبترین رسمهای ازدواج در ایران در گذشته و برخی مناطق محلی آشنا میشویم.
شالاندازی برای خواستگاری
در این رسم پسران جوان و نوجوان شالی برداشته و از سوراخ بالای بام که محل خارج شدن دود تنور و تهویه است و به آن در زبان ترکی «باجا» میگویند، شال خود را پایین میاندازند. صاحبخانه نیز مقداری آجیل و شیرینی در گوشه شال میبندد تا پسر آن را بالا بکشد. اگر پسر خواهان دختر خانواده باشد، شال را بالا نمیکشد.
رسم کفش دزدی
در بعضی مراسم عروسی، دوستان داماد کفش او را میدزدیدند و در ازای پس دادن آن هدیه یا پول میگرفتند.
بریدن روبان هنگام ورود عروس
در بعضی مناطق هنگام ورود عروس به خانه داماد روبانی جلوی در میبستند و داماد باید برای باز کردن آن هدیهای میداد.
رسم پاانداز
وقتی عروس وارد خانه جدید میشد، داماد یا خانواده او هدیهای به عروس میدادند که به آن «پاانداز» میگفتند. پاگشا مراسمی است که اقوام عروس و داماد در ایران در منزل خودشان برگزار میکنند که پای زوج جدید بعد از عروسی یا عقد به منزل آنها باز شود. رونما هدیه ایست که در این میهمانی رد وبدل میشود. در اقليت اقوام ايراني روايت است در گذشته عروس برای قطع علاقه از خانه پدری، تا چهل روز نباید به خانه پدر بازمیگشت.
هدیه دادن سیب به عروس
در برخی مناطق داماد هنگام دیدن عروس سیبی به او میداد که نماد عشق و زیبایی بود. البته در بعضی مناطق به این رسم آلما آتان میگویند که سیب را به سمت عروس پرتاب میکنند.
آینه گرفتن جلوی عروس
وقتی عروس وارد مراسم میشد، آینهای جلوی او میگرفتند تا ابتدا چهره خود را در آن ببیند. در بعضی مناطق نیز خواهر داماد زمان بدرقه عروس به خانه همسر، آینهای را جلوی صورت عروس میگیرد.
جمعبندی
آیینهای ازدواج در ایران ترکیبی از سنت، باورهای قدیمی و نمادهای فرهنگی هستند. برخی از این رسمها هنوز هم در بسیاری از مراسم عروسی دیده میشوند و بخشی از هویت فرهنگی مردم ایران را شکل میدهند.