به گزارش ایرنا، وبگاه لایو سایِنس در گزارشی آورده است:
چه در حال تماشای یک خورشیدگرفتگی باشید و چه از طریق تلسکوپ به سطح ماه نگاه کنید، دلایل زیادی برای خیرهشدن به ماه وجود دارد؛ اما آیا ماه از همه جای زمین یکسان دیده میشود؟
پاملا گی (Pamela Gay)، دانشمند ارشد مؤسسه علوم سیارهای، میگوید: اینکه ماه و ستارگان چگونه به نظر ما میرسند، به زاویه دید ما بستگی دارد.
از قطب شمال تا قطب جنوب
اگر از قطب شمال زمین به ماه کامل نگاه کنید، دهانه معروف تیکو را در پایین ماه خواهید دید. اما اگر در قطب جنوب باشید، همان دهانه در بالای ماه دیده میشود.
در مناطق معتدل، این تغییرات با شدت کمتری رخ میدهد؛ برای مثال، جهت ماه در نیوزیلند نسبت به آمریکا حدود ۹۷ درجه تفاوت دارد. این زاویه به اختلاف عرض جغرافیایی بین دو مکان بستگی دارد؛ به عبارت دیگر، در حالی که یک ناظر در آمریکا ممکن است لکههای ماه را شبیه چهره یک انسان ببیند، برای کسی در استرالیا، همان لکهها شبیه یک خرگوش در حال پرش است.
این اتفاق به این دلیل رخ میدهد که زاویه دید شما نسبت به اجرام آسمانی هنگام حرکت بین عرضهای جغرافیایی تغییر میکند. ناظران در دو سوی زمین، ماه را از زوایای کاملاً متفاوتی میبینند.
با این حال، همه مکانها روی زمین تقریباً یک چهره از ماه را میبینند. دلیلش این است که ماه دقیقاً در همان مدتی که به دور زمین میچرخد، یک بار هم به دور خود میچرخد؛ به این پدیده چرخش همزمان میگویند.
از هلال تا قایق
مراحل ماه در هر چرخه قمری (۲۹.۵ روزه) در نیمکره شمالی و جنوبی متفاوت است.
کاترین میلر (Catherine Miller)، متخصص رصدخانه در کالج میدلبری، میگوید: این نتیجه نحوه قرارگیری خط افق نسبت به موقعیت زمین، ماه و خورشید است. دور از استوا، مرز بین بخش روشن و تاریک ماه تقریباً عمودی است، بنابراین مراحل ماه به صورت افقی پیشرفت میکنند.
ناظران نیمکره شمالی ماه را از راست به چپ در حال رشد و کوچک شدن میبینند، اما در نیمکره جنوبی برعکس است.
در خط استوا، اوضاع جالبتر میشود. ماه در زمان طلوع، به جای اینکه به صورت افقی رشد کند، به صورت عمودی کشیده میشود. به همین دلیل، ماه هلالی اغلب شبیه یک قایق به نظر میرسد.
تغییرات در طول یک شب
میلر میگوید در بسیاری از مکانها، به نظر میرسد چهره ماه در طول یک شب به دور مرکز خود میچرخد؛ برای مثال در خط استوا، چهره ماه در طول یک شب حدود ۱۸۰ درجه میچرخد.دلیل این پدیده این است که مدار ماه تقریباً با مسیر مداری زمین به دور خورشید همتراز است. در نتیجه، ماه اغلب نزدیک به بالای سر ناظران در خط استوا عبور میکند.
وقتی ماه از شرق طلوع میکند، پس از عبور از بالای سر ما، در غرب غروب میکند. هنگام طلوع ماه، شرق روبهروی شما قرار دارد، اما برای دیدن ماه در هنگام غروب، باید بدن خود را ۱۸۰ درجه بچرخانید. پس این ماه نیست که میچرخد، بلکه شما هستید که برای دنبالکردن مسیر ماه، بدن خود را میچرخانید.
این پدیده در عرضهای جغرافیایی بالاتر (نزدیک به قطبها) که ماه از بالای سر عبور نمیکند، رخ نمیدهد.
این غلتیدن ظاهری ماه با دورشدن از استوا به سمت قطبها کاهش مییابد. هرچه ماه از نقطه بالای سر دورتر باشد، کمتر به نظر میرسد که بین طلوع و غروب بچرخد.
دفعه بعد که به سفر رفتید، نگاهی به ماه بیندازید. ممکن است شگفتزده شوید.