کامران ندری در گفتوگو با ایسنا، در پاسخ به این که آیا اجرای طرح کالابرگ و حذف ارز ترجیحی میتواند چالشهای بخش اقتصادی و معیشتی مردم را برطرف کند؟ گفت: با توجه به تجربههای قبلی به نظر میرسد که دولت باید در این بخش پخته تر عمل کند و برای چنین کار مهمی در اقتصاد آمادهتر باشد. ضمن اینکه دولت بارها هشدارها را شنیده بود که نباید یکباره ارز ترجیحی را حذف کند و باید حذف ارز ترجیحی به صورت تدریجی باشد. این موضوع را بارها کارشناسان به دولت گوشزد کرده بودند.
وی افزود: دیگر اینکه به دولت گفته شده بود باید در زمان مناسبی این کار انجام شود نه در شرایطی که هم به لحاظ اجتماعی و هم اقتصادی در اوج تنشها هستیم. این کار نباید در این بازه زمانی اتفاق می افتاد. از طرفی در رابطه با یارانه، دولت اشتباهی را در سال ۱۴۰۱ مرتکب شده بود که دولت پزشکیان هم آن را مرتکب شد و اشتباه نیز این بود که ابتدا ارز ترجیحی را حذف کرد و سپس اعلام کرد می خواهد یارانه دهد بدون اینکه آمادگی لازم را داشته باشد. بدون اینکه همه کسانی که مشمول دریافت یارانه هستند و به درستی هم گفته میشود به صورت فراگیر باید به همه پرداخت شود، در سامانهها ثبت نام کرده باشد.
این کارشناس اقتصادی تصریح کرد: بسیاری از مردم برای دریافت یارانه هنوز در سامانههای دولت ثبت نام نشدهاند. وزیر رفاه هفته پیش اعلام کرد کسانی که یارانه نمی گرفتند ثبت نام کنند ولی چند روزی میشود که با قطعی اینترنت مواجه هستیم و این ثبتنام به راحتی صورت نخواهد گرفت. بنابراین بخش عمدهای از مردم که یارانه دریافت نمیکردند نمی توانند یارانه را در حال حاضر بگیرند و معلوم نیست کی قرار است ثبت نامها انجام شود و چه زمانی واریزها صورت می گیرد.
به گفته وی، عجلهای در این کار نبود و می توانستند صبر کنند ابتدا مردم در سامانهها ثبت نام کنند و بعد ارز ترجیحی حذفشود و به نظر می رسد اقدام شتابزدهای بود.
ندری با بیان اینکه هنوز فرمول پرداخت یک میلیون تومان یارانه کالابرگ هم مشخص نیست، اظهار کرد: هنوز پیش بینی دقیقی از تورمی که این اقدام می تواند ایجاد کند ارائه نشده است و در دولت حرفهای بسیاری در خصوص تورم ناشی از این اقدام عنوان می شود و عدم انسجام و بهم ریختگی واضحی در اجرای کار قابل مشاهده است. بنابراین اگر سه سال پیش این طرح جدید بود و تجربه این کار را نداشتیم ایرادی به آن وارد نبود ولی اینکه مجددا این کار تکرار شود عجیب است.
این اقتصاددان با بیان اینکه هنوز هم دیر نشده و میتوان با اقدامات تکمیلی درصد موفقیت طرح را بیشتر کرد، گفت: مسئولان ذیربط میتوانند برآوردی از تورمی که این اقدام میتواند ایجاد کند به مردم ارائه دهند و اعلام کنند که تورم از چه محدودهای بالاتر باشد این رقم تعدیل می شود. می توانند به مردم اطمینان دهند که این یک میلیون تومان در یک بازه زمانی معین به حساب مردم واریز میشود. اینکه با مردم صحبت کنند و اطمینان دهند که تورم ناشی از این اقدام را دولت جبران و تا جای ممکن خنثی میکند، بسیار مهم است. باید صحبت کنند و بگویند منابع این یارانهها از کجا می آید و به چه شکلی قرار است تامین شود. این موضوعات باید برای مردم توضیح داده شود. قطعا بانک مرکزی باید با این اقدام سیاست انقباضی مناسب در حوزه پولی در پیش بگیرد ولی هنوز از این سیاست خبری نیست.
وی در ادامه گفت: تولیدکنندگان تخممرغ و مرغ گوشتی با مشکل مواجه خواهند شد. بسیاری از آنها در بازارگاه نهادههای دامی مانند ذرت، کنجاله و سویا را با ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومانی خریداری کردهاند و هنوز تحویل نگرفتند. این تولیدکنندگان در حال حاضر که ارز ترجیحی حذف شده بلاتکلیف ماندهاند و ممکن است به زودی ذخیره ذرت و کنجاله آنها به اتمام برسد و نتوانند محمولههای جدید را دریافت کنند. حتما باید در این رابطه دولت اقدامات مناسبی را انجام دهد. حتما باید نظام بانکی آماده باشد که مابهالتفاوت آن به صورت وام در اختیار افراد قرار گیرد تا بتوانند هزینه خرید نهادهها را که قیمتش بالا رفته، جبران کنند.
ندری در پایان گفت: اگر این اقدامات انجام شود میتواند تا حدی چالشهای ایجاد شده ناشی از این اقدام را جبران کرد. ولی اگر صورت نگیرد ممکن است حتی شاهد نظام چند نرخی نیز باشیم و بساط آن به طور کامل جمع نشود.