سفری یک روزه به استان اردبیل داشتم؛ دیاری با فرهنگی ریشهدار که هویت آن بر پیشینه صفوی، آیینهای مذهبی و هنر اصیل استوار است.
در این سفر، همچون دیگر سفرهای استانی، فرصت دیدار و گفتوگو با نخبگان، فعالان و علاقهمندان سه حوزه اصلی میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی فراهم شد. آنچه برای من در این دیدارها اهمیت دارد، بیش از هر چیز شنیدن دغدغهها و پیشنهادها از زبان صاحبان تجربه است؛ تا بتوانیم در بازگشت، برای پیگیری و حل آنها برنامهریزی واقدام کنیم.
میراث فرهنگی
در این بخش، موضوعاتی چون محدودیتهای موجود در حفاظت مطلوب از آثار تاریخی، همکاری سازمان اوقاف با میراث فرهنگی، و تأسیس دفاتر تسهیلگری برای مردمیسازی حفاظت مطرح شد.
دیگر نکات مهم شامل تغییرات در طرح ویژه بافت تاریخی اردبیل، مخالفت با بازگشایی راهها در بافت کهن، لزوم رعایت حریم میراث، توجه به اصول اقلیمی در توسعه شهری، و نیز بهروزرسانی حکمرانی میراث فرهنگی با نگاه به استارتاپها بود.
نمایندگان جامعه دانشگاهی نیز بر ورود هلدینگهای معتبر به حوزه مرمت، رسیدگی به مجموعه شیخ صفیالدین و افزایش اعتبارات حفاظت تأکید داشتند.
گردشگری
فعالان گردشگری استان موضوعات متعددی را مطرح کردند: از تعرفه ترانزیت برق و بستههای حمایتی تا برونسپاری امور به تشکلها.
در حوزه زیرساختها، مسائلی همچون تسهیلات نوسازی مجموعهها، بازگشایی مرز آذربایجان، گردشگری سلامت، ایجاد خط هوایی اردبیل–باکو و منطقه آزاد گردشگری سبلان مورد توجه قرار گرفت.
فعالان آبدرمانی به نرخگذاری و معافیت مالیاتی اشاره کردند. سرمایهگذاران نیز بر لزوم فازبندی طرحها، صدور پروانه برای مجتمعهای نیمهفعال و حمایت مالی از پروژههای شاخص تأکید داشتند.
از دیگر دغدغهها میتوان به توسعه گردشگری زمستانی و ثبت جهانی کوه سبلان، تأمین زیرساختهای گردشگری و راههای دسترسی، مشکلات مالیاتی دفاتر گردشگری، مدیریت تورهای غیرمجاز، اصلاح درگاه ملی مجوزها، ایجاد صندوق حمایت از گردشگری و تقویت روابط با کشور آذربایجان اشاره کرد.
صنایع دستی
هنرمندان و فعالان این حوزه خواستار حمایت بیشتر برای صادرات و حضور در نمایشگاههای خارجی شدند.
از جمله مسائل مهم، مشکلات گمرکی، فروش محصولات ایرانی به نام کشورهای دیگر، اصلاح تعرفه مواد اولیه و انرژی، افزایش سهمیه بیمه صنایع دستی (که اکنون تنها ۵۰ نفر در اردبیل تحت پوششاند) و تخفیف مالیاتی برای تولیدکنندگان بستهبندی بود.
شنیدن این دغدغهها برای من، بهعنوان قائممقام وزير و معاون میراث فرهنگی، فرصتی است برای شناخت دقیقتر ظرفیتها و چالشها. باور دارم که گفتوگو با ریشهها، مسیر مطمئنی برای برنامهریزی آینده است.
در ادامه ی سفر به اردبیل آقایان صدیف بدری و احد بیوته؛ نمایندگان محترم اردبیل از صبح تا شب به اتفاق آقایان سبحانی معاون هماهنگی امور عمرانی و آقای خلیلی معاون امور اقتصادی استانداری به همراه آقای جلیل جباری مدیرکل و معاونان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان ما را همراهی کردند.
بازار قیصریه نیاز به مرمت دارد. بافت تاریخی اردبیل و بقعه شیح صفی الدین اردبیلی، مشهدگاه و چند بنای تاریخی در حال مرمت بازدید کردیم. برخی را رأساً باید انجام دهیم و مواردی را باید با بازآفرینی شهری، شهرداری، راه و شهرسازی، استانداری که هماهنگی لازم را انجام دادیم. از جمله خانه مشروطه که بنای تاریخی است.
در دیدار با آقای مسعود امامى یگانه استاندار درباره مهم ترین کارهای استان صحبت شد. از جمله برگزاری نشست بین المللی فرصت های سرمایه گذاری در اردبیل، تأمین تسهیلات بانکی برای سرمایه گذاران در حوزه گردشگری .
آیت الله عاملی؛ نماینده ولی فقیه و امام جمعه اردبیل با قدردانی از خدمات و تلاش های همکاران میراث فرهنگی در استان بر «بازگشایی محور بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی» با حفظ ملاحظات میراث فرهنگی و بر توسعه کمی و کیفی حوزه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان تأکید داشت.
استان اردبیل دارای ۲۱ موزه است که بالغ بر ۲۳۸۳۶ شیئ فرهنگی را در خود جای داده است. این استان دارای ۹۰۹ اثر تاریخی غیر منقول، ۸۲ اثر منقول، ۲۶ اثر طبیعی و ۷۶ اثر ناملموس در فهرست آثار ملی است.
اردبیل در ۲۲ فروردین ۱۳۷۳ به عنوان استان تأسیس شد. دارای ۱۲ شهرستان است. ۷ نماینده در مجلس شورای اسلامی دارد، استانی است که مهد تاریخ و تمدن و قطب گردشگری کشور است. این استان دارای غارها، آبشارها، جنگل ها، آب گرم ها، پیست اسکی و چشمه ها است.
در ۱۵ دی ۱۳۹۹، شهر عنبران به عنوان شهر ملی گلیم و شهر اصلاندوز به عنوان شهر ملی .ورنى در سطح کشور معرفی شد. اردبیل را با بقعه شیخ صفی الدین پدر شاه اسماعیل، مؤسس و بنیانگذار سلسله صفوی و مروج رسمی مذهب شیعه اثنی عشری در ایران می شناسند که در سال ۱۳۸۹ در فهرست آثار جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.
شهر سرعین شهرت جهانی دارد. کوهستان سبلان و دریاچه شورابیل، جنگل فندقلو، گردنه حیران، دشت مغان، پل های معلق و شیشه ای مشکین شهر از دیگر آثار و جاذبه های گردشگری استان است.
اردبیل زادگاه بزرگانی چون: آیت الله مقدس اردبیلی، آیت الله علی مشکینی، آیت الله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی، آیت الله مروج و ذاکران و مداحان بزرگی چون رحیم مؤذن زاده اردبیلی و سلیم اردبیلی و زادگاه پروفسور رسول خدابخش، علی دایی و حسین رضا زاده است.
***
همکاران پرتلاشم در میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اقدامات ارزنده ای داشته اند و برنامه ریزی خوبی برای آینده دارند که از همه آنان قدردانی می نمایم.