یازده اقدام فوری که رئیسجمهور میتواند همین امروز برای برونرفت از بحرانها آغاز کند.
آقای رئیسجمهور، شما بارها در مواجهه با بحرانهای اقتصادی و اجتماعی گفتهاید: «من چیکار کنم؟» این جمله در نگاه مردم یا نشانه ناتوانی است یا نوعی شانه خالی کردن از مسئولیت، اما حقیقت این است که جای این سؤال، باید فهرست کارهایی را که میتوان انجام داد، روی میز گذاشت و فوراً اجرا کرد.
در ادامه، یازده اقدام فوری و اجرایی پیشنهادی برای برونرفت از شرایط فعلی ارائه میشود؛ اقداماتی که نه به معجزه وابستهاند و نه نیازمند منابع ناممکن، بلکه با اراده و شفافیت قابل انجاماند
۱. اصلاح فوری تیم مدیریتی:
با گذشت یکسال از شروع به کار دولت، مدیرانی که کارنامه ضعیف یا آلودگی به فساد دارند، بدون تعارف کنار بگذارید. وفاداری به کشور و شایستگی باید معیار باشد، نه وفاداری سیاسی.
۲. اصلاح سریع ساختار دولت برای کاهش هزینهها و چابکسازی:
کوچککردن بدنه دولت، حذف پستهای زائد و تجمیع واحدهای موازی، سرعت تصمیمگیری را بالا میبرد و هزینههای جاری را کاهش میدهد. بهعنوان نمونه، باید صراحتاً پرسید که «دستیار اجتماعی» در یک سال گذشته چه خروجی قابل سنجشی داشته و چه ضرورتی برای تداوم چنین سمتهایی وجود دارد؟ اگر پاسخ قانعکننده نیست، حذف یا ادغام اینگونه پستها اجتنابناپذیر است.
۳. پیگیری اخذ مالیات از نهادهای حاکمیتی و بنگاههای بزرگ معاف:
عدالت مالیاتی بدون استثنا معنا دارد. پایان دادن به معافیتهای بیمنطق و دریافت مالیات از همه نهادها، درآمد پایدار و برابر برای کشور ایجاد میکند.
۴. قطع هزینههای غیرضرور و ریختوپاشها:
سفرهای بیاثر، پروژههای نمایشی و تشریفات پرهزینه را متوقف کنید و منابع آن را مستقیم به حوزههایی که فشار تحمیلی بر مردم دارند، مانند بهداشت، آموزش و مسکن اختصاص دهید.
۵. کنترل قیمتها از مسیر درست:
به جای سرکوب حقوق کارگران و کنترل دستوری بازار، با حذف واسطهگری، نظارت بر زنجیره تأمین و شکستن انحصار، ریشه افزایش قیمتها را هدف بگیرید.
۶. اصلاح بودجه و شفافیت مالی کامل:
به ساختار بودجه نویسی فرمایشی خاتمه دهید، بودجه باید در راستای توسعه و نیاز مردم تنظیم شود، ضمنا همه قراردادها، مزایدهها و تخصیص بودجهها را بهصورت عمومی منتشر کنید. فساد در سایه بیاطلاعی مردم رشد میکند.
۷. دیپلماسی اقتصادی هدفمند:
سیاست خارجی را به خدمت اقتصاد بگیرید. توافقهای تجاری عملی با همسایگان و بازارهای دسترسپذیر، میتواند صادرات و ارزآوری را تقویت کند.
۸. استفاده از مشاورین خارجی بهویژه ژاپنیها:
ژاپن تجربه موفق بازسازی اقتصاد پس از بحران را دارد. بهرهگیری از مشاوران ژاپنی و دیگر کشورهای موفق، میتواند نظام مدیریت، بهرهوری و مبارزه با فساد را متحول کند.
۹. تمرکز بر تولید با ارزش افزوده بالا:
به جای خامفروشی، از صنایع تبدیلی و فناوریمحور حمایت کنید تا ارزش صادرات چند برابر شود و اشتغال پایدار ایجاد گردد.
۱۰. سرمایهگذاری در مهارت و آموزش با نگاه به بازارهای آینده:
آموزش مهارتهای نوین تنها برای مشاغل موجود کافی نیست؛ باید با پایش تحولات جهانی، نیروی انسانی را برای بازارهای آینده آماده کرد. حوزههایی چون فناوریهای نوین، انرژیهای تجدیدپذیر، صنایع سبز، هوش مصنوعی و اقتصاد دیجیتال میتوانند موتور رشد اقتصادی دهههای آینده باشند. تربیت نسل ماهر در این زمینهها، بیکاری را کاهش میدهد و آینده اقتصاد را ایمن میکند.
۱۱. ایجاد اتاق فکر مشترک ملی:
گردآوری نخبگان، متخصصان و مدیران باتجربه از بخش خصوصی، دولت و دانشگاه از داخل و خارج به منظور طراحی و پیگیری راهکارهای عملی برای عبور از بحرانها، با تضمین پاسخگویی و پیگیری مصوبات.
آقای رئیسجمهور، این یازده اقدام، پاسخ روشن به «من چیکار کنم؟» است. مردم از شما انتظار معجزه ندارند، اما انتظار دارند که اراده، شفافیت و جسارت را در عمل ببینند. امروز زمان شروع است، نه تکرار پرسش.