به گزارش الف؛ خبرگزاری "تی آر تی وُرلد" در گزارشی به تحلیل و بررسی نقش تاریخی دولت آمریکا در ایجاد بحرانهای امنیتی و غذایی در سومالی پرداخته و به طور خاص به این نکته اشاره می کند که واشینگتن در شرایط کنونی، به جای جبرانِ اشتباهات خود، در حالِ گسترده کردن ابعاد بحران در این کشور آفریقایی است. مساله ای که می تواند تبعات وخیم و منفی گسترده ای را با خود به همراه داشته باشد.
خبرگزاری تی آر تی وُرلد در این رابطه می نویسد: «برای نخستین بار این جورج بوشِ پدر رئیس جمهور سابق آمریکا بود که سربازان آمریکایی را به سومالی فرستاد. وی این تصمیم را در دسامبر سال 1992 و در شرایطی گرفت که تنها چند روز به پایان حضور او در کاخ سفید باقی مانده بود. با این حال، این بیل کلینتون بود که نیروهای آمریکایی را از سومالی خارج ساخت. او این تصمیم را تا حد زیادی به دلیل جریحه دار شدنِ افکار عمومی آمریکا در پی انتشار عکس جسد یک سرباز آمریکایی که در خیابان های موگادیشو پایتخت سومالی کشیده میشد(توسط شبه نظامیان سومالیایی)، گرفت.
بعدها، اسامه بن لادن رهبر سابق شبکه تروریستی القاعده در موضع گیری گفت که آمریکا قادر به تحملِ مشکلات و بحران های اینچنین نیست. او گفت: "جسد یک سرباز آمریکایی در خیابان های موگادیشو به روی زمین کشیده شد و شما(آمریکایی ها) فرار کردید. این نمونه تا حد زیادی سطح و مقیاسِ ناتوانی و ضعف شما را برای همگان آشکار ساخت". چند سال بعد، جورج دبیلو بوش به دستیاران و همکارانش گفت که شکست های آمریکا در دیگر مناطق جهان از گروه های تروریستی، عملا آن ها را در انجام حملات یازده سپتامبر جسور ساخت.
سالِ 1993، دولت کلینتون یک کارزار پوچ و بیهوده را جهت دستگیری ژنرال "فرح عیدید" که به مثابه سرمنشا تمامی مشکلات سومالی معرفی می شد، به راه انداخت. تا آن زمان، تاکیدات اصلی آمریکا و سازمان ملل متحد در مورد سومالی این بود که محموله های کمک های غذایی به دور دست ترین نقاط سومالی نیز برسند. محمولههایی که گهگاه از سوی مردان مسلح و سارقانی که برای جنگ سالارانِ سومالی کار می کردند، هدفِ دستبرد قرار میگرفتند. از نگاه برخی، مداخله گرایی آمریکا در سومالی، برخلاف آنچه افکار عمومی تصور می کردند، کارزاری موفقیت آمیز بود و حتی اینطور ادعا می شد که موجب نجات جانِ میلیون ها انسان شده است. این در حالی است که اساسا شمار زیادی از افراد این نظر را ندارند و به شیوه ای دیگر می اندیشند.
با این حال، وقوع درگیری های گسترده میان نیروهای آمریکایی و شبه نظامیان سومالیایی در سال 1993، که منجر به کشته شدن 18 آمریکایی شد و از طریق عکاسیِ یک عکاس کانادایی ابعا گوناگون آن به تصویر کشیده شد، تا حد زیادی روند تاریخ و نقش جهانی آمریکا در معادلات جهانی را تغییر داد. اخبار مرتبط با خوشحالی هواداران ژنرال عیدید که اقدام به شکنجه و قتلِ یک نیروی نظامی آمریکایی با نام "ویلیام دیوید" کردند و جنازه وی را در خیابان های موگادیشو پایتخت سومالی به روی زمین می کشیدند، تا حد زیادی جهان را در بُهت فرو برد و برای دولت آمریکا نیز هزینه های زیادی را به همراه داشت.
در این راستا، همه چیز تغییر کرد و جهان فهمید که آمریکا علی رغم داشتنِ جنگ افزارهای مدرن و به اصطلاح قوی ترین نیروهای نظامی و امنیتی در جهان، در عرصه عمل توانمندی های چندانی ندارد و از نقطه ضعف های فراوانی رنج می برد. البته که سازمان ملل متحد و ماموریت های صلح بانی آن در قاره آفریقا نیز بعدها با فهرستی از شکست های مفتضحانه مواجه شدند.
کلینتون حقیقتا متوجه نشد که در سومالی چه می گذرد و همین مساله عملا منطقه شاخ آفریقا را در یک بحران تمام عیار فرو برد. در این میان سقوط رژیمِ ژنرال "محمد زیادباره" تا حد زیادی موجب ایجاد وضعیت آشفته در قاره آفریقا شد. وی علی رغم اینکه به کنیا گریخت با این حال پیوندهای خود را با برخی گروه ها در داخل سومالی حفظ کرد و از طریق آن ها اقدام به کنشگری در معادلات سومالی می کرد. مساله ای که مخصوصا در چهارچوب تقابلات آمریکا و شوروی ابعاد تازه ای نیز به خود می گرفت.
در نهایت آمریکایی ها در سال 1995 از خاک سومالی خارج شدند و یک نظام سیاسی ورشکسته را در این کشور برجا گذاشتند. سپس حادثه 11 سپتامبر اتفاق افتاد که طیف جدیدی از نیروهای تروریستِ القاعده را ایجاد نمود. طیفی که ایدئولوژی به شدت افراط گرایانه ای داشتند و اعضای آن نیز از نظر سنی، کم سن و سال بودند. درست همین گروه نیز هستند که اکنون عملا چالش های قابل توجهی را برای خودِ سومالی و همچنین فعالیت آمریکاییها در این کشور ایجاد می کنند.
در این چهارچوب می توان گفت که تاریخ به طریقی بار دیگر در حال تکرار کردنِ خود است و ما بارِ دیگر در حال بازگشت به سال 1991 هستیم. همان زمانی که سومالی عملا با ویرانی های زیادی رو به رو بود. اکنون سومالی با یک بحران قحطی و جنگ داخلی دیگر رو به رو است که در نوع خود می تواند تبعات به شدت وخیمی را به همراه داشته باشد. اکنون به جای ژنرال عیدید و حامیانش، شاهد اوج گیری قدرتِ گروه تروریستی الشباب در سومالی هستیم. گروهی که از دلِ القاعده بیرون آمده و شمار زیادی از ناظران و تحلیلگران قائل به این هستند که این گروه نتیجه بی کفایتی و سیاست های غلط و نادرستِ آمریکا در سومالی است.
جو بایدن رئیس جمهور آمریکا به تازگی از اعزام 500 سرباز آمریکایی به سومالی پس ازآنک ترامپ اقدام به خارج کردن نیروهای آمریکایی از کشور کرد، خبر داده است. وی همچنین وعده ارائه کمک 500 میلیون دلاری از حیث کمک غذایی را به سومالی مطرح کرده است. در واقعیت، سازمان ملل متحد تخمین می زند که سومالی به کمکهای مالی به ارزش 1.5 میلیارد دلار نیاز دارد. البته که هیچ نشانه ای دال بر این مساله وجود ندارد که کشورهای غربی بخواهند در این زمینه به سومالی کمک های جدی را ارائه کنند.
کمک 500 میلیون دلاری آمریکا به سومالی، دردهای چندانی را از این کشور دوا نمی کند و اگر غرب در این رابطه به سرعت وارد عمل نشود، احتمال وقوع فجایع گسترده ای که در نهایت می توانند کشورهای غربی را با بحران های جدی مواجه کنند، کاملا وجود دارد.
باید توجه داشت که وقوع قحطی در سومالی در نوع خود یک فرصت برای الشباب است زیرا آن ها می توانند در شرایط خلا قدرت در سومالی دامنه نفوذ و قدرت خود در این کشور را به نحو قابل ملاحظه ای گسترش بخشند. باید توجه داشت که اکنون یک میلیون نفر در سومالی آواره شده اند و قریب به پنج میلیون نفر دیگر نیز با بحران گرسنگی رو به رو هستند. آنچه سومالی در شرایط کنونی به آن نیاز دارد، وعده های پوچ نیست. سومالی به ابتکارهای عملیاتی و کمک های قابل توجه نیاز دارد. تنش در سومالی ابعاد و تبعات گسترده ای خواهد داشت که در نوع خود نگران کننده خواهد بود.
با این همه اوج گیری بحران های جهانی نظیر تغییرات اقلیمی و وقوع تحولاتی نظیر جنگ اوکراین، نگرانی های جدی را در مورد اراده کشورهای جهان جهت کمک به سومالی ایجاد کرده است. آنچه واضح است این نکته میباشد که سومالی در شرایط کنونی به نمودی عینی از سال ها سیاست های شکست خورده دولت آمریکا در قبال این کشور تبدیل شده است. کشوری که با قحطی، گرسنگی و خطر تروریسم رو به رو است. سومالیِ کنونی بیش از حرف به عمل نیاز دارد.»
https://www.trtworld.com/opinion/why-us-is-a-factor-in-pushing-somalia-toward-another-famine-60258
