دولت سیزدهم و پیچ دشوار یارانه ها در اقتصاد ایران

سارا مرادخانی،   4010307047 ۲۱ نظر، ۰ در صف انتشار و ۸ تکراری یا غیرقابل انتشار

 نزدیک به یک ماه از پرداخت موقت یارانه نقدی جدید به مردم می گذرد و زمزمه پرداخت کالابرگ نیز از همان آغاز حذف ارز ترجیحی به گوش می رسید. با توجه به شرایط اقتصادی کشور و برخی نگرانی‌ها از آثار منفی این اقدام، دولت سیزدهم باید با مشورت اقتصاددانان خبره و نگاهی به آزمون و خطاهای گذشته، هر چه زودتر در این باره به تصمیم برسد و مردم و اقتصاد کشور را به سلامت از این پیچ عبور دهد.

دولت سیزدهم و پیچ دشوار یارانه ها در اقتصاد ایران

به گزارش الف اگر متولد دهه 50 یا 60 باشید به خوبی کوپن را به خاطر می آورید. کاغذهایی که با آنها با پرداخت مبلغ کمی می توانستیم کالاهای اساسی مانند قند و شکر، برنج، گوشت، روغن و تاید و صابون تهیه کنیم. اصطلاحا به این اقلام کوپنی گفته می شد که غالبا هم از کیفیت مطلوبی هم برخودار نبود. اصطلاح «برنج کوپنی» قطعا به گوشتان خورده، برنجی با کیفیت پایین! دهه 60، 70 و تا نیمه دهه 80 هم کوپن رایج بود هرچند به تدریج برخی اقلام آن حذف شد اما بود و در نهایت در پایان دهه 80  به طور کامل برچیده شد. 

کوپن در واقع نوعی یارانه بود که به اقلام اساسی که در بالا گفته شد، تعلق می گرفت و در بازه های زمانی مشخصی از طریق رسانه های جمعی اعلام می شد که دارندگان آن برای دریافت چه کالایی و چه زمانی به مراکز توزیع مراجعه کنند و اغلب نیز با صف های طولانی و خسته کننده ای همراه بود.

همانطور که در بالا گفته شد ،برخی از اقلام این جنس های کوپنی از کیفیت پایینی برخوردار بودند و در عین حال نیز می توان به جرات ادعا کرد، اکثر ایرانی ها آن را دریافت می کردند از این جهت برخی با دریافت این اجناس یا آنها را می فروختند و یا با گذاشتن مبلغی اضافه تر جنس بهتری برای استفاده تهیه می کردند و یا خود کوپن را می فروختند! در این شرایط، شغل جدیدی نیز به سایر مشاغل کاذب دهه 60 و 70 که به دلیل جنگ ، رکود و تعدیل اقتصادی بعد از آن که بهشت شغل های کاذب بود، به نام «کوپن فروشی» ایجاد شد که یا شغل اصلی و یا شغل دوم محسوب می شد.

به تدریج این شغل آنقدر رونق گرفت که به راحتی در کنار خیابان شما می توانستید بدون هیچ ممانعت و نظارتی کوپن هایی را که دیگر نه حوصله در صف ایستادن برای گرفتن جنس های بی کیفیتش را داشتید و نه اینکه اقلام آن که به تدریج نیز برخی از آنها حذف شده بود، کفاف زندگیتان را می داد را بفروشید!
 
این برگه های رنگارنگ نزدیک به سه دهه بر اقتصاد ایران سیطره داشت. سیستمی که برای حمایت از اقشار ضعیف در دوره جنگ در راستای ایجاد بسیج اقتصادی طراحی و تعریف شده بود و ناخواسته به برگه هایی بی ارزشی تبدیل شده بود، در پایان دهه 80 یعنی در هنگامه ای که قرار بود طرح هدفمندی یارانه ها  اجرا شود از اقتصادی کشور خداحافظی کرد. درشهریور سال ۹۰ به‌طور رسمی از سوی مهدی غضنفری وزیر وقت بازرگانی اعلام شد که باید با سیستم کوپنی خداحافظی کنیم. اکنون بعد از ده سال بار دیگر در حالی که برگه‌های ۱۳ مرحله ای کوپن به خاطرات تبدیل شده، یکبار دیگر زمزمه‌های بازگشت آن البته با شکل مدرن‌تر شنیده می‌شود. این بار بهانه احیای کوپن/کالابرگ که قرار است الکترونیکی باشد، حذف ارز ترجیحی است که طی یک دهه گذشته نفس اقتصاد را گرفت.

قریب به اتفاق، کارشناسان بر این عقیده اند که حذف ارز ترجیحی یک اقدام قابل توجه و ستایش از سوی مجلس یازدهم بود که راه را بر بسیاری از رانت های مختلف و فساد کانالیزه شده در اقتصاد کشور بست. یادمان نمی رود که در هنگامه ارزپاشی چگونه ارز دارو و کاغذ و غیره، سر از محموله وارداتی دسته بیل و لوازم آرایش در آورد! اما برخی کارشناسان معتقدند این اقدام به جا و درست با بازگشت به اقدامی که پیشتر نیز آزموده و در نهایت حذف شده نتیجه مطلوب را نخواهد داشت. این کارشناسان بر این عقیده اند که  آزمون و خطا، در این حوزه حساس، کاری نادرست و صرف هزینه بیهوده است.

از نظر این دسته از کارشناسان  واریز یارانه نقدی به حساب مردم به جای کالا برگ روش منطقی تر  است چرا که واریز یارانه نقدی به حساب مردم می تواند هم الگوی مصرف را تغییر داده و هم از ایجاد برخی از رانت ها و فسادها جلوگیری کند. هرچند هدفمندی یارانه ها نیز طرح خوبی بود که به ناکجاآباد رفت اما از نظر اینان در شرایط فعلی به نظر می رسد بهترین گزینه پیش روی دولت برای برخی اصلاحات و تغییر شرایط معیشت مردم است.

واریز یارانه نقدی در ایران در آذرماه سال 89 کلید خورد و اکنون حدود 11 سال هر ماه برای هر ایرانی 45 هزار و پانصد تومان به صورت ثابت واریز می شود. البته واریز یارانه های معیشتی و بنزین و غیره نیز از اواسط دهه 90 آغاز شد اما به دلیل برخی تصمیمات نادرست اقتصادی آنچه قرار بود اتفاق بیفتد، نیفتاد.

اکنون دولت سیزدهم در یک پیچ تاریخی برای نجات اقتصاد کشور و برقراری امنیت غذایی مردم که ارتباط مستقیم با امنیت سیاسی و اجتماعی دارد، قرار گرفته است. پرداخت کالابرگ هر چند ممکن است معایب پرداخت نقدی را نداشته باشد اما به زعم برخی آثار زیان بار دیگری دارد که موجب کنار گذاشته شدنش شد . از سوی دیگر واریز یارانه نقدی به حساب شهروندان همانطور که در بالا گفته شد شاید مزایای بیشتری برای شهروندان داشته باشد اما اگر همراه با برخی نظارت های پسینی برای کنترل قیمت ها نباشد عملا از ارزش نقدی و ریالی اش در مدتی کوتاه کاسته خواهد شد .


دیدگاه کاربران

ناشناس۲۵۱۸۵۱۵۱۳:۱۷:۵۹ ۱۴۰۱/۳/۷
از زمان جنگ تحمیلی تا پایان دولت خاتمی برای توزیع کالاهای اساسی کوپن می دادند از دولت احمدی نژاد کم کم کوپن ها جمع شد حالا روحانی معیشت مردمو نابود کرد و دوباره به دوران کوپن (کالا برگ) الکترونیک برگشتیم.
ناشناس۲۵۱۸۶۸۶۱۵:۰۷:۰۰ ۱۴۰۱/۳/۷
هنر روحانی و جهانگیری این بود که مردم ایران را درگیر فقر و فلاکت و گرسنگی کردند.
ناشناس۲۵۱۸۵۱۶۱۳:۱۸:۰۸ ۱۴۰۱/۳/۷
یارانه سم مهلک برای کشور است. پول پاشی بین مردم جز افزایش تورم حاصلی نداشته و نخواهد داشت.
ناشناس۲۵۱۸۶۸۴۱۵:۰۶:۰۶ ۱۴۰۱/۳/۷
در 8 سال گذشته که یارانه به مردم ندادند چرا تورم افسارگسیخته داشتیم و مردم به شدت فقیر و بدبخت شدند ؟!
ناشناس۲۵۱۸۸۶۱۱۷:۱۶:۲۱ ۱۴۰۱/۳/۷
پس ۴۵۵۰۰ تومان چی بود؟!
ناشناس۲۵۱۹۸۹۱۱۲:۱۹:۴۶ ۱۴۰۱/۳/۸
وقتی ارزش پول ملی به یک دهم تقلیل یافت باید مبلغ یارانه ها 10 برابر می شد.
ناشناس۲۵۱۹۶۳۸۰۹:۱۰:۰۹ ۱۴۰۱/۳/۸
چون دلار گرون شده!!!!!!!!!!
ناشناس۲۵۱۹۸۹۳۱۲:۲۰:۴۶ ۱۴۰۱/۳/۸
چرا با وجود برجام دلار 10 برابر گران شد ؟!
ناشناس۲۵۱۸۵۲۰۱۳:۱۹:۵۵ ۱۴۰۱/۳/۷
حیف و میل ارز ترجیحی 25 برابر کل یارانه نقدی بود حذف ارز ترجیحی بهترین اقدام ممکن بود.
ناشناس۲۵۱۸۵۳۵۱۳:۲۵:۲۹ ۱۴۰۱/۳/۷
اولین یارانه نقدی در ایران را مرحوم رجایی باب کرد. ماهی 300 تومن به هر روستایی پرداخت کرد! بعد از 40 سال آیا پرداختن یارانه سودی هم به حال مملکت داشته؟؟؟
ناشناس۲۵۱۸۸۶۸۱۷:۲۰:۳۴ ۱۴۰۱/۳/۷
یارانه بیشتر=فقر و فلاکت بیشتر راه‌حل فقرزدایی و ایجاد رفاه، سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های کشور است. خود مردم باید بروند و کار کنند و زحمت بکشند و خرج خودشان را دربیاورند؛ به شرطی که قبلش دولت و حاکمیت فضای کار و کسب مناسب و سالم را فراهم کرده باشه.
ناشناس۲۵۱۸۵۳۶۱۳:۲۶:۳۲ ۱۴۰۱/۳/۷
در مدت کوتاهی کاسته خواهد شد؟ با یه سر زدن کوچک به بازار و قیمت اقلام به جز اون ۴ قلم جنس اعلامی دولت محترم مشاهده می‌کنید که ۳۰۰ تومان در جیب راست گذاشته شده و ۹۰۰ تومان از جیب چپ برداشته شده!
ناشناس۲۵۱۸۶۸۳۱۵:۰۵:۴۴ ۱۴۰۱/۳/۷
تورم زودتر از آنچه فکرش بکنی کاهش می یاید
ناشناس۲۵۱۸۵۵۸۱۳:۴۲:۵۳ ۱۴۰۱/۳/۷
آزمون و خطا این هست که دولت دیگر در اقتصاد دستکاری و سرکوب نکند همین و دیگر نیازی به یارانه جدید و ارز رانتی و.. هم نیست
ناشناس۲۵۱۸۷۳۵۱۵:۳۶:۳۹ ۱۴۰۱/۳/۷
بیست روز دیگر بحران اجاره نشینان در کشور آغاز میشود
علی۲۵۱۸۶۲۲۱۴:۲۱:۲۷ ۱۴۰۱/۳/۷
هزینه سازماندهی و بروز نگهداری دهک بندی 80 میلیون نفر از میزان یارانه 10 درصد جمعیت بیشتر است و با محاسبات غلط مثل تراکنش حسابها در این شرایط فقط ملت را عصبانی کرده و باعث ایجاد عدم اطمینان از قصد واقعی دولت شده است
ناشناس۲۵۱۸۶۸۸۱۵:۰۸:۱۷ ۱۴۰۱/۳/۷
خخخ روحانی اونچنان رونقی ایجاد کرده که مردم احتیاجی به یارانه ندارند !!!
ناشناس۲۵۱۸۶۲۳۱۴:۲۴:۴۹ ۱۴۰۱/۳/۷
ویران کردن و خیانت چه آسان آباد کردن و وفای به عهد چه دشوار _____ امیدواریم رئیسی و همراهانش بدواً در آوار برداری و آزادسازی و سپس در آبادی ایران موفق شوند
ناشناس۲۵۱۸۸۶۹۱۷:۲۰:۳۶ ۱۴۰۱/۳/۷
دولت با گران کردن ۴ قلم کالا که به تبع آن بقیه کالاها هم دومینووار گران شدند، میخ بزرگی بر تابوت یارانه ۳۰۰ هزار تومانی کوبید!
حسین اعظامی رازلیق۲۵۱۸۹۱۹۱۷:۵۳:۴۲ ۱۴۰۱/۳/۷
واقعا وضعیت فعلی کشور شلم و شورای است هیچ چیز جای خود ش نیست سه ماه از سال گذشته هنوز اضافه حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی و کارگری خبری نیست
بازنشسته۲۵۱۹۰۱۴۱۸:۴۵:۵۵ ۱۴۰۱/۳/۷
دولتی که اطلاعات اقتصادی درستی ازمردمش ندازه بایدمثل گذشته این یارانه هاروبه تمام ۸۶میلیون نفر پرداخت کنه
یکتانتتریبونخرید ارز دیجیتال از والکس

پربحث‌های هفته

  1. وقتی دولت می خواهد از سوراخ سوزن رد شود!

  2. حذف ارز ترجیحی ضرورت بود، اما...

  3. معمای تورم خرداد ماه !

  4. آواز خواندن عجیب یک خروس!

  5. کیفیت فاجعه‌بار سقف و شاسی محصولات ایران‌خودرو

  6. پیشنهادهایی بر احوالات این روزهای اجاره

  7. چگونه با نقد جمهوری اسلامی به آن وفادار مانده ایم؟!

  8. رعیتی با زندگی شاهانه !

  9. بن سلمان در ترکیه؛ هدف از بازگشت به صحنه جرم چیست؟

  10. واردات برخی کالاهای اساسی همیشه در انحصار چند نفر بوده است 

  11. چرا ائتلاف‌ صهیونیستی علیه ایران شکست می خورد؟

  12. بخشش‌های خاک ایران بدون جنگ در دوران پهلوی

  13. چمران اگر می‌ماند هم عزیز از دنیا می رفت

  14. واکنش مقام آمریکایی به توییت زینب سلیمانی؛ تهدیدهای ایران علیه پمپئو را جدی می‌گیریم

  15. دزدی از کامیون در حال حرکت

  16. دولت سیزدهم «نولیبرال» نیست !

  17. قطع انگشتان دزد وهن اسلام نیست، عمل نکردن به احکام اسلام وهن دین است

  18. توصیه مصباحی‌مقدم به رئیسی / روایت خاندوزی از کاهش تورم / ماجرای تعمیر تاسیسات برق ونزوئلا با دستور سردار سلیمانی

  19. ترس اسراییل از آغاز یک جنگ منطقه‌ای

  20. افشاگری همتی از تصمیمات بی‌ضابطه و تورم‌ساز در دولت روحانی

  21. واکنش دادستان کل کشور به تجمع دختران بی‌حجاب در شیراز/ نظر کوثری درباره احتمال تجمیع نهادهای اطلاعاتی

  22.  ریشه‌ها را بخشکانید !

  23. واکنش به طرفداری برخی اصلاح طلبان از بازمانده‌های رژیم پهلوی

  24. گفت‌وگوی تلویزیونی رئیس‌جمهور با مردم/ رئیسی: بنزین، دارو و نان گران نمی‌شود

  25. ازغدی: بی‌تفاوت شدن جامعه نسبت به مسأله ازدواج خط قرمز قرآن است

ابر آروان

آخرین عناوین

بلیط هواپیما