«رانندگی برای خانم دیزی»؛ آلفرد یوری؛ ترجمه مسعود قلایی؛ نشر قطره پشت پرده‌ی جامعه‌ی امریکایی

سعیده امین‌زاده، گروه کتاب الف،   4000912001

نمایشنامه‌ی «رانندگی برای خانم دیزی»، بخش اول از تریلوژی آتلانتاست که به قلم آلفرد یوری، نمایشنامه‌نگار آمریکایی متولد ۱۹۳۶، به رشته‌ی تحریر درآمده است. بخش‌های بعدی، «آخرین شب بالی هو» و «سرود» نام داشتند که اولی همزمان و به موازات فیلم «بر باد رفته» اقبال فراوانی بر صحنه یافت و دومی برنده‌ی جایزه‌ی تونی به‌عنوان برترین تئاتر موزیکال ۱۹۹۸ شد

«رانندگی برای خانم دیزی»

نوشته: آلفرد یوری

ترجمه: مسعود قلایی

 ناشر: قطره، چاپ اول 1400

66 صفحه، 20000تومان

 

***

 

نمایشنامه‌ی «رانندگی برای خانم دیزی»، بخش اول از تریلوژی آتلانتاست که به قلم آلفرد یوری، نمایشنامه‌نگار آمریکایی متولد 1936، به رشته‌ی تحریر درآمده است. بخش‌های بعدی، «آخرین شب بالی هو» و «سرود» نام داشتند که اولی همزمان و به موازات فیلم «بر باد رفته» اقبال فراوانی بر صحنه یافت و دومی برنده‌ی جایزه‌ی تونی به‌عنوان برترین تئاتر موزیکال 1998 شد. محل وقایع این سه نمایشنامه آتلانتا در ایالت ویرجینیا بود. جایی که زادگاه و محل زندگی آلفرد یوری است و به آداب و عادات مردم آن اشراف کامل دارد. «رانندگی برای خانم دیزی» جایزه‌ی پولیتزر سال 1988 را از آن خود کرد و در صدر نمایشنامه‌های برتر نیمه‌ی دوم قرن بیستم آمریکا قرار گرفت. نمایشنامه‌ای که با تمرکز بر روابط انسانی و اختلافات قومی، نژادی و طبقاتی، سعی در به تصویر کشیدن یکی از بزرگ‌ترین معضلات اجتماعی آمریکای دهه‌های 40 تا 70 دارد.

نقش‌آفرینان این درام، زنی به نام خانم دیزی ورتان، پسر میانسال‌اش، بولی و راننده‌اش هوک کلبرن هستند. خانم دیزی با این که پا به سن گذاشته و مانند گذشته قادر به رانندگی نیست، اما سماجت بر این کار دارد و هر بار با تصادفی بزرگ به خانه برمی‌گردد که منجر به اسقاطی شدن ماشین می‌شود و شرکت بیمه را وامی‌دارد تا ماشین تازه‌ای در اختیار او بگذارد. بولی که نگران سلامتی مادر است، می‌کوشد او را مجاب به استخدام راننده‌ای کند. اما دیزی مقاومت می‌کند و مشاجراتی میان آن‌ها درمی‌گیرد. دیزی معتقد است استخدام راننده تنها هزینه و حضور یک غریبه‌ی مزاحم را بر خانواده‌ی آن‌ها تحمیل می‌کند. اما بولی به او قول می‌دهد که با دقت فراوان راننده‌ای را گزینش کند که حداقل هزینه و گرفتاری را برایش داشته باشد. پس از چند مصاحبه، هوک کلبرن که پیرمرد سیاه‌پوست بذله‌گو و در عین‌حال سرسختی است، برای شغل رانندگی انتخاب می‌شود.

عمده‌ی فضای نمایش را درگیری‌های میان هوکِ راننده و خانم دیزی اشغال می‌کند. آن‌ها در یک بازه‌ی زمانیِ بیست و پنج ساله و در فرآیندی پر فراز و نشیب، نحوه‌ی سلوک و رفتار روادارانه را در قبال یکدیگر می‌آموزند. هر دوی آن‌ها به اقلیت‌هایی تعلق دارند که در جامعه‌ی آمریکایی، زمینه‌ی قضاوت وسیعی برای‌شان وجود دارد. دیزی پیرزنی یهودی و نسبتاً ثروتمند است که مدام برچسب خست و پول‌پرستی را با خود می‌کشد. گرچه از چنین وضعیتی نفرت دارد و می‌کوشد خلاف آن را ثابت کند، اما به خاطر پیشینه‌ی یهودی‌اش و حواشی‌ای که به همین علت برای او ساخته‌اند، به سختی می‌تواند معاشرتی عاری از ماجرا و درگیری با اهالی شهر و حتی رفقایش داشته باشد. هوک نیز گرچه سعی دارد موضعی بی‌طرف در برابر پیشینه‌ی خانم دیزی داشته باشد، اما در کلام‌اش ناگزیر به آن اشاره می‌کند و یهودی‌ها را جماعتی خسیس و مال‌دوست خطاب می‌کند. این مسأله در ابتدا خشم دیزی را برمی‌انگیزد، اما رفتار هوک به تدریج نشان می‌دهد که او در این باره سوء نیتی ندارد. 

گفت‌وگوهای میان دیزی و هوک، پرده از بخشی از دیدگاه حاکم بر جامعه‌ی آمریکایی بر می‌دارد. جامعه‌ای که علیرغم ادعای تحمل و انعطاف‌پذیری بالایش و تکثر قومیت‌ها و ادیان‌اش، همچنان از تبعیض‌های نژادی، مذهبی و قومی رنج می‌برد. جامعه‌ای که گرچه خود را پذیرای ملت‌های مختلف با نژادها و زبان‌های متنوع می‌بیند، اما مدام در دام حاشیه‌های قضاوت درباره‌ی مهمانان خود می‌افتد. فقدان نگاه عادلانه و بی‌طرف در این جامعه خلأیی ساخته که به‌راحتی قابل پر شدن نیست و به دهه‌ها زمان نیاز دارد تا بتوان بخشی کوچک از آن را ترمیم و تعدیل کرد. دیزی و هوک که از دل همین اجتماع بر آمده‌اند و همان نگاه‌ها و ذهینت‌های مغلوط و موهوم را نمایندگی می‌کنند، زمان بسیاری برای سازگاری با یکدیگر صرف می‌کنند. آن‌ها تقریبا سه دهه برای رسیدن به سطحی معقول از تفاهم را پشت سر ‌می‌گذارنند، هر چند که بعضی عادات رفتاری در آن‌ها تثبیت شده و تغییرشان ناممکن به نظر می‌آید و موانع بسیاری بر سر راه این تفاهم وجود دارد. در این مسیر برخی ویژگی‌های شخصیتی‌شان از جمله رک‌گویی دیزی و مردم‌گریزی‌اش و شوخ‌طبعی هوک و سماجت‌اش بر حرارت و هیجان وقایع صحنه می‌افزاید. اگرچه تفاوت‌های قومیتی گاه ماجراهایی تلخ و گاه آمیخته با طنز می‌آفریند اما هر دوی این آدم‌ها همسفرانی صبور و در عین‌حال مبارزانی خستگی‌ناپذیرند.

آلفرد یوری که در هر دو عرصه‌ی سینما و تئاتر قلم می‌زند، همواره نگاهی نقادانه به روابط اجتماعی داشته است. از منظر او جامعه‌ی پس از جنگ، زخم‌ها و کدورت‌های بسیاری را در بطن خود جای داده و دگرگونی‌های سیاسی و فشارهای اقتصادی بر پیچیدگی این مسائل افزوده است. در اغلب کارهای او، آدم‌ها در مواجهه‌ای ناگهانی با باورها و آموخته‌های غلط خود قرار می‌گیرند و با وجود مقاومت‌های ناخودآگاه و پیشینه‌های نژادی و قومی و مذهبی، در سفری پر اوج و فرود، تحولاتی بنیادین در جهت همزیستی مسالمت‌آمیز با همشهریان و هموطنان خود می‌آفرینند. آلفرد یوری در این زمینه کاملا و با رعایت جزئیات از واقعیات جامعه‌ای که خود در آن زیسته و تجربه اندوخته، وام می‌گیرد. به همین‌خاطر است که آثار او و از جمله همین نمایشنامه، آینه‌ای تمام‌نما از زندگی آمریکایی در نیمه‌ی دوم قرن بیستم است. 

یکتانتتریبون

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های دیروز

      پربحث‌های هفته

      1. پاسگاه مرزی ایران زیر برف مدفون شد

      2. گزارشی از آمار مهاجرت ایرانیان و سایر کشورهای جهان که باید بدانید

      3. حسن روحانی در لباس سربازی در سال ۱۳۵۰

      4. چشمه‌ای غیرعادی در کوه‌های افغانستان

      5. مدعیان از راه رسیده در صف اول!

      6. علی عسکری: کار در هلدینگ، جهاد فی سبیل الله است

      7. ارابه های مرگ همچنان می تازند

      8. ارتفاع پست !

      9. منشاء صدای انفجار شب گذشته چه بوده است؟

      10. اگر توافق شود چه می شود؟ / آیا « بهار اقتصادی» در راه است؟

      11. مدرن دیپلماسی: چرا اسرائیل نمی تواند به ایران حمله کند؟!

      12. آمریکا از بیم موشک‌ها و پهپادهای ایرانی به سلاح لیزری متوسل می‌شود

      13. درباره چندچهره‌گی برخی منتقدان نظام

      14. ردپای چهار عضو دولت روحانی در رانت و فساد شرکت دخانیات/حجم فساد آنقدر زیاد است که با آب دریای کاسپین هم پاک نمی شود

      15. آب در دل کویر تکان خورد

      16. گفت و شنود کیهان؛ از ظریف بپرسید!

      17. برخورد قاطع قضایی با خودروسازان در صورت محرز شدن عدم کارکرد درست ایربگ

      18. اظهارات جدید «الهام علی‌اف» که به مذاق روسیه خوش نخواهد آمد

      19. اشتباهات عراقچی در آخرین دور مذاکرات وین/ روایت ولایتی از جلسه با رئیسی درباره سفر روسیه/ دست خالی اصلاح‌طلبان در انتخابات مجلس/ انتقاد دوباره پلیس از خودروسازان

      20. پاسخ وزیر نفت به ادعای همتی/ امیدواری صالح‌آبادی به بهبود وضعیت اقتصادی در سال آینده/ کرباسچی از کارگزاران کنار گذاشته شد؟

      21. زندگی یک مادر دهه شصتی با ۹ فرزند

      22. پلیس و «زرنگ‌بازی»های ما !

      23. آقای زیبا کلام کدام نژاد پرستی ؟

      24. نظر رهبر انقلاب‌ در مورد قرارداد ۲۵ ساله‌ با چین

      25. میوه های صادراتی مشکلی نداشت، مشکل ما سموم تقلبی در بازار است

      ابر آروان

      آخرین عناوین

      بلیط هواپیما