معنا و مفهوم واقعی تاب آوری اشتباه نشود

گروه تعاملی الف،   4000726011
معنا و مفهوم واقعی تاب آوری اشتباه نشود

گروه تعاملی الف - جواد طلسچی یکتا -  مددکار اجتماعی و پژوهشگر حوزه تاب آوری اجتماعی؛

تاب آوری ظرفیت بازگشتن از دشواری پایدار و ادامه‌دار و توانایی در ترمیم خویشتن است. تاب آوری یعنی اینکه فرد بتواند قوام و سلامت روانشناسی خود را در مواجهه با سختی‌ها حفظ کند.

مبحث تاب آوری در سال‌های اخیر بسیار مورد توجه محافل مختلف علمی، رسانه‌ای و پژوهشی قرار گرفته است، این در حالیست که تنوعات حوزه‌های مختلف مرتبط با تاب آوری آنقدر جالب توجه می‌نماید که کمتر نهاد و سازمانی بوده است که طی این سال‌ها موضوع تاب آوری را در دستور کار خود قرار نداده باشد، اما با بررسی اجمالیِ میانگین این پرداختن‌ها به امر تاب آوری اینگونه استنباط می‌شود که نوع برخورد با مبحث تاب آوری از سوی تمامی مجموعه عواملی که بدان پرداخته‌اند به دو گونه کلی و متفاوت از هم ختم می‌گردد که هیچگونه ربطی به هم نداشته و ندارند، یک گروه خصوصا مجموعه‌های علمیِ آکادمیک دانشگاهی و پژوهشی به معنا و مفهوم واقعی تاب آوری پرداخته و می‌پردازند که نشان از فهم دقیق از این مبحث و تلاش آن مجموعه‌ها در جهت توسعه مفاهیم تاب آوری در ابعاد مختلف دارد اما در مقابل، گروه یا گروه‌هایی دیگر با درک ناصحیح از مفاهیم تاب آوری و صرفا با تمرکز صِرف و‌ ظاهری به واژه «تاب» صرفا به ارتقای تاب و تحمل و صبر و صبوری در مقابل دشواری های زندگی در ابعاد مختلف فردی، خانوادگی، اجتماعی و اقتصادی می‌پردازند و این حالت در شرایطی در حال رخ دادن است که خودشان هم می‌دانند و هم نمی‌دانند که یقیینا اینگونه نیست!

‌متاسفانه اینطور باید گفت که گروه‌هایی با موج سواری! بر روی عنوان تاب آوری و تاکیدات صِرف بر روی این مقولهٔ مهمّ علمی (البته توأم با فهم ناقص و بعضاً نادرست از اصل موضوع) صرفا در تعقیب اهدافی همچون «تشویق و ترغیب مردم به افزایش مبهم گونه و بی روش و منطقِ سازگاری با انواع جغرافیای انسانی، خانوادگی، اجتماعی و اقتصادی شان هستند و به عبارتی دیگر، تلاشی مبتنی بر بکارگیری واژه‌های تاب آورانه در جهت حفظ وضع موجود دارند!»

گویا این گروه متمایل به عدم هرگونه تغییرات لازم و اجتناب ناپذیر در حوزه‌های مرتبط با خودشان یا سازمانشان یا حیطه‌های مسئولیتی‌شان هستند و با سواستفادهٔ اسمی و واژه‌ای از مبحث تاب آوری در صدد یک نوع فرافکنیِ آگاهانه یا حتی ناآگاهانه نسبت به واقعیت‌های تلخ و دشوار زندگی اجتماعی امروز می‌باشند. متاسفانه بسیار دیده شده و می‌شود که حتی نخبگان اجتماعی و سیاسی جامعه ما نیز دچار این کج فهمی‌ها از مفهوم واقعیِ تاب آوری هستند و در موارد بی‌ربط با اصل موضوع تاب آوری از این مقوله نام می‌برند و تاکید می‌کنند و نگران کاهش آن در جامعه هستند! در سنوات اخیر بسیار دیده شده که برخی نخبگان اجتماعی نگران کاهش سطح تاب آوری جامعه در پشت چراغ های قرمز راهنمایی و رانندگی! و پایین بودن سطح آستانه تحمل مردم البته صرفا با معیار عجیب و‌ مبهم «صدای زیاد بوق ماشین ها» می‌شوند!

این بدان معناست که این گروه که هرچند از نخبگان اجتماعی، سیاسی و دانشگاهی جامعه ما محسوب می‌شوند، کمترین توجهی به معنا و مفهوم واقعی تاب آوری نداشته اند و کمترین تلاشی نیز جهت دانستن بیشتر در این حوزه انجام نمی‌دهند. در بسیاری از موارد نیز استفاده از عنوان تاب آوری و تاکیدات مکرر بر ارتقای سطوح کمی و کیفی آن، این شائبه را ایجاد می‌کند که تاکیدکنندگان و به واقع دلواپسانِ میزان این مُدل از تاب آوری اجتماعی، عاجز از ایجاد هرگونه تغییرات درست و اساسی در زمینه‌های سخت و ناگوار و غیرقابل تحمل از جمله وضعیت ناگوار اجتماعی و اقتصادی همچون گرانی ها و … بوده اند و در کنار فهم نادرست از این مبحث و مجموعه ی کم دانی ها در حوزه تاب آوری،  در پی موج سواری بر عنوان ظاهری این موضوع هستند، غافل از معنا و مفهوم واقعی آن، غافل از کارکردهای اصیل و اساسی این مبحث …

متاسفانه کم دانستن در حوزه تاب آوری از هرگونه ندانستن‌ها در این خصوص، مخاطرات بیشتری را شامل حال این مبحث نموده است و به زعم نگارنده این یادداشت کوتاه، می‌طلبد کلیه مجامع و محافلی که تاکنون به مقوله تاب آوری پرداخته اند یا می پردازند، یک بازنگریِ ثانویه و اساسی نسبت به نوع نگاه و بینش فردی گروهی یا سازمانی نسبت به مقوله تاب آوری داشته باشند تا از سوءتفاهم بزرگی که امروز دچار آنیم رهایی یابیم.

سوتفاهمات اجتماعی گسترده‌ای که صرفا بدلیل کم دانی‌ها و استفاده های نابجا و غیرمرتبط از مقوله تاب آوری صورت گرفته است و منجر به دریافت این بازخورد از مخاطبین گردیده که صادقانه عنوان می دارند: «بهتر نیست بجای پرداختن به مبحث تاب آوری و با این ابزار (منظور تاب آوری است) دعوت جامعه به صبر و شکیبایی بیشتر و تحمل وضع موجود، در پی تغییرات مثبت در ابعاد ناگواری های اجتماعی و اقتصادی باشیم؟ این بازخوردها در شرایطی دریافت می‌شوند که منابعی که از عناوین تاب آوری استفاده اشتباه داشته اند بی‌تردید منجر به بروز مجموعه ای از خطاهای بینشی و نگرشی در این خصوص شده اند.

در پایان و در گذری کوتاه از معنا و مفهوم واقعی تاب آوری به یاد بسپاریم که:  تاب‌آوری گذر از بحران را پشتیبانی و به موفقیت کمک می‌کند. یعنی دستیابی به موفقیت بدون تاب‌آوری ممکن نیست و تاب‌آوری مقدم است بر هرموفقیتی. همین تعریف کوتاه نشان می‌دهد که تعاریف غیرتخصصی موجود از تاب‌آوری که آن را حمل بر صبر و تحمل شرایط می‌کند، اشتباه است.

تاب آوری را می‌توان به عبور موفقیت‌آمیز از همه‌ی بحران‌ها، مسائل و مصائب اجتماعی و شرایط خاص ربط داد. 

یکتانتتریبون

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های هفته

    1. تام کاتن یا ظریف؛ نظام جهانی حرف کدام یک را خرید؟!

    2. دست پر ایران و تصمیم سخت آمریکا در وین

    3. چرا روابط خارجی کشور به سرعت رو به بهبود است؟

    4. لازم باشد باید ۸۰ نفر بروند !

    5. درگیری در مرز ایران و افغانستان چگونه شکل گرفت؟

    6. بازگشت به ميز مذاكرات برجامی در وين/ توافق احيا می‌شود؟

    7. با اعتراضات آبی اصفهان چه باید کرد؟

    8. بازار دلار را به مذاکرات وین گره نزنید!

    9. حقوق کارکنان دولت از سال آینده ۱۰ درصد افزایش می‌یابد

    10. آقای رئیسی، کمی رقابت‎

    11. اقدام جسورانه یک سرباز وظیفه برای جلوگیری از دزدی یک شیاد از یک بانو

    12. هشدار وزیر نفت درباره تبدیل شدن ایران به واردکننده بنزین/ رئیس جمهور به رهبری نامه نوشت

    13. چه کسی به بازی خودروسازان پایان می دهد؟!

    14. دولت سیزدهم و یک تصمیم بسیار سخت

    15. احمد توکلی: هشیار باشید؛ فرصت کوتاه است

    16. مبارزه با حقوق هاي نجومي در تاریکی

    17. پیشنهاد مشابه جلیلی و بهزاد نبوی برای بهبود شرایط اقتصادی/ تاکید رئیسی بر ادامه روند واکسیناسیون/ دستور رهبری برای بازنگری در پرونده احمد عراقچی

    18. اتفاق جالب در حاشیه جلسه علنی امروز مجلس

    19. کلاهبرداری ۸۰ میلیون دلاری از آستان قدس رضوی!

    20. روایت دیپلمات ایتالیایی از اصرارِ آمریکا جهت حصول توافق با ایران در وین

    21. امیرعبداللهیان:دنبال یک توافق خوب هستیم/ کنایه سخنگوی دولت به روحانی/ طرح صیانت برگشت خورد/ پیش‌بینی تاجیک درباره آینده جریان اصلاح‌طلب

    22. خشک شدن خوزستان، لرستان و اصفهان تقصیر کیست؟

    23. عکس یادگاری نماینده مجلس کشورمان هنگام تماشای بازی رئال مادرید

    24. شکست گام نخست مقصرنمایی ایران در مذاکرات وین

    25. لطفاً ژست فرهنگی نگیرید

    ابر آروان

    آخرین عناوین

    بلیط هواپیما