«زائران کوهستان مه‌آلود»؛ محمدرضا بایرامی؛ انتشارات نیستان عظمت کوهستان، مظلومیت انسان

زهره مسکنی،   4000305092

«زائران کوهستان مه‌آلود» ماجرای سفری به کوهستانی اسرارآمیز در روستایی است که هر سال بابت برگزاری یک مراسم مذهبی و سنتی مردم بسیاری را از مناطق مختلف ایران جذب می‌کند. حین همین سفر مشکلاتی برای راهیانِ داستان بایرامی پیش می‌آید که سبب می‌شود خطراتی را بپذیرند و با پایبندی به ویژگی‌های انسان‌دوستانه و صمیمانه از مسافرت خود نتایج بسیار ارزشمندی را به دست آورند

«زائران کوهستان مه‌آلود»

نویسنده: محمدرضا بایرامی

ناشر: نیستان، چاپ اول: 1399

176 صفحه، 39000 تومان

 

***

 

محمدرضا بایرامی که از اهالی اردبیل است، با کتاب «کوه مرا صدا زد» از قصه‌های سبلان توانست جایزه خرس طلایی، جایزه کبرای آبی سوییس و همچنین جایزه کتاب سال سوییس را از آن خود کند. او که طی دوره‌ای رئیس خانه داستان ایران نیز بوده است، در حوزه ادبیات داستانی داوری چند جشنواره، دبیر علمی یازدهمین جایزه ادبی جلال آل ‌احمد و جوایز جشنواره‌های ادبی در داخل و خارج کشور را نیز در کارنامه خود دارد. وی که بابت نگارش رمانِ «لم‌یزرع» و کتاب داستانی «گرگ‌ها از برف نمی‌ترسند» جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران را نیز کسب کرده، حالا با کتاب «زائران کوهستان مه‌آلود» دوباره در عرصۀ داستان بزرگسال ظاهر شده است.

بایرامی با نشریات متفاوت کودک ‌و نوجوان از جمله «کیهان بچه‌ها» و «باران» همکاری داشته و به ‌عنوان کارشناس داستان در واحد ادبیات حوزۀ هنری، شورای بررسی رمان دفتر هنر و ادبیات ایثار و شورای بررسی کارگاه مفاخر حوزه هنری فعالیت کرده است. همین سوابق وی در آفرینش و نگارش آثار برای مخاطبان نوجوان و شاید اینکه تنها نویسنده ایرانی برندۀ رمان نوجوانانه در یکی از معتبرترین جوایز ادبی اروپا محسوب می‌شود، توجه ما را به حضور نوجوانان در رمان جدیدش، «زائران کوهستان مه‌آلود» جلب می‌کند. چیزی که اغلب به رغم فعالیت در عرصه ادبیات بزرگسال باز هم موجب غفلت وی از از این گروه سنی نشده است.

به نظر می‌رسد عنصر طبیعی کوه و کوهستان در فکر و ذهن و در نتیجه آثار بایرامی به شدت و قوت اثرگذار است. وی پیش از این نیز در گفت‌وگوها و مطالبی پیرامون کتاب‌های قبلی‌اش به نوعی میزان ارادت و احترام خود را به ویژه دربارۀ اینگونه عناصر ملی بیان کرده است: «درباره آلپ خیلی شنیده و خوانده بودم؛ اما هیچ نمی‏‌دانستم که به‏‌واسطه "کوه مرا صدا زد" از مجموعه قصه‏‌های سبلان، روزی این‏ کوه بسیار معروف را از نزدیک خواهم دید. فرصتی پیش‏ آمد که درست مقابل آلپ قرار بگیرم.» یا «این کوه در مقابل عظمت سبلان، چیز زیادی‏ برای عرضه‌کردن ندارد. فکر کردم همان‌‏طورکه مردم ما مظلوم‌اند، کوه ما هم مظلوم است.» تقدس کوه در فرهنگ‌ها از دیرباز وجود داشته و موضوع جالبی برای پرداختن در ادبیات و هنر است. کوه‌های مقدس بسیاری در سراسر جهان باستان وجود داشته که جایگاه خدایان بوده یا به نوعی پیوند میان آسمان و زمین به‌ شمار می‌آمده است. ستیغ‌های کوهستان که جایگاه خورشید و ماه است، همیشه در ادبیات مورد تمرکز و تأمل بوده و به طور کلی وابستگی انسان به کوه همواره معنایی بیش از یک عنصر طبیعی داشته است. وجود وابستگی‌ بین کوه و مناطق سکونت کوهپایه‌ای، منجر به شکل‌گیری داستان‌ها و اسطوره‌هایی در کوه‌ها شده است. بر همین اساس می‌توان گفت کوه سبلان در مقیاس منطقه‌ای و کوه دماوند در مقیاس ملی نقش سمبولیک و اسطوره‌ای دارند. بایرامی در اثر جدید خود از این موضوع به خوبی استفاده کرده و هوشنمدانه از جغرافیا و زیست بوم روستای کوهستانی ایران برای خلق موقعیت‌های داستانی بهره گرفته است.

«زائران کوهستان مه‌آلود» ماجرای سفری به کوهستانی اسرارآمیز در روستایی است که هر سال بابت برگزاری یک مراسم مذهبی و سنتی مردم بسیاری را از مناطق مختلف ایران جذب می‌کند. حین همین سفر مشکلاتی برای راهیانِ داستان بایرامی پیش می‌آید که سبب می‌شود خطراتی را بپذیرند و با پایبندی به ویژگی‌های انسان‌دوستانه و صمیمانه از مسافرت خود نتایج بسیار ارزشمندی را به دست آورند. بر همین اساس نویسنده داستان خود را بر پایه و محور «سفر» بنا نهاده و در آفرینش این روایت از فراز و فرود‌های ویژۀ داستان سفر برای ایجاد حس ماجراجویی و دلپذیرنمودن و ترکیب آن با عناصر ادبی فولکلور به منظور افزایش باورپذیری آن بهره برده است. 

بایرامی درباره چگونگی خلق «زائران کوهستان مه‌آلود» گفته که این کتاب ماحصل تجارب خودش از سفرهایی اسرارآمیز و صعود به کوهی خشن و بکر و گیرافتادن در پرتگاه و مسائلی از این قبیل بوده است. یکی از مهم‌ترین دلایل جذابیت این داستان بایرامی نیز همین موضوع است. شاید بهترین راهی که نویسنده را به مهارت در کارش رهنمون می‌کند این باشد که زندگی‌ و رویدادهای آن را همان‌طور که هست تعریف کند. پس نویسنده باید نیرو و زمان خود را صرف این پرسش کند که چه چیزی از وقایع برای من جالب است؟ پاسخ این پرسش برای مخاطب نیز جذاب است و بدون تردید سفرکردن به نقاط مختلف می‌تواند این قدرت را افزایش دهد که درباره یک موضوع واحد چه احساساتی وجود دارد. 

در بخشی از کتاب می‌خوانیم: 

«هوهوی باد لحظه‌ای قطع نمی‌شد. بندهای اضافی کوله‌ها، تق‌تق صدا می‌داد و کوبیده می‌شد به بدن‌مان. چیزی بود مثل موسیقی جاهای وحشت‌ناک فیلم‌ها که خبر از حادثه یا فاجعه‌ای می‌دهد و یا به استقبال آن می‌رود پیشاپیش. با این که می‌دانستیم صدا از خودمان است، هی شک می‌کردیم. اوضاع خوب نبود، اما راه هموار شده بود و می‌توانستیم تندتر برویم و می‌رفتیم. تا این که دیداری ناخواسته، متوقف‌مان کرد. چیزی سیاهی می‌زد و رنگش با اطراف، فرق داشت اساسی، مثل یک کمربند بود. کمربندی که می‌توانست از آن هیولایی باشد...»

یکتانتتریبون

پربحث‌های دیروز

  1. چراغ سبز رئیسی به جهان؛ انتقاد از آمریکا

  2. سردرگمی سیستماتیک مردم

  3. سازمان شانگهای ، مقدمه تشکیل " اتحادیه آسیا "

  4. روایت "نشنال اینترست" از فلج شدن اسرائیل در برابر توان موشکی مقاومت

  5. وزیر ارتباطات: تولید گوشی داخلی باکیفیت شدنی است /مردم باید همراهی کنند

  6. سردار حاجی زاده: عهد بسته‌ایم آمریکا را از منطقه اخراج کنیم

  7. سرقت میلیاردی از انبار‌های باربری‌ در تهران

  8. یک جدال قدیمی در علوم انسانی و فرهنگ‎

  9. تورم منفی امارات برای بیست و ششمین ماه متوالی!

  10. کلیپی که اشک رییس جمهور را درآورد

  11. بایدن: آماده بازگشت به اجرای کامل برجام هستیم

  12. زاکانی مدیران زن در شهرداری را اخراج می کند؟!

  13. بهترین چیپ تاریخ در فوتسال توسط کاپیتان تیم ملی

  14. انگلیس و آمریکا: ایران فوراً اتباع ما را آزاد کند و به مذاکرات وین برگردد

  15. تکنیک‌های نامحسوس «بی‌بی‌سی» در جهت‌دهی به ذهن مخاطب

  16. شانس واردات خودرو هنوز وجود دارد

  17. پشت پرده افشای جزئیات ترور شهید فخری‌زاده چیست؟

  18. رئیس‌جمهور در نشست سازمان ملل؛ مجاهدت شهیدان سلیمانی و المهندس نبود امروز داعش همسایه مدیترانه‌ای اروپا بود/ تحریم دارو در دوران کرونا جنایت علیه بشریت است

  19. محمد اسلامی: آمریکا فوراً تحریم‌ها را لغو کند و به برجام برگردد

  20. ذوالقدر در مجمع تشخیص چه خواهد کرد؟/ دیدگاه متفاوت دولت رئیسی درباره FATF/ موفقیت رئیسی باعث بازگشت اعتماد خواهد شد

  21. تصاویری از زیباترین کبوتری که تا به حال دیده‌اید!

  22. سرلشکر سلامی: برای شکست آمریکا قدرت‌اندوزی کرده‌ایم

  23. قالیباف: بی عرضگی در حل مشکلات نتیجه پشت کردن به سنت های الهی است/ راه حل مشکلات، تمسک به باورهای دوران دفاع مقدس است

  24. تاریخ سازی تیم ملی هندبال زنان ایران در آسیا/ صعود به نیمه نهایی و کسب مجوز جهانی

  25. هشدار مستقیم ایران به آمریکا/ آیا سرنوشت عین الاسد در انتظار پایگاه حریر است؟

پربحث‌های هفته

  1. منجلاب دوستی با آمریکا و عربستان!

  2. چراغ سبز رئیسی به جهان؛ انتقاد از آمریکا

  3. چرا رئیس جمهور به مجمع عمومی سازمان ملل نمی‌رود؟

  4. توکلی خواستار برکناری استاندار جدید سیستان و بلوچستان شد

  5. چرا برکت نتوانست به وعده تولید ۵۰ میلیون دوز واکسن عمل کند؟ / حرکت در مسیر سخت «برکت»

  6. سردرگمی سیستماتیک مردم

  7. عملیات نجات توسط یک روحانی در کوه

  8. شکار ناگهانی سگ توسط کروکدیل گرسنه

  9. درباره غائله های  لواسانی و خیابانی…

  10. دستور رییسی درباره بیژن عبدالکریمی

  11. مدرس خیابانی در خصوص حقوق نجومی‌اش به مجمع نمایندگان استان سیستان و بلوچستان چه گفت؟

  12. واردات خودرو ، مفید یا مضر ؟ 

  13. دعوای کاذب درباره عضویت ایران درباره سازمان همکاری شانگهای

  14. چرا آمریکا در خلیج فارس یگان پهپادی مستقر کرده است

  15. پشت پرده سخنرانی سرکرده القاعده با لباس سنتی عربستان

  16. تقدیم لایحه دولت به مجلس، برای ساماندهی نیروهای شرکتی و قراردادی

  17. توییت جالب عباس خامه‌یار درباره تانکرهای حمل سوخت در لبنان

  18. اسرائيل يتيم مي‌شود!

  19. معاون اول رییس جمهور: قیمت لبنیات نباید افزایش یابد

  20. این نیز گذشت و روسیاهی به ذغال ماند!

  21. آزمایش جنگنده های ابابیل از سوی قطر

  22. ستون فقرات توسعه اقتصادی کشور کجاست؟

  23. معایب دادن حق طلاق به زن چیست؟

  24. سازمان شانگهای ، مقدمه تشکیل " اتحادیه آسیا "

  25. رسانه صهیونیستی: ارتش اسرائیل ترسیده است/ انگیزه و توان کافی برای جنگ نداریم

ابر آروان

آخرین عناوین