انتخابات ۱۴۰۰؛ تغییر مدیران یا تحول در مدیریت؟!

محسن جبارنژاد، سیاسی،   4000222089 ۹ نظر، ۰ در صف انتشار و ۱ تکراری یا غیرقابل انتشار
انتخابات ۱۴۰۰؛ تغییر مدیران یا تحول در مدیریت؟!

تحول در فرهنگ سیاسی یک جامعه، الزاما در گرو تعویض مدیران و تغییر حاکمان نیست. بلکه در گرو تحول در ساخت سیاسی و اجتماعی است.

 تحول ساختی، یک پدیده به شدت پیچیده و ذوابعاد فرهنگی است و نه صرفا یک مساله سیاسی بسیط( گرچه وجوه سیاسی هم دارد). به عنوان مثال در اواخر نظام صفویه یک فرهنگ متفاوتی و به تعبیری یک ساختی حاکم شد که صرف نظر از علت آن(که مجال طرحش در این مختصر نیست)، منجر به سقوط و فروپاشی صفویه شد.

جالب آنکه این ساخت سیاسی و اجتماعی متفاوت، به رغم اینکه سلسله ها و حکومت‌هایی چون افغان ها، افشاریه، زندیه و حتی قاجار( تا زمان انقلاب مشروطه) آمدند و رفتند، اما در عین حال، این ساخت سیاسی و اجتماعی تقریبا ثابت ماند و لذا تحول خاصی در فرهنگ سیاسی ایران دست کم طی یک سده، پدید نیامد.

این روند ثابت ماندن ساخت سیاسی، البته با ظهور ایده مشروطیت، مجددا منجر به تحول در ساخت سیاسی جامعه ایرانی شد.  "ظهور مشروطه"، "کودتای اسفند 1299 و آغاز استبداد پهلوی" و نیز "انقلاب اسلامی 57"، همه و همه لحظه ها و نقاط عطفی اند که در آن، ساخت سیاسی جامعه ایرانی دچار تحولاتی شد که باید آن تحولات را به درستی فهم کرد و الا با یک فهم دم‌دستی و سیاست‌زده مواجه خواهیم شد.

 

 این نقاط عطف را از منظرهای متفاوتی می‌توان مورد ارزیابی قرار داد. یکی از این منظرها، مشارکت سیاسی است.

البته نگارنده به دلالت های مدرن مفهوم مشارکت سیاسی آگاه است منتها ناظر به ایده جمهوری اسلامی، می توان مشارکت را به معنای تعیین کنندگی مردم  هم در ایجاد و تاسیس نظام سیاسی و هم در کلیه فرایندهای نظام سازی و جامعه پردازی دانست و معنا کرد.

تاکید بر جامعه‌سازی و ساختارسازی بدان جهت است که  فراخواندن مردم در هنگامه انتخابات و آنگاه رها کردن آنان در میانه هر دو انتخابات،  ضد ا‌یده مشارکت سیاسی است.

از زاویه مشارکت سیاسی می‌توان به این نکته اذعان داشت که  انقلاب 57، یک نقطه عطف در فرهنگ سیاسی ایران بود. از این جهت که این انقلاب، حسب ارتباط بی واسطه میان امام با توده های مردم ، عملا تبدیل به بزرگترین عرصه مشارکت و حضور عمومی تبدیل شد.

تعابیری که فوکو بعدها راجع به این بعد از انقلاب یعنی مشارکت سیاسی گسترده به کار برد و یا پی‌یر‌بلانشه تحت عنوان اراده جمعی از آن یاد می‌کرد، ناظر به برجستگی بعد مشارکت و حضور اراده عمومی و تعیین کنندگی آن در انقلاب اسلامی و تاسیس و استقرار جمهوری اسلامی است.

این مشارکت سیاسی( با عنایت به تعریفی که قبلا از مشارکت سیاسی آمد)، محدود و متوقف به تاسیس جمهوری اسلامی نشد بلکه در ادامه و به ویژه طی دهه اول انقلاب به خصوص در دوران جنگ، اوج دره مشارکت سیاسی را شاهد هستیم به این معنا که مردم نقش بسیار فعالی در مشارکت انتخاباتی و مهمتر از آن در مدیریت و اداره کشور در بخش های گوناگون آن و از جمله در جنگ به مثابه مهم ترین اولویت آن دوران بر عهده داشتند.

پس از جنگ تا کنون گرچه شاهد تجربه قابل قبول و بعضا درخشانی به واسطه برخی نصاب‌شکنی های انتخاباتی هستیم،  اما به نظر می‌رسد در مواجهه با ابعاد غیرانتخاباتی مشارکت سیاسی، داستان قدری متفاوت‌تر است. 

به رغم تاکید امام بر تقویت جمهوریت و نیز بعدا ورود مفهوم مردم سالاری دینی توسط رهبر انقلاب به سپهر سیاسی ایران در دهه 70( که از جمله تاکیدی بود بر برجسته‌سازی ابعاد غیرانتخاباتی مشارکت سیاسی)، این تاکیدات به تدریج  با ظهور گفتمان‌های ایجاد شده توسط اولین دولت‌ پس از جنگ، عملا و تا حدود زیادی به تضعیف جمهوریت به ویژه در بخش های غیر انتخاباتی منجر شد.

به این معنا که علی رغم تاکیدات امام و بعدها رهبر انقلاب مبنی بر ضرورت نقش مردم در ساختن جامعه و مشارکت جدی و واقعی آنان در امر مدیریت و حکمرانی، اما عملا اتفاق خاصی از  این حیث نیفتاد. یعنی نقش مردم در عمده موارد محدود به انتخابات ها ماند و از ظرفیت های عظیم مردمی در فاصله میان انتخابات‌ها غفلت شد.

این رویه با گذشت زمان منجر به ایجاد یک ساخت سیاسی و اجتماعی قدرتمندی شد که علی‌رغم تعویض دولت‌ها همچنان خود را توانسته حفظ کند و البته در دولت فعلی به اوج خود رسیده است.

بیانیه گام دوم، بیش از همه چیز، دلالت های روشنی به نفع ضرورت در تحول ساخت سیاسی و فعال‌سازی مجدد ظرفیت‌های مردمی در جهت احیای ابعاد غیرانتخاباتی مشارکت سیاسی در کنار ابعاد انتخاباتی در اختیار ما قرار می دهد. این تحول ساختی با محوریت نظام سازی و دولت‌سازی و جامعه پردازی با نقش‌آفرینی ویژه جوانان است که به تعبیر رهبری، مهم ترین ظرفیت امیدبخش  کشور است که از نظر ظرفیت های طبیعی و انسانی، کم نظیر است و بسیاری از این ظرفیت ها با غفلت دست اندرکاران تا کنون بی استفاده و یا کم استفاده مانده است.

توجه به این بعد از بیانیه گام دوم و نیز تفطن به شان کلی این بیانیه که در حقیقت مبین استلزامات پویش جمهوری اسلامی در چهل ساله دوم است، در کنار پدیده مهم انتخابات 1400، بیانگر این نکته راهبردی است که این انتخابات می‌تواند و البته بایسته است که نقطه عطفی در تحول ساخت سیاسی به منظور تقویت هر چه بیشتر عنصر جمهوریت آنهم از قِبَلِ احیای وجه غیرانتخاباتی مشارکت سیاسی و در نتیجه پویش قدرتمند دولت و جامعه در گام‌های آغازین خود در ابتدای ورود به گام دوم انقلاب باشد. البته مانعی در میان است.  

موانع متعددی در تحقق این مهم وجود دارد. این موانع، خود وضعیتی را ایجاد کرده است که ضرورت دارد در مقابل آن ایستاد و از آن اعتبار زدایی کرد.

دشواری کار در این است که این وضعیت، خود یک ساخت است که به مرور زمان برای توجیه خود، حتی آگاهی( بخوانید آگاهی کاذب) تولید کرده است و چنانکه قبلا هم گفتم ابعاد فرهنگی این ساخت، از ابعاد سیاسی آن همچنان قدرتمندتر است.

نگارنده با تفطن به ابعاد فرهنگی این ساخت، اما بر این باور است که حفظ این ساخت برای برخی جریان‌های سیاسی رایج اعم از اصلاح‌طلب و اصولگرا، دارای منافعی است و همین مساله را دشوارتر کرده است.

تحول در ساخت سیاسی به نفع تقویت هر چه بیش‌تر عنصر جمهوریت، امروزه عاجلا و به طرز عجیبی به مثابه دو وضعیتِ ضدِ ساختِ تحولی و یا تحول ساختی، در تنگناست.

( ذکر آسیب شناسی جریان های سیاسی موجود از منظر مانع بودن در برابر تحول در ساخت سیاسی، بحث علی حده ای است که می‌توان آن را به زمان دیگری موکول کرد).لذا پرواضح است که ادامه روندهای سیاسی موجود به تضعیف روند جمهوریت منتهی خواهد شد.

نکته مهم این است که آرایش سیاسی انتخابات 1400 را باید از جمله بر مبنای همین سنجه، مورد ارزیابی قرار داد.

نقاط مورد فشار و تمرکز هر دو جریان را باید  به عنوان نقاطی در نظر گرفت که اساسا می‌تواند مانع هر گونه تحولی در ساخت قدرت و زمینه سازی برای گام دوم انقلاب را فراهم کند.

با نیم‌نگاهی به آرایش سیاسی فعلی می‌توان به عنوان مثال این نکته را دریافت که گاه در جریان های موجود افراد سالم و ضد فساد که بعضا مورد اجماع و اقبال هم هستند دیده می‌شود.

اما بلافاصله مشاهده می‌شود که فشار جریان‌های مذکور بر روی این افراد زیاد می‌شود و همین مساله، تردیدهایی جدی را در باب تحول ساختی به مثابه مهم‌ترین اولویت، ایجاد می‌کند.

این تردید، دست کم به همین دلیل ساده که "فشارهای لابی های غیر تحول خواه جریان‌های سیاسی موجود، ترجمان سهم خواهی های آنان بعد از انتخابات است" می‌تواند ایجاد شود.

ما بیش‌از آنکه به تغییر مدیران و تغییر چهره ها نیاز داشته باشیم به تحول جدی در ساخت سیاسی متناسب با گام دوم انقلاب و بسترسازی برای تحقق اراده عمومی به معنای واقعی کلمه نیازمندیم.

دیدگاه کاربران

ناشناس۱۹۶۸۳۸۰۱۰:۰۸:۱۶ ۱۴۰۰/۲/۲۴
ما در کشور بحران مدیریت داریم و متاسفانه مدیریت بحران نداریم.
ناشناس۱۹۶۸۳۸۲۱۰:۱۳:۳۶ ۱۴۰۰/۲/۲۴
در 42 سال گذشته یک حلقه بسته مدیران 300 الی 400 نفره امور اجرایی کشور را بعهده داشتن برای حل مشکلات باید این حلقه بسته شکسته شود و از مدیران متعهد و متخصص و جوان در امور اجرایی استفاده شود.
ناشناس۱۹۶۸۴۰۰۱۰:۳۳:۵۷ ۱۴۰۰/۲/۲۴
بنده کسی را می‌شناسم که قول داده بود 100 روزه مشکلات را حل کند ولی به دلیل سوءمدیریت و لجاجت‌های مغرضانه مشکلاتی را به وجود آورده که چندین سال طول خواهد کشید فقط خرابکاری‌های دولت او را آواربرداری کرد.
ناشناس۱۹۶۸۴۰۳۱۰:۳۴:۳۳ ۱۴۰۰/۲/۲۴
ان‌شاءا... در گام دوم انقلاب با انتخاب درست در 28 خرداد بساط دو‌تابعیتی‌های غربگرا و از کشور برچیده شود.
ناشناس۱۹۶۸۴۰۷۱۰:۳۶:۴۷ ۱۴۰۰/۲/۲۴
لحظه‌شماری مردم برای رفتن دولت تدبیر و سپردن مدیریت اجرایی کشور به دست مدیران جهادی و انقلابی ان‌شاءالله با شرکت باشکوه مردم در انتخابات 28 خرداد به فرجام مبارکی خواهد رسید.
ایرانی۱۹۶۸۵۰۸۱۲:۰۷:۰۰ ۱۴۰۰/۲/۲۴
هیچکدام.روز از نو بدون روزی از نو
ناشناس۱۹۶۸۵۱۳۱۲:۰۸:۵۶ ۱۴۰۰/۲/۲۴
تغییر در مدیران بدون تحول در مدیریت
ناشناس۱۹۶۸۵۳۸۱۲:۳۹:۲۵ ۱۴۰۰/۲/۲۴
نه تغییر مدیران و نه تحول در مدیریت، بلکه تنها تغییر صندلی ها
ناشناس۱۹۶۸۶۳۶۱۴:۵۸:۰۵ ۱۴۰۰/۲/۲۴
آنچه عیان هست فقط و فقط تغییر مدیر هست ولا غیر
یکتانتتریبون

پربحث‌های هفته

  1. «علی لندی» نوجوان قهرمان ایذه‌ای آسمانی شد

  2. چراغ سبز رئیسی به جهان؛ انتقاد از آمریکا

  3. دستور رییسی درباره بیژن عبدالکریمی

  4. شیوه عجیب و خطرناک جابجایی زائران اربعین با هواپیما باربری

  5. چرا رئیس جمهور به مجمع عمومی سازمان ملل نمی‌رود؟

  6. مجری فاکس نیوز رئیس جمهور کشورش را با خاک یکسان کرد

  7. چرا برکت نتوانست به وعده تولید ۵۰ میلیون دوز واکسن عمل کند؟ / حرکت در مسیر سخت «برکت»

  8. چرا توان هسته ای ایران را نمی توان تضعیف کرد؟

  9. شکار ناگهانی سگ توسط کروکدیل گرسنه

  10. سردرگمی سیستماتیک مردم

  11. عجیب اما واقعی! هذیان گویی بایدن در آنتن زنده

  12. واردات خودرو ، مفید یا مضر ؟ 

  13. عملیات نجات توسط یک روحانی در کوه

  14. کلیپی که اشک رییس جمهور را درآورد

  15. دعوای کاذب درباره عضویت ایران درباره سازمان همکاری شانگهای

  16. به نام فقرا به کام اغنیا

  17. تقدیم لایحه دولت به مجلس، برای ساماندهی نیروهای شرکتی و قراردادی

  18. دفاعیات میرسلیم از طرح صیانت/ علت سکوت روحانی در این روزها چیست؟/ واکنش مثبت علی مطهری به نطق رئیسی در سازمان ملل

  19. لایحه رتبه‌بندی معلمان مهرماه در مجلس شورای اسلامی تصویب خواهد شد

  20. دستگیری دعانویس میلیاردر در نیاوران

  21. فیلم| وداع با قهرمان دهه هشتادی/ «علی لندی» فهمیده دوران شد پیکر

  22. نیکزاد: لشکر آذری‌ها گوش به فرمان رهبر انقلاب هستند

  23. این نیز گذشت و روسیاهی به ذغال ماند!

  24. اتحاد آنگلوساکسونها علیه دنیا !

  25. ستون فقرات توسعه اقتصادی کشور کجاست؟

ابر آروان

پربحث‌های هفته

  1. چراغ سبز رئیسی به جهان؛ انتقاد از آمریکا

  2. دستور رییسی درباره بیژن عبدالکریمی

  3. چرا توان هسته ای ایران را نمی توان تضعیف کرد؟

  4. سردرگمی سیستماتیک مردم

  5. دعوای کاذب درباره عضویت ایران درباره سازمان همکاری شانگهای

  6. دفاعیات میرسلیم از طرح صیانت/ علت سکوت روحانی در این روزها چیست؟/ واکنش مثبت علی مطهری به نطق رئیسی در سازمان ملل

  7. لایحه رتبه‌بندی معلمان مهرماه در مجلس شورای اسلامی تصویب خواهد شد

  8. نیکزاد: لشکر آذری‌ها گوش به فرمان رهبر انقلاب هستند

  9. این نیز گذشت و روسیاهی به ذغال ماند!

  10. اتحاد آنگلوساکسونها علیه دنیا !

  11. آب پاکی امیرعبداللهیان رو دست همتای آلمانی/سیاست قطعی ما گره نزدن اقتصاد داخلی به برجام است

  12. سرانجام رایزنی‌های برجامی در حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل

  13. سعید محمد دبیر شورای عالی مناطق آزاد شد

  14. وزیر کشور: اصراری به تغییر همه استانداران نداریم

  15. دخالت نمایندگان در انتصاب استانداران به رغم تذکر رهبری

  16. توییت محسن رضایی درباره تایید شهادت علی لندی

  17. نظرات برگزیده مخاطبین الف: تا زمانی که اقتصاد پایدار نداشته باشیم نگاهمان به خارج خواهد بود/ سفر رئیس‌جمهور به سازمان ملل برای مردم نفعی دارد؟/ باید برای حقوق‌های نجومی فکری اساسی کرد

  18. توضیح رئیسی درباره علت افزایش واردات واکسن/ پیمان جبلی رئیس صداوسیما می‌شود؟/ انتقاد اژه‌ای از کیفیت گزارش دستگاه‌های امنیتی

  19. قدردانی امیرعبداللهیان از زحمات ظریف در هشت سال گذشته

  20. آیت الله عاملی: رزمایش سپاه در مرز ارس پاسخی به حضور اسرائیل در آذربایجان است

  21. بررسی صدور «گواهینامه موتورسیکلت» برای زنان و ورود آنها به «ورزشگاه‌ها»

  22. ترکیب احتمالی ایران در مذاکرات برجام/ مذاکره کننده ارشد هسته ای کیست؟

  23. پاسخی به تناقضات رفتاری اصلاح طلبان درباره افغانستان

  24. قالیباف: بودجه یعنی زندگی دولت و مردم/ هر جا کسری بودجه داریم دست در جیب مردم می‌کنیم

  25.  امام جمعه تبریز: اظهارات سخیف جیره خواران رژیم صهیونیستی تاثیری در اتحاد شیعیان ایران و آذربایجان ندارد

آخرین عناوین