تولد دوباره ایران هسته‌ای با غنی‌سازی ۶۰ درصد

سیاسی،   4000128040

ایران کمتر از یک هفته پس از حادثه نطنز، غنی سازی خود را به ۶۰درصد رساند. آن‌طور که مقامات می‌گویند، غنی سازی ۶۰درصدی در اولویت کاری ایران نبود اما انفجار یکشنبه هفته گذشته در تاسیسات هسته‌ای نطنز، همه چیز را تغییر داد.

فرهیختگان نوشت: به همان میزان که مذاکرات هسته‌ای ایران و ۱+۴ در وین با کندی پیش می‌رود، سرعت تحولات هسته‌ای در تهران افزایش چشمگیری پیدا کرده است. از ۱۵ دی‌ماه سال ۹۹ که ایران غنی‌سازی ۲۰درصدی را آغاز کرد، تصور اینکه ۳ ماه و نیم بعد، ایران غنی ‌سازی خود را به ۶۰درصد برساند، چیزی بیش از رویایی دست‌نیافتنی نبود. این رویا، بامداد روز جمعه به حقیقت پیوست و ایران توانست نخستین محصول اورانیوم غنی‌شده ۶۰درصدی را تولید کند.

آن‌طور که مقامات ایرانی می‌گویند، غنی‌سازی ۶۰درصدی در اولویت کاری ایران نبود اما انفجار یکشنبه هفته گذشته در تاسیسات هسته‌ای نطنز، همه‌چیز را تغییر داد. پس از این انفجار که در سیستم توزیع برق و کابل‌های مربوط به باتری‌های برق رخ داد، روزنامه نیویورک‌تایمز به نقل از مقامات امنیتی آمریکا و رژیم‌صهیونیستی نوشت که انفجار تاسیسات نطنز، ۹ ماه توانایی ایران برای غنی‌سازی اورانیوم را به تاخیر انداخت. این نشریه آمریکایی در جمع‌بندی خود مهم‌ترین اثر این حادثه را تضعیف شدید «موضع تهران در مذاکرات جاری اتمی در مقابل آمریکا» خوانده بود. نتیجه‌گیری نیویورک‌تایمز کاملا واقعی بود.

با این اقدامات خرابکارانه طرف غربی می‌توانست این پیام را به تهران ارسال کند که هرقدر هم که از توافق هسته‌ای فاصله بگیرید و به کاهش تعهدات‌تان ادامه بدهید، با یک اقدام خرابکارانه، به نقطه صفر بازخواهید گشت و تنها راه چاره، تن دادن به یک توافق محکم‌تر از برجام است. جدای از این، انفجار نطنز اگر غنی‌سازی ایران را مختل می‌کرد، تهران عملا فاقد برتری در پای میز مذاکرات بود. تهران برای شکستن توطئه ائتلاف غربی و رژیم‌صهیونیستی، برگ‌های جدیدی روی میز گذاشت و کمتر از ۲ روز بعد در نامه‌ای به مدیرکل آژانس انرژی اتمی خبر آغاز غنی‌ سازی ۶۰درصدی را به آژانس انرژی اتمی اعلام کرد. این روند از روز چهارشنبه آغاز شد و بامداد جمعه برای اولین ‌بار ایران اورانیوم غنی‌ شده ۶۰درصدی را تولید کرد. 

  ۳۰۰ گرم اورانیوم ۶۰درصدی تا ۱۰ صبح شنبه

دستیابی به این سطح غنی‌سازی را محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی خبر داد. آن‌طور که او در صفحه شخصی خود در توئیتر نوشت، در ساعت ۴۰: ۰۰ نیمه‌شب در شب زیارتی سیدالشهدا(ع)، دانشمندان جوان و خداباور ایرانی توانستند به محصول اورانیوم با غنای ۶۰درصد دست یابند. ساعاتی بعد علی‌ اکبر صالحی در گفت‌و‌گو با تسنیم، این خبر را تایید کرد و کمی بعد نیز او جزئیات بیشتری را ارائه کرد. صالحی در گفت‌وگو با خبر ساعت ۱۴ سیمای جمهوری اسلامی ایران، با اشاره به قانون مجلس شورای اسلامی در سخنانی گفت: «به ما گفته بودند که با احتیاط در اجرای این قانون جلو بروید و می‌خواستند در مذاکرات با حسن‌نیت جلو برویم اما به‌هرحال کاری کردند که ما را به این سمت کشاندند.»

وی ادامه داد: «چهارشنبه دستور راه‌اندازی غنی‌سازی ۶۰درصد را دادیم و پنجشنبه محصول ۶۰درصد را گرفتیم و الان حدود ۹ گرم در ساعت تولید می‌کنیم. باید راندمان و چیدمان زنجیره‌ها را تغییر دهیم و روی آنها کار کنیم که کمی این میزان تولید کم شود و به ۵ گرم برسد تا همزمان بتوانیم با این دو زنجیره اورانیوم ۲۰درصد هم تولید کنیم.»

وی ادامه داد: «این که همزمان هم اورانیوم ۶۰درصدی و هم اورانیوم ۲۰درصدی را تولید کنیم، یک کار بزرگ است که همکاران من دارند در سازمان انجام می‌دهند.»

صالحی با اشاره به انتشار خبر غنی‌سازی ۶۰درصدی از سوی رئیس مجلس شورای اسلامی، گفت: «ما با ‌قالیباف درباره مسائل مرتبط همواره در تماس هستیم و امروز هم نزدیک‌های سحر بود که این دستاورد را به اطلاع او رساندم و وی هم آن را اعلام کردند. از او و‌ ذوالنوری، رئیس کمیسیون سیاست خارجی و امنیت ملی مجلس هم به‌خاطر حمایت‌هایشان به‌ویژه حمایت‌های مالی تشکر می‌کنم.» 

صالحی درخصوص اخباری مبنی‌بر اینکه کار در نطنز متوقف شده است، خاطرنشان کرد: «الان باید همگان متوجه شده باشند که سایت نطنز همچنان پابرجاست و با قوت دارد جلو می‌رود. اساسا یکی از شیوه‌های بازدارندگی همین آمادگی است که جوانان غیور ما دارند که با هر حادثه ضمن جبران مساله، چند قدم هم جلوتر می‌روند و این برای اولین‌بار نیست که اتفاق می‌افتد.» ‌

رئیس سازمان انرژی اتمی درباره اینکه غنی‌سازی اورانیوم ۶۰درصدی به چه منظور است، آیا برای سوخت رآکتور تهران است، گفت: «این اورانیوم ۶۰درصد برای ساختن هدف (Target‌) هایی است که این هدف‌ها را در رآکتور تهران می‌گذاریم و از آنها مولیبدن استخراج می‌کنیم. از این ۶۰درصد برای سوخت الان تولید نمی‌کنیم. از سویی این بحث که در رسانه‌ها راه انداخته‌اند که ما نمی‌دانیم داریم چه کار می‌کنیم یا داریم بلوف می‌زنیم، درست نیست. «هدف»‌ها کاربردهای متنوعی دارد و یکی از آنها در تولید رادیوداروها استفاده می‌شود. در فرآیند فیژن‌مولی با ۲۰درصد داریم تست می‌کنیم اما وقتی غنا را بالا ببریم راندمان و میزان مولیبدن بالا می‌رود و زمان تولیدش هم کوتاه‌تر و اساسا فرآیند آسان‌تر می‌شود، این فرصتی بود که قانون مجلس برای سازمان پیش آورد.» 

  غنی‌سازی ۶۰درصد یعنی چه؟ 

دانش غنی‌سازی ۶۰درصدی، محصول مخالفت‌های آمریکا و متحدانش برای تامین سوخت ۲۰درصدی رآکتور تهران است. ایران در سال ۸۷ رایزنی‌هایی برای تامین سوخت رآکتور و تولید رادیودارو برای بیماران کرد اما با فشار آمریکا، آرژانتین که حتی در دوره جنگ ایران و عراق، اورانیوم رآکتور را تامین می‌کرد، از فروش اورانیوم به تهران خودداری کرد. ایران از یک‌سو اقدامات دیپلماتیک را پیگیری می‌کرد و از سوی دیگر، به‌دنبال تولید اورانیوم ۲۰درصد بود. اما مذاکرات به نتیجه نمی‌رسد تا دستور تولید اورانیوم ۲۰درصد در ایران صادر می‌شود. یک سال بعد در شهریور ۸۹ شهید مجید شهریاری با اتصال دو آبشار ۱۶۴ سانتریفیوژی به یکدیگر (۳۲۸ سانتریفیوژ) و دستیابی به فرمول پیچیده تزریق اورانیوم ۵درصد به اولین سانتریفیوژ، این دستاورد را برای ایران به ارمغان آورد. شهریاری همچنین با پی بردن به فرمول ساخت صفحات سوخت برای تبدیل شدن اورانیوم ۲۰درصد به سوخت، عملا ایران را در تولید سوخت ۲۰درصد خودکفا کرد. در همان زمان گفته می‌شد کشوری که بتواند اورانیوم را در مقیاس ۲۰درصد تولید کند، توان تولید اورانیوم با غنای بالای ۹۰درصد را هم دارد.

دستیابی به دانش غنی‌سازی ۲۰درصد، طرف غربی را مجاب به مذاکرات جدی‌تر با ایران در عمان و پس از آن در قالب برجام کرد. در آن سال‌ها، غنی‌سازی ۶۰درصدی ابزاری برای متوجه کردن طرف غربی به توانمندی‌های هسته‌ای بود و هر ازچندگاهی که غربی‌ها در مذاکرات خلل ایجاد می‌کردند، در تهران از آن سخن گفته می‌شد. به‌عنوان نمونه در مهر سال ۹۱ منصور حقیقت‌پور، نایب‌رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی گفته بود ‌ اگر مذاکرات هسته‌ای به نتیجه نرسد، ایران غنی‌سازی اورانیوم را تا ۶۰درصد ادامه می‌دهد تا برای «زیردریایی و کشتی‌های قاره‌پیما» سوخت تهیه کند. یک سال بعد و پس از مذاکرات ژنو در دولت روحانی، نمایندگان مجلس شورای اسلامی طرحی را به امضا رساندند که درصورت تصویب تحریم‌های جدید علیه ایران، دولت موظف است غنی‌سازی اورانیوم را به میزان ۶۰درصد افزایش دهد. حالا اما غنی‌سازی در ایران به سطح ۶۰درصد هم رسیده و آن‌طور که پیش‌تر بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی گفته، ایران توانایی تولید اورانیوم حتی تا غنای ۹۰درصد را هم دارد. 

تهران با اعلام غنی‌سازی ۶۰درصد، تمام طراحی‌های غرب و رژیم‌صهیونیستی برای مذاکره از موضع ضعف را ناکام گذاشت تا طرف آمریکایی ساده‌تر به این جمع‌بندی برسد که آیا تمایلی برای بازگشت به برجام خواهد داشت یا از فرصت مذاکره غیرمستقیم برای ممانعت از اجرای تعهداتش استفاده خواهد کرد. این شرایط جدید و غیرقابل‌باور، علاوه‌بر دولت بایدن، دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان کنگره را هم بر سر عقل خواهد آورد. به‌عبارت بهتر آنها در شرایط فعلی ساده‌تر می‌توانند به این جمع‌بندی برسند که آیا به برجام بازگردند یا سیاست سابق را ادامه بدهند. آنچه مشخص است دربرابر دانش بومی ایران نه سیاست فشار حداکثری کارآیی داشته و نه اقدامات خرابکارانه. تعلل بیش از این تهران را به گام آخر یعنی غنی‌سازی ۹۰درصدی هدایت می‌کند؛ چراکه تهران نه به آمریکا و نه به هیچ‌کشور دیگری درباره نسبت غنی‌سازی و نیازهای داخلی‌اش تعهدی نداده و اگر لازم باشد، سطح غنی‌سازی را به ۹۰ درصد نیز افزایش خواهد داد. به‌طور حتم غنی‌سازی ۶۰ درصدی قدرتمندترین پیشران برای ثمربخشی مذاکرات وین و هر مذاکره‌ای که در دولت فعلی یا دولت بعدی در جریان باشد، خواهد بود. 

تحولات اخیر باعث ‌شده دیروز تیم‌های مذاکره‌کننده ایران و آمریکا برای بحث‌های داخلی درباره چگونگی احیای توافق هسته‌ای۲۰۱۵ به کشورهای خود بازگردند. این خبر را یک مقام اروپایی به رویترز داد و گفت: «فکر می‌کنم هیات‌های مربوطه به کشورهایشان بازخواهند گشت تا دستورالعمل‌های دقیق‌تری دریافت کرده و سپس، نمی‌دانم چه زمانی، ما (مذاکرات را) ازسر خواهیم گرفت.» وی در ادامه گفت: «ما تصمیم (ایران) برای رفتن به‌سوی غنی‌سازی ۶۰درصد را داشتیم. واضح است که این (اقدام) مذاکرات را آسان‌تر نخواهد کرد.»