شرق: کولبران به گروهک‌های مسلح عوارض می‌دهند

اجتماعی،   3991109043

روز سه‌شنبه هفتم بهمن ۱۳۹۹، یکی از روزهای سرد سال و در سردترین بازتاب خبری، پنج نفر از مرزنشینان کشور به خاک سپرده شدند.

روزنامه «شرق» در ادامه نوشت: این‌بار مرزنشینان منطقه کوهستانی صومای برادوست شهرستان ارومیه گرفتار مصیبت شدند؛ مرزنشینانی که به گفته یکی از مطلعان منطقه، کولبر نبودند.

این مقام مطلع گفت: «در آذربایجان کولبری به معنای رسمی آن وجود ندارد و برخی مرزنشینان برای عبور غیررسمی دل به کوه می‌زنند».

عبور رسمی یا غیررسمی برای مرزنشینان همیشه با تهدید بزرگ جان همراه بوده است. آوارشدن بهمن بر سر کاسب‌کاران مرزی، فقط یکی از مخاطراتی است که مرزنشینان برای کسب‌وکارشان می‌پردازند. اگر خطر شلیک گلوله و جراحت‌هایی را که مسیر بر تن آنها می‌نشاند نیز نادیده بگیریم، مواجهه با گروهک مسلح مستقر در آن سوی مرزها، مثل پ‌ک‌ک، پژاک، کومله و دموکرات را نمی‌توان نادیده گرفت؛ جریان‌هایی که به گفته احسان هوشمند، پژوهشگر مطالعات قومی، از این کاسب‌کاران مرزی مالیات می‌گیرند و خرج فعالیت‌هایشان می‌کنند. یعنی این گروهک مسلح تجزیه‌طلب در نزدیکی مرز مستقر هستند و از کاسب‌کارانی که کالا حمل می‌کنند، عوارض می‌گیرند و با آن پول، اسلحه می‌خرند و به مرزبانان حمله می‌کنند.

بهای اندک جان

احسان هوشمند، پژوهشگر مطالعات قومی، تأکید کرد: برنامه‌ریزی برای توسعه پایدار مرزها یکی از وظایف و مسئولیت‌های ملی دولت است و باید از سوی جامعه مدنی به یک مطالبه ملی مبدل شود. باید برنامه ویژه‌ای برای کاهش شکاف توسعه‌ای در استان‌های مرزی و محروم تدوین و اجرائی شود و نباید در برابر مرگ گروهی از جوانان مرزنشین که به کار تجارت مرزی می‌پردازند، با بی‌مسئولیتی برخورد کرد. ریاست‌جمهوری باید معاون‌اول رئیس‌جمهوری را مأمور حل‌وفصل موضوع در دوره‌ای چندماهه‌ کند.

او با بیان اینکه مسئله ما نوع بار این افراد نیست، گفت: موضوع مورد پرسش ما این است که کجای برنامه‌ریزی‌ها و سیاست‌های دولت اشتباه بوده که عده‌ای خود را به آب و آتش می‌زنند و در مرز تردد می‌کنند. حتی اگر کالای آنها قاچاق هم باشد، باید پرسید چرا عده‌ای برای گذران زندگی خود حاضر هستند تمام مخاطرات مرز را به جان بخرند و کالای قاچاق حمل کنند؟ یعنی با جانشان بازی کنند و از میان کوه‌ها و قله‌ها، سرما و بوران و بهمن، مین و برخوردهای احتمالی در مرزبانی‌ها بگذرند تا نانی به دست آورند؟

او اظهار کرد: آیا برای مرزنشینان اشتغال ایجاد کرده‌ایم که امروز از آنها توقع داشته باشیم دست به چنین مخاطراتی نزنند؟ چقدر سرمایه‌گذاری صنعتی و کشاورزی در مناطق مرزی انجام شده است؟ چقدر روی صنعت توریسم در این مناطق کار کرده‌ایم؟ این موضوع که مرز مسئله مسئولان کشوری نیست، کاملا در سیاست‌های جاری کشور دیده می‌شود.

هوشمند توضیح داد: مرزنشینان وقتی کالا از کشورهای همسایه وارد می‌کنند، در خطوط مرزی عوارضی را باید به پ‌ک‌ک، پژاک، کومله و دموکرات بدهند؛ چون گروهک‌ها در مناطق مرزی مستقر هستند و از کاسب‌کاران مرزی عوارض یا به قول خودشان مالیات می‌گیرند. بعد با آن پول اسلحه می‌خرند و قوی‌تر می‌شوند و مرزبانان ما را می‌کشند. یعنی یک گردش مالی در مرزهای کشور اتفاق می‌افتد که به دنبال آن نیز پول از کشور خارج می‌شود. هم کالای قاچاق به کشور وارد می‌شود و هم منافعی به گروهک‌های کومله، پژاک و پ‌ک‌ک می‌رسد که با آن منابع مالی، کارهای خطرناک علیه امنیت کشور انجام می‌دهند و حتی با همین پول ممکن است دست به اقدامات خطرناک در سایر نقاط بزنند.

او تأکید کرد: ابعاد این ماجرا به قدری زیاد است که به نظر می‌رسد لازم است رسیدگی به آن، اولویت اول دولت و کشور باشد.

این پژوهشگر مطالعات قومی یادآور شد: به‌جز مسائل امنیتی، اتفاقاتی که در مرزها می‌افتد، اقتصاد کشور و نیروهای مولد اقتصاد را نیز دچار مشکل می‌کند. کالاهای تولید داخل به دلیل رشد درخور توجه نرخ ارز، به تدریج برای کشورهای همسایه هر روز ارزان و ارزان‌تر شده است.

او اضافه کرد: این مثال را می‌توان به بسیاری از کالاهای ما تعمیم داد. حتی درباره کالاهایی اساسی مانند دارو که برای آنها ارز چهار هزار و ۲۰۰ تومانی اختصاص داده‌ایم نیز این معضل به‌مراتب پررنگ‌تر است. داروی ارزانی که برای کشورهای همسایه بسیار بسیار ارزان‌تر از کشور ما تمام می‌شود و امروز می‌بینیم دارو بشدت از ایران به عراق و افغانستان قاچاق می‌شود.

هوشمند اظهار کرد: قاچاق دام نیز بسیار شایان توجه است. هر کیلو گوشت گوسفند زنده حدود ۵۵ هزار تومان است؛ یعنی فقط باید حدود دو دلار پرداخت شود. همین گوشت در کشورهای همسایه ۱۰ دلار مشتری دارد و برای دلالان این رقم، عدد بالایی محسوب نمی‌شود. بنابراین دامدار، دام خود را با مخاطرات بسیار قاچاق می‌کند. دام هم چیزی نیست که پنهانی بتوان قاچاق کرد، بنابراین برای انتقال دام به کشورهای همسایه زدوبندهایی هم ممکن است روی دهد.

او ادامه داد: اگر بخواهم ساده‌تر بگویم، فردی که قاچاق می‌کند، حاضر است رشوه به مأموران رسمی و عوارض به گروهک بدهد و خطرات بهمن، شلیک گلوله و مرگ را به جان بخرد تا به سودی چهاربرابری برسد. چرا؟ چون از یک‌سو برای اشتغال پایدار آنها برنامه‌ای دیده نشده و از سوی دیگر شرایط بد اقتصادی و کاهش ارزش پول ملی، زمینه ایجاد این سود را برای آنها فراهم کرده است.

هوشمند متذکر شد: امسال در کشور دیدیم که قیمت گوجه‌فرنگی یا تخم‌مرغ با نوسانات زیادی مواجه شد و افزایش‌های ناگهانی قیمت داشت. بخش مهمی از این نوسانات، به دلیل وجود مشتریان دست‌به‌دلارِ خارجی بود. آنها حاضر بودند چند برابر قیمت به دلار پول به فروشندگان این محصولات بدهند. نکته دردناک دیگر قضیه هم این است که این پول به دست کشاورز و دامدار یا تولیدکننده واقعی و کاسب‌کاران مرزی خرده‌پا نمی‌رسد و عده‌ای واسطه این سود را می‌برند.

او عنوان کرد: از سوی دیگر، قاچاق کالای ایرانی به کشورهای همسایه تنها یکی از وجوه نامطلوب کسب‌وکارها در این مناطق است. وجه دیگر زیانی که این کسب‌وکارها به اقتصاد کشور وارد می‌کنند، زمانی است که کالا به کشور وارد می‌شود. در کشوری مثل ترکیه، برای حمایت از تولیدکنندگان و صادرکنندگان، حمایت‌های ویژه در نظر گرفته شده است؛ یعنی وقتی کالایی از ترکیه خریداری شود، در همان فرودگاه ۲۵ درصد قیمت محصول به خریدار پس داده می‌شود. اینها تخفیف‌های صادراتی است. به همین دلیل می‌بینید که یک کالا در بانه از خود ترکیه ارزان‌تر است. دولت ترکیه می‌خواهد از صادرات حمایت کند تا ارز بیشتری وارد کشورش شود؛ به همین دلیل مالیات و عوارض از کالای صادراتی نمی‌گیرد تا محصول بیشتری بفروشد.

کم‌توجهی ملی به مرگ ۵ نفر

هوشمند به اتفاقی که در مرز ایران و ترکیه برای پنج نفر از مرزنشینان کشور افتاد، اشاره کرد و گفت: به شکل دردناکی به موضوع این پنج نفر بی‌توجهی ملی صورت گرفت و آن‌طورکه باید در رسانه‌ها بازتاب پیدا نکرد. پنج نفر از اهالی روستای کوران شش روز زیر برف ماندند اما به اندازه وزن این اتفاق در رسانه‌ها به آن پرداخته نشد چون مرزها و مسائل اقتصادی و توسعه‌ای و فقر و محرومیت هم‌وطنان مرزنشین به مسئله ملی مبدل نشده است.

او با بیان اینکه یکی از مهم‌ترین مسائل ما در مرز، عدم ساماندهی کاسب‌کاران مرزی است، افزود: صدها هزار نفر مستقیم یا غیرمستقیم از طریق کاسب‌کار مرزی ارتزاق می‌کنند؛ حتی گروهی از پیران، کودکان و زنان سرپرست خانوار نیز به کولبری یا کاسب‌کاری مرزی روی آورده‌اند. البته متأسفانه هنوز آمار دقیقی از میزان اشتغال مرزنشینان به کار کاسب‌کاری و کولبری در کشور تولید نشده است و دقیقا کمتر کسی می‌داند چه تعداد از هم‌وطنان شریفمان به کار تجارت در دل کوهستان‌ها، قله‌ها، در برف، جنگل، دشت و سنگلاخ‌های غرب و شرق کشور مشغول هستند.

هوشمند بیان کرد: بخشی از آن ناشی از مسائل ساختاری کشور است. اقتصاد کشور به‌گونه‌ای است که اگر کالا را به صورت غیررسمی وارد کشور کنیم، قیمت آن پایین‌تر از مبادی رسمی خواهد بود؛ چراکه مشمول عوارض و تعرفه‌های داخلی نمی‌شود. آن انحصاری هم که در مرکز در دست واردکنندگان یا رانت‌خواران است، در اینجا شکل دیگری دارد و از سوی دیگر حضورنداشتن ایران در اقتصاد جهانی به معنای واقعی، واردات محصولات را به کشور دچار مشکل کرده است. بنابراین بیماری‌های مزمن اقتصاد کشور، عده‌ای را به سمت تجارت‌های مرزی می‌کشاند. این مشکل حاد اقتصاد وقتی با بیکاری گسترده در مناطق مرزی و فقر و محرومیت توأم می‌شود، کسب‌وکارهای مرزی را که گاه سود بالایی دارند، بسیار قابل توجیه و وسوسه‌انگیز می‌کند. به این ترتیب، وقتی می‌خواهیم مرگ مرزنشینان بر اثر حادثه حین عبور رسمی یا غیررسمی آنها از مرز را بررسی کنیم، باید تمام عواملی را که آنها را وادار به انجام این مخاطره بزرگ کرده، در نظر بگیریم. نباید تنها روی یک بُعد از این قضیه متمرکز شد. امروز مطالعات مرز یکی از نیازهای اساسی کشور است. برنامه‌ریزی برای توسعه پایدار مرزها یکی از وظایف و مسئولیت‌های ملی دولت است و ‌باید از سوی جامعه مدنی به یک مطالبه ملی مبدل شود. باید برنامه ویژه‌ای برای کاهش شکاف توسعه‌ای در استان‌های مرزی و محروم تدوین و اجرائی شود و نباید در برابر مرگ گروهی از جوانان مرزنشین که به کار تجارت مرزی می‌پردازند با بی‌مسئولیتی برخورد کرد. ریاست‌جمهوری باید معاون‌اول رئیس‌جمهوری را مأمور حل‌وفصل موضوع در دوره‌ای چندماهه‌ کند.

یکتانت

پربحث‌های هفته

  1. تکذیب انتشار تصویر دستبوسی حدادعادل از فرح + عکس

  2. ساز ناهماهنگ دولت و مجلس در برابر آژانس اتمی

  3. پدری که با «کودتا« آمد، پسری که با «کودتا» برگشت

  4. چرا دولت بایدن به برجام برنمی گردد؟

  5. آیا کار مجلس این است؟!

  6. نظر حداد عادل درباره حضور احمدی‌نژاد در انتخابات

  7. موافقت مجلس با ارجاع پرونده دولت به قوه قضاییه به خاطر استنکاف از قانون لغو تحریم‌ها

  8. جزئیات بیمه تکمیلی جدید فرهنگیان اعلام شد

  9. کانون سردفتران: لایحه دولتی نقل و انتقال خودرو توسط پلیس فراقانونی است؛ مانع می‌شویم

  10. دولت پالس‌های فریبنده به دشمن داد/ گام‌های کاهش تعهدات برجامی را اجرا نکرند

  11. تصاویری از رهبر انقلاب در کنار پدرشان

  12. ربیعی: با اطمینان می‌توانیم پیش‌بینی کنیم که لغو تمامی تحریم‌ها، نزدیک است

  13. ماجرای اجرای حکم قصاص در زندان رجایی‌شهر/ التماس‌های زن اعدامی نجاتش نداد

  14. ساندی تایمز: روزهای سختی در انتظار محمد بن سلمان است

  15. خط پایانی بر انحصار ۶۵ ساله وکالت/ با تأیید شورای نگهبان وکالت کسب و کار شناخته شد

  16. پاسخ حداد عادل به سخنان احمدی نژاد

  17. پیش‌فروش خودرویی که مجوز هم ندارد !

  18. واکنش احمدی‌نژاد به احتمال ردصلاحیتش در انتخابات۱۴۰۰/ از ابتدا به دنبال رابطه ایران و آمریکا بودم

  19. تصاویر جدید از پشت صحنه سریال پایتخت

  20. تورم سوئد سه برابر شد!

  21. رژیم صهیونیستی؛ همسایه جدید ایران !

  22. حمله تند زنگنه به منتقدان وزارت نفت

  23. پنتاگون از حملات هوایی آمریکا در شرق سوریه خبر داد

  24. روحانی: می‌ترسم دستی در کار باشد تا مردم در انتخابات شرکت نکنند

  25. یکی از مدیران ارشد ارزی بانک مرکزی بازداشت شد

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های هفته

    1. جزئیات بیمه تکمیلی جدید فرهنگیان اعلام شد

    2. کانون سردفتران: لایحه دولتی نقل و انتقال خودرو توسط پلیس فراقانونی است؛ مانع می‌شویم

    3. تصاویری از رهبر انقلاب در کنار پدرشان

    4. خط پایانی بر انحصار ۶۵ ساله وکالت/ با تأیید شورای نگهبان وکالت کسب و کار شناخته شد

    5. می خواهم وکیل داشته باشم !

    6. نسخه کاغذی پزشکان؛ اسمش را نیار، خودش را بیار !

    7. نظر کرباسچی درباره نامزدی محسن هاشمی در انتخابات ۱۴۰۰/ دستور رهبری به نیروهای مسلح در ماه‌های آخر ریاست جمهوری ترامپ/ واکنش احمدی نژاد به احتمال ردصلاحیت در انتخابات

    8. خبر خوب فرمانده ناجا برای مشمولان وظیفه

    9. نماینده مجلس: دانشمند جوان قزوینی موفق به کشف داروی ضدکرونا شده است

    10. توضیحات یک مقام مسئول درباره اتفاقات سراوان

    11. بجای وزیر بهداشت بگذارید مدیرکل مرده شور خانه!/ما برای موج شکنی خلق نشدیم

    12. ۶۰درصد "نوزادان فرانسوی" حاصل روابط جنسی خارج از ازدواج!

    13. جهانپور: واکسیناسیون کرونا فعلا اجباری نیست/ تمام واکسن‌های وارداتی تزریق شده است

    14. استاندار جدید خوزستان تمام مشاورین و دستیاران استاندار سابق را برکنار کرد

    15. هشدار حریرچی در مورد ۲۵ روز آینده

    16. دعوت مراجع تقلید از مردم برای انجام اعمال ایام البیض به صورت فردی

    17. تست سریع کرونا به مطب‌ها می‌آید

    18. وزیر بهداشت: امسال بدترین سال اقتصادی دولت بعد از انقلاب بود

    19. مدام نگوییم سهل‌انگاری مردم، بر ساده انگاری مسئولین هم تاکید کنیم/ با توجه به شرایط فعلی سفرهای نوروزی منتفی است

    20. افزایش ۴۳ درصدی بودجه آموزش عالی/ افزایش حقوق اعضای هیات علمی

    21. فیلم درگیری نماینده مجلس با سرباز راهور را مأموران پلیس منتشر کردند؟

    22. دستگیری یک تروریست در عوارضی تهران

    23. چرا معاون وزیر بهداشت نتوانست سوار هواپیما شود؟

    آخرین عناوین