در این مطلب، تیم روانشناسی نگاه نو از دیدگاه های مختلف به بررسی تاثیرات شیوع بیماری کرونا در سطح جامعه بر افراد و روابط بین فردی در خانواده میپردازد. شاید بتوان گفت این روزها برای دریافت بهترین مشاوره خانواده در تهران یا هر شهر دیگری بد نباشد این مطلب را مطالعه کنید و سپس با تیم روانشناسی خانواده نگاه نو برای دریافت مشاوره تلفنی خانواده از طریق سایت نگاه نو در تماس باشید. همچنین درصورتی که علاقه مندید در مورد تاثیرات روانشناختی کرونا در کل جهان بیشتر بخوانید پیشنهاد میکنیم مقاله سال 2020 و ویروس کرونا چطور ما را تغییر داد را مطالعه کنید.

کرونا و ترس از عدم کنترل / ترس از بهم ریختگی روان

روانشناس: خانم لیلا رفیعی

روان ما انسان ها از زمان کودکی به نحوی طراحی شده است که برای ارتباط با محیط اطراف مان نیاز به دنیایی باثبات و قابل پیش بینی داریم. در نتیجه تمام تلاش خود را برای اجنتاب از پذیرش تغییرات جدید و ساختن دنیایی امن و پیش بینی پذیر خواهیم کرد. رشد تکنولوژی و پیشرفت علوم پزشکی در درمان بیماری ها گواه همین نیاز ما انسان هاست. در نتیجه تمام تلاش خود را برای اجتناب از پذیرش تغییرات جدید و ساختن دنیایی امن و قابل پیش بینی خواهیم کرد. اما در عین حال با دنیایی پویا و در حال گذار مواجه هستیم که این تغییرات جدید نیاز به بازنگری مداوم دارند. پس پذیرش تغییرات جدید در زندگی برای ما انسان ها که گرایش به جاودانگی و بقا داریم کاری دشوار است.

به نظر میرسد شیوع ویروس کرونا تمام باورهای ذهنی ما از کنترل پذیری دنیای اطراف مان را بهم ریخته است و دچار ابهام، سردرگمی و به دنبال آن اضطراب شده ایم. چرا که دیگر مطابق گذشته نمیتوانیم با قطعیت برنامه ریزی کنیم، روی شرایط حال حاضرمان کنترل کمتری داریم و یا برای پیش بینی شرایط آینده مان دچار ابهام هستیم. در نتیجه در مواجهه با کرونا و یا هر آنچه خارج از کنترل و ساختارهای ذهنی از قبل تعریف شده مان باشد، برای ما ایجاد اضطراب میکند. در صورتیکه برخلاف تصور ما، زندگی همیشه مثل یک رول از پیش تعریف شده نیست که براساس برداشت هایی ثابت پیش برود. ماهیت زندگی به صورت مداوم تغییر میکند. اما این را هم به خاطر داشته باشیم که با دنیایی با ماهیت پویا و در حال گذار مواجه هستیم. پس مراقب باشیم حمایت بیش از اندازه از باورهای ذهنی مان منجر به خسارت های جبران ناپذیر و آسیب به خودمون و اطرافیان مان نشود. در نتیجه برای حفظ و حراست هر چه بیشتر از خود و خانواده مان بجای اجتناب از تغییرات بهتر است با گشودگی پذیرای آنها باشیم و تلاش کنیم تعاریف جدیدی از خودمان و اطرافیان مان و دنیای در حال گذار شکل دهیم.

 

کرونا و رفتارهای وسواس گونه

روانشناس: خانم سارا شفائی

باید بدانیم کرونا یک شرایط بحرانی است و با شیوع این ویروس اغلب افراد اضطراب و ترس از بیماری را تجربه می کنند که تا حدی این رفتار طبیعی می باشد که به خود و دیگران آسیب نزده و در عملکردهای زندگی مان دچار مشکل نشود.در افرادی که سابقه اختلال های وسواس فکری عملی (OCD) دارند ممکن است واکنش شدیدتر و اضطراب بیشتری را تحمل کنند.این افراد باید بدانند که تنها نیستند و طبیعی است که همه افراد در این شرایط میزانی از اضطراب را تحمل می کنند.کاری که همه افراد می توانند انجام دهند این است که به کارهای توصیه شده عمل کنند و سعی کنند به افکار وسواسی و آزار دهنده توجه نکنند  و به خود بگویند کافی است. می توان در زمانی که این فکرها اذیت مان کرد خودمان را مشغول انجام کار دیگری کنیم تا حواس مان پرت شود و اخبار مربوط به کرونا را تنها یک بار در روز از منابع معتبر پیگیری کنیم.

با دریافت مشاوره خانواده خوب میتوانیم به خود یادآور شویم که هیچ کس نمی تواند خود را کاملا در برابر این ویروس ایمن نگه دارد و سعی کنیم به جای رفتارهای افراطی و ناشی از کمال گرایی، به عقل و منطق خود رجوع کنیم و در نهایت در صورت آزاردهنده بودن علایم و ادامه دار بودنش در صورتی که به عملکردهای زندگی مان اختلال وارد شد از کمک متخصصان و بررسی روان شناختی برای بهبود سلامت روان مان استفاده کنیم.

 

کرونا و اضطراب و افسردگی در کودکان:

روانشناس: پدیده رضایی

همانطور که می دانید،بیماری همه گیر COVID-19 کشورهایی را در سراسر جهان متوقف کرده است که بی سابقه است. در تلاش برای محدود کردن شیوع ویروس، شهرهای بزرگ تقریباً تمام فعالیتهای مختلف انجام دادند، از جمله اینکه کل  مدارس را تعطیل کردند. از آنجا که این نوع از قفل بندها به ندرت در طول تاریخ دیده شده است، هنوز تأثیر آن بر کودکان خردسال ناشناخته است

در پژوهی  درمجموع، 1،784 کودک از کلاس های 2-6 نظرسنجی آنلاین را انجام دادند. از کودکان در مورد خوش بینی آنها نسبت به بیماری همه گیر COVID-19 و نگرانی از آلوده بودن به این ویروس سؤال شد. در این تحقیق همچنین علائم اضطراب و افسردگی با استفاده از صفحه نمایش اختلالات عاطفی مرتبط با اضطراب کودک و پرسشنامه افسردگی کودکان-فرم کوتاه ارزیابی شده است

نتایج نشان داد که حدود 23٪ دانش آموزان علائم افسردگی و حدود 19٪ علائم اضطراب داشتند.پژوهشگران  می گویند، در طول شیوع COVID-19  کاهش فعالیت در فضای باز و نداشتن تعامل اجتماعی ممکن است با افزایش علائم افسردگی کودکان همراه باشد.، توصیه می شود والدین  به صورت شفاف از کودکان در خصوص این ویروس سوال و احساس آنها را گوش کنند و کودکان باید در جریان موضوع کرونا قرار بگیرند و والدین باید به آنها اطلاعات لازم و درست را منتقل کنندو اشتباهات آنها را متناسب با سن آنها اصلاح کنند و به زبان ساده به آنها آموزش دهند

 

کرونا و بدرفتاری های کودکان:

روانشناس: رویا رئیسی

آيا هرگز فكر ميكرديد كه به دوران نوزادي كودكتان برگردید؟ به دوران قبل از مهد و مدرسه كه مسئول مراقبت بيست و چهارساعته كودك را داشتيد؟؟ به نظر مي رسد در اين دوران همه گيري كرونا اين اتفاق افتاده است.

اين روزها كودكان و والدين زمان زيادي را با يكديگر سپري مي كنند و طبعا ميزان بروز بدرفتاريهاي كودك و اشتغال ذهني شما با آن بيشتر خواهد بود.

در حالت عادي اكتشاف و گشت و گذار در محيطهاي مختلف به كودك در پرورش استعدادها و رشد تواناييهايش و حتي تخليه برخي هيجاناتش كمك مي كند. اما در شرايط كنوني براي كودكان تحمل اينكه تمام مدت مجبور باشند در خانه بمانند، بسيار سخت و طاقت فرساست. علاوه بر اين رشد ذهني كودك هنوز در حدي نيست كه بتواند بدون كمك، بر احساس ناراحتي و درماندگي حاصل از شرايط جديد فائق آيد.

بنابراين به نظر مي رسد نقش والدين در شرايط كنوني براي ساماندهي به ذهن كودك بسيار مهم است. تقريبا ميتوان اين دوران را مشابه دوران بيماري كودك در نظر داشت كه در آن با كودك خود بسيااار بردبارتر و پذيراتر هستيم. پرخاشگري و بدرفتاري كودك در اينگونه شرايط به معناي ياري خواستن او از پدر و مادر در مقابله با شرايط سختي است كه در آن قرار دارد.

با سخت گيري كمتر و تنبيهات كمتر و با تغيير شيوه ي تربيتي خود به سمت "آموزش حل مساله" مي توان بر بسياري از اين مشكلات فائق آمد و به سلامت از اين دوران عبور كرد.

كرونا و تعطيلي مدارس:

روانشناس: فهیمه احمدی

شيوع ويروس كرونا تاكنون باعث تعطيلي مدارس صد كشور در سطح جهان شده است. در پي اين تعطيلي دولت ها تصميم گرفتند سيستم آموزش آنلاين را جايگزين آموزش حضوري كنند.

اين تعطيلي و به تبع آن سبك آموزش جديد قطعا باعث تغييرات اساسي در زندگي هريك از ما شده است.

مثلاً ممكن است در اين روزها سردرگم، كلافه و يا حتي گاهي خشمگين باشيد. در واقع داشتن چنين احساساتي در اين روزها كاملاً طبيعي است و خود را براي داشتن چنين احساساتي سرزنش نكنيد. اينكه ديگر مثل قبل صبور نيستيد يا با كوچيكترين مسئله اي از كوره در ميرويد جاي هيچ گونه تعجبي ندارد.

بچه ها ديگر تمام زمان خود را در خانه هستند و اين فرصت ما را براي پرداختن به كارهاي شخصي مان كمتر كرده است. روتين زندگي شما ممكن است دچار تغييراتي شده باشد مانند بهم ريختن زمان خواب كودك و حتي خود شما، يا زمان استفاده از بازي هاي كامپيوتري يا تماشاي تلوزيون افزايش قابل توجهي داشته باشد.

قوانين خانه ديگر مثل سابق اجرا نميشوند، خانه مثل سابق مرتب و تميز نيست، چالش ها و درگيري ها بين اعضاي خانواده بيشتر شده و خيلي اتفاقات ديگر كه اين مهمان ناخوانده براي ما ايجاد كرده است.

علاوه بر اين برگزاري كلاس هاي آنلاين يا مجازي هم براي شما شده قوز بالا قوز چون حالا علاوه بر اينكه يك مادر هستيد بايد نقش يك معلم را هم بازي كنيد و اين كار را براي شما سخت تر كرده است. قطعاً براي كودك شما هم شرايط پيش آمده موضوع جديد و ناآشنايي است زيرا براي او نرفتن به مدرسه مساويست با تعطيلي درس و امتحان و حالا روتين زندگي او هم برهم خورده و تطبيق با شرايط جديد براي او مسئله ساز شده است.

قبل از هر چيز به اين فكر كنيد كه كرونا يك مهمان ناخوانده است و اين شرايط تا ابد پايدار نخواهد ماند. سعي كنيد براي هر روزتان برنامه اي جديد بريزيد و چه بهتر كه اين برنامه را با ديگر اعضاي خانواده نيز در ميان بگذاريد و از نقطه نظرات آنها هم استفاده كنيد زيرا در اين صورت احتمال همكاري را بالا ميبريد. از حق نگذريم اين مهمان ناخوانده خوبي هايي هم برايمان داشت. در اين روزها فرصتي فراهم شده تا بتوانيم اوقات بيشتري را با فرزندانمان سپري كنيم. زمان بيشتري براي گفت و گو و بازي در كنار هم داشته باشيم، فرصت بيشتري براي شاخت علايق و خلقيات او كه شايد اين روزها مشغله زندگي ما را از آن غافل كرده بود. پس از اين فرصت پيش آمده براي گذراندن وقت بيشتر باهم و افزايش صميميت استفاده كنيد.

 

 

کرونا و ترس از دست دادن

روانشناس: اسما بابانوری

 

یکی از مسائلی که در این همه گیری کرونا ممکن است ذهن خیلی ها را مشغول کرده باشد ترس از دست دادن عزیزان، غم ناشی از ابتلا یا مرگ اطرافیان، خشم ناشی از بر خوردن سبک عادی زندگی و ... است.

به عنوان مثال اشخاصی که یکی از نزدیکان آنها در بخش درمانی فعال است و آگاهی شما از اینکه وی در محیطی با آلودگی بالا کار می‌کند می‌تواند باعث نگرانی شدیدی شود که مبادا این شخص بیمار شود به خصوص که برخی از پرسنل درمانی هم با وجود رعایت کردن نکات بهداشتی مبتلا و بیمار شده اند.

اما لازم نیست حتماً عزیز شما در بیمارستان کار کند تا شما نگران بیمار شدنش باشید حتی اگر او در محیطی کار می کند که تعامل بالایی با دیگران دارد می تواند سبب نگرانی شما برای از دست دادن او شود.مثالی خوب از این دست مشاغل رانندگان کارمندان و فروشندگان هستند.

هچنین برخی افراد سیستم ایمنی ضعیف تری دارند یا از یک بیماری مزمن رنج می برند در چنین مواردی نگرانی در مورد کرونا باز هم بیشتر می شود چرا که در همه جا توصیه هایی در این باره دیده می‌شود.

اما آیا فقط در شرایطی که یکی از این موارد در میان عزیزان باشد در مورد سلامت آنها نگران می شوید؟

مسلماً خیر

این طبیعی است که ما نگران یکی از عزیزان خود باشیم حتی اگر هیچ مشکل خاصی وجود نداشته باشد مخصوصا اکنون که چند ماهی است که با این بیماری درگیر هستیم و افراد زیادی را در اطرافمان دیده ایم که به این بیماری مبتلا شده اند یا بر اثر آن فوت کرده‌اند, طبیعی است که هیجان های منفی از جمله ترس، خشم و غم را در درون خود تجربه کنیم. تحمل این حجم از هیجانات منفی کار آسانی نیست و ما معمولاً عادت کرده‌ایم که چنین هیجاناتی را در درون خود نادیده بگیریم و آنها را به شکلی اصیل تجربه نکنیم. تجربه نکردن غم, خشم و سایر هیجان های منفی که درون ما بیدار می شوند باعث بالا رفتن سطح اضطراب شده پس ما برای پوشاندن این سطح از اضطراب بالا به رفتارهایی روی می‌آوریم که ارتباط ما را با افراد نزدیک دچار تنش می کند.

از جمله این رفتار ها می توان به رفتارهای پرخاشگرانه در بین مادران و کودکان و همچنین زوجین اشاره کرد که منجر به افزایش تنش های خانوادگی در دنیا شده است.

سخن آخر

بر اثر شرایط بحرانی ظهور ویروس کرونا هیجاناتی از جمله ترس از مرگ، غم، خشم و ... به شکل کاملاً اصیل در افراد پدیدار می شود اما چون تجربه این احساسات برای انسان دردناک است پس فرد به شکلی ناهشیار این احساسات ناخوشایند را نادیده گرفته و سرکوب می کند. سرکوب احساسات منجر به افزایش اضطراب می شود و فرد برای کاهش دادن اضطراب بالای خویش دست به رفتارهای از جمله پرخاشگری کلامی, فیزیکی و.... می زند که در نهایت این رفتارها منجر به برهم خوردن روابط ما با نزدیکان مان می شود و تنشی بر تنش های ما می افزاید.

پس آگاهی نسبت به هیجاناتی که در درون ما در حال رخ دادن است و تجربه اصیل احساساتمان برای نگه داشتن سطح آرامش و جلوگیری از رفتارهای تنش زای ثانویه در این روزها بسیار ضروری به نظر می رسد.

برای دریافت مشاوره و راهکار های اجرایی بیشتر که به خصوص در حوزه مشاوره خانواده شکل خواهد گرفت از طریق سایت نگاه نو میتوانید با مشاورین خانواده خوب تیم روانشناسی نگاه نو در تماس باشید.