بودجه ۱۴۰۰، اولین سند سیاستگذاري قرن آینده

گروه سیاسی الف،   3990722047 ۲ نظر، ۰ در صف انتشار و ۴ تکراری یا غیرقابل انتشار
بودجه ۱۴۰۰، اولین سند سیاستگذاري قرن آینده

طبق قانون دولت موظف است تا 15 آذر ماه لایحه بودجه سالیانه کل کشور را تقدیم مجلس نماید. در همین راستا، روز دوشنبه 17 مهر و تقریبا دو ماه مانده به موعد مقرر، محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی درباره لزوم اصلاح ساختار لایحه بودجه سال 1400 کل کشور نامه‌ای به حجت‌الاسلام حسن روحانی رئیس جمهور نوشت.

قالیباف در این نامه عنوان کرد: با عنایت به فرارسیدن زمان تهیه لایحه بودجه در دولت، انتظار می‌رود لایحه بودجه سال ۱۴۰۰ متفاوت با لوایح بودجه گذشته و متناسب با شرایط اقتصادی کشور و با لحاظ اصلاحات ساختاری مدنظر رهبر معظم انقلاب و نمایندگان محترم مجلس تدوین و به مجلس تقدیم گردد.

موضوع اصلاح ساختار بودجه، همانطور که در نامه رییس قوه مجریه نیز به آن اشاره شده‌است به سال 97 باز می‌گردد. عدم تمایل دولتی‌ها برای اصلاح ساختار واقعی بودجه در این سال‌ها باعث شده وضعیت اقتصادی کشور به تبع تکرار سیاست‌های مالی اشتباه به وضعیت بحرانی کنونی برسد.

دولت تا کنون برای اصلاح ساختار بودجه چه کرده است؟

بودجه سال 98 علیرغم تاکید مقام معظم رهبری، با توجه به درخواست دولت بدون هیچگونه تغییری در مجلس دهم تصویب شد. سازمان برنامه و بودجه در خرداد 98 سندی را ذیل عنوان «چارچوب اصلاح ساختاري بودجه با رويكرد قطع وابستگي مستقيم بودجه به نفت (نسخه مقدماتي)» منتشر نمود و از آن به‌عنوان برنامه دولت برای اصلاح ساختار بودجه خبر داد.

در ۲۹ آبان ۱۳۹۸ معاون رئيس‌جمهور و رئيس سازمان برنامه و بودجه كشور در نامه اي به رهبر معظم انقلاب اسلامي ضمن قدرداني از رهنمودهاي معظم له اعلام كرد: «تدوين نقشه راه و برنامه كلي اصلاح ساختار بودجه عمومي با يك‌سال تلاش شبانه‌روزي و با بهره‌گيري از ظرفيت‌هاي كارشناسي اين سازمان و گروه‌هاي متعددي از متخصصين، انديشمندان و قابليت‌هاي موجود در دانشگاه‌ها، پژوهشكده‌هاي فعال در اين حوزه و نيز دستگاه‌هاي اجرايي،‌ طرح اصلاح ساختاري بودجه و نقشه راه آن را آماده نموده و حسب تأكيد حضرت‌عالي در موعد مقرر به شوراي عالي هماهنگي اقتصادي سران سه قوه تقديم شده ‌است».

علیرغم تدوین و انتشار برنامه كلي اصلاح ساختار بودجه عمومي توسط سازمان برنامه و بودجه، اما بودجه سال 99 بدون هیچ تغییر اساسی نسبت به سال‌های گذشته به مجلس تقدیم شد. بودجه‌ای که این بار با اعتراض گسترده کارشناسان اقتصادی مواجه شد. بودجه سال 99 باز هم بدون در نظر گرفتن نظرات کارشناسان، در سال آخر مجلس دهم و با اتفاقات نادری  که توضیح آن در این مقال نمی‌گنجد به تصویب رسید. نتیجه این بی‌توجهی دولت و مجلس، کسری بودجه بسیار زیاد و تورم ناشی از آن شد.

مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی اخیرا با انتشار گزارشی اعلام کرد: «در رابطه با ارز ترجیحی، در 5 ماهه اول سال 1399 حدود 4 میلیارد دلار با نرخ ترجیحی، کالا وارد کشور شده است. این در حالی است که درآمد ارزی دولت از محل صادرات نفت براساس آمار اعلام شده توسط بانک مرکزی 700 میلیون دلار بوده و به بیان دیگر به نظر می رسد حدود 3.3 میلیارد دلار از ارز ترجیحی (4200 تومانی) از محل ذخایر بانک مرکزی تامین شده است. در صورتی که بانک مرکزی برای تامین ذخایر ارزی خود اقدام به تامین ارز از دست رفته بکند، برای تامین این ارز مجبور به خرید ارز از بازار نیما و در نتیجه افزایش 15 درصدی پایه پولی به میزان حدود 50 هزار میلیارد تومان می باشد. به بیان صریح‌تر، سیاستی که با هدف تثبیت قیمت کالاهای اساسی اجرا می‌شود، صرفنظر از میزان تحقق اهداف، منجر به افزایش قابل توجه پایه پولی، نقدینگی و در نهایت تورم شده است».

چه تغییراتی باید در بودجه اتفاق بیافتد؟

اولین و مهم‌ترین نکته‌ای که باید در تدوین بودجه سال آینده به آن توجه شود، پیش‌بینی و محاسبه درست درآمدها است. روند تعیین درآمدهای دولت در سال‌های گذشته بدین صورت بوده‌ که بخش اصلی درآمدها از  پیش‌بینی میزان فروش نفت در سال آینده بدست می‌آمد. هر ساله درآمدهای نفتی بخش مهمی از درآمدهای دولت را در بودجه سالانه به‌خود اختصاص داده است. فروش نفت کشور پس از تحریم‌های سال 97 و سال‌های پس از آن بسیار محدود شد و عملا بخش عمده‌ای از درآمدهای کشور که باید بر اساس فروش نفت بدست می‌آمد از بین رفت.

موضوع تحریم و عدم امکان فروش نفت یا عدم بازگشت پول حاصل از آن به کشور موضوع جدیدی نیست و سالهاست که کشور با این موضوعات دست و پنجه نرم می‌کند. نکته قابل توجه و تامل در این رابطه گره زدن زُلف بودجه یک سال کشور به فروش نفتی است که امکان بهره‌برداری از منافع آن عملا وجود ندارد. موضوعی که بویژه در دو سال اخیر باعث بوجود آمدن کسری بودجه بسیار زیاد و متعاقب آن اثرات تورمی ناشی از روش‎‌های نادرست جبران کسری بودجه گردید.

همچنین در گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس عنوان شده است درحالی‌که عامل اصلی رشد پایه پولی و پس از آن نقدینگی، کسری بودجه دولت است، بدون کنترل کسری بودجه دولت و پیش‌بینی روش‌های غیر تورم‌زا برای تأمین کسری بودجه، نمی‌توان انتظارات تورمی و تورم را کنترل کرد.

این موضوع واضح و بدیهی که چند سال است مورد غفلت دولت و نمایندگان مجلس بوده را باید به عنوان مهم‌ترین الزام دولت در تدوین بودجه در نظر گرفت. دولت برای جبران کاهش درآمدهای نفتی می‌تواند با افزایش پایه‌های مالیاتی، مولدسازی دارایی‌ها، جلوگیری از فرارهای مالیاتی، حذف یارانه ثروتمندان، افزایش حقوق ورودی در گمرک و ... بپردازد. این گزینه‌ها تنها بخشی از راه‌های بی‌شمار کسب درآمد توسط دولت است که سال‌ها توسط اقتصاددانان و خبرگان اقتصادی به دولت گوشزد می‌شود.

از جمله دیگر نکاتی که باید دولت در بودجه سال 1400 به آن توجه کند، موضوع جلوگیری از هدررفت منابع و کنترل هزینه‌هاست. در این راستا می‌توان به راهکارهایی از جمله تعریف شناسه پرداخت و پرداخت به ذینفع نهایی، محدود نمودن هزینه معاملاتی دستگاه‌ها به درج موارد در سامانه ستاد، ممنوعیت افزایش پرداختی و حقوق در شرکت های دولتی، افزایش شفافیت بودجه و ... اشاره نمود.

بدون شک اصلاح ساختار بودجه سالانه کل کشور نیاز به زمان و برنامه‌ریزی بلندمدت دارد، اما در همین مدت زمان باقی مانده و با در نظر گرفتن راهکارهای مطرح شده توسط کارشناسان می‌توان بخشی از مشکلات موجود را برطرف نمود. نامه ریاست مجلس به رییس‌جمهور و پیگیری مستمر نمایندگان نشان‌‌دهنده اراده جدی مجلس یازدهم برای اصلاح بودجه 1400، به‌عنوان اولین سند سیاستگذاری قرن آینده است. باید دید آیا دولت هم حاضر به انجام این اصلاحات خواهد بود یا مانند سال‌های گذشته منفعلانه عمل خواهد نمود.

دیدگاه کاربران

ناشناس۱۶۴۲۹۹۱۱۰:۳۱:۵۸ ۱۳۹۹/۷/۲۳
چرا دولت کرونا رو کنترل نمیکنه و کش میده؟
sina۱۶۴۳۰۱۱۱۰:۴۴:۱۰ ۱۳۹۹/۷/۲۳
حقوق کارگران 35درصد افزایش و حقوق کارمندان 40 درصد افزایش حقوق خودشون 2000 درصد افزایش تورم هم 1000 درصد افزایش پیشبینی شده بریم خوش باشیم. علی برکت اله!!!!!!!!!!!!!!!!!

پربحث‌های دیروز

  1. درگیری علی دایی با سارقان+فیلم

  2. طنزپردازان دست بجنبانند...

  3. قاضی حداد، معاون دادستان تهران در دوره سعید مرتضوی بر اثر کرونا درگذشت

  4. واکنش وزیر اسبق اقتصاد به مخالفت دولت با یارانه سوم / «منابع کافی داریم، دولت مغلطه نکند»

  5. نظرات برگزیده مخاطبین الف: چرا نمایندگان فقط شعار می‌دهند؟/ بیشترین سود از تحریم ها نصیب رانتخواران شد/ مجلس یازدهم در پنج ماه دو تذکر صریح از رهبری گرفت

  6. تلاش دایی برای گیر انداختن سارق زنجیر ۸۰ میلیونی‌اش/ عکس

  7. جزئیات سرقت از علی دایی در زعفرانیه

  8. «یارانه سوم» دچار اماواگر شد/ تامین ۳۰ هزار میلیارد تومان از کجا؟/ زور مخالف دولت می‌چربد یا اصرار مجلس؟

  9. بادامچیان: سیدحسن خمینی زرنگ است و کاندیدای اصلاح طلبان در ۱۴۰۰ نمی شود /احمدی نژاد می تواند کاندیدا شود

  10. آغاز افزایش کارمزد خدمات بانکی از آذرماه

  11. تصاویر کمتر دیده شده از مقر منافقین در آلبانی

  12. درخواست افزایش ۵۰ درصدی حقوق کارکنان آموزش عالی

  13. وزارت خارجه ایران در پاسخ به اعلامیه وزارت دادگستری آمریکا: این محموله متعلق به ما نبوده / هیچ متمدنی، به دزدی افتخار نمی کند

  14. پس از پیام رهبر انقلاب به جوانان فرانسوی؛ صفحه اینستاگرام فرانسوی سایت رهبر انقلاب مسدود شد

  15. آمریکا محموله نفت ضبط شده صادراتی ایران به ونزوئلا را فروخت

  16. انگلیس: سفیر ایران را احضار کردیم

  17. چرا ترامپ سخنان بایدن را در مناظره مدام قطع می کرد؟

  18. ۱۰ توصیه جدی برای گریز از کرونا

  19. رشد اقتصادی آمریکا از پیش بینی ها فراتر رفت

پربحث‌های هفته

  1. چرا جمعیت ایران باید دستِ‌کم به ۱۵۰میلیون برسد؟!

  2. شواهد میدانی به تداوم آمریکای ترامپ اشاره دارد

  3. جنجال توییت «ذوالنوری» به روایتی دیگر

  4. غرب لیبرال، آزادی بیان یا مدیریت افکار!؟

  5. فیلم / تصاویر دوربین مداربسته از محل درگیری مهرداد سپهری

  6. قالیباف کرونا گرفت

  7. چند نکته درباره آمار پایین فوتی‌ها در کربلا و نجف

  8. اوراسیا تایمز: چرا ایران قادر است جنگنده های بسیار پیشرفته آمریکا را "سرنگون" کند؟

  9. گزارش نیوزویک از احتمال اندک شکست ترامپ 

  10. چرا قرعه کشی خودرو عادلانه نیست؟

  11. کرونای بد؛ کرونای خوب!

  12. آقای جهانگیری ما دعا می‌کنیم اما ...

  13. پزشک ۵۰۰ تومانی میبد درگذشت

  14. سودای خام سودان در ایجاد رابطه با اسراییل

  15. حمله وحشیانه اراذل و اوباش به یک پاساژ در جنوب غرب تهران

  16. آمار وحشتناک کرونا در ایران: ۴۱۵ فوتی در ۲۴ ساعت

  17. درگیری علی دایی با سارقان+فیلم

  18. طنزپردازان دست بجنبانند...

  19. اقدام تحسین برانگیز نجاح محمدعلی در پاسخ به توهین کارشناسان من و تو

  20. ابلاغ مجوز افزایش قیمت‌ خودروها برای سه ماهه سوم سال + جزئیات و قیمت‌ها

  21. واریز ۲۷ هزار میلیارد تومان به حساب خاص رئیس جمهور

  22. رهبر انقلاب: برای مقابله با کرونا باید تصمیم قاطع حاکمیتی گرفته شود/ توصیه‌های مهم برای مواجهه با ویروس کرونا/ انتقاد صریح از هتک حرمت رئیس‌جمهور

  23. جهانگیری: برای کاهش قیمت‌ها دعا کنید!

  24. تذکر لسانی بهانه‌ای برای ضرب و شتم/ دلجویی امام جمعه رشت از بانوی آمر به معروف

  25. دفاع پاریس از توهین به پیامبر اسلام؛ ماکرون: عقب‌نشینی نمی‌کنیم

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های هفته

    1. جنجال توییت «ذوالنوری» به روایتی دیگر

    2. غرب لیبرال، آزادی بیان یا مدیریت افکار!؟

    3. قالیباف کرونا گرفت

    4. آقای جهانگیری ما دعا می‌کنیم اما ...

    5. واریز ۲۷ هزار میلیارد تومان به حساب خاص رئیس جمهور

    6. رهبر انقلاب: برای مقابله با کرونا باید تصمیم قاطع حاکمیتی گرفته شود/ توصیه‌های مهم برای مواجهه با ویروس کرونا/ انتقاد صریح از هتک حرمت رئیس‌جمهور

    7. جهانگیری: برای کاهش قیمت‌ها دعا کنید!

    8. ماجرای مهرداد سپهری به روایت چند شاهد عینی

    9. رضایی: هرکس در آمریکا رأی بیاورد باید تحریم‌ها را رفع کند/ چند کشور تقاضای خرید تسلیحات ایرانی دارند

    10. سرکرده الاحوازیه دستگیر و به ایران منتقل شد

    11. باهنر: در برجام گل‌هایی زدیم و گل‌هایی هم خوردیم/ احمدی‌نژاد میگفت می‌خواهم با سرعت ۱۴۰ كیلومتر بروم/ اصلاح‌طلبان نمی‌توانند خودشان را از دولت مبرا کنند

    12. عضو فقهای شورای نگهبان: همه باید اجناس فرانسوی را تحریم کنند

    13. ایرانی‌هایی که خواهان تحریم ایران هستند/ چند میگیری مزدور باشی؟

    14. مسئولانی که یک شبه دکتر یا مهندس می‌شوند!

    15. تکرار ماجرای حساب‌های خاص؟

    16. خوش خیالی خطرناک به روایت ربیعی/واکنش لعیا جنیدی به مرگ مهرداد سپهری/حاشیه‌های برگزاری یک جشن در مشهد/فاصله بین روحانی و قالیباف تمام می‌شود؟

    17. اشتری: ۲ بار به نزدیکی خاوری رسیدیم اما پلیس کانادا برای بازداشت همراهی نکرد

    18. نظرات برگزیده مخاطبین الف: چرا نمایندگان فقط شعار می‌دهند؟/ بیشترین سود از تحریم ها نصیب رانتخواران شد/ مجلس یازدهم در پنج ماه دو تذکر صریح از رهبری گرفت

    19. راهکار قالیباف به‌جای استیضاح

    20. ابتکار ایران در مناقشه قره‌باغ جواب می دهد؟

    21. واکنش متفاوت نماینده مجلس به تحریم زنگنه؛ آقای ظریف از طلبت بگذر!

    22. سیاست یا دعوای حیدری - نعمتی؟!

    23. دولت ملزم به پرداخت یارانه کالای اساسی شد/ تامین کالا برای ۶۰ میلیون ایرانی

    24. شورای عالی فضای مجازی را فعال کنید!

    25. فرق پلیس ایران با پلیس آمریکا

    آخرین عناوین