نباید از مناقشه آمریکا و اروپا خوشحال باشیم/ اروپا باید پاسخگوی مطالبات اقتصادی ایران از برجام باشد

حسین غریبی*،   3990705056
نباید از مناقشه آمریکا و اروپا خوشحال باشیم/ اروپا باید پاسخگوی مطالبات اقتصادی ایران از برجام باشد

منشاء اختلاف دو شریک سنتی در واقع به نوع بینش و رویکرد آنان نسبت به مدیریت جهانی و چگونگی نظم جهانی بر می‌گردد که یکی خواهان نظمی مبتنی بر اراده و قصد یکجانبه کاخ سفید و دیگری در پی نظمی چندجانبه است که البته در نظم مطلوب اروپایی نیز، نقشِ برجسته آمریکا نفی نمی شود.
 
 ناکامی سران سه کشور اروپایی در اقناع ترامپ مبنی بر ضرورت کنترل رفتارهای ایران از طریق حفظ برجام و به تبع آن خروج آمریکا از توافق هسته‌ای در سال 2018،، تماماً دلالت بر ناتوانی و انفعال این بازیگر اروپایی که خود را در شکل گیری توافق هسته ایران مؤثر و کنشگر می‌دید، داشت. بر همین مبنا سه کشور اروپایی با هدف خروج از این وضعیت بی عملی، بیست و چهارم دی ماه 1398 دقیقاً ۱۰ روز پس از اعلام گام نهایی ایران در جهت کاهش تعهداتش در قبال برجام، با انتشار بیانیه‌ای اعلام کردند که در پاسخ به اقدامات ایران، مکانیزم ماشه را (به مثابه شمشیر داموکلس) با هدف بازگرداندن ایران به تمامی تعهدات برجامی خود، فعال کردند. اما این درخواست را هنوز در کمیسیون مشترک با حضور وزرای خارجه عضو برجام مطرح و تصویب نکرده‌اند چراکه تحلیل آنها این است که فعال کردن این سازوکار جز پیچیده کردن مسئله و نابود شدن کامل برجام ثمره دیگری در بر نخواهد داشت.

این در شرایطی است که امریکا علیرغم فشارهای حداکثری بر ایران، موفق به آوردن ایران به میز مذاکره بعنوان برگ برنده‌ای در آستانه انتخابات نشده است از این رو با وجود مخالفت هم پیمانان اروپایی خود، مبادرت به ارائه قطعنامه‌ای با هدف تمدید تحریم تسلیحاتی ایران کرد که پس از عدم توفیق دراین خصوص باوجود اختلاف نظرهای حقوقی فراوان، در گامی دیگر اقدام به فعال کردن مکانیزم حل و فصل اختلافات موسوم به سازوکار ماشه کرد که طرف‌های اروپایی برجام طی دو نوبت متفقاً با صدور بیانیه و ارسال نامه به رئیس شورای امنیت سازمان ملل مخالفت خود را با این دو اقدام امریکا اعلام کردند. نکته‌ای که نباید در تحلیل و محاسبه دچار خطا و اشتباه شود این است که منشاء اختلاف دو شریک سنتی در واقع به نوع بینش و رویکرد آنان نسبت به مدیریت جهانی و چگونگی نظم جهانی بر می‌گردد که یکی خواهان نظمی مبتنی بر اراده و قصد یکجانبه کاخ سفید و دیگری در پی نظمی چندجانبه است که البته در نظم مطلوب اروپایی نیز، نقشِ برجسته آمریکا نفی نمی شود.به زعم اروپا،استفاده امریکا از مکانیزم ماشه مبنی بر بازگردندان تحریم‌های سازمان ملل اساساً فاقد وجاهت حقوقی و قانونی است، و این اقدام عملاً جایگاه شورای امنیت بعنوان مهم‌ترین نهاد بین المللی حافظ صلح را تضعیف می‌کند.

با وجود فشار فراوان امریکا بر انگلستان برای پیوستن و حمایت از اقدام این کشور در مقابله با ایران، سه کشور اروپایی در نشست کنت به میزبانی انگلستان بصورت اجماعی با اقدام امریکا در خصوص استفاده از مکانیزم ماشه مخالفت کردند وزیر خارجه انگلستان در توئیتی نوشت ما متعهد هستیم که ایران را همچنان پاسخگو و مسئولیت پذیر نگه داریم و وزیر خارجه آلمان نیز تاکید دیگری کرد و گفت ما با مخالفت و رد پیشنهاد امریکا در استفاده از مکانیزم ماشه، نسبت به حفظ توافق هسته‌ای با ایران متعهد می‌مانیم اما ایران نیز بایستی سریعاً به تمامی تعهدات خود باز گردد.

واما اهداف پنهان و غیر آشکار اروپائیها در مخالفت علنی و عریان با امریکا که در غیر این حالت امکان طرح و پیگیری آن مطالبات وجود نداشت را می‌توان در چند بخش مهم و بارز بیان کرد:

نمایشی از توان و حضور برجسته اروپا در نهادها و سازمان‌های جهانی همانند شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی و شورای امنیت سازمان ملل متحد است که در مورد نخست، اراده اروپا بر صدور قطعنامه‌ای علیه ایران در شورای مذکور و در مورد دوم نیز عدم همراهی با آمریکا در صدور قطعنامه علیه ایران در شورای امنیت بود که هر دو اقدام اروپا به رغم درخواست و فشار آمریکا، قرین به موفقیت بوده است.
به زعم اروپا، استفاده امریکا از مکانیزم ماشه مبنی بر بازگردندان تحریم‌های سازمان ملل اساساً فاقد وجاهت حقوقی و قانونی است، و این اقدام عملاً جایگاه شورای امنیت بعنوان مهم‌ترین نهاد بین المللی حافظ صلح را تضعیف می‌کند. جان بولتون نیز براین اقدام ترامپ معترض شده و می‌گوید: این اقدام ترامپ، به هیچ عنوان به ریسک وخطرش نمی‌ارزد و وی با این حرکت، حق وتویی که کاملاً در راستای منافع امریکا طراحی شده است را تضعیف می‌نماید و بر همین اساس، احتمالاً سایر اعضای دائم شورا هم در آینده به این رویه استناد کرده و برای مقابله با حق وتو، از این مکانیزم استفاده کنند که این امر لطمه و آسیب جدی به ساختار شورای امنیت می زند.
 اروپا معتقد است برجام ظرفیت بسیار بالایی در مهار ایران دارد، بر همین اساس سعی دارند تا انتخابات امریکا، با اقدامات دولت ترامپ که خطر برهم زدن برجام را دارد، مخالفت کنند تا از این طریق با نمایشی از حسن نیت، ضمن نگهداشتن ایران در برجام، آن را نسبت به تعهدات برجامی خود ملزم نماید و پس ازمشخص شدن نتایج انتخابات در امریکا، در قالب بندهای انضمامی به برجام و یا توافق جدید، بعنوان یک هدف مشترک با آمریکائیها، تمامی مؤلفه‌ها و عناصر قدرت ایران را تضعیف نماید.مسئولان سیاست خارجی ایران نباید به هیچ عنوان درباره این منازعه دیپلماتیک بین اروپا و آمریکا  که از قضا هر دو طرف نسبت به تهدید بودن ایران ادراک مشترکی دارند، خرسند باشند.

از منظر سران سه کشور اروپائی عدم توجه آمریکا به تصمیمات شورای امنیت، می‌تواند رویه غلطی برای مشروع سازی تحریم‌های فرامرزی امریکا تلقی شود که نتیجه عملی آن محدود سازی اروپا در همکاری‌های آتی آن با سایر کشورها خواهد بود. حال پرسش اساسی این است که جمهوری اسلامی ایران در این گسل و شکافِ میان امریکا و اروپا، در کجای این مختصات قرار دارد؟ یا به عبارتی واضح‌تر، چه عایدی از این اختلافِ میان دو شریک راهبردی دیرینه، بر منافع جمهوری اسلامی ایران مترتب است؟

پاسخ این سؤال کلیدی این است که " اختلاف امریکا و اروپا درمورد ایران به هیچ روی، ریشه در مبانی راهبردی ندارد در حقیقت منشاء تفاوت نه در فهم تهدید، بلکه در شیوه مدیریت و مهار آن است". از منظر اروپا برای مهار و کنترل رفتارهای غیرسازنده ایران، شیوه تعامل و برخورد دولت ترامپ، مؤثر و منتج به نتیجه مطلوب نخواهد بود و عملاً شرایط را به سمت وضعیت غیرقابل پیش بینی و مدیریت سوق می‌دهد.


پس جمهوری اسلامی ایران در شرایط و مقطع کنونی چه باید کند؟ پاسخِ روشن و صریح این است که کارگزاران و تصمیم گیرندگان سیاست خارجی با فهم و درک صحیح از لایه‌های تو در تو و پیچیده مناسبات میان دو سوی آتلانتیک، در صفحه طراحی شده اروپائی ها بازی نکنند و به هیچ عنوان در این منازعه دیپلماتیک که از قضا هر دو طرف نسبت به تهدید بودن ایران ادراک مشترکی دارند، خرسند نباشد، بلکه باید ضمن تاکید بر مواضع اصولی کشور بصورت هوشنمدانه مراقب بود تا سطح مطالبات جمهوری اسلامی ایران از اروپا صرفاً بدلیل اختلافات دو شریک راهبردی، که ریشه‌ای کاملاً درون آتلانتیکی دارد، به حد سیاسی تنزل نیابد و بایستی همچنان بر مطالبات اقتصادی برحقِ جمهوری اسلامی ایران ناشی از توافق هسته‌ای (برجام) و تعهدات یازده گانه اروپا تاکید شود و به طرف‌های برجامی این پیام منتقل شود که خروجی نشست 18 اکتبر بر نحوه ادامه همکاری‌ها مؤثر خواهد بود.

منبع:سیاست پارسی

-----------------------------------------------------------------------------------

منابع:

https://www.trtworld.com/middle-east/three-eu-nations-say-iran-sanctions-relief-to-continue-beyond-september-20-39876
https://www.theguardian.com/world/2020/sep/10/uk-france-and-germany-agree-to-reject-us-demand-for-iran-snapback-sanctions
https://www.wsj.com/articles/iran-snapback-isnt-worth-the-risk-11597595060

 *کارشناس ارشد حوزه اروپا و سفیر سابق ایران در کشور پرتغال
 
 
  

پربحث‌های دیروز

  1. خیانت یا حماقت ؟+فیلم

  2. آقای دکتر؛ جدیدترین گزینه ریاست جمهوری ۱۴۰۰

  3. دوباره برگشتیم به اول داستان کرونا !

  4. شهادت یک بسیجی در تهران‌پارس به دست اراذل و اوباش

  5. نرخ جالب تورم در فنلاند و سوئد

  6. نیویورک‌تایمز از آمریکایی‌ها خواست به ریاست جمهوری ترامپ خاتمه دهند

  7. با مروجان «بی‌بند‌ و ‌باری» با قاطعیت برخورد‌‌ می‌کنیم/ اسیر جوسازی‌‌ نمی‌شویم

  8. تهیه طرح استیضاح رئیس جمهور با ۶۰ امضاء در مجلس + اسامی نمایندگان و محورهای استیضاح

  9. تصمیمی برای تعطیلی دو هفته‌ای تهران نگرفته‌ایم/ داروی درمان کرونا وجود ندارد

  10. روز سیاه کرونا در کشور/ جان باختن ۳۳۷ بیمار

  11. استاد دانشگاه تل‌آویو: ایرانی‌ها متخصص شطرنج و استراتژی هستند

  12. بازی با برگ کهنه "کلینتون" فرشته نجات ترامپ می‌شود؟

  13. ماجرای صادرکننده‌های کارتن خوابی که ارز را برنگرداندند

  14. واکنش به اظهارات کارشناس «بدون توقف»/ بی‌پولی مشکل اصلی ازدواج جوانان نیست!

  15. بلومبرگ: اقتصادی که ترامپ تلاش کرد نابود کند با «ساخت ایران» رونق می گیرد

  16. سخنگوی سازمان غذا و دارو: ترانزیت دارو از ایران به کشور‌های همسایه متداول است

  17. سفیر پکن در تهران: چین و ایران شرکای جامع راهبردی یکدیگرند/ پدرخواندگی آمریکا در حقوق بشر را نمی‌پذیریم

  18. کدام کشور به ملت خودکشی معروف است؟!

  19. کرونا سرایت پذیرتر از قبل در تهران جولان می دهد/درخواست برای منع سفر و اعمال جریمه

  20. رکورد هولناک کرونا/تصمیم قطعی محسن هاشمی برای انتخابات/ جزئیات جلسه شبانه قالیباف/شوآف با استیضاح روحانی/فرشته‌های نجات اصلاح‌طلبان وارد میدان می‌شوند

  21. محسن رضایی: بسیاری از کشورها به تسلیحات پیشرفته ایرانی نیاز دارند

  22. روحانی: نباید مردم را بترسانیم/ جریمه ماسک برای کمک به مردم است

پربحث‌های هفته

  1. فیلم درگیری تن به تن مامور نیروی انتظامی با یک اوباش

  2. انشاءالله ترامپ که رفت همه مشکلات حل می‌شود !

  3. نقدي بر سخنان رييس‌جمهور درباره صلح امام حسن (ع)

  4. ذوالنوری خطاب به روحانی: با این منطق شما، رهبر انقلاب باید دستور دهند هزار بار شما را اعدام کنند تا دل مردم راضی شود

  5. «محمد» فقط یک گوشی هوشمند می‌خواست که پاسخ سوالات درسی را بدهد

  6. روحانی: از یکشنبه می‌توانیم اسلحه بخریم و بفروشیم/ لحظه‌ای از درد مردم غافل نیستیم/ باید به موقع بجنگیم و صلح کنیم

  7. ایزدی: پمپئو یک ماه قبل به شکست فشار حداکثری علیه ایران اذعان کرد/ نه ایران سرنگون شد و نه آنها امتیازی گرفتند

  8. خیانت یا حماقت ؟+فیلم

  9. اجازه دهید مردم انتخاب کنند

  10. آقای دکتر؛ جدیدترین گزینه ریاست جمهوری ۱۴۰۰

  11. پیش بینی عضو کارگزاران از پیروزی سیدحسن خمینی و محسن هاشمی در انتخابات

  12. کاریکاتور مهاجرت گسترده پرستاران ایرانی

  13. دوباره برگشتیم به اول داستان کرونا !

  14. شهادت یک بسیجی در تهران‌پارس به دست اراذل و اوباش

  15. آیا دولت روحانی به رهاشدگی اقتصاد پایان می‌دهد؟

  16. تماشاخانه جنگ قره باغ

  17. پایان یک تحریم داوطلبانه/ وقتی «خودتحریمی تسلیحاتی» را «فتح الفتوح» جا ‌زدند!

  18. بیش از ۲.۵ میلیون خانوار بیش از یک واحد مسکونی دارند!

  19. معلم فرانسوی را در خیابان سربریدند

  20. محسن هاشمی: نمی‌شود مسئولان در آسایش باشند و از مردم انتظار تحمل داشت

  21. وقتی دولت هم پول می دهد هم چوب می خورد!

  22. روایت یکی از دختران قربانی پرونده کیوان امام وردی

  23. اگر بایدن پیروز شود ...

  24. مردم آمریکا «بایدن» را قابل اعتمادتر از «ترامپ» در مقابل کرونا می‌دانند

  25. جزئیاتی از پرونده «کیوان امام» با ۳۰۰ تجاوز طی ۱۰ سال!

پربحث‌های هفته

  1. انشاءالله ترامپ که رفت همه مشکلات حل می‌شود !

  2. ذوالنوری خطاب به روحانی: با این منطق شما، رهبر انقلاب باید دستور دهند هزار بار شما را اعدام کنند تا دل مردم راضی شود

  3. روحانی: از یکشنبه می‌توانیم اسلحه بخریم و بفروشیم/ لحظه‌ای از درد مردم غافل نیستیم/ باید به موقع بجنگیم و صلح کنیم

  4. خیانت یا حماقت ؟+فیلم

  5. اجازه دهید مردم انتخاب کنند

  6. آقای دکتر؛ جدیدترین گزینه ریاست جمهوری ۱۴۰۰

  7. پیش بینی عضو کارگزاران از پیروزی سیدحسن خمینی و محسن هاشمی در انتخابات

  8. آیا دولت روحانی به رهاشدگی اقتصاد پایان می‌دهد؟

  9. پایان یک تحریم داوطلبانه/ وقتی «خودتحریمی تسلیحاتی» را «فتح الفتوح» جا ‌زدند!

  10. علی مطهری: با مذاکره مخالفم، اینکه رهبری مخالف مذاکره هستند مانع اظهارنظر دیگران نیست

  11. شخصیت منفور این روزهای ایرانیان/انتقاد معین از عملکرد دولت در مبارزه با کرونا/روایت باهنر از تصمیم ناطق نوری برای انتخابات/سید حسن خمینی جا پای حسن روحانی می‌گذارد؟

  12. استیضاح روحانی و آزمون ولایتمداری

  13. عارف: اصلاح طلبان حاضر به عذرخواهی هستند

  14. حسین شریعتمداری: با آل علی هرکه در افتاد ور افتاد

  15. محدودیت‌های تسلیحاتی ایران، پس از ۱۳ سال رسما به پایان رسید

  16. جهانگیری: امروز زمان انتقام و فشارآوردن نیست/ نمی‌توانیم برای مردم همه مسائل مرتبط با تحریم را بازگو کنیم

  17. تهیه طرح استیضاح رئیس جمهور با ۶۰ امضاء در مجلس + اسامی نمایندگان و محورهای استیضاح

  18. سه استان رکوددار مرگ‌و‌میر کرونا/پشت‌پرده حمایت کارگزاران از لاریجانی/طوفان دلار کارنامه مدیریتی همتی را درنوردید/آیا محمدرضا خاتمی و ظریف کاندیداهای احتمالی ۱۴۰۰ هستند؟

  19. قالیباف: بگومگوهای سیاسی برای مردم نان و آب نمی‌شود/ حرف نجیبانه مردم این است که مسئولان فکری برای گرانی‌ها کنند

  20. مدیرکل اطلاعات مشهد: دشمن دارد کاری می‌کند تا مردم به کف خیابان بیایند/ تمرکز آمریکا بر روی حوادث اجتماعی ایران

  21. انتقاد رئیس نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه‌ها از روحانی: حرفی زد که معنای کرنش داد

  22. پاسخ حمید انصاری به سخنان فائزه هاشمی درباره رژیم صهیونیستی

  23. پول‌های میلیاردی که امنیت اختلاس گر را تامین نکرد/ از گشت و گذار در اسپانیا تا زندگی ۱۲ ساله در زندان

  24. هم غلط هم بی‌موقع

  25. کوشکی: روحانی نمی‌تواند با لعنت به آمریکا و بهانه FATF دولت را تطهیر کند

آخرین عناوین