دلایل افزایش بدهی‌ دولت به بانک مرکزی در دو سال اخیر

گروه اقتصادی الف،   3990610123

طبق اعلام بانک مرکزی، بخش عمده‌ای از افزایش بدهی دولت به بانک مرکزی در دو سال اخیر، صرفاً تغییر طبقه‌بندی مطالبات بانک مرکزی از دولت، شرکت‌های دولتی و بانک‌ها بوده و یا به واسطه اسناد، به تعهد دولت بوده است که همگی به موجب قانون بوده و فاقد هرگونه آثار پولی است.

دلایل افزایش بدهی‌ دولت به بانک مرکزی در دو سال اخیر

به گزارش ایسنا، بانک مرکزی پیرو مطالب منتشر شده در برخی از رسانه‌ها مبنی بر افزایش بدهی دولت به بانک مرکزی در دو سال اخیر و متهم ساختن دولت و بانک مرکزی به بی‌انضباطی مالی، به منظور شفاف‌سازی و تنویر افکار عمومی توضیحاتی در خصوص تحولات مربوط به بدهی دولت به بانک مرکزی در دو سال اخیر ارائه کرد. 

طبق اعلام این بانک، بدهی دولت به بانک مرکزی از ۳۵.۴ هزار میلیارد تومان در پایان تیرماه ۱۳۹۷ به ۹۷ هزار میلیارد تومان در پایان خردادماه ۱۳۹۹ (در حدود ۶۱.۶ هزار میلیارد تومان افزایش) رسیده است. بررسی دلایل افزایش بدهی دولت به بانک مرکزی در دوره مزبور بیانگر آن است که در حدود ۴۱.۴ هزار میلیارد تومان (۶۷.۲ درصد) از افزایش بدهی دولت به بانک مرکزی در این دوره به واسطه انتقال بخشی از بدهی بانک‌ها و موسسات اعتباری غیربانکی به بانک مرکزی به بدهی دولت به بانک مرکزی (به میزان ۳۳.۴ هزار میلیارد تومان بابت اصل و کارمزد، از ظرفیت‌های موضوع بند (و) تبصره ۵ قانون بودجه سال ۱۳۹۷ و به میزان ۸ هزار میلیارد تومان، از ظرفیت‌های بند مزبور در قانون بودجه سال ۱۳۹۸) بوده است.

بنابراین، این میزان افزایش بدهی دولت به بانک مرکزی به هیچ عنوان به معنای خلق پول جدید و افزایش پایه پولی نبوده، بلکه صرفاً به موجب قوانین بودجه، بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی به بدهی دولت به بانک مرکزی انتقال یافته است.  

علاوه بر این، معادل ۱۰.۸ هزار میلیارد تومان افزایش بدهی دولت به بانک مرکزی در پایان تیرماه ۱۳۹۷ به پایان خردادماه ۱۳۹۹ به دلیل انتقال بدهی برخی از شرکت‌های دولتی به بانک مرکزی به بدهی دولت به بانک مرکزی (شامل شرکت‌های مادر تخصصی توانیر، بازرگانی دولتی، پشتیبانی امور دام کشور و سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها براساس مصوبات هیات وزیران، مبتنی بر اصول ۱۲۷ و ۱۳۸ قانون اساسی) بوده که در عمل تنها تغییر طبقه‌بندی مطالبات بانک مرکزی محسوب شده و واجد آثار پولی نیست.

بر اساس تبصره (۱) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت که به ماده ۲۴ قانون محاسبات عمومی کشور الحاق شده است، هر ساله دولت می‌تواند معادل ۳ درصد از بودجه عمومی را به صورت تنخواه‌گردان از منابع بانک مرکزی استقراض کرده و آن را در پایان سال تسویه کند. هر چند که میزان تعیین شده ۳ درصدی در قانون همواره ثابت است، لیکن همراه با افزایش رقم کل بودجه عمومی کشور، ظرفیت استفاده قانونی دولت از تنخواه‌گردان خزانه نیز افزایش می‌یابد.

در این راستا، حدود ۱۳.۵ هزار میلیارد تومان افزایش بدهی دولت به بانک مرکزی در دوره مذکور به دلیل استفاده دولت از تنخواه‌گردان خزانه صورت گرفته که دارای پشتوانه قانونی است. 

همچنین، در دوره مذکور حدود ۲.۱ هزار میلیارد تومان افزایش بدهی دولت به بانک مرکزی نیز به دلیل اسناد به تعهد دولت (که بخشی از آن بابت مطالبات بانک مرکزی از دولت از طرف وزارت امور اقتصادی و دارایی به وثیقه جواهرات ملی تعهد شده و به موجب ماده ۸ قانون پولی و بانکی کشور - مصوب سال ۱۳۵۱- به عنوان پشتوانه اسکناس‌های منتشره منظور شده و بخش دیگر اسناد به تعهد دولت مربوط به سفته‌هایی است که از سوی بانک مرکزی و به نیابت از دولت جمهوری اسلامی ایران به عنوان سهمیه دولت نزد صندوق بین‌المللی پول و سایر موسسات مالی بین المللی به امانت گذارده می‌شود.) بوده است.
لازم به توضیح است که افزایش بدهی دولت به بانک مرکزی که از این محل ناشی می‌شود، به معنی افزایش پایه پولی نیست؛ چرا که در قبال افزایش این متغیر، پول جدیدی به اقتصاد کشور تزریق نمی‌شود. به لحاظ حسابداری نیز، افزایش در بدهی دولت به بانک مرکزی ناشی از تغییرات اسناد به تعهد دولت، با افزایش سایر بدهی‌های بانک مرکزی (و به تبع آن کاهش خالص سایر اقلام بانک مرکزی) خنثی شده و از این منظر پایه پولی متأثر نخواهد شد.  

در مجموع ملاحظه می‌شود که در دو سال اخیر بخش عمده‌ای از افزایش بدهی دولت به بانک مرکزی، صرفاً تغییر طبقه‌بندی مطالبات بانک مرکزی از دولت، شرکت‌های دولتی و بانکها بوده و یا به واسطه اسناد به تعهد دولت بوده است که همگی به موجب قانون بوده و فاقد هرگونه آثار پولی است. 

یکتانت

پربحث‌های دیروز

  1. قرار است مرغ هم از سفره مردم پر بکشد؟!

  2. رهبر انقلاب: اقتصاد خانواده‌ها در چند سال اخیر به شدت تحت فشار بوده/ نمی‌توان به امید گشایش بیگانگان ماند/ مذاکره برای رفع تحریم را یکبار امتحان کردیم و به نتیجه‌ای نرسید

  3. دلیل افزایش قیمت لبنیات و مرغ در بازار چیست؟

  4. ترامپ کوتاه آمد/ رئیس جمهور آمریکا با انتقال قدرت به بایدن موافقت کرد

  5. نظریه‌ای که دیگر کسی از آن حرف نمی زند...

  6. محسن رضایی: ‌مشکلات اقتصادی ‌جز با نگاه انقلابی حل نمی‌شود

  7. نامه انتقادی رئیس بانک مرکزی به رئیس جمهور/ هشدار در خصوص ایجاد پرونده‌های کلان اقتصادی

  8. قیمت مرغ ۲۰ هزار و ۴۰۰ تومان است/ برخورد با گرانفروشان مرغ

  9. ملک‌‌زاده: در حضور روحانی با ایمنی گله‌‌ای مخالفت کردم/ داروهای مورد استفاده استاندارد بودند

  10. ساخت فیلمی موهن درباره سپاه قدس توسط یک ایرانی

  11. خدا حافظ حاج آقا !

  12. سردار دهقان؛ اولین نامزد رسمی انتخابات ریاست‌جمهوری/ نامه انتقادی همتی به روحانی/ اصلاح‌طلبان همچنان به‌دنبال تنش‌زدایی/ قالیباف از نامزدی در انتخابات منع شده است؟

  13. داستان یک فریب؛ آیا نتانیاهو واقعا به عربستان رفت؟

  14. جلسه شورای‌عالی هماهنگی اقتصادی با حضور رهبر انقلاب

  15. طعنه روزنامه وطن امروز به دولت

  16. رهبر انقلاب: برای علاج تحریم ها دو مسیر داریم: رفع تحریم و غلبه بر تحریم

  17. مجموع مبتلایان کرونا به ۸۸۰ هزار نفر رسید/ ثبت ۴۸۳ فوتی جدید

  18. مینو محرز: عطاری‌ها باید جمع شوند/ با طب سنتی مشکلی نداریم

  19. هیل: پیوستن بایدن به برجام آسان نیست

  20. ربیعی: گرانی‌های ناخواسته نگرانی مشترک دولت و مردم است/ نرخ مرغ به قیمت‌های مصوب برمی‌گردد

پربحث‌های هفته

  1. این یک یادداشت سیاسی نیست...

  2. قرار است مرغ هم از سفره مردم پر بکشد؟!

  3. چین چگونه کرونا را مهار کرد؟

  4. شیرجه دولت در مسابقه خدمت !

  5. ضعیف‌کشی !

  6. انتقاد تند نماینده بافق از رئیس مجلس

  7. ماجرای استعفای معاون وزیر بهداشت؛ از گمانه زنی تا استقبال!

  8. آیا باید با ضبط کننده فیلم تخریب آلونک در بندرعباس برخورد شود؟!

  9. پندارهای طبری!

  10. اهمیت شفاف‌سازی درباره امضای قرارداد قرارگاه خاتم با یک متهم اقتصادی

  11. ورود دستگاه قضایی به موضوع تخریب منزل یک زن سرپرست خانوار در بندرعباس

  12. سیلی بزرگ انصارالله به آل سعود

  13. از آسیه پناهی تا تخریب آلونک زن سرپرست خانوار در بندرعباس؛ چکار باید کرد؟

  14. رهبر انقلاب: اقتصاد خانواده‌ها در چند سال اخیر به شدت تحت فشار بوده/ نمی‌توان به امید گشایش بیگانگان ماند/ مذاکره برای رفع تحریم را یکبار امتحان کردیم و به نتیجه‌ای نرسید

  15. چرا ماجرای «ترامپ» تازه شروع شده است؟

  16. ملک زاده استعفا کرد

  17. درخواست نماینده مجلس از رئیس قوه قضائیه مبنی بر محاکمه عباس آخوندی

  18. شل کن، سفت کن در محدودیت های کرونایی!

  19. فرار رو به جلوی آقای معاون با استعفای توئیتری

  20. تصاویر جدید و غرورآفرین از ناو جدید سپاه

  21. برندگان و بازندگان مناقشه اخیر قره‌باغ

  22. دلیل افزایش قیمت لبنیات و مرغ در بازار چیست؟

  23. ظریف: بایدن با سه فرمان اجرایی می‌تواند همه تحریم‌ها را لغو کند/ بیش از ۳۰ سال است که بایدن را می‌شناسم

  24. مهریه ۱۰۰۰ میلیاردی برای جوانی که ۵۰ میلیون هم سرمایه ندارد، باطل و خلاف شرع است

  25. زمزمه نامزدی سیدحسن خمینی در انتخابات ۱۴۰۰/ واکنش محسن رضایی به تخریب آلونک در بندرعباس/ روایت زیدآبادی از تعارض اصلاح‌طلبان درباره «دولت پنهان»

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های هفته

    1. قرار است مرغ هم از سفره مردم پر بکشد؟!

    2. شیرجه دولت در مسابقه خدمت !

    3. رهبر انقلاب: اقتصاد خانواده‌ها در چند سال اخیر به شدت تحت فشار بوده/ نمی‌توان به امید گشایش بیگانگان ماند/ مذاکره برای رفع تحریم را یکبار امتحان کردیم و به نتیجه‌ای نرسید

    4. دلیل افزایش قیمت لبنیات و مرغ در بازار چیست؟

    5. جزئیات افزایش کارمزد خدمات بانکی از امروز + جدول

    6. قالیباف: پایه های اقتصاد داخلی ایران در شرایط تحریم محکم‌تر شد

    7. صادرات پراید به اسپانیا/ خودروی ایرانی به ۹ کشور صادر می شود

    8. محسن رضایی: ‌مشکلات اقتصادی ‌جز با نگاه انقلابی حل نمی‌شود

    9. نامه انتقادی رئیس بانک مرکزی به رئیس جمهور/ هشدار در خصوص ایجاد پرونده‌های کلان اقتصادی

    10. قیمت مرغ ۲۰ هزار و ۴۰۰ تومان است/ برخورد با گرانفروشان مرغ

    11. مرغداران روزانه ۹ تا ۱۰ میلیارد تومان ضرر می‌کنند

    12. دوران از دست‌رفته اصلاحات اقتصادی/ دولت یا نمی‌خواهد یا ناتوان از حل مشکلات است

    13. قالیباف:‌ به دنبال آن بودیم که کالاهای اساسی راحت‌تر و ارزان‌تر به مردم برسد/ مهم نیست این کار از سوی مجلس انجام می‌شود یا دولت

    14. شورای نگهبان مصوبه مجلس برای الزام دولت به پرداخت یارانه کالاهای اساسی را تأیید کرد

    15. دولت یا ملت؛ چه کسی اعانه می‌گیرد؟

    16. نحوه فعالیت بانک‌های دولتی و خصوصی از اول آذر

    17. خبر خوب وزیر رفاه به مستمری بگیران

    18. قیمت محصولات لبنی افزایش یافت

    19. «طلا» جایگزین «پول» در مبادلات می‌شود؟!

    20. چالش بلدم بلدم و قیمت مرغ!

    21. دیوان محاسبات در آزمون ارز ۴۲۰۰ تومانی دارو

    22. پرداخت «فوق العاده ویژه» به کارکنان دانشگاه‌های علوم پزشکی

    23. توئیت نماینده مجلس: بیچاره مردم

    24. سکه وارد کانال ۱۱ میلیون تومان شد

    آخرین عناوین