آخرین تصمیمات درباره آیین‌های خاص محرم

گروه فرهنگی الف،   3990524005

نخل‌گردانی در یزد، یوم‌العباس در زنجان، طشت‌گذاری اردبیل، شیرخوارگان و قالیشویان اصفهان از جمله آیین‌های محرم هستند که ستاد کرونا خواسته است برای رعایت پروتکل های بهداشتی برگزار نشوند.

به گزارش ایسنا، این تصیم ستاد کرونا برای جلوگیری از تجمع، تراکم و جابه جایی مردم و همچنین ضرورت پیشگیری از شیوع بیشتر و سرایت بیماری کووید ۱۹ گرفته شده است. برخی از این آیین‌ها که با عنوان میراث محرم شناخته می‌شود و ثبت ملی هم شده‌اند، از جمله نخل‌گردانی و گل‌مالی، قدمتی چند هزار ساله دارند که بعدها موضوع آن‌ها با محرم گره خورد. در سال‌های اخیر این مراسم‌ سنتی به جاذبه‌ای معنوی و مذهبی تبدیل شده‌اند که گردشگران داخلی و خارجی بیشماری را جذب کرده‌اند و انگیزه قوی برای سفرهای محرمی به شمار می‌آمدند.

علاوه بر این آیین‌ها که ستاد کرونا در دستورالعمل برگزاری مراسم‌های عزاداری پرتجمع محرم و صفر منع کرده است، آیین‌های سنتی پرطرفداری دیگری هم هستند که هنوز رسما درباره چگونگی برگزاری آن‌ها اظهارنظری نشده است. مثلا در خطه آذربایجان دسته‌های بزرگ «شاخسی، واخسی» از ۱۰ روز مانده به ماه محرم به حرکت در می‌آیند. شرک‌کنندگان چوب دستی‌هایی را به نماد شمشیر به دست راست می‌گیرند و با دست چپ کمر یا شانه نفر دیگری می‌گیرند تا صف دایره‌ای شکل گیرد و نوحه‌ای را زمزمه می‌کنند و یکصدا شاخسی واخسی می‌گویند. قدمت این آیین مشخص نیست. ریشه لغوی شاخسی واخسی هم معلوم نیست اما مراسمی پرطرفدار در این منطقه است و تا روز دهم ماه محرم هر شب اجرا می‌شود.

شاخسی واخسی در تبریز

کاشانی‌ها هم مراسمی با عنوان «چاووش عزا» دارند که در تیمچه امین الدوله واقع در بازار تاریخی شهر برگزار می‌شود. انگیزه برگزاری آن در گذشته، مطلع کردن مردم از فرا رسیدن ماه محرم بوده است که در جریان آن سنج‌زنی، نقالی و پرده‌خوانی اتفاق می‌افتد. نمونه دیگری از این چاووش عزا در اطراف اردهال از توابع استان مرکزی برگزار می‌شود.

در ایلام رسمی ویژه عزاداری زنان وجود دارد با نام «چایینه» که در روزهای هفتم، هشتم و دهم ماه محرم و اربعین اجرا می‌شود. این مراسم ریشه در باورهای مذهبی مردم دارد و موضوع آن به باور عروسی حضرت قاسم پسر امام حسن (ع) در روز عاشورا برمی‌گردد.  

«حمل شیدونه» رسمی است که دزفولی‌ها در روز تاسوعا اجرا می‌کنند، طاقی با چهار گلدسته را به حرکت در می‌آورند که روی آن صحنه‌هایی از نبردهای عاشورا و تاسوعا به سبک قوه‌خانه‌ای کشیده شده است. این طاق را شیدونه می‌گویند. در دیگر شهرهای خوزستان مثل بهبهان، شوشتر و شوش هر سال  مراسم ‌های مشعل‌گردانی، تعزیه و سنگ‌زنی برگزار می‌شد. مدیرکل تبلیغات اسلامی خوزستان اعلام کرده که تعزیه شوش با ریشه تاریخی ۳۰۰ ساله را امسال برگزار نمی‌کنند و مراسم‌ دیگر در مکانی سر بسته با ۲۵ درصد ظرفیت اجرا می‌شود. این درحالی است که فرمانده انتظامی خوزستان گفته ۸۵ درصد تجمع‌های پرخطر در این استان مربوط به مراسم عزاداری است و هشدار داده که مراسم‌هایی که عامل تجمع است، برگزار نشود.

آیین دمام و سنج زنی در بوشهر

اما در بوشهر که به خاطر شیوه خاص نوحه‌خوانی‌ها، نوازندگی‌ها و سینه‌زنی مقصد ویژه مسافران در محرم است، مدیرکل تبلیغات اسلامی استان، استفاده از سنج، دمام، طبل و حرکت دستجات عزاداری در سطح خیابان‌ها و معابر را در محرم امسال ممنوع کرده است.

تنوع آیین‌های محرم در ایران زیاد است، این موضوع را ستاد کرونا هم مورد اشاره قرار داده است و اگرچه به ممنوعیت برخی از این آیین‌های سنتی پرجمعیت اشاره کرده اما خطوط قرمز مراسم عزاداری محرم امسال را نیز تعیین کرده است. ایرج حریرچی ـ معاون وزارت بهداشت ـ درباره تنوع شیوه عزاداری در نقاط مختلف ایران گفته است: ضمن لحاظ کردن تمام موارد، برخی مراسم‌ها ممنوع شده است؛ قالی‌شویان، نخل‌گردانی و دسته‌جات طبل‌زنی و سنج‌زنی که در بوشهر خوزستان می‌دیدیم، مراسم طشت‌گذاری در اردبیل و زنجان و ... را امسال محرم نخواهیم داشت.

همه این تاکیدها البته با این واقعیت همراه است آیین محرم امسال قطعا با شکوه شایانی برگزار خواهد شد؛ منتها با تمهیدهای خاص و تغییرهایی در شیوه اجراء.

نخل گردانی در شهرستان تفت
آیین گل مالی در خرم آباد که ریشه در سوگ سیاوش دارد
چاووش عزا در خاوه اردهال

پربحث‌های دیروز

  1. جدول/ نرخ امروز طلا و سکه؛ دلار ترمز برید

  2. نیویورک تایمز: آمریکا نتوانست ایرانی ها را به زانو درآورد

  3. جهانگیری: فشار بر دولت جز افزایش مشکلات مردم دستاوردی ندارد/ دولت نمی‌تواند به تنهایی مسائل را حل کند

  4. رهگیری ناو هواپیمابر «نیمیتز» توسط پهپادهای نیروی دریایی سپاه

  5. رکورد حباب سکه زده شد/ دلیل افزایش قیمت طلا و سکه چیست؟

  6. بهترین تک تیرانداز دنیا با ۳۰۰۰ شلیک موفق

  7. چرا «سریال دل» به دل کسی ننشست؟

  8. دانشگاه یا آکواریوم ماهی‌های تزئینی؟!

  9. گوشت ارزان شد/ تخم‌مرغ به شانه ای ۵۰ هزار تومان می‌رسد؟

  10. علیزاده‌‌طباطبایی: میترا استاد با اسلحه نجفی کشته نشده است!

  11. روایت رئیس جمهور از حضور فرزندان رهبر معظم انقلاب در جنگ تحمیلی

  12. رزمایش مشترک ایران، روسیه و چین موسوم قفقاز ۲۰۲۰

  13. بخشی از دستاوردهای دولت تدبیر و امید در یک نگاه + جدول

  14. یک ایده برای جلوگیری از افزایش کرونا؛ راه‌اندازی «گشت ارشاد کرونایی» در اصفهان

  15. پشت‌پرده واردات ۷۰۰ پورشه توسط پیرزن روستایی چیست؟ + فیلم

  16. جزئیات جلسه وزارت صنعت با تولیدکننده معروف ورشکسته

  17. بزرگترین سفره نذری حضرت رقیه(س)

  18. دل‌نوشته وزیر بهداشت خطاب به سردار سلیمانی

  19. حفظ تمامیت ارضی از حکومت قاجار تا امروز

  20. مشاور بایدن: اگر ایران به پایبندی کامل به برجام بازگردد ما هم به آن برمی‌گردیم

  21. آمار طلاق برای اولین بار کاهش یافت

  22. توقیف محموله ۱۰۰ هزار دلاری مدیرعامل استقلال

  23. همنوایی دوباره اروپا با آمریکا ضد تهران/ احضار سفیران ایران

  24. ناگفته‌های قالیباف از «روز شهادت حاج احمد کاظمی» و «مقاومت جانانه حاج قاسم در دمشق»

  25. ظریف؛ روسیه و چین نقش رهبری را در برابر قانون شکنی آمریکا ایفا کردند

پربحث‌های هفته

  1. دعوا در ماجرای الزام قانونی حجاب بر سر چیست؟

  2. حمله با قمه به یک مغازه‌دار در تهران

  3. جدول/ نرخ امروز طلا و سکه؛ دلار ترمز برید

  4. چند نکته درباره تحویل «دناپلاس» به نمایندگان مجلس

  5. محصولات مدیران‌خودرو ۶۳ تا ۱۷۰ میلیون تومان گران شد + قیمت‌ها

  6. ترامپ برای به نتیجه رسیدن تحریم‌ عجله ندارد/ هیچ دموکراتی به دستاورد او دست نمی‌زند

  7. نیویورک تایمز: آمریکا نتوانست ایرانی ها را به زانو درآورد

  8. «آیا واشنگتن کر است»؟!/ واکنش منفی جهانی به ادعای بازگشت تحریم های سازمان ملل/ روسیاهی دوباره برای کاخ سفید

  9. هشدار فرمانده سپاه به رئیس جمهور آمریکا: انتقام ما قطعی است/ اهل شرف و جوانمردی هستیم و سفیر زن را هدف قرار نمی‌دهیم

  10. نامه قرارگاه خاتم‌الانبیاء به رئیس جمهور درباره انتقال پایتخت

  11. چرا نمایندگان مجلس خودروی دناپلاس گرفته‌اند؟/ عضو هیئت رئیسه: به مردم حق می‌دهیم حساس باشند، اما چه باید ‌کرد

  12. گرانی خودرو تا کجا!؟

  13. انقلابی‌گری و دنا پلاس

  14. توکلی به نمایندگان: خودروهای ارزان تر را جایگزین خودروهای لوکس تحویلی کنید/ تصمیم مجلس در تامین خودرو اشتباه بود

  15. جهانگیری: فشار بر دولت جز افزایش مشکلات مردم دستاوردی ندارد/ دولت نمی‌تواند به تنهایی مسائل را حل کند

  16. نماینده مجلس: شاسی بلند می‌خواهم/ چرا باید به مردم توضیح دهیم!

  17. ماجرای تحویل خودروی «دناپلاس» به «نمایندگان مجلس» چیست؟

  18. بلاتکلیفی وزارت صمت/ روحانی وزیر جدید را معرفی می‌کند؟

  19. رهگیری ناو هواپیمابر «نیمیتز» توسط پهپادهای نیروی دریایی سپاه

  20. واکنش یک امام جمعه به خودروی دناپلاس نماینده مجلس

  21. رکورد حباب سکه زده شد/ دلیل افزایش قیمت طلا و سکه چیست؟

  22. اشکهای یک تولید کننده ایرانی/ به دادم برسید/ جز عدالت هیچ نمی‌خواهم

  23. آتش‌سوزی گسترده در شهر لبنیات میهن

  24. ضرب و شتم یک کارشناس در استودیویِ شبکه«من و تو» به جرم بیان نظر مخالف + فیلم

  25. بهترین تک تیرانداز دنیا با ۳۰۰۰ شلیک موفق

ابر آروان

آخرین عناوین