در سوگ زنده‌یاد استاد بدرالزمان قریب (۱۳۰۸ - ۷ مرداد ۱۳۹۹) درگذشت غریب قریب

فرهاد طاهری،   3990508079 ۴ نظر، ۰ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار

امروز، هفتم مرداد ۱۳۹۹ خبر درگذشت استاد بدرالزمان قریب را حوالی ظهر در کانال تلگرام فرهنگستان زبان و ادب فارسی خواندم. درگذشت قریب بسیار غریبانه اتفاق افتاد. در روزگاری که کم شباهت به رستاخیز ندارد. در روزگاری که هرکس به فکر نجات خویشتن از عقوبت مصیبت عالم‌گیر کروناست

درگذشت غریب قریب

امروز، هفتم مرداد 1399 خبر درگذشت استاد بدرالزمان قریب را حوالی ظهر در کانال تلگرام فرهنگستان زبان و ادب فارسی خواندم. درگذشت قریب بسیار غریبانه اتفاق افتاد. در روزگاری که کم شباهت به رستاخیز ندارد. در روزگاری که هرکس به فکر نجات خویشتن از عقوبت مصیبت عالم‌گیر کروناست. در روزگاری که مصداق تمام‌عیار این شعر شاملوست‌؛ شاملوی بزرگ، شاملوی پرشکوه و بس جاودان فرهنگ و میراث گران‌قدر ایران.

کوه‌ها با هم‌اند و تنهایند

همچو ما با همان تنهایان

در دورانی که دانشجوی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران بودم زنده‌یاد استادبدرالزمان قریب، استاد گروه فرهنگ و زبان‌های باستانی بود؛ اما من هرگز گمان نمی‌کردم او استاد آن گروه است. از هیچ لحاظ شبیه دیگر استادان دانشکده نبود. سر و وضع و نوع لباس پوشیدنش و بی‌اعتنایی که همیشه به دیگران داشت از او شخصیت یک «تارک دنیا» در ذهنم مجسم کرده بود. فکر می‌کردم از زنان گوشه‌گیر و خلوت‌گزین روزگاراست که گاه برای دیدن دوستی یا چه می‌دانم شاید برای رفع دلتنگی‌ها و غم‌های تنهایی‌اش گاه سری به دانشکده می‌زند. دقیقاً یادم نیست بار اول از چه کسی شنیدم او از استادان بسیار فرهیخته گروه فرهنگ و زبان‌های باستانی و متخصص زبان سغدی است. بعدها که در فرهنگستان زبان و ادب فارسی مشغول به کار شدم خانم دکتر قریب نیز به عضویت شورای فرهنگستان انتخاب شده بود و بعضی دوشنبه‌ها او را می‌دیدم. دقیقاً همان «تارک دنیای» روزگار استادی‌اش بود. هیچ‌وقت نمی‌فهمیدم این مقدار غفلت از خود و بی‌اعتنایی به دیگران براثر چه تفکری در رفتار او شکل گرفته است. درهمان روزگار، مجله کتاب ماه ادبیات و فلسفه در مصاحبه‌ای با او به گفت‌وگو نشست. با نهایت اشتیاق آن گفت‌وگو را خواندم. برایم جالب بود وقتی خواندم هنگامی‌که خانم قریب به محضر هنینگ برای تلمذ راه یافته برای رهایی از سردرد ناشی از دود سیگار هنینگ ناچار شده است به کشیدن سیگار روی آورد. یا وقتی از او پرسیده بودند چرا ازدواج نکرده‌اید پاسخ داده بود در تمام زندگی سرم روی کتاب بود و وقتی سر برداشتم دیدم دیر شده است. این غفلت از زندگی تا پایان حیات پربار دکتر بدرالزمان قریب، شاید پررنگ‌ترین جنبه زندگانی عادی اوست. همیشه این معمای «غفلت از زندگی و زیبایی‌های زندگی» که در احوالات بسیاری از مشاهیر نام‌بردار و بلندقدر این سرزمین می‌بینم، پروسوسه‌ترین پرسش زندگانی‌ام بوده است؛ مانند زنده‌یاد دکتر قریب که تن به زندگی، چون دیگران نداده‌اند بسیار و بسیار دیده‌ام. دانشمندانی که جنبه‌های متنوع زندگی را صرفاً در یک بعد و جنبه منحصر آن خلاصه کرده‌اند. واقعاً نمی‌دانم و سر هم درنمی‌آورم که چرا باید از میان برخورداری از لذت دوست داشتن و دوستی ورزیدن، مهر همسری و مادری و پدری، لذت چشیدن «عشق» و… با «تحقیق و تدریس و دیگر جلوه‌های حیات فکری» عده‌ای ناگزیر می‌شوند «یکی» را برگزینند… همیشه دلم می‌خواهد پاسخ این پرسش را از زبان استادانی که این‌گونه می‌زیند بشنوم اما هیچ جرئت نکرده‌ام.

با زنده‌یاد دکتر قریب نیز یک بار بیشتر مجال هم‌سخنی دست نداد. سردبیر مجله گزارش گفت‌وگو (وابسته به مرکز بین‌المللی گفت‌وگوی تمدن‌ها) از من خواسته بود که در مقاله‌ای کتاب «داستان تولد بودا به روایت سغدی» را معرفی کنم. وقتی مقاله‌ام را نوشتم برای اطمینان از ساختار و محتوای نوشته‌ام آن را به خانم دکتر قریب نشان دادم. با همان «تارک دنیا بودن» مرا در اتاقش به حضور پذیرفت. مطلقاً نه پرسید چه کسی هستم و نه اینکه اساساً چرا آن معرفی را نوشته‌ام. بدون آن‌که حتی بامن احوالپرسی کوتاهی کند فقط نوشته‌ام را گرفت و بی‌درنگ مطالعه کرد و فقط متذکر شد که چرا مختصر نوشته‌ام…

حتی مقاله‌ای هم که در توصیف و ستایش اثر او نوشته بودم باعث نشد تا کمی از دغدغه‌های ذهنی‌اش بیرون آید و با مخاطب خود که دست «توجه و اعتنا» به‌سوی او دراز کرده بود سخنی غیر از دغدغه‌های ذهنی‌اش بگوید. او تمام عمر به تحقیق و تدریس و آنچه تمام زندگی‌اش را به‌پای آن ریخته بود اندیشید. من واقعاً از صمیم دل سوگوار او هستم. سوگوار درگذشت چنان دانشمندی بی‌نظیر و سوگوار چشیدن و لمس همه زیبایی‌ها و لذت‌هایی که او خود را از آن، در همه عمر، محروم کرد….

دیدگاه کاربران

ناشناس۱۵۴۱۸۱۵۱۳:۲۶:۱۰ ۱۳۹۹/۵/۸
روحش شااااد. ایشان انسان بزرگی بودند. برای بشریت ایران زمین بسیار کار کرد. روحش شاااد
ناشناس۱۵۴۲۰۸۵۱۶:۰۶:۱۲ ۱۳۹۹/۵/۸
روحش شاد.. استاد عزیز، جناب آقای طاهری، کاش درباره آثار ایشان هم مطلبی می نوشتید. البته همین یادکرد کوتاه هم جای سپاس بسیار دارد.
ناشناس۱۵۴۲۵۸۶۲۳:۱۲:۴۷ ۱۳۹۹/۵/۸
چرا؟؟؟؟؟؟؟
فرزانه زنگیان۱۵۴۳۲۴۹۱۵:۲۷:۲۳ ۱۳۹۹/۵/۹
سلام . خیلی مطلب جامع و زیبایی نوشته اید و اطلاعات جدیدی از این شخصیت بزرگوار به مخاطبان داده اید. سپاس آقای طاهری ارجمند

پربحث‌های دیروز

  1. خیانت یا حماقت ؟+فیلم

  2. آقای دکتر؛ جدیدترین گزینه ریاست جمهوری ۱۴۰۰

  3. دوباره برگشتیم به اول داستان کرونا !

  4. شهادت یک بسیجی در تهران‌پارس به دست اراذل و اوباش

  5. نرخ جالب تورم در فنلاند و سوئد

  6. نیویورک‌تایمز از آمریکایی‌ها خواست به ریاست جمهوری ترامپ خاتمه دهند

  7. با مروجان «بی‌بند‌ و ‌باری» با قاطعیت برخورد‌‌ می‌کنیم/ اسیر جوسازی‌‌ نمی‌شویم

  8. تهیه طرح استیضاح رئیس جمهور با ۶۰ امضاء در مجلس + اسامی نمایندگان و محورهای استیضاح

  9. تصمیمی برای تعطیلی دو هفته‌ای تهران نگرفته‌ایم/ داروی درمان کرونا وجود ندارد

  10. روز سیاه کرونا در کشور/ جان باختن ۳۳۷ بیمار

  11. استاد دانشگاه تل‌آویو: ایرانی‌ها متخصص شطرنج و استراتژی هستند

  12. بازی با برگ کهنه "کلینتون" فرشته نجات ترامپ می‌شود؟

  13. ماجرای صادرکننده‌های کارتن خوابی که ارز را برنگرداندند

  14. واکنش به اظهارات کارشناس «بدون توقف»/ بی‌پولی مشکل اصلی ازدواج جوانان نیست!

  15. بلومبرگ: اقتصادی که ترامپ تلاش کرد نابود کند با «ساخت ایران» رونق می گیرد

  16. سخنگوی سازمان غذا و دارو: ترانزیت دارو از ایران به کشور‌های همسایه متداول است

  17. سفیر پکن در تهران: چین و ایران شرکای جامع راهبردی یکدیگرند/ پدرخواندگی آمریکا در حقوق بشر را نمی‌پذیریم

  18. کدام کشور به ملت خودکشی معروف است؟!

  19. کرونا سرایت پذیرتر از قبل در تهران جولان می دهد/درخواست برای منع سفر و اعمال جریمه

  20. رکورد هولناک کرونا/تصمیم قطعی محسن هاشمی برای انتخابات/ جزئیات جلسه شبانه قالیباف/شوآف با استیضاح روحانی/فرشته‌های نجات اصلاح‌طلبان وارد میدان می‌شوند

  21. محسن رضایی: بسیاری از کشورها به تسلیحات پیشرفته ایرانی نیاز دارند

  22. روحانی: نباید مردم را بترسانیم/ جریمه ماسک برای کمک به مردم است

پربحث‌های هفته

  1. فیلم درگیری تن به تن مامور نیروی انتظامی با یک اوباش

  2. انشاءالله ترامپ که رفت همه مشکلات حل می‌شود !

  3. نقدي بر سخنان رييس‌جمهور درباره صلح امام حسن (ع)

  4. ذوالنوری خطاب به روحانی: با این منطق شما، رهبر انقلاب باید دستور دهند هزار بار شما را اعدام کنند تا دل مردم راضی شود

  5. «محمد» فقط یک گوشی هوشمند می‌خواست که پاسخ سوالات درسی را بدهد

  6. روحانی: از یکشنبه می‌توانیم اسلحه بخریم و بفروشیم/ لحظه‌ای از درد مردم غافل نیستیم/ باید به موقع بجنگیم و صلح کنیم

  7. ایزدی: پمپئو یک ماه قبل به شکست فشار حداکثری علیه ایران اذعان کرد/ نه ایران سرنگون شد و نه آنها امتیازی گرفتند

  8. خیانت یا حماقت ؟+فیلم

  9. اجازه دهید مردم انتخاب کنند

  10. آقای دکتر؛ جدیدترین گزینه ریاست جمهوری ۱۴۰۰

  11. پیش بینی عضو کارگزاران از پیروزی سیدحسن خمینی و محسن هاشمی در انتخابات

  12. کاریکاتور مهاجرت گسترده پرستاران ایرانی

  13. دوباره برگشتیم به اول داستان کرونا !

  14. شهادت یک بسیجی در تهران‌پارس به دست اراذل و اوباش

  15. آیا دولت روحانی به رهاشدگی اقتصاد پایان می‌دهد؟

  16. تماشاخانه جنگ قره باغ

  17. پایان یک تحریم داوطلبانه/ وقتی «خودتحریمی تسلیحاتی» را «فتح الفتوح» جا ‌زدند!

  18. بیش از ۲.۵ میلیون خانوار بیش از یک واحد مسکونی دارند!

  19. معلم فرانسوی را در خیابان سربریدند

  20. محسن هاشمی: نمی‌شود مسئولان در آسایش باشند و از مردم انتظار تحمل داشت

  21. وقتی دولت هم پول می دهد هم چوب می خورد!

  22. روایت یکی از دختران قربانی پرونده کیوان امام وردی

  23. مردم آمریکا «بایدن» را قابل اعتمادتر از «ترامپ» در مقابل کرونا می‌دانند

  24. جزئیاتی از پرونده «کیوان امام» با ۳۰۰ تجاوز طی ۱۰ سال!

  25. علی مطهری: با مذاکره مخالفم، اینکه رهبری مخالف مذاکره هستند مانع اظهارنظر دیگران نیست

آخرین عناوین