روستاها را توسعه داده و کشور را نجات دهید

سعید رسولی، گروه تعاملی الف،   3990428002 ۱۶ نظر، ۰ در صف انتشار و ۱۲ تکراری یا غیرقابل انتشار
روستاها را توسعه داده و کشور را نجات دهید

چند روز قبل سخنرانی دیدم از آیت‌الله جوادی آملی (حفظه الله)، که در آن به معماری خانه‌های امروزی به شدت انتقاد می‌نمودند... معظم له این خانه‌ها را مخالف با آموزه‌ها و فرهنگ ایرانی اسلامی می‌دانستند. از جمله طراحی آشپزخانه را که موجب شده که بانوی منزل در حال کار در خانه در منظر و مرئای میهمانان باشد. ایشان فرمودند «خانه نمور و تاریک جایی برای زندگی نیست».

سخنان ایشان مرا به فکر فرو برد. حق با ایشان است، مدل خانه‌های ما مثل خیلی چیزهای این روزهای ما برگرفته از غرب است. این خانه‌ها مطابق با فرهنگ و مرام ما نیست. کاربردی که خانه در ایران دارد با غرب کاملاً متفاوت است. غربی‌ها خانه را به عنوان استراحتگاه شبانه می‌نگرند. اما در فرهنگ ایرانی اسلامی خانواده یک نهاد اصیل است و خانه بستر آن است. وقتی در مسافرت‌های داخل کشوری خود به خانه‌های قدیمی ایرانیان نگاه می‌کردم، وسعت کاربرد خانه‌ها مرا به وجد آورد. نکته جالب دیگر این بود که اکثر ایرانیان قدیم محل کسب و کارشان با منزلشان مشترک بود. محل تربیت فرزندان نیز خانه بود و به نظر می‌رسد تعویض خانه هم برای مردم اتفاقی نادر بوده است. هرکس خانه‌ای داشت و همگام با رشد و نمو خانواده خانه هم گسترش می‌یافت و به گنجینه‌ای از مجموعه خاطرات خانواده تبدیل می‌شد. خانه کم‌کم روح پیدا می‌کرد و هویت...

به این موضوع خیلی فکر کردم که چرا وضعیت خانه و مسکن در ایران به اینجا رسید... حرف آیت‌الله جوادی را از صمیم قلب درست می‌دیدم. اما با ذهنیت خود (به عنوان دانشجوی اقتصاد) آن را می‌بینم. با این وضعیت اقتصادی و گرانی عجیب و غریب خانه مگر می‌شود حرف از آن خانه‌های قدیمی زد؟ اکنون‌که دیگر خانه‌های 70 متری هم کم‌کم دارد به رؤیا بدل می‌شود و شایعات از خانه‌های 25 متری حکایت دارد، آیا در این شرایط حرف زدن و انتقاد از مناسب نبودن معماری خانه‌ها کمی دور از واقعنگری نیست؟

تصمیم گرفتم کمی عمیق‌تر به این موضوع نگاه کنم و بررسی کنم که ما چه راهی را طی کردیم که به آلونک‌های 40 متری رسیدیم. خیلی سریع ریشه را در اصلاحات ارضی و سیل عظیم مهاجرت از روستا به شهر و از شهرهای کوچک به شهرهای بزرگ و از شهرهای بزرگ به تهران دیدم. این جریان مهاجرت 60 سال است که با قوت و سرعت در جریان بوده است. قبل از اصلاحات ارضی به جرات می‌توان گفت مستأجری به صورت کنونی محلی از اعراب نداشت. بیش از هفتاد درصد جمعیت در روستا ساکن بودند و در روستا الی ماشاالله زمین بود برای هرکس که بخواهد خانه بسازد و مصالح هم از همان چوب و خاک روستا تأمین می‌شد و کارگر و بنا هم خود شخص بود و خانوادهاش و اهالی روستا. البته واضح است که آن شیوه خانه‌سازی الآن دیگر بهینه نیست. اما همین حالاهم اگر کسی بخواهد در روستا منزلی با استانداردهای امروزی بسازد، با هزینه‌های بسیار کمتر از شهر قادر به انجام آن خواهد بود. به هرروی جریان ده ها ساله مهاجرت به شهرهای بزرگ و پایتخت و محدودیت طبیعی زمین در آنها باعث شد شکاف عرضه و تقاضا در کلان‌شهرها هرروز شدیدتر شود و دلالی دلالان هم آتش آن را تندتر کرد و این‌ها باعث شد که قیمت خانه با آهنگی بالاتر از متوسط قیمت‌ها رشد کند.

بیشتر که دقت کردم دیدم نه تنها مشکل مسکن بلکه بسیاری از مشکلات فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی ما ریشه در همین تراکم جمعیت و رشد ناموزون شهرها و تخلیه روستاها دارد. مشکلاتی از قبیل فقر، حاشیه-نشینی، سرقت، اعتیاد، ترافیک، آلودگی هر یک به نوعی با این موضوع مرتبطند. اما چرا این جریان مهاجرت کماکان ادامه دارد و این مشکل‌ها هر روز در حال افزایش است. شخصی که اگر در روستا می‌ماند به راحتی قادر بود منزل بزرگی داشته باشد، چرا حاضر شده در آپارتمانی 60 متری در 30 کیلومتری تهران زندگی کند. پاسخ بسیار ساده است. او در روستا وضعیت شغلی خوبی برای خود نداشت، امکانات رفاهی در دسترس خود (مراکز درمانی، فروشگاه، مراکز تفریحی، آب و برق و گاز و امروزه خدماتی از  قبیل اینترنت) را در دسترس نمی‌دید. مشاغل سنتی روستا از قبیل دامداری و کشاورزی هم برای خرده کشاورزان و خرده دامداران کفاف زندگی را نمی‌داد. در یک جمله شهر پر از جاذبه بود و روستا سرشار از دافعه. این داستان به نوع دیگری برای مهاجرت از شهرهای کوچک به شهرهای  بزرگ و پایتخت مصداق دارد. اما حالا شهرها هم دیگر آن جذابیت سابق را ندارند. دیگر به راحتی شغل در دسترس نیست، هزینه‌ها بسیار بالاست، حمل و نقل سخت است، آلودگی به حد غیر قابل تحمل رسیده، امنیت در سطح شهر کم است، بنیان خانواده‌ها لرزان شده و ....

همه اینها نتیجه یک راهبرد توسعه اشتباه است. توسعه نامتوازن و توزیع ناعادلانه امکانات این مشکل‌ها را به وجود آورده، از مشکل مسکن بگیر تا بیکاری و مشکلات اجتماعی و آلودگی و ... .

به همه اینها فکر کردم و با خود گفتم خب حالا راهکار چیست... بعد از کمی مطالعه و بررسی به یک پاسخ رسیدم و آن راهبرد توسعه روستایی بود. ما باید در برنامه‌های توسعه خود، توسعه روستایی را به عنوان محوری اصلی در نظر بگیریم. البته باانصاف اگر ببینیم در سال‌های بعد از انقلاب اسلامی اقدامات بسیار درخور توجهی برای محرومیت‌زدایی از روستاها انجام شده است. از ایجاد تأسیسات آب و فاضلاب و گاز و تلفن و برق و اینترنت، تا راه‌سازی و مراکز درمان و مدارس و ایجاد شوراهای روستایی و .... همین اقدامات نیز تأثیر خود را در کاهش مهاجرت از روستاها و نجات بافت روستایی داشته است. اما توسعه روستایی شاید کمی عمیق‌تر از این اقدامات عمرانی صرف باشد. حقیقت این است که به خاطر بازده پایین خرده کشاورزی و خرده دامداری، نمی‌توان انتظار داشت تمامی اهالی روستا مانند گذشته دامدار و کشاورز باشند و زندگی مرفهی در سطح اهالی شهر داشته باشند. در نتیجه هرچقدر هم امکانات رفاهی در روستاها داشته باشیم، تا وقتی مشکل اشتغال روستاییان وجود دارد نمی‌توان انتظار داشت که مهاجرت‌ها کاهش قابل توجهی داشته باشد. پس باید دایره انتخاب‌های شغلی روستاییان گسترش یابد. اگر یک روستایی شغلی با درآمد در سطح شهر در روستا داشته باشد، و دسترسی نسبی به رفاهیات شهری داشته باشد آن گاه جاذبه‌های دیگر روستا از قبیل هوای پاک، محیط امن و آشنا، امکان داشتن مسکن خوب و ..مطمئناً در هزینه فایده او برای مهاجرت به شهر تأثیر بسزایی خواهد داشت.

در این خصوص می‌توان به کشور تایوان اشاره کرد. دولت تایوان در دهه‌های 80 و 90 میلادی، با در نظر گرفتن بافت روستایی تایوان (در آن مقطع هفتاد درصد تایوان را روستاییان تشکیل می‌داد)، تصمیم‌های مهمی برای توسعه روستاها اتخاذ کردند، حقیقت این است که با عنایت به بازده پایین کشاورزی اگر سرمایه‌گذاری کارخانه‌ای در نزدیکی روستاها احداث می‌کرد، دولت مشوق‌های مالیاتی و یارانه‌ای ویژه‌ای برای او در نظر می‌گرفت، اگر از اهالی روستا برای کار در کارخانه‌ها استفاده می‌شد، مشوق‌ها و معافیت‌های دیگری نیز افزوده می‌شد، این امر اهالی روستا را هم تشویق می‌کرد تا در روستا بمانند تا بتوانند در کارخانه‌ها کار کنند، نزدیکی محل زندگی روستاییان به کارخانه‌ها هم بسیاری از مشکلات و هزینه‌های رفت‌وآمد و جابجایی نیروی کار را حل کرد. این اقدامات باعث شد تایوان با حفظ بدنه روستایی خود کم‌کم به کشوری صنعتی با درآمد سرانه بالا تبدیل شود، و ثابت شود که صنعتی شدن لزوماً به معنای خالی از سکنه شدن روستاها و گسترش شهرنشینی نیست و می‌توان مدل‌هایی از توسعه صنعتی را طراحی کرد که بافت روستایی را هم حفظ کند.

اگر راهبردهای توسعه روستایی به‌صورت جدی مد نظر قرار بگیرد، مشکلاتی از قبیل مسکن که در صدر مقاله آورده شد نیز تا حدود زیادی حل می‌شود، مهاجرت و تخلیه روستاها کاهش می‌یابد و معضل انفجار جمعیت در شهرها هم تا حدودی مهار خواهد شد. در انتها روی سخن را سوی مجلس جدید و محترم قرار میدهم و میگویم اگر میخواهید خدمتی ماندگار و تاریخی انجام دهید از این مسیر سیاستی انحرافی که از 60 سال پیش گریبان کشور را گرفته برگردید و راهبردی بر محور توسعه روستایی برگزینید. شاید این راهبرد قادر باشد بسیاری از مشکلات اقتصادی و فرهنگی ما را برطرف کند.

دیدگاه کاربران

محمد ایرانی۱۵۲۶۴۲۵۰۷:۱۳:۵۱ ۱۳۹۹/۴/۲۸
موضوعی که طرح میکنید بسیار تخیلی است و امکان پذیر نیست چرا که توسعه روستاها نیاز به سرمایه کلان عمرانی دارد که با این وضع اقتصادی کشور و سیستم بوروکراسی حاکم امکان پذیر نیست
ناشناس۱۵۲۶۶۲۴۱۰:۱۴:۰۷ ۱۳۹۹/۴/۲۸
جهت اطلاع شما اقتصاد ایران به خاطر پول های زیاد است که به این بحران دچار شده و اگر یک درصد کمی از ان برود در این مناطق هم این ها سر و سامان می گیرد و هم تورم کاهش پیدا می کند ولی ظاهرا عزمی در دولت نیست و فقط دنبال.....
روزبه۱۵۲۷۳۹۸۱۹:۴۱:۲۵ ۱۳۹۹/۴/۲۸
برای توسعه روستا نیاز به وزرات خانه هست، جمعیت 25 میلیونی روستایی در کشور متولی ندارد
محمد عوام۱۵۲۶۴۲۶۰۷:۱۵:۳۴ ۱۳۹۹/۴/۲۸
این عکس هم که گذاشته اید تصویر روستا نیست بلکه عکس یک ویلا جهت تفریح است
خسرو سلجوقی۱۵۲۶۴۴۳۰۷:۵۵:۰۹ ۱۳۹۹/۴/۲۸
توسعه هوشمندانه کشاورزی موجب پایداری روستاها نیز خواهد بود و در سال جاری با تحریم و کرونا تنها توسعه ممکن توسعه روستایی است البته نه فقط تمرکز بر توسعه آب و برق و امثالهم
ناشناس۱۵۲۶۴۶۲۰۸:۱۲:۳۵ ۱۳۹۹/۴/۲۸
روستاها را توسعه دهید نه اینکه کوه ها و تپه ها و منابع طبیعی که اموال عمومی هستند را مانند چهار محال به حراج گذاشته و سیستم آبرسانی چند هزار ساله را نابود کنید .
ناشناس۱۵۲۶۴۷۹۰۸:۲۴:۵۴ ۱۳۹۹/۴/۲۸
متاسفانه در کشور ایران ، و در طول این چند دهه اخیر روستاها کماکان فاقد امکانات اولیه مانده و ساکنان آن به فکر فرار از دیار خود به سمت تهران و شهرهای بزرگ دیگر هستند . متاسفانه مسئولان ، توزیع امکانات را صرفا بر روی چند کلانشهر متمرکز نموده اند و شهرهای کوچک از توسعه و برخورداری از حداقل امکانات محروم مانده اند ! بنده یکی ساکنان روستاهای فومن هستم . ۱۰ سال است فقط لوله کشی آب نموده اند . و اسمش را گذاشته اند طرح انتقال آب شرب !!! به نظر بنده باید اسم طرح را میگذاشتن : طرح نصب و انتقال لوله !!! ما فقط لوله خالی آب را میبینیم و خبری از آب درون لوله نیست !! در طول شبانه روز فقط ۱ ساعت ( اکثرا از ساعت ۲ شب تا ۳ شب ) درون لوله ها آب جاری میشود و آنهم به اندازه شیر سماور !!! این موضوع برای گیلانی است که بر روی آب خوابیده است !!! به نظر شما نباید به حال و روز این اوضاع گریست ؟
ناشناس۱۵۲۶۴۹۳۰۸:۳۳:۰۲ ۱۳۹۹/۴/۲۸
همه چیز این مملکت درسته و سرجاشه ، فقط طراحی خونه ها ایراد داره !
ناشناس۱۵۲۶۵۷۵۰۹:۳۸:۵۶ ۱۳۹۹/۴/۲۸
معماری ها به شدت مورد انتقاد قرار گرفته است باید مسئولان فکر عاجلی کنند
سید جواد۱۵۲۶۵۱۴۰۸:۵۹:۵۹ ۱۳۹۹/۴/۲۸
از نویسنده به خاطر مطلب زیبایی که نوشتند تشکر می کنم. اما ایشان مشکل اساسی در عدم توسعه روستاها و بیکاری جوانان روستایی را قید نکرده اند. متاسفانه قانون بافت روستایی را همانند بافت شهری دیده است و هرگونه مجوز کسب و کار تولیدی در داخل بافت روستایی(غیر از دو مورد محدود) ممنوع است. مثلا اگر کسی بخواهد در داخل بافت روستایی کارگاه تولید سرکه سیب راه اندازی کند، مجوز یا برق یا آب و گاز به او داده نمی شود و اگر همسایه ای از او شکایت کند، کارگاهش پلمپ یا تخریب می شود!!
ناشناس۱۵۲۶۷۰۱۱۱:۰۸:۱۷ ۱۳۹۹/۴/۲۸
روستاها خیلی وقته آبادانیش شروع منتها با ویلا سازی
ناشناس۱۵۲۶۷۲۲۱۱:۱۳:۴۶ ۱۳۹۹/۴/۲۸
فعلا وزرا ووکلا مشغول جمع کردن سهم خود و رفقا از سفره نظام هستند وقت این فکر کردن کارها رو ندارند!
ناشناس۱۵۲۶۷۴۴۱۱:۲۲:۴۳ ۱۳۹۹/۴/۲۸
پدرم چند فرزند املاکی از او باقی مانده یک خانه داشت و آن به یکی از برادران رسید حدود سیصد متر زمین مزروعی را جهت ایجاد سرپناه از نهاد دولتی درخواست مجوزکردیم دوسال در پی ش دویدیم آخر گفتند شما اجازه ندارید خانه بسازید اینقدر نمی فهمند آقا پدرم یک خانه داشت اما چندفرزند دارد آیااینها سر پناه می خواهند یا نه امادر مقابل پول دارهای سایر استان‌ها می‌آیند ویلا سازی می‌کنند
ناشناس۱۵۲۶۸۰۰۱۲:۰۸:۴۷ ۱۳۹۹/۴/۲۸
وام برای تاسیس خانه روستایی داده شد در فامیل ما تقریبا تمام کسانی که در شهر ساکن بودند وام گرفتند و خانه ی مخروبه ی پدری را ساختند و به عنوان ییلاق استفاده می کنند یعنی روستا نشینی توسعه نیافت بلکه عده ای دو خانه دارند ! طرف برگرده روستا چکار کنه ؟؟ مگه کار هست توی روستا ؟؟
ناشناس۱۵۲۷۱۱۶۱۵:۴۲:۳۴ ۱۳۹۹/۴/۲۸
علت اصلی مهاجرت نبود آب است.
ناشناس۱۵۲۷۷۳۸۰۸:۱۰:۲۴ ۱۳۹۹/۴/۲۹
همین شمرون خودمون یعنی تجریش و قلهک و زرگنده همه روستاهایی بودن که بعدها متاسفانه تهران بزرگ اومد بلعیدشون و خرابشون کرد!بیچاره ما شمرونیای اصیل که الکی الکی شدیم بخشی از تهران بزرگ!!

پربحث‌های دیروز

  1. هشدار احمد توکلی به روحانی: نام ساقط کردن کشور «گشایش» است؟/ دولت‌های بعد شما، بدهی خود را چگونه بپردازند؟

  2. گشایش اقتصادی برای مردم یا دولت؟

  3. ستاد کرونا با تعویق کنکور مخالفت کرد/ برگزاری کنکور در موعد مقرر قبلی

  4. ۵ شرط رئیسی برای موافقت با طرح دولت/هشدار توکلی به روحانی/تغییر سیمای کرونا در پاییز/ نماینده سابق مجلس بازداشت شد

  5. پوتین: نخستین واکسن کرونا در روسیه ثبت شد

  6. جزئیات تازه از فروش نفت توسط دولت به مردم از زبان پورابراهیمی

  7. سهم خواهی جریان های سیاسی لبنان از کیک دولت آینده

  8. روحانی: مردم در زمینه تلاش دولت برای ایجاد ثبات و آرامش در اقتصاد، اطمینان خاطر داشته باشند

  9. برایان هوک: ترامپ دنبال توافق جدید با ایران است

  10. دوچرخه سواری حاکم دبی

  11. اعترافات ۳ عضو داعش در دادگاه کیفری/ سردار سلیمانی نبود، عراق را فتح می‌کردیم

  12. آینده تاریک سعودی‌ها به روایت میدل ایست آی

  13. ختم رسیدگی به پرونده اکبر طبری اعلام شد/ طبری: تمام ۱۶ اتهامی که در کیفرخواست آمده را رد می‌کنم

  14. تصویب نام‌گذاری خیابانی در تهران به نام مهندس بازرگان

  15. نامه بسیج دانشجویی به نمایندگان / مجلس به طرح «گشایش اقتصادی» دولت ورود کند

  16. سخنگوی سازمان سنجش: تعویق یک ماهه کنکور سراسری تصویب نشده است

  17. سلاطین خودرو و طلا چه زمانی اعدام می‌شوند؟

  18. نمکی: اجازه ندهیم برخی بگویند عاشورا و تاسوعا عامل شیوع کرونا شد/ رعایت پروتکل‌ها با همکاری هیأت‌ها اجرا می‌شود

  19. انتشار فیلم جدید از لحظه بازداشت جورج فلوید

  20. ورود قوه قضائیه به پرونده ویلموتس و ادعای میرسلیم علیه قالیباف/ پرونده‌ای جدید برای طبری

  21. روحانی: تلاش برای تولید دارو و واکسن کرونا تا رسیدن به نتیجه نهایی ادامه خواهد داشت

پربحث‌های هفته

  1. با فتح کجا جنگ برای ما تمام می‌شود؟

  2. حمله وحشیانه با قمه به صاحب مغازه در کرمانشاه

  3. آیا پیروزی بایدن بر ترامپ به نفع ایران است؟

  4. ماجرای یک قاضی که علیه خودش حکم صادر کرد

  5. بازگشت به سیاست‌های هاشمی ؟!

  6. وعده سربسته روحاني درباره گشايش اقتصادي/ گرهي گشوده مي شود؟!

  7. املاک بنیاد مستضعفان و فرصت‌های برابر

  8. هشدار احمد توکلی به روحانی: نام ساقط کردن کشور «گشایش» است؟/ دولت‌های بعد شما، بدهی خود را چگونه بپردازند؟

  9. گشایش اقتصادی برای مردم یا دولت؟

  10. توصیه های جمعیتی مسوولان به مردم از کنار گود

  11. دستورالعمل اخذ مالیات بر خانه‌های خالی یکماهه تدوین می شود + جزئیات

  12. صحبت‌های «فتاح» درباره کاخ مرمر، مدرسه حدادعادل، ساختمان مرکز پژوهش‌ها و املاک در دست نیروهای مسلح

  13. صحنه آهسته انفجار بیروت

  14. برجام ۹۹ به روایت زیباکلام/واکنش کدخدایی به اظهارات علی مطهری/احمدی‌نژاد دوباره ردصلاحیت می شود؟

  15. زیباکلام: باید برجام ۹۹ را با آمریکا امضا کنیم!

  16. پاساژگردها معترض برگزاری محرم

  17. صفر تا ۱۰۰ داستان وضع مالیات بر محتکران خانه

  18. انتقاد حسین شریعتمداری از پرویز فتاح

  19. جهانگیری: مخالف کالابرگ هستیم

  20. خبر خوش واعظی درباره پایان تحریم ها و سیگنال مثبت کشورهای اروپایی و آسیایی

  21. ستاد کرونا با تعویق کنکور مخالفت کرد/ برگزاری کنکور در موعد مقرر قبلی

  22. گوژپشت نوتردام، زيباترين زن پاريس و دشنه ظريف عروس خاورميانه

  23. ثبت واکسن روسی کرونا؛ پایان رنج بشر یا تبلیغات زودهنگام؟!

  24. مافیا در بورس هم وجود دارد/ مخالف ورود مردم به بورس نیستم اما نگرانم/ باید یک شبکه تلویزیونی بورس داشته باشیم/ قیمت‌های بورس با واقعیت اقتصادی همخوانی ندارد

  25. زمان توزیع عادلانه یارانه بنزینی فرا رسیده است؟

ابر آروان

آخرین عناوین