دلالتهای مغفول یک نامه

محمد امین باقری کنی*،   3990420097 ۷ نظر، ۰ در صف انتشار و ۱۲ تکراری یا غیرقابل انتشار
دلالتهای مغفول یک نامه

نامه منتشره هفتم تیرماه حجت الاسلام سید محمد موسوی خوئینی ها خطاب به رهبر معظم انقلاب، بازتابهای گوناگونی در محافل مختلف سیاسی داشته است. اقتضاءات کنونی کشور و شرایط بغرنج جریان همسو با نگارنده نامه در فاصله کمتر از یک سال تا انتخابات ریاست جمهوری، نشان می‌دهد، فراتر از محتوای نامه، نفس نامه نگاری فردی در قامت موسوی خوئینی‌ها با رهبر انقلاب، دارای اهمیتی ویژه است.

نگاهی به واکنش‌ها به این نامه نشان می‌دهد، گروهی از اصلاح طلبان از همراهی با آن امتناع ورزیده، برخی دیگر انتقادات لطیفی به مفاد آن ابراز داشته‌اند اما طیف تندتر و رادیکال این جریان، همسویی بیشتری با او نشان داده‌اند. با این حال، غالبا از توجه به جزئیات و مفاد نامه پرهیز کرده و بیشتر تلاش کرده‌اند تا با عبور از محتوا بیشتر به نویسنده آن و تبیین کمالات و مقامات او بپردازند. جملات تاجزاده، عبدی، حجاریان، علوی تبار و کدیور تلاشی است برای ترسیم تصویری از یک سیاستمدار حاشیه نشین، ریشه‌دار، دلسوز، تکلیف مدار، انقلابی و بی رغبت به قدرت؛ البته برخی چون تاجزاده و کدیور با استفاده از این فرصت و بازهم بی توجه به مفاد نامه، شفافتر و تندتر از گذشته به تبیین دیدگاههای شخصی خود نیز پرداخته‌اند و برخی چون علوی تبار و حجاریان زبان از تعریف او بازداشته و به تقدیس و ستایش او گشوده اند.

در سمت مقابل، نیروهای جریان انقلاب و حزب اللهی بیشتر سراغ مفاد و جزئیات این نامه رفته‌ و به تحلیل عبارات و تبیین تناقضات نظری و عملی خوئینی ها پرداخته و با تعابیر کنایی و بعضا با تعصب انقلابی، به مرور کارنامه سیاسی موسوی خویینی‌ها پرداخته‌اند.

اما سوال مهم اینجاست؛ هدف و مقصد آقای موسوی خوئینی‌ها از نگارش و انتشار چنین نامه‌ای چه بوده است؟ پاسخ به این سوال بدون توجه به شرایط کنونی اصلاح طلبان و در پیش بودن انتخابات، یقینا دقیق نخواهد بود. چه اینکه تردیدی نیست که این نامه بخشی از راهبرد جریان اصلاحات برای عبور از موقعیت کنونی و موفقیت در انتخابات ۱۴۰۰ است. لذا پیش از پاسخ به این سوال، باید به دو سوال دیگر پاسخ گفت:
یک. اوضاع کنونی اصلاح طلبان چگونه است؟
دو. هدف آنها در انتخابات ۱۴۰۰ به طور مشخص چیست؟

پاسخ هر دو سوال خیلی دشوار نیست. در خصوص نخستین سوال باید گفت آوار بی کفایتی و ناکارآمدی دولت برآمده از حمایت اصلاح طلبان از یک سو و پایان خاتمی به عنوان رهبر اصلاح طلبان و خلا رهبری این جریان از سوی دیگر، این جریان را در آستانه ورود به باتلاقی قرار داده است که اگر فرض بیرون آمدن از آن موجود باشد، رهایی از آن راحت نیست. در پاسخ به سوال دوم نیز پرواضح است که یگانه راهبرد اصلاح طلبان برای موفقیت در انتخابات ۱۴۰۰، وحدت روی یک کاندیداست. این مهم جز در سایه یک انسجام گروهی حاصل نمی‌شود‌ و چنین انسجامی، ولو مقطعی، بدون حضور یک رهبر قدرتمند و فراگیر در میان این جبهه محقق نخواهد شد. مشابه این نقش را مرحوم آقای هاشمی رفسنجانی در انتخابات ۹۲ و سیدمحمد خاتمی در انتخابات ۹۶ بازی کردند. اکنون که هاشمی به دیار باقی شتافته و خاتمی به دلایل متعدد از کارکرد افتاده است، این خلا به خوبی خود را نمایان کرده است. نگاهی به گفته ها نوشته های خود اصلاح طلبان در این خصوص، موید این مدعاست.

اکنون، به راحتی می‌توان هدف خویینی‌ها و یارانش را حدس زد؛ پر کردن خلا رهبری اصلاحات و سپس خروج از انسداد. 
موسوی خوئینی‌ها به طور مشخص به دنبال ایفای نقش پدر معنوی اصلاح طلبان است. تلاش دارد تا رهبری جدید این جریان را بر عهده بگیرد و با بهره گیری از ظرفیت سکوت و سایه‌نشینی‌ سی ساله‌اش بتواند سر و صداها را خوابانده و کاندیدای واحد را پشتیبانی کند.‌ تئوریسین‌ها و تحلیل‌گران اصلاحات نیز وظیفه دارند تا سوار بر موج این نامه و البته با استفاده از دیگر ظرفیت‌ها، سطح جدیدی از مطالبات را در ذهن مردم بکارند.‌ به عبارات کدیور و تاجزاده در تحلیل و تایید نامه خوئینی‌ها توجه کنید؛ ممکن است یکی از وعده‌های انتخاباتی سال آینده، «تغییر قانون اساسی» باشد.


با این حال، موسوی خوئینی‌ها دو نقص عمده دارد؛ یکی شخصیت مبهم و ناشناخته او به ویژه نزد نسل سوم و چهارم انقلاب و دیگری خالی بودن دست او و همراهانش از ایده، فکر یا راهبردی جدید برای خروج کشور از وضع فعلی. 
بهترین گزینه برای جبران این دو نقص به صحنه آمدن ناگهانی و البته با ادبیاتی تند اما محترمانه است که حاصل آن از یک سو یک مرزبندی قطعی و مشخص با حاکمیت باشد (بر خلاف عارف) و از سوی دیگر او را خیلی بیرون از حاکمیت پرت نکند (برخلاف موسوی و کروبی). این راهبرد، دو فایده عمده دارد؛  نخست آنکه با توجه به گذشته مبهم او به ویژه نزد نسل‌های سوم و چهارم انقلاب، فرصتی مناسب برای خلق تصویری جدید به او می‌دهد. و دوم آنکه در این شرایط کسی از او مطالبه فکر و ایده راهگشا نخواهد کرد، چرا که او صاحب بهترین ایده است؛ «براندازی نرم».

در مقابل اما، دو خطر بالقوه این راهبرد را تهدید می‌کند؛ یکی مرور کارنامه سیاسی موسوی خوئینی‌ها در سالهای ابتدایی پس از انقلاب و دوم سربرآوردن رقیبی از درون اصلاحات. 


برای تحقق آن اهداف و در امان ماندن از این دو آسیب، گام اول نگاشتن نامه‌ای بود که اولا سطح او را در تراز رهبری جبهه اصلاحات معرفی کرده و ثانیا  این جبهه  را ذیل او تعریف کند؛ برای در امان ماندن از آسیب دوم، هم دو راهبرد را به کار گرفت. یکی ایجاد دعوایی زرگری درون جریان اصلاح طلب به منظور تخمین و تخلیه مخالفت‌های بالقوه درونی و دومی حساب کردن بر افراد و جریان‌های تندروِ اصلاح طلب و اصولگرا برای دو قطبی سازی فضای سیاسی کشور. این نامه دقیقا بر این اساس تنظیم و منتشر شد.


اصلاح طلبان تقریبا تمام قامت به خدمت این راهبرد در آمدند؛ موثرینی چون محمد خاتمی سکوت را برگزیدند؛ بچه زرنگهایی مانند کارگزاران نقدهایی لطیف مطرح کردند و تندروهایی مانند تاجزاده، عبدی، علوی تبار، حجاریان و کدیور به تقویت، تایید و تجلیل برآمدند. 


در مقابل، جبهه انقلاب و حزب اللهی‌ها، تاکنون با راهبردهای متفاوت رفتار کرده است. خوش باوران و ساده دلان این جریان غافل از طراحی رقیب، با سکوت و بی توجهی در خدمت راهبرد رقیب در آمده اند‌، محتاطان و محافظه کاران، هنوز مشغول سبک و سنگین کردن نامه اند، اما آنها که به میدان آمده اند یا به تحلیل و تعلیل خط به خط محتوای نامه و پاسخگویی و تعریض به آن رفته یا با ادبیاتی تند نامه و نامه نگار و شیوه نامه نگاری را به زعم خود محکوم کرده اند . حال آنکه به نظر میرسد راهبرد جریان انقلابی و حزب اللهی باید بر دو اصل اساسی استوار باشد؛ اول آنکه مهمتر از محتوای نامه، اصل نامه نگاری باید مورد توجه باشد و دوم آنکه خطرناکتر از لحن نامه و محتوای محل بحث آن، عبور سلامت خویینی‌ها از این مرحله است که نباید به راحتی صورت بپذیرد. اما به واقع راهبرد صحیح این جریان چه باید باشد؟


با توجه به دو اصل اساسی مذکور و نگاهی به سطور بالاتر، پاسخ به این سوال بسیار روشن خواهد بود؛ اولا مرور کارنامه سیاسی او با روایتی متقن، دقیق و اثرگذار و ثانیا، توجه به مخالفت‌ها و نقدهای درون جبهه اصلاحات بر موسوی خوئینی ها. 
هر دو هدف جز در سایه آرامش، طمانینه، پرهیز از رفتارها و سخنان هیجانی و تحریک کننده محقق نخواهد بود. حرکت در مدار شرع، اخلاق، قانون و ادب، بهره گیری از قالبهای متنوع (متن، کلیپ، کتاب، خبر، فیلم، پادکست، مصاحبه، تحلیل و ...) و جذاب، توجه به تدریجی بودن فرایند، پرهیز از تخلیه‌های هیجانی و در یک کلام تلاش برای احقاق حق و نه احقاق خود یا باند و دسته و گروه و نه انتقام گیری و عقده گشایی ضمانت موفقیت این دو راهبرد است.

 ممکن است ادبیات تند برخی دوستان مخلص و انقلابی کف و هورای افکار عمومی هم جهت و همراه را  به همراه داشته باشد، اما در قاطبه مردم عادی و خاکستری‌های اصلاح طلب، ناخواسته، با القای حسی شبیه انتقامجویی و عقده گشایی، زمینه را برای ابهام بیشتر تصویر او فراهم ساخته و با هیاهو و سر و صدای بیجا، راه را برای فرار او از محکمه افکار عمومی و وجدان آگاه ملت، باز می‌کند.


 شاید در طول تاریخ انقلاب هیچ گاه چنین فرصتی مهیا نشده است تا مردم به وضوح ببینند کسانی پرچمدار مذاکره با امریکا هستند که چهار دهه قبل خود از دیوار سفارت امریکا بالا رفته اند. جالب اینکه نه در آن زمان به اذن ولی اقدام کردند و نه در این زمان به انذار ولیّ وقعی می نهند.
این فرصت تاریخی نباید از دست برود؛ نه با اهمال و بی توجهی؛ نه با عصبیت و تندخویی؛ نه با هیجان و ماجراجویی؛ و نه با بی اخلاقی و بی ادبی. اکنون فرصتی بی بدیل در اختیار جبهه انقلاب است تا با کمترین هزینه، دردی مزمن را که سالها درمان آن ممکن نبود، التیام بخشد. این بهترین فرصت برای محاکمه این جریان در پیشگاه افکار عمومی است.

*پژوهشگر هسته بازاریابی سیاسی مرکز رشد دانشگاه امام صادق(ع)

 

 

دیدگاه کاربران

امیر حسین سلطان/تهران۱۵۱۷۰۳۱۰۷:۰۶:۵۴ ۱۳۹۹/۴/۲۱
اگر صدا و سیما به عنوان رسانه ملی تریبون افکار عمومی می بود و در زمان و جای مسائل مورد کنکاش قرار می گرفت هیچگاه نیازی به نوشتن نامه ها و اینگونه طرح مسائل و تحلیل ها و جبهه گیری های موافق و مخالف هم نمی بود. متاسفانه حالا که 41 سال تقریبا از زمان تسخیر سفارت آمریکا در تهران می گذرد و آثار و تبعات آن هم بروز و حضور نمود(خواه مثبت و خواه منفی) صحبت از اینکه " نه در آن زمان به اذن ولی اقدام کردند و نه در این زمان به انذار ولیّ وقعی می نهند." می شود! چرا حتی تا یک سال پیش از این صحبت ها نمی شده است؟! 444 روز ادامه تسخیر آنجا و نگهداری اعضای سفارت سابق آمریکا مسلما یک کار سنجیده ای نبوده است ولو آنکه اصل اقدام اولیه هم کاملا درست بوده باشد و حتی با اجازه(اذن) حضرت امام راحل(ره) بوده باشد که حالا معلوم می شود متاسفانه این چنین هم نبوده است.
ناشناس۱۵۱۷۴۹۰۱۲:۱۳:۴۴ ۱۳۹۹/۴/۲۱
کسانی که در تسخیر سفارت امریکا از دیوار سفارت بالا رفتن حالا مدافع مذاکره با امریکا شده اند و متاسفانه در آنزمان به حرف ولی فقیه گوش نکردند و امروز هم به حرف ایشان التفات نمی کنند.
ناشناس۱۵۱۷۱۱۰۰۸:۳۷:۲۱ ۱۳۹۹/۴/۲۱
باور بفرمایید اصلا تمایلی به افرادی مثل خویینی ها نیست و ایشان خود جزو مسببین بسیاری از مشکلات کشور هستند ولی اینگونه تحلیل ها فقط مخاطب را بدبین میکند
ناشناس۱۵۱۷۱۳۹۰۹:۰۳:۲۳ ۱۳۹۹/۴/۲۱
نویسنده متن به شخصیت نگارنده نامه و اصلاح طلبی وی توجه کرده اما به متن نامه و حقایق آن توجه نکرده و آن را نادیده گرفته است صرف نظر از اصلاح طلبی و اصولگرایی واقعیت جامعه بیانگر حقایق خاصی می باشد
ناشناس۱۵۱۷۲۷۴۱۰:۲۴:۰۶ ۱۳۹۹/۴/۲۱
فراموش نکنید که از نظر بسیاری از مردم کارنامه هر دو جناح منفی است وانتخابات مجلس هم این را نشان داد.
مجید۱۵۱۷۶۴۹۱۳:۴۲:۴۶ ۱۳۹۹/۴/۲۱
از ابتدای مقاله اصلاح طلبان را جدا از نیروهای انقلاب و حزب الله دانسته اید!!! چقدر بی طرفید شما !!!! حداقل حفظ ظاهر میکردید.
ناشناس۱۵۱۷۷۲۵۱۴:۴۳:۱۸ ۱۳۹۹/۴/۲۱
كرسي هاي ازاد انديشي چي شد ؟

پربحث‌های دیروز

  1. نماینده مجلس: آقای روحانی دیگر حرف نزنید؛ حرف‌تان مردم را عصبانی و بازار را به هم می‌‎ریزد/ هر روز یک سلطان جدید سبز می‌شود

  2. اوج بدسلیقه‌گی! / به بهانه ساخت تندیس‌هایی از سردار دلها

  3. این حق مردم است 

  4. هشدار حریرچی؛ موج سوم کرونا رکورد شکست/تعطیلی مدارس و دانشگاه ها

  5. می خواهم زنده بمانم!

  6. قالیباف: سرپرست های خانوار برای خریدن کالای اساسی نباید شرمنده فرزندان شوند

  7. بیمه بیکاری با کدام تعریف: قانون یا تأمین اجتماعی؟!

  8. مونتاژ قطعات پهپاد ساقط‌شده «گلوبال‌هاوک» آمریکا

  9. وضعیت ۱۵ کاندیدای احتمالی انتخابات ۱۴۰۰ / از «ضرغامی» و «جلیلی» تا «لاریجانی» و «ظریف»

  10. علت رایگان نشدن هزینه اینترنت «شبکه شاد»

  11. کنایه حجت الاسلام حسینی قمی به دریافت دنا پلاس توسط نمایندگان

  12. جنجال علیه مجلس با اسم رمز واکسن و دناپلاس

  13. کدامیک از این گرانی‌ها به‌خاطر آمریکا است؟ + جدول

  14. لعنت بر واشنگتن اما مقصر شمایید

  15. چگونه رئیس ستاد انتخاباتی روحانی چوب حراج به «کشت و صنعت مغان‌» ایران زد؟

  16. سقف وام مسکن جوانان ۴۰۰ میلیون تومان شد

  17. تفریح در روز‌های سیاه کرونایی قم

  18. حال‌و‌هوای دیدارهای سردار سلیمانی با رهبر انقلاب/دلیل جنجال در جلسه امروز مجلس/ واکنش زاکانی به دریافت خودروی دناپلاس توسط نمایندگان/ زیباکلام از تیر خلاص به شقیقه اصلاحات می‌گوید

  19. ماجرای تذکر رهبر انقلاب به سید جواد هاشمی

  20. شیب تند شیوع کرونا در تهران/ بیشترین آلودگی در کدام مناطق است؟!

  21. خوب و بد تزریق پول به بورس

  22. کدخدا را نفرین کنیم آقای روحانی؟!

  23. قالیباف: با یک برنامه ۵ ساله می‌توان چرخ کارخانه‌ها را به راه انداخت/ مردم از ما کار می‌خواهند

  24. برخورد خشن پلیس‌انگلیس با معترضان

پربحث‌های هفته

  1. جدول/ نرخ امروز طلا و سکه؛ دلار ترمز برید

  2. نماینده مجلس: آقای روحانی دیگر حرف نزنید؛ حرف‌تان مردم را عصبانی و بازار را به هم می‌‎ریزد/ هر روز یک سلطان جدید سبز می‌شود

  3. اشکهای یک تولید کننده ایرانی/ به دادم برسید/ جز عدالت هیچ نمی‌خواهم

  4. چند نکته درباره تحویل «دناپلاس» به نمایندگان مجلس

  5. محصولات مدیران‌خودرو ۶۳ تا ۱۷۰ میلیون تومان گران شد + قیمت‌ها

  6. ترامپ برای به نتیجه رسیدن تحریم‌ عجله ندارد/ هیچ دموکراتی به دستاورد او دست نمی‌زند

  7. نیویورک تایمز: آمریکا نتوانست ایرانی ها را به زانو درآورد

  8. کمر خمیده نظام سلامت در موج سوم کرونا

  9. اوج بدسلیقه‌گی! / به بهانه ساخت تندیس‌هایی از سردار دلها

  10. چرا مستند بی‌بی‌سی درباره جنگ مورد توجه قرار می‌گیرد؟

  11. سرقت وحشیانه ۳ مرد مسلح از یک زن در دزفول

  12. چرا مسکن ارزان نمی شود

  13. نامه قرارگاه خاتم‌الانبیاء به رئیس جمهور درباره انتقال پایتخت

  14. چرا نمایندگان مجلس خودروی دناپلاس گرفته‌اند؟/ عضو هیئت رئیسه: به مردم حق می‌دهیم حساس باشند، اما چه باید ‌کرد

  15. انتقال پایتخت؛ تهران پیر همچنان مقاومت می کند

  16. آیا هنوز هم کسی نمی‌خواهد از آنها بپرسد که از کجا آورده‌اند؟

  17. به فکر معیشت این «ملت پیروز» باشید

  18. این حق مردم است 

  19. انقلابی‌گری و دنا پلاس

  20. استعفای روحانی راهگشاست یا راهی برای فرار؟

  21. توکلی به نمایندگان: خودروهای ارزان تر را جایگزین خودروهای لوکس تحویلی کنید/ تصمیم مجلس در تامین خودرو اشتباه بود

  22. ترمز قیمت دلار و سکه برید + جدول قیمت‌ها

  23. جهانگیری: فشار بر دولت جز افزایش مشکلات مردم دستاوردی ندارد/ دولت نمی‌تواند به تنهایی مسائل را حل کند

  24. نماینده مجلس: شاسی بلند می‌خواهم/ چرا باید به مردم توضیح دهیم!

  25. هشدار حریرچی؛ موج سوم کرونا رکورد شکست/تعطیلی مدارس و دانشگاه ها

ابر آروان

پربحث‌های هفته

  1. نماینده مجلس: آقای روحانی دیگر حرف نزنید؛ حرف‌تان مردم را عصبانی و بازار را به هم می‌‎ریزد/ هر روز یک سلطان جدید سبز می‌شود

  2. چند نکته درباره تحویل «دناپلاس» به نمایندگان مجلس

  3. چرا مستند بی‌بی‌سی درباره جنگ مورد توجه قرار می‌گیرد؟

  4. چرا نمایندگان مجلس خودروی دناپلاس گرفته‌اند؟/ عضو هیئت رئیسه: به مردم حق می‌دهیم حساس باشند، اما چه باید ‌کرد

  5. به فکر معیشت این «ملت پیروز» باشید

  6. این حق مردم است 

  7. استعفای روحانی راهگشاست یا راهی برای فرار؟

  8. توکلی به نمایندگان: خودروهای ارزان تر را جایگزین خودروهای لوکس تحویلی کنید/ تصمیم مجلس در تامین خودرو اشتباه بود

  9. نماینده مجلس: شاسی بلند می‌خواهم/ چرا باید به مردم توضیح دهیم!

  10. بلاتکلیفی وزارت صمت/ روحانی وزیر جدید را معرفی می‌کند؟

  11. واکنش یک امام جمعه به خودروی دناپلاس نماینده مجلس

  12. آقای روحانی! انفعال را تجویز نکنید و این پنجره را ببندید

  13. وضعیت ۱۵ کاندیدای احتمالی انتخابات ۱۴۰۰ / از «ضرغامی» و «جلیلی» تا «لاریجانی» و «ظریف»

  14. انتقاد حسین شریعتمداری از آیت‌الله سیستانی

  15. واعظی: رئیس جمهور مبتلا به کرونا شود به کشور لطمه وارد می شود / خون مقامات از مردم رنگین‌تر نیست

  16. بخشی از دستاوردهای دولت تدبیر و امید در یک نگاه + جدول

  17. واکنش سخنگوی هیات رئیسه مجلس به تحویل خودروی دناپلاس: برخی نمایندگان خودروی مناسبی برای سرکشی ندارند

  18. جنجال علیه مجلس با اسم رمز واکسن و دناپلاس

  19. لعنت بر واشنگتن اما مقصر شمایید

  20. روحانی: برای کمبودها و مشکلات،کاخ سفید را لعنت کنید/ تعیین مجازات برای افرادی که پروتکل‌ها را رعایت نمی‌کنند

  21. پیروز جدال اخیر برجامی بین آمریکا و ایران

  22. نماینده مجلس از دریافت خودرو انصراف داد

  23. نظر ۱۲ نماینده درباره صلاحیت رزم حسینی جهت تصدی وزارت صمت/ آیا او تابعیت دوگانه دارد؟

  24. اصلاح طلبان تند رو تمایلی به پایان حصر کروبی و موسوی ندارند

  25. دستور فوری جهانگیری در پی انتشار یک فیلم جنجالی در فضای مجازی

آخرین عناوین