چرا آیت‌الله خامنه‌ای ریاست مجلس اول را نپذیرفت و آیت‌الله هاشمی را پیشنهاد داد؟

گروه سیاسی الف،   3990307224

"ابتدا نمایندگان عضو فراکسیون حزب جمهوری اسلامی تمایل داشتند که مقام معظم رهبری ریاست مجلس را بپذیرد اما ایشان با استدلال و صحبت‌های خود نمایندگان را قانع کرد که آقای هاشمی رفسنجانی مناسب‌تر برای ریاست مجلس خواهد بود."

به گزارش پایگاه مرکز اسناد انقلاب اسلامی، بعد از تأسیس نظام جمهوری اسلامی، انتخابات متعددی برگزار شد یکی از این انتخابات مربوط به اولین دوره مجلس شورای اسلامی است که در مورخه ۱۳۵۸/۱۲/۲۴ برگزار شد. سرانجام نمایندگان منتخب در جایگاه نمایندگان نخستین مجلس شورای اسلامی در ۷ خرداد ۱۳۵۹ آغاز به کار کردند.

این گزارش به برخی از روایت‌های کمتر گفته شده از نخستین روزهای مجلس اول می‌پردازد که در ادامه از نظر می‌گذرد.

دکتر حسن روحانی یادمانده‌های خود از انتخاب ریاست مجلس را اینگونه روایت می‌کند: «ابتدا نمایندگان عضو فراکسیون حزب جمهوری اسلامی تمایل داشتند که مقام معظم رهبری ریاست مجلس را بپذیرد اما ایشان با استدلال و صحبت‌های خود نمایندگان را قانع کرد که آقای هاشمی رفسنجانی با توجه به ویژگی‌هایی که دارند مناسب‌تر برای ریاست مجلس خواهد بود.

** انتخاب هیات رئیسه

حجت‌الاسلام ناطق‌نوری در بخشی از خاطرات خود درباره حضور لیبرال‌ها در مجلس و انتخاب هیات رئیسه می‌گوید: از سران‌ نهضت‌ آزادی معین‌فر، یزدی، بازرگان‌، مهندس‌ سحابی، دکتر سحابی به‌ مجلس‌ راه‌ یافتند و نیروهای شاخص‌ دفتر هماهنگی بنی‌صدر هم‌ سلامتیان‌ و غضنفرپور بودند و اشکوری هم‌ به‌ اینها پیوست‌. بحث‌ اعتبارنامه‌ها که‌ شروع‌ شد، بحث‌های داغی در گرفت‌. روی اعتبارنامه‌ی آقایان‌ امید نجف‌آبادی و احمد سلامتیان‌ حساسیت‌ داشتم‌ و خیلی هم‌ تلاش‌ کردم‌ که‌ امید رأی نیاورد و ساقط‌ شود ولی بالاخره‌ رأی آورد، اما در مورد سلامتیان‌ آقای هاشمی صدایم‌ زد و گفت‌: «حالا تو چه‌ اصراری داری سلامتیان‌ اعتبارنامه‌اش‌ رد شود.» گفتم‌: «این‌ها آدم‌ صالحی نیستند و اسباب‌ زحمت‌ میشوند.» ایشان‌ حرف‌ خیلی قشنگی زد و گفت‌: «سلامتیان‌ اگر بیرون‌ از مجلس‌ برود شیطنت‌ زیادی میکند، بگذار در مجلس‌ باشد خودمان‌ همین‌ جا زیر نظرش‌ داشته‌ باشیم‌.» دیدم‌ حرف‌ خوبی است‌ بالاخره‌ یک‌ خرده‌ کوتاه‌ آمدم‌ و ایشان‌ هم‌ رأی آورد.

خلاصه‌ مجلس‌ به‌ دو دسته‌ تقسیم‌ شد. فراکسیون‌ حزب‌الله‌ که‌ انصافاً خیلی قوی بود و این‌ مجموعه‌ بیشتر نیروهای حزب‌ بودند که‌ انقلابی و قوی بودند. از نظر عاطفی بسیاری از مسایل‌ سیاسی، خیلی به‌ هم‌ نزدیک‌ بودیم‌ و در مقابل‌ فراکسیون‌ حزب‌ و نیروهای ارزشی، لیبرال‌ها و نهضت‌ آزادیها بودند که‌ آنها هم‌ یک‌ اقلیت‌ قوی بودند. در انتخاب‌ آقای هاشمی رفسنجانی هیچ‌ مشکلی وجود نداشت‌. اکثریت‌ نمایندگان‌ مجلس‌ به‌ آقای هاشمی رفسنجانی رأی دادند و هیئت‌ رئیسه نیز همگی از دوستان‌ حزب‌ انتخاب‌ شدند.

** نحوه تصویب اعتبارنامه‌ها

احمد توکلی هم درباره نحوه تصویب و رد اعتبارنامه‌ها در کتاب خاطراتش می‌گوید: در مجلس، هیأت رئیسه سنی انتخاب و مرحوم دکتر یدالله سحابی رئیس سنی مجلس شد و عده‌ای از جوان‌ها از جمله عطاءالله مهاجرانی و مجید انصاری منشی شدند. این دو نفر شاید یکی دو سال جوان‌تر از من بودند. در تصویب اعتبارنامه، حساسیت‌های زیادی وجود داشت. مقصود این بود که افرادی که به رژیم پهلوی نزدیک بودند و سر و کاری با انقلاب نداشتند، حذف شوند. همین گونه هم شد. نماینده‌ها به ده شعبه تقسیم شده بودند و اعتبارنامه‌ها به ترتیب حروف الفبا بین آن شعب ده‌گانه تقسیم شده بود. شُعب تحقیق می‌کردند و اعتبارنامه را به مجلس گزارش می‌کردند، اگر معترضی داشت پرونده به کمیسیون تحقیق می‌رفت یا ممکن بود خود شعبه، پرونده را به کمیسیون تحقیق ارجاع دهد.

در آن ایام، دسترسی به نماینده‌ها بسیار آسان بود. روزی عده‌ای از شهر کاشمر به دیدن من آمدند و اسنادی درباره‌ی نماینده‌ی آن شهر به من دادند؛ این اسناد و عکس‌ها نشان‌دهنده‌ی نوعی ارتباط بین آن نماینده و محمدرضا شاه بود و نزدیکی او را به خاندان سلطنتی نشان می‌داد. این موضوع برای یک ملت انقلاب کرده، خیلی منطقی بود که دلش نخواهد چنین آدم‌هایی وارد مجلس انقلابی بشود. خلاصه من به اعتبارنامه‌ی این فرد اعتراض کردم و پرونده به کمیسیون تحقیق رفت. آن‌جا حق را به من دادند، سپس در مجلس رأی‌گیری شد و ایشان رأی نیاورد.

فخرالدین حجازی اولین رأی را در تهران آورد. وقتی نماینده‌ها به خدمت امام رفتند، حجازی بلند شد و آن نطق معروف خود را کرد و مدحی از امام گفت که به نظر من خلاف واقع نگفته بود، ولی امام این روش او را تقبیح کرد تا مدح رایج نشود. وقتی اعتبارنامه‌ی حجازی در مجلس مطرح شد، سیدمحمدمهدی جعفری، نماینده‌ی دشتستان، اعتراض کرد.

داستان هم از این قرار بود که حجازی در ایامی که روزنامه‌ خراسان را داشت، مقاله‌هایی علیه امام و به نفع رژیم نوشته بود که خیلی بد بود. دلیل دیگر مخالفت آقای جعفری این بود که می‌گفت: «شما بی‌جهت به حجازی خوش‌بین هستید، ایشان خیلی هم عوض نشده و فعالیتش در حسینیه‌ی ارشاد در اذهان هست، الآن هم نقشش را دارد به گونه دیگر بازی می‌کند.» آقای یار محمدی، نماینده‌ی بم، که با او هم‌زندان بودم، پیش من آمد و به کار آقای جعفری اعتراض کرد: «مثلا اشتباهی بوده که تمام شده است، حجازی در تهییج احساسات دینی مردم نقش داشته و خدمات او در دوره‌ی انقلاب لطمات او را می‌پوشاند، اِنَّ آلحَسَناتِ یذْهِبْنَ اَلسَّیئاّتِ ...»

او از من خواست که با آقای جعفری صحبت کنم. آن موقع ما جوان‌های فعال مجلس بودیم؛ من پیش آقای جعفری رفتم و با او صحبت کردم و به او گفتم: «این کارها بین مردم اثر بدی می‌گذارد؛ ایشان نماینده‌ی اول تهران شده، پیش امام صحبت کرده، حالا اگر یک دفعه اعلام شود که او فلان موقع، علیه امام مقاله نوشته، چه بازتابی خواهد داشت؟ حجازی در دفاع از اعتبارنامه قدرت دارد و این جور هم نیست که دفاعش کار ساز نباشد، رأی هم می‌آورد، ولی از نظر روحی این مردم اندک ضربه‌ای می‌خورند.» جعفری گفت: «من به شما علاقه‌مندم و حرف‌هایتان را قبول می‌کنم، ولی بدانید گوساله‌ای را پشت بام می‌برید که گاو خواهد شد. آن وقت نمی‌توانید پایین بیاورید.» جعفری خیلی بدبین بود، ولی احترام گذاشت، لطف کرد و اعتراض خود را پس گرفت. اعتبارنامه‌ی حجازی هم تصویب شد و مسأله‌ای پیش نیامد.

پربحث‌های دیروز

  1. چهار دلیل ریزش عجیب دلار

  2. نماینده آمریکا در امور ایران: ترامپ یا بایدن فرقی نمی‌کند، فشار بر تهران ادامه‌ دارد

  3. پشت‌پرده کاهش قیمت سکه و طلا چیست؟

  4. سوداگران بازار ارز را به انتخابات آمریکا گره می‌زنند/ ۸۰ میلیارد دلار ارز بلوکه شده در سایر کشورها داریم!

  5. رئیس پلیس تهران: نمره بالای ۱۷ به امنیت می‌دهم/ عدد ۳۰۰ تجاوز کیوان.ا را تائید نمی‌کنم

  6. رکوردهای تازه کرونا؛ آیا دولت به وظایفش عمل کرده است؟

  7. دفاع علی مطهری از چرخاندن اراذل و مجرمان در خیابان

  8. قیمت دلار در صرافی: ۲۵,۴۷۰ تومان

  9. صحبت رئیس‌جمهور را دوباره بخوانیم، دوباره بنویسیم

  10. همتی: انتظار داریم صندوق بین المللی پول تقاضای وام ایران را تصویب کند

  11. ترامپ: می‌خواهم ایران کشوری قدرتمند بدون تسلیحات هسته‌ای باشد

  12. وداع با شهید امر به معروف «محمدی»

  13. محکومیت رئیس سابق هلال احمر به ۱۲ سال حبس و انفصال دائم از خدمات دولتی

  14. اسیدپاشی به روی همسر در صدرای شیراز

  15. مقام آمریکایی: ترامپ رأی بیاورد خاورمیانه را تا ۱۰۰ سال آینده تغییر می‌دهیم

  16. توکلی خطاب به وزیر صمت: انحصار واردات کالاهای اساسی را بشکنید

  17. افزایش ۱۰۰ درصدی قیمت بلیت هواپیما تنها در ۵ روز

  18. فاکس نیوز: حامیان بایدن ۲۰۱۶ را به خاطر بیاورند !

  19. روحانی: رئیس جمهوری بعدی آمریکا ناچار به تسلیم در برابر ایران است/ پیروزی‌های بین‌المللی می‌تواند مرهمی بر آلام مردم باشد

پربحث‌های هفته

  1. انشاءالله ترامپ که رفت همه مشکلات حل می‌شود !

  2. نقدي بر سخنان رييس‌جمهور درباره صلح امام حسن (ع)

  3. اگر بایدن پیروز شود ...

  4. پایان یک تحریم داوطلبانه/ وقتی «خودتحریمی تسلیحاتی» را «فتح الفتوح» جا ‌زدند!

  5. ذوالنوری خطاب به روحانی: با این منطق شما، رهبر انقلاب باید دستور دهند هزار بار شما را اعدام کنند تا دل مردم راضی شود

  6. استیضاح روحانی و آزمون ولایتمداری

  7. خیانت یا حماقت ؟+فیلم

  8. آقای دکتر؛ جدیدترین گزینه ریاست جمهوری ۱۴۰۰

  9. پیش بینی عضو کارگزاران از پیروزی سیدحسن خمینی و محسن هاشمی در انتخابات

  10. چهار دلیل ریزش عجیب دلار

  11. دوباره برگشتیم به اول داستان کرونا !

  12. شهادت یک بسیجی در تهران‌پارس به دست اراذل و اوباش

  13. تماشاخانه جنگ قره باغ

  14.  سر و کله ترامپ از کجا پیدا شد؟

  15. معلم فرانسوی را در خیابان سربریدند

  16. تهیه طرح استیضاح رئیس جمهور با ۶۰ امضاء در مجلس + اسامی نمایندگان و محورهای استیضاح

  17. علی مطهری: با مذاکره مخالفم، اینکه رهبری مخالف مذاکره هستند مانع اظهارنظر دیگران نیست

  18. نرخ جالب تورم در فنلاند و سوئد

  19. جهانگیری: امروز زمان انتقام و فشارآوردن نیست/ نمی‌توانیم برای مردم همه مسائل مرتبط با تحریم را بازگو کنیم

  20. وزیر صنعت: ‌۷۰ درصد وقتم را برای "تنظیم بازار، معیشت و ارتزاق عمومی مردم" گذاشته‌ام

  21. زن قانون‌شکن در نجف‌آباد، دستگیر شد

  22. کمک ناوشکن آمریکایی به شناور ایرانی

  23. عارف: اصلاح طلبان حاضر به عذرخواهی هستند

  24. پاسخ جالب صادق خرازی به یک جوان درباره رفع مشکلات کشور

  25. ۵۰ مشاور برای یک استاندار

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های هفته

    1. انشاءالله ترامپ که رفت همه مشکلات حل می‌شود !

    2. پایان یک تحریم داوطلبانه/ وقتی «خودتحریمی تسلیحاتی» را «فتح الفتوح» جا ‌زدند!

    3. ذوالنوری خطاب به روحانی: با این منطق شما، رهبر انقلاب باید دستور دهند هزار بار شما را اعدام کنند تا دل مردم راضی شود

    4. استیضاح روحانی و آزمون ولایتمداری

    5. خیانت یا حماقت ؟+فیلم

    6. آقای دکتر؛ جدیدترین گزینه ریاست جمهوری ۱۴۰۰

    7. پیش بینی عضو کارگزاران از پیروزی سیدحسن خمینی و محسن هاشمی در انتخابات

    8. تهیه طرح استیضاح رئیس جمهور با ۶۰ امضاء در مجلس + اسامی نمایندگان و محورهای استیضاح

    9. علی مطهری: با مذاکره مخالفم، اینکه رهبری مخالف مذاکره هستند مانع اظهارنظر دیگران نیست

    10. جهانگیری: امروز زمان انتقام و فشارآوردن نیست/ نمی‌توانیم برای مردم همه مسائل مرتبط با تحریم را بازگو کنیم

    11. عارف: اصلاح طلبان حاضر به عذرخواهی هستند

    12. محدودیت‌های تسلیحاتی ایران، پس از ۱۳ سال رسما به پایان رسید

    13. سه استان رکوددار مرگ‌و‌میر کرونا/پشت‌پرده حمایت کارگزاران از لاریجانی/طوفان دلار کارنامه مدیریتی همتی را درنوردید/آیا محمدرضا خاتمی و ظریف کاندیداهای احتمالی ۱۴۰۰ هستند؟

    14. قالیباف: بگومگوهای سیاسی برای مردم نان و آب نمی‌شود/ حرف نجیبانه مردم این است که مسئولان فکری برای گرانی‌ها کنند

    15. موضع گیری حسین شریعتمداری درباره استیضاح روحانی؛ چرا «دولت بی‌سر»؟!

    16. انتقاد رئیس نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه‌ها از روحانی: حرفی زد که معنای کرنش داد

    17. پاسخ حمید انصاری به سخنان فائزه هاشمی درباره رژیم صهیونیستی

    18. پول‌های میلیاردی که امنیت اختلاس گر را تامین نکرد/ از گشت و گذار در اسپانیا تا زندگی ۱۲ ساله در زندان

    19. کوشکی: روحانی نمی‌تواند با لعنت به آمریکا و بهانه FATF دولت را تطهیر کند

    20. واکنش علم‌الهدی به اظهارات رئیس جمهور /‌ خواص ‌امام حسن (ع‌) را مجبور به متارکه جنگ کردند‌ پای مردم وسط نبود

    21. دلیل انصراف مجلس از استیضاح روحانی/ پشت‌پرده حمایت اصلاح‌طلبان از نامزدی محمدرضا خاتمی/نمکی: برای دود شدن آمده‌ام/ آیا لاریجانی در پاستور مستقر شده است؟

    22. روحانی: حفظ سلامت و جان مردم اولویت اول است/ برنامه‌های دولت برای ثبات در بازار ارز و کنترل گرانی

    23. رکورد هولناک کرونا/تصمیم قطعی محسن هاشمی برای انتخابات/ جزئیات جلسه شبانه قالیباف/شوآف با استیضاح روحانی/فرشته‌های نجات اصلاح‌طلبان وارد میدان می‌شوند

    24. امیرآبادی فراهانی: در مجلس به این نتیجه رسیده‌ایم که استیضاح روحانی انجام نشود/ حقوقی‌ها بزرگترین خیانت را به بورس کردند

    25. محکومیت رئیس سابق هلال احمر به ۱۲ سال حبس و انفصال دائم از خدمات دولتی

    آخرین عناوین