به بهانه نمایشگاه آنلاین «کرونایسم» آلودن آثار هنری فاخر جهان به تلخ‌ترین نماد این روزگار

دکتر مینو خانی *،   3990304109
آلودن آثار هنری فاخر جهان به تلخ‌ترین نماد این روزگار

اولین بار که یک اثر هنری بهانه‌ای برای دست‌کاری شد و در تاریخ هنر به جا ماند، ابتدای سده بیستم و با دادئیست‌ها رخ داد؛ گروهی که در واکنش به کشتار وسیعی که طی جنگ جهانی اول رخ می‌داد، سبکی را در تاریخ هنر جهان و در میان سبک‌های متعدد دوران مدرن ابداع کردند که با هر گونه نظم و قاعده مخالف بود.

سرآمد این هنرمندان، مارسل دوشان فرانسوی بود که یکی از آثار او، مونالیزایی (1919) است که ریش و سبیل دارد، اثری که در نشریه «391» توسط فرانسوآ پیکابیا منتشر شد و البته ریشش فراموش شد. زیر این تابلو حروف L.H.O.O.Q نوشته شده که تلفظ آن در زبان انگلیسی Look به معنی دیدن می‌شود. در واقع، این حروف نام جدید تابلوی «مونالیزا» اثر پرآوازه و پرماجرای لئوناردو دواینچی، هنرمند دوره رنسانس پیشرفته (سده شانزدهم) است. این اثر در زمره آثار «حاضر-آماده‌» دوشان به حساب می‌آید، «حاضر-آماده»های دوشان، بازسازی یا دست‌کاری آثار و اشیا بر مبنای تفکر دادئیستی اوست، چه یک کاسه توالت فرنگی باشد، چه تابلوی مونالیزا. 

قطعا این اولین و آخرین تغییر در یک اثر هنری مهم نبوده و نیست و ما ایرانی‌ها خیلی خوب جنس چنین کارهایی را می‌شناسیم، خصوصا حافظه ما پر از مونالیزاهای محجب، آرایش شده، بی‌آرایش، چاق و لاغر و ...است. به عبارتی در بسیاری از موارد، بخشی از واکنش‌های اجتماعی ما با دست‌کاری این اثر معروف بروز بیرونی پیدا کرده است. شاید به دلیل روحیه طناز ایرانیان یا به دلیل پرهیز از مستقیم‌گویی یا به دلیل سانسور که هر دو دلیل قبل را با هم دارد. ایرانیان به دلیل سانسور زبان طنز پیش می‌گیرند تا هم حرف‌شان را بزنند و هم در معرض خطر قرار نگیرند. 

اخیرا نمایشگاهی از آثار هنرمند معروف و معاصر، ابراهیم حقیقی در گالری گلستان را به صورت آنلاین در دسترس قرار گرفته که مشخصه بارزش عناصر این روزهاست: ماسک و ژل ضدعفونی کننده. ابراهیم حقیقی در نمایشگاه «کرونایسم» آثار مهمی از بزرگان هنر جهان مثل ادوراد مونک، رنه مگریت، اندی وارهول، ونسان ونگوگ، ادوراد مانه و ...را با افزودن نشانه و نمادهای بیماری کرونا در فتوشاپ بازسازی کرده و در معرض دید قرار داده است. کاری که البته پیش از این و در ابتدای شیوع ویروس در غرب رخ داد و خیلی زود هم منتشر شد و افسوس هنردوستان را به دنبال داشت. 

تردید نداشتیم که کرونا مثل هر اتفاق دیگری در آثار ادبی و هنری خود را نشان دهد؛ که ویروس کوییدو 19 به دلیل جهانی بودن و ارتباطات گسترده و راه‌های تازه‌ای که در خلق اثر هنری ایجاد شده است، سریع‌تر از بقیه اتفاق‌ها خود را در آثار ادبی و هنری نشان دهد؛ که آیندگان از طریق مطالعه همین آثار به واکنش مردم جهان با این ویروس منحوس پی خواهند برد.

فارغ از این که این آثار چه دستاورد جدیدی برای هنرمندان خصوصا هنرمندان صاحب سبک و تاثیرگذار هنر معاصر ایران دارد، فارغ از اینکه چه دلیلی برای برگزاری این نمایشگاه دارد و تاثیر آن، پیام آن و ... برای هنرمندان جوان در پرده ابهام است، جز اینکه آنها را به سمت دست‌کاری آثار و تمرین با فتوشاپ سوق دهد، نکته مهم دیگری وجود دارد: دست‌کاری و آلودن آثار هنری تاریخ جهان که در گوشه امنی از حافظه جمعی هنردوستان جا دارد، و با دیدن و یادآوری آن آثار احساس لذت می‌کنیم چه معنی می‌دهد؛ آن هم با نمادها و نشانه‌هایی که یادگار سخت‌ترین روزهای زندگی انسان معاصر است؟ آن هم موضوعی که نه تنها دلیلی برای سانسور ندارد، بلکه باید به صریح‌ترین شکل ممکن و با انواع و اقسام هنرها بیان شود و باعث خلق آثاری شود که بازتاب زندگی امروز انسان باشد. آیا نباید امروز آثاری خلق شود که واکنش متفاوت مردم جهان را در هر کشوری در مقابله با این ویروس نشان دهد؟ این دشمن پنهان که زندگی انسان را به ساده‌ترین شکل ممکن تحت تاثیر قرار داده است، قطعا در دید یک هنرمند و از زاویه نگاه هنری، وجوه پنهان بسیاری دارد که باید با هویت خودش به یادگار بماند، نه برای اینکه با آن آثار احساس لذت کنیم، که نمی‌کنیم، برای اینکه نشان دهد انسان چقدر در مواجه با آن ناتوان بود، فارغ از ملیت، فارغ از موقعیت اجتماعی، سیاسی و اقتصادی. 

* استاد دانشگاه 

پربحث‌های دیروز

  1. آيا چين واقعا جزيره كيش را خريده است؟!

  2. چرا خودروسازی ایران از ترکیه عقب افتاد؟

  3. رمزگشایی از پشت پرده مانتوهای جلوباز

  4. چگونه جمهوری اسلامی را از چشم مردم بيندازيم !

  5. ۱۵ استان در وضعیت قرمز یا هشدار کرونا/روایت جدید از همکاری ۲۵ ساله ایران و چین/تابوشکنی احمدی‌نژاد/ روحانی استیضاح می‌شود؟

  6. جوابیه سید میعاد صالحی بر بیانیه دیوان محاسبات

  7. محسن هاشمی: تهران باید ۲ هفته تعطیل شود/ سهم دولت در اوج گیری دوباره کرونا ۷۰ درصد است

  8. آیا سوریه بعد از امضای توافق نظامی با ایران همان سوریه قبل است؟

  9. شهاب حسینی در کنار پسر بزرگش

  10. رختکن کثیف پرسپولیس+عکس

  11. واکنش «آشنا» به حضور «زم» در برنامه تلویزیونی

  12. پایتخت در وضعیت قرمز قرار دارد/ آخرین شرایط بیمارستان‌های کرونا در «استان تهران»

  13. رونمایی از کیفی اعجاب انگیز در اولین جلسه دادگاه برخی از مدیران سابق بانک مرکزی/ رشوه‌های میلیاردی بدهکاران ارزی

  14. دلالتهای مغفول یک نامه

  15. جزئیات تازه از زمان وقوع سانحه بوئینگ اوکراینی/کاربر سامانه دفاعی هدف را هواپیمای تجاری تشخیص نداد

  16. روحانی: کرونا هراسی و عادی‌سازی کرونا هر دو خطرناک است/ راهی جز اجرای دستورالعمل‌ها نداریم

پربحث‌های هفته

  1. یک درس مهم ظریف در سیاست خارجی

  2. آيا چين واقعا جزيره كيش را خريده است؟!

  3. چرا خودروسازی ایران از ترکیه عقب افتاد؟

  4. ايران و چين و بوقچی های آن ور آبی !

  5. مجلس به تهدیدهای تاجگردون چه پاسخی می‌دهد؟

  6. طرح سؤال از رئیس‌جمهور با ۲۰۰ امضا تقدیم هیئت‌رئیسه مجلس شد + محورهای سوال

  7. ضرب و شتم پزشک متخصص توسط همراهان بیمار + عکس

  8. مدیریت ناکارآمد کرونا در ایران/ اقدامات محدودکننده برمی‌گردند؟

  9. اعتبارنامه تاجگردون رد شد

  10. رمزگشایی از پشت پرده مانتوهای جلوباز

  11. واکنش کاربران توییتر به رد اعتبارنامه تاجگردون؛ مجلس از اولین آزمون بزرگ خود سربلند بیرون آمد/ حالا نوبت تلاش مضاعف برای حل مشکلات است

  12. مردم اندونزی حیوانات را در آتشفشان ریختند

  13. حاشیه‌های حضور ظریف در مجلس

  14. شما بگویید به چه قیمتی ؟!

  15. تاجگردون کیفش را از مجلس برداشت و رفت

  16. روایت روحانی از مدیریت دولت بر اقتصاد کشور/جنجال سخنرانی ظریف/ بازداشت عضو تیم سابق مذاکره‌کننده هسته‌ای/افروغ: صداوسیما اسیر نفوذ، تظاهر و ریا شده است

  17. روحانی: اقتصاد کشور تحت مدیریت قرار دارد/ در ماه‌های آینده به ثبات در اقتصاد و بازار ارز خواهیم رسید

  18. یک نماینده مجلس فیش حقوقی‌اش را منتشر کرد + عکس

  19. پرواز عمودی خلبان ایرانی با بمب افکن F ۴

  20. چگونه جمهوری اسلامی را از چشم مردم بيندازيم !

  21. جزئیات طرح ساخت ۶میلیون مسکن؛ تامین ۶۰درصد هزینه با وام ارزان و زمین رایگان

  22. شهردار تهران: ۹ میلیون دلار ضرر کردیم

  23. نمکی: دلم نمی‌خواست با چنین تاوان سنگینی حرف‌هایم را جدی بگیرند

  24. احمد توکلی: با استیضاح روحانی بیشتر موافقم

  25. ۱۵ استان در وضعیت قرمز یا هشدار کرونا/روایت جدید از همکاری ۲۵ ساله ایران و چین/تابوشکنی احمدی‌نژاد/ روحانی استیضاح می‌شود؟

ابر آروان

آخرین عناوین