کرونا، فرصتی برای بازسازی اعتماد

 3990222030
کرونا، فرصتی برای بازسازی اعتماد

عباس عبدی تحلیلگر مسائل سیاسی طی یادداشتی در تسنیم نوشت: شاید با اطمینان بتوان گفت که در چند دهه گذشته، به‌جز جنگ کمتر مسأله‌ای چون کرونا مورد توجه افکار عمومی بوده و مردم پیگیر مسائل آن بودند. چنین مقاطعی بهار رسانه است که از طریق اطلاع‌رسانی درست حداکثر اعتماد را جلب کند. همچنان که می‌‌تواند پاییز رسانه باشد که با از دست دادن اعتماد مخاطبان، جایگاه خود را ضعیف‌تر کند.

در خصوص کرونا طی دو ماه اسفند و فروردین و اوایل اردیبهشت با اوج خبررسانی مواجه بودیم. با توجه به ماهیت به نسبت غیرسیاسی این پدیده، امکان بازسازی و احیای اعتبار رسانه‌ها بویژه صداوسیما وجود داشت، البته به شرطی که پس از کرونا نیز تداوم پیدا می‌کرد چرا که پس از قضایای آبان و سقوط هواپیما، اعتبار رسانه‌های داخلی از حیث اطلاع‌رسانی بی‌طرفانه با ابهام مواجه شده بود، بنابراین کرونا که در اصل موضوعی به نسبت غیر سیاسی بود می‌‌توانست زمینه بازسازی این اعتماد از دست رفته باشد ولی متأسفانه این مسأله نیز در چنبره سیاست قرار گرفت و نه تنها فرصت لازم از دست رفت، بلکه از جهاتی نیز نظام رسانه‌ای داخل کشور تضعیف هم شد.

تنها شانسی که در این میان آوردند، عملکرد به غایت بد برخی حکومت‌های غربی و به طور مشخص بریتانیا و ایالات متحده بود که ماجرا را تغییر داد و نیز عملکرد یک‌سویه رسانه‌های فرامرزی فارسی‌‌زبان نیز موجب شد که بد‌بینیی‌‌ها به نظام رسانه‌ای داخل کشور تا حدی متعادل شود.

به طور کلی می‌‌توان 20 روز اول را نقطه افول اعتماد به رسانه‌های داخل دانست و 20 روز دوم که مصادف با مقایسه وضعیت این مشکل در غرب بود، بازسازی نسبی و احیای اعتماد از دست رفته دانست، و سپس از اواخر فروردین دوباره مسأله به جایگاه اولیه در حال بازگشت است. 

سه نهاد معتبر که در این زمینه نظرسنجی کرده‌اند و نتایج خود را نیز در اختیار افکار عمومی قرار داده‌اند، شامل معاونت اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران که چهار موج گوناگون را در مقاطع متفاوت فقط در شهر تهران انجام داده است. هم‌چنین موسسه ایسپا که در اواخر فروردین در سطح ملی انجام داده و بالاخره دفتر طرح‌های ملی پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که موج اول نظرسنجی ملی خود را در اواخر فروردین انجام داده است. نکته مهم این است که این نظرسنجی‌‌ها به علل روشنی تلفنی انجام شده که نتایج آن با قدری اریبی محافظه‌کارانه همراه است. 

نظرسنجی ارشاد نشان می‌‌دهد که منبع اصلی پیگیری اخبار حدود دو سوم افراد کشور در مورد کرونا صداوسیما است ولی هنگامی که به جزییات وارد می‌شویم، کیفیت و میزان استفاده مردان، جوانان و افراد تحصیل‌کرده به حدود نصف می‌‌رسند. البته این پرسش باید به گونه دو پاسخی طراحی می‌‌شد که پاسخ‌ها دقیق‌تر باشد. 

میزان اعتماد به آمار و ارقام رسمی نیز کمتر از 50 درصد است. به عبارت دیگر کسانی که به میزان کم و خیلی کم اعتماد دارند، اندکی بیشتر از کسانی هستند که به میزان زیاد و خیلی زیاد اعتماد دارند. جالب اینکه هر دو نظرسنجی ایسپا و ارشاد نشان می‌دهد که میزان پیگیری آمار و اطلاعات از سوی مردم بیش از پیگیری برنامه و سیاست‌های دولت بوده است و این تا حدی عجیب است چرا که این سیاست‌ها تأثیر مستقیمی بر زندگی مردم دارد. ولی احتمالاً به علت بی‌اعتمادی، حوصله پیگیری آنها را نداشته‌اند. 

اعتماد به عملکرد دولت و سایر نهادهای رسمی نیز زیر 50 درصد است، یعنی نسبت کسانی که کم و خیلی‌کم به این عملکرد اعتماد دارند، به کسانی که زیاد و خیلی زیاد اعتماد دارند، در نظرسنجی ایسپا حدود 1.4 و در نظرسنجی ارشاد حدود 1/1 است. هر چند میزان بی‌اعتمادی در نظرسنجی‌های ملی تا حدی بیشتر از میزان اعتماد است، ولی اگر با میزان اعتماد نسبت به حوادثی چون هواپیما و اعتراضات خیابانی و دیگر موضوعات حساس مقایسه شود، نشان‌دهنده قدری بهبودی در میزان اعتماد است.

با این حال این بهبودی از روند ثابتی تبعیت نکرده است. این گزاره را از چهار نظرسنجی شهرداری که خاص مردم تهران بوده می‌توان نتیجه گرفت. البته فراموش نکنیم به علل گوناگونی بی‌اعتمادی مردم تهران بیش از مردم سایر مناطق کشور است و این را در همه زمینه‌ها می‌توان دید. براساس این نظرسنجی‌ها بی‌اعتمادی به آمار رسمی و نارضایتی از عملکرد دولت و نهادهای عمومی در چهار موج نظرسنجی به شرح زیر بوده است:

 

ملاحظه می‌شود که در آغاز ماجرا این بی‌اعتمادی بالا بود و تا نیمه فروردین به مرور کم شد، که بیشتر تحت تأثیر مقایسه عملکرد ایران و کشورهای غربی است. ولی دو باره روند صعودی پیدا کرده است که تخلیه اثرات مقایسه با کشورهای غربی است. در مجموع می‌توان گفت نظام رسانه‌ای رسمی و ساختار سیاسی در ایران نتوانست که از این فرصت برای بازسازی خود در حد مطلوب استفاده کند و احتمالاً در ادامه نیز مشکلات ناشی از بی‌اعتمادی بیشتر خواهد شد.

پربحث‌های دیروز

  1. وقوع انفجار مهیب در بندر بیروت لبنان با صدها کشته و هزاران زخمی + فیلم | پیام همدردی کشورهای مسلمان با لبنان

  2. ترامپ بازنده انتخابات رياست جمهوری می‌شود؟

  3. شايعات مربوط به آذری جهرمی به روایت روزنامه اصلاح‌طلب/ مانور تجمل در خاطرات آیت‌الله هاشمی/ احمدی‌نژاد، مهره سوخته عرصه سیاست/وزارت اطلاعات: فساد بشدت امنیت ملی را تهدید می‌کند

  4. رئیس‌جمهور دستکم موافقان سیاسی خود را تحمل کند!

  5. تحریف در روایت تاریخی مشروطه

  6. چرا آمریکا "تیک‌تاک" را فیلتر می‌کند؟

  7. تصویری کمتر دیده شده از رهبر انقلاب

  8. متن شکایت جمعی از نمایندگان مجلس از وزیر نفت به رؤسای سه قوه

  9. روحانی: با وجود جنگ اقتصادی، دولت کشور را مدیریت کرده/ از تعطیل شدن تولید و تشدید بیکاری جلوگیری کرده‌ایم

  10. وزیر اقتصاد: سهامی برای جاماندگان سهام عدالت نداریم

  11. ظریف: اشتباهات محاسباتی ابرقدرتها تبعات فاجعه‌بار بدنبال داشته است

  12. هفت عامل که مانع فرزندآوری می‌شود

  13. نیوزلندی‌ها برق بی‌سیم اختراع کردند

  14. دستورالعمل وزارت بهداشت برای محرم: جلسات به فضای باز می‌رود/ افراد مسن در مجالس عمومی شرکت نکنند

  15. ریچارد گلدبرگ کیست و چرا ایران او را تحریم کرد؟ + تصاویر

  16. مدرس خیابانی به عنوان وزیر پیشنهادی صمت معرفی شد

  17. طرح سوال از رئیس جمهور تا فردا تعیین تکلیف می شود

  18. خبر خوش برای بازنشستگان تامین اجتماعی

  19. افتتاح موزه و سراسرنمای سردار قاسم سلیمانی

  20. مراسم تودیع و معارفه رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس

  21. روحانی: کارگروه مشترک سه قوه برای رفع موانع تولید با مسئولیت معاون اول تشکیل می‌شود

  22. قالیباف: مرکز پژوهش‌ها مغز متفکر و رصدخانه مجلس است/ باید اقتصاد را از وابستگی به نفت نجات داد

  23. چراغ سبز کره‌ای‌ها برای پرداخت بدهی ایران

  24. علت برچیده نشدن بزرگ‌ترین داروخانه غیرقانونی کشور

  25. بورس به کانال سه میلیون واحد می‌رسد؟!

پربحث‌های هفته

  1. خانه‌های خالی در محاصره مالیاتی / سامانه ملی املاک را دریابید!

  2. آقای حدادیان زودتر تکذیب کنید !

  3. ماجرای عضویت دختر رئیس جمهور در هیئت علمی دانشگاه/در سفر احمدی‌نژاد به قم چه گذشت؟/ تحلیل لیلاز از قرارداد ایران و چین/روحانی: اقتصاد کشور در حداقل ضرورت مردم به خوبی اداره شده است

  4. جزئیاتی از طرح مالیات خانه‌های خالی/ مالیات ۴۰ میلیون تومانی از یک خانه خالی

  5. نمایندگانی که خانه سازمانی ۳۸۰ متری مجلس را از آنِ خود کردند!

  6. خداحافظی دکتر احمد توکلی از صاحب‌ ‌امتیازی الف

  7. وقوع انفجار مهیب در بندر بیروت لبنان با صدها کشته و هزاران زخمی + فیلم | پیام همدردی کشورهای مسلمان با لبنان

  8. ترامپ بازنده انتخابات رياست جمهوری می‌شود؟

  9. ساده‌انگاری پیری‌ جمعیت حتما عیب است

  10. شايعات مربوط به آذری جهرمی به روایت روزنامه اصلاح‌طلب/ مانور تجمل در خاطرات آیت‌الله هاشمی/ احمدی‌نژاد، مهره سوخته عرصه سیاست/وزارت اطلاعات: فساد بشدت امنیت ملی را تهدید می‌کند

  11. روحانی درباره کالاهای اساسی چه گفت؟

  12. درخواست قالیباف برای تعویق کنکور/توکلی: مردم اشکنه هم نمی‌توانند بخورند/رویای ریاست جمهوری؛ از جهانگیری و لاریجانی تا سیدحسن خمینی

  13. چرا کره جنوبی پول‌های ایران را پس نمی‌دهد؟

  14. رئیس‌جمهور دستکم موافقان سیاسی خود را تحمل کند!

  15. پشت پرده تجمع طالبان در تهران/احتمال خط خوردن لاریجانی و ناطق نوری از فهرست اصلاح‌طلبان/وضعیت وخیم بیماران کرونایی در پایتخت/تابلویی از تصویر رهبری که به قالیباف هدیه داده شد

  16. آیا تعویق کنکور سراسری امکان‌پذیر است؟

  17. تحریف در روایت تاریخی مشروطه

  18. چرا آمریکا "تیک‌تاک" را فیلتر می‌کند؟

  19. رصد پایگاه آمریکایی العدید با ماهواره نور + تصاویر

  20. تصویری کمتر دیده شده از رهبر انقلاب

  21. ترس و تردیدهای برگزاری کنکور در کرونا رنگ باخت اما ...

  22. روحانی: هدف دشمنان ایجاد هیجان‌زدگی و بی‌برنامه‌گی در مدیریت کشور است

  23. پایانی بر یک مجادله درباره عزاداری محرم امسال

  24. توکلی: برخی دولتمردان مشکل معیشتی ندارند/ کوپن بدتر از نابودی پول ملی نیست

  25. روحانی: زندگی مردم در حد ضرورت به خوبی اداره شد/ صادرکنندگان در ده روز اخیر ۲.۵ میلیارد دلار ارز را بازگرداندند

ابر آروان

پربحث‌های هفته

  1. ماجرای عضویت دختر رئیس جمهور در هیئت علمی دانشگاه/در سفر احمدی‌نژاد به قم چه گذشت؟/ تحلیل لیلاز از قرارداد ایران و چین/روحانی: اقتصاد کشور در حداقل ضرورت مردم به خوبی اداره شده است

  2. نمایندگانی که خانه سازمانی ۳۸۰ متری مجلس را از آنِ خود کردند!

  3. خداحافظی دکتر احمد توکلی از صاحب‌ ‌امتیازی الف

  4. شايعات مربوط به آذری جهرمی به روایت روزنامه اصلاح‌طلب/ مانور تجمل در خاطرات آیت‌الله هاشمی/ احمدی‌نژاد، مهره سوخته عرصه سیاست/وزارت اطلاعات: فساد بشدت امنیت ملی را تهدید می‌کند

  5. روحانی درباره کالاهای اساسی چه گفت؟

  6. درخواست قالیباف برای تعویق کنکور/توکلی: مردم اشکنه هم نمی‌توانند بخورند/رویای ریاست جمهوری؛ از جهانگیری و لاریجانی تا سیدحسن خمینی

  7. رئیس‌جمهور دستکم موافقان سیاسی خود را تحمل کند!

  8. پشت پرده تجمع طالبان در تهران/احتمال خط خوردن لاریجانی و ناطق نوری از فهرست اصلاح‌طلبان/وضعیت وخیم بیماران کرونایی در پایتخت/تابلویی از تصویر رهبری که به قالیباف هدیه داده شد

  9. تحریف در روایت تاریخی مشروطه

  10. رصد پایگاه آمریکایی العدید با ماهواره نور + تصاویر

  11. روحانی: زندگی مردم در حد ضرورت به خوبی اداره شد/ صادرکنندگان در ده روز اخیر ۲.۵ میلیارد دلار ارز را بازگرداندند

  12. قالیباف: تعویق زمان کنکور ضروری است/ دوره پیگیری مشکلات اقتصادی آغاز شده/ سلامت دانش آموزان، خط قرمز است

  13. متن شکایت جمعی از نمایندگان مجلس از وزیر نفت به رؤسای سه قوه

  14. رمزگشایی از مزرعه موشکی سپاه + تصاویر

  15. رانت ارز ۴۲۰۰ تومانی به جیب چه کسانی می‌رود؟!

  16. نظرات برگزیده مخاطبین الف: اتهام میرسلیم به قالیباف علنی رسیدگی شود/ تا انحصار در بازار خودرو باشد مردم ضرر می‌کنند/ باید سایه تهدید را بر سر آمریکا نگه داریم

  17. رهبر انقلاب: افسار پاره کردن قیمت ارز برای کشور مضر است/ در عزاداری‌های محرم معیار آن چیزی است که ستاد ملی کرونا اعلام می‌کند/ در برجام خسارت فراوان به ما وارد شد

  18. توضیح حناچی درباره عدم حضورش در جلسات هیات دولت/ ادبیات تند و طلبکارانه را نمی‌پسندم

  19. روحانی: برای حل مشکلات مردم باید همه دست‌به‌دست هم دهیم/ می‌خواهم برنامه های شنبه و پنجشنبه هر هفته، خاری در چشم دشمنان اسلام و ایران باشد

  20. ضرغامی: برخی اصولگراها، استاد پیاده کردن آدم‌ها از قطار هستند

  21. روحانی: تا روزی که صندوق رای و انتخابات هست، جمهوری اسلامی ایران با همین قدرت می ماند

  22. دلنوشته ربیعی در روزهای ابتلا به کرونا

  23. ریچارد گلدبرگ کیست و چرا ایران او را تحریم کرد؟ + تصاویر

  24. وزیر اطلاعات: دشمنان باور نمی‌کنند شارمهد در داخل ایران دستگیر شده باشد

  25. سرکرده یک گروه تروریستی مستقر در آمریکا در دستان وزارت اطلاعات+فیلم

آخرین عناوین