پایگاه خبری پراجکت سیندیکت گزارش می دهد: بحران سه‌گانه سرمایه‌داری در کوران کرونا

گروه اقتصادی الف،   3990125080 ۲۲ نظر، ۰ در صف انتشار و ۵ تکراری یا غیرقابل انتشار

پس از بحران مالی سال ۲۰۰۸ جهان، با پرداخت بهایی سنگین آموختیم وقتی دولت ها به جایِ ایجادِ شالوده و بنیانی استوار برای بهبودِ پایدار و فراگیرِ اقتصادی، اقتصاد را غرقِ در نقدینگیِ بی پشتوانه و نامحدود کنند، چه اتفاقی می افتد. هم اکنون نیز، بحرانی به مراتب وخیم تر در جریان است و ما با درس گرفتن از گذشته، نباید اشتباهات مشابه را تکرار کنیم.

بحران سه‌گانه سرمایه‌داری در کوران کرونا

به گزارش الف، "ماریانا مازوچاتو" استاد اقتصاد و نوآوری در "دانشگاه جهانی لندن" در مقاله ای برای پایگاه خبری پراجکت سیندیکیت، شیوع ویروس کرونا را پدیده ای بی سابقه توصیف کرده که بحرانی سه گانه را برای اقتصادهای حوزه سرمایه داری ایجاد کرده است. وی در این رابطه می نویسد: 

«سرمایه داری دست کم با سه بحران اصلی مواجه است. یک بحرانِ بهداشت و سلامت(ناشی از شیوعِ جهانی ویروس کرونا)، به سرعت جرقه یِ یک بحرانِ فراگیرِ اقتصادی با پیامدهای ناشناخته برای ثباتِ مالی جهان را زده است و همه اینها، در پس زمینه یِ بحرانی نظیرِ بحران آب و هوایی جهان ظاهر شده اند که نمی توان آن را در چهارچوبِ معادلاتِ عادی تجاری مخاطب قرار داد. تا همین دو ماهِ پیش، رسانه های خبری پر بودند از تصاویرِ آتش نشانانِ خسته(و نه پرسنلِ نظام های بهداشت و سلامت در کشورهای مختلف جهان) که در حال خاموش کردنِ حریق های گسترده، مثلا در کشوری نظیرِ استرالیا بودند. 

بحران های سه گانه سرمایه داری، باید همزمان با واکنش ما به بحرانِ شیوع جهانی ویروس کرونا مخاطب قرار گرفته و حل شوند. در غیراینصورت، ما مشکلاتی را در یک نقطه حل خواهیم کرد و مشکلاتی دیگر را در نقاط دیگر ایجاد خواهیم کرد. نمودِ این مساله را به عینه در جریان بحران مالی جهان در سال 2008 میلادی مشاهده کردیم. در آن زمان، سیاست سازان و تصمیم گیران، جهان را با سیلی از نقدینگی بی پشتوانه و بی هدف(بدون اینکه این نقدینگی را به سمت فرصت های مناسبِ سرمایه گذاری هدایت کنند) مواجه کردند. در نتیجه این امر، مثلا پول در یک بخش مالی تا حد زیادی افزایش یافت در حالیکه آن بخش برای مقابله با آثار زیانبارِ اقتصادیِ بحران مالی سال 2008، چندان مناسب نبود. 

بحران شیوع ویروس کرونا، نقایص و عیوب بیشتری از ساختار اقتصادیِ سرمایه داری را نمایان کرده است. در این زمینه می توان به بی ثباتی فضای کسب و کار و اشتغال، به دلیلِ افزایشِ سهمِ "اقتصاد گیگ"(اقتصادی که در آن مشاغل، ماهیتی موقتی دارند) و تضعیفِ قدرتِ چانه زنیِ کارگران در چند دهه اخیر اشاره کرد. دورکاری در شرایط کنونی، گزینه ای نیست که اکثرِ کارگران بتوانند از آن استفاده کنند و اشتغال خود را حفظ کنند. اگرچه دولت ها در حالِ افزایش کمک به کارگرانی هستند که قراردادهای منظم و درست(و نه موقت) دارند با این حال، در این شرایط امکان دارد آن دسته از افراد که با خوداشتغالی گذرانِ زندگی می کنند، خود را منزوی و رها شده تصور کنند. 

بدتر از همه اینکه در شرایط فعلی، دولت ها در حالِ ارائه وام به مشاغل و کسب و کارها در برهه ای از زمان هستند که بدهیِ بخش خصوصی به بانک ها، پیش از وقوع بحران نیز به نحو بی سابقه ای افزایش یافته بود. در ایالات متحده آمریکا، مجموعِ بدهیِ خانوارهای آمریکایی قبل از وقوع بحران شیوع ویروس کرونا، 14.15 تریلیون دلار بود که این میزان خود، 1.5 تریلیون دلار بیشتر از میزانی است که در جریان بحران مالی جهان در سال 2008 میلادی شاهد آن بودیم. نباید فراموش کنیم که بدهیِ بالای بخش خصوصی موجب شد که بحران مالی جهان در سال 2008 میلادی اتفاق بیفتد. 

متاسفانه در دهه گذشته، بسیاری از کشورها، سیاست های ریاضت اقتصادی را در پیش گرفته اند. نتیجه این رویکرد این بوده است که بسیاری از نهادها و موسساتِ بخش عمومی که به آن ها در برهه هایِ حساسی نظیر شیوع ویروس کرونا نیازمندیم، به شدت تضعیف شده اند. از سال 2015، انگلستان بودجه بخش بهداشت و سلامت عمومی را تا 1.2 میلیارد دلار کاهش داده که این امر، بارِ زیادی را بر دوش پزشکان در بحثِ آموزش(چنانکه بسیاری از آن ها از بخشِ دولتیِ بهداشت و درمان خارج شده اند) قرار داده و سرمایه گذاری ها در حوزه بهداشت و درمان را نیز که بایستی تضمین کننده درمان بیماران در فضا و تاسیساتی امن، مدرن، و با پرسنلِ بهداشتی کافی باشد، با چالشی جدی مواجه کرده است. به طور خاص در آمریکا نیز، دونالد ترامپ رئیس این جمهور این کشور، قبل از شیوع ویروس کرونا، سال به سال از بودجه مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری های ایالات متحده آمریکا کاسته است که این مساله، توانایی دولت آمریکا در مقابله با ویروس کرونا را در برهه کنونی به شدت تضعیف کرده است. 

در شرایط فعلی، خبرِ بد در مورد بحران کووید 19 این است که که این بحران با وقوعِ خود، تمامی این مشکلات را بدتر کرده است. خبر خوب هم در این رابطه این است که ما می توانیم از وضعیت فوق العاده(اضطراری) کنونی استفاده کنیم تا اقتصادی فراگیرتر و پایدارتر ایجاد کنیم. نکته اصلی در این میان این نیست که حمایت های دولتی را به تاخیر اندازیم و یا متوقف کنیم. ما باید سعی کنیم تا این حمایت ها را به نحو درستی ساختاربندی کنیم. ما باید از اشتباهاتی که در دوره پس از بحران مالی جهان در سال 2008 مرتکب شدیم، دوری کنیم. در آن دوره، طرح های حمایتی دولتی(موسوم به طرح های نجات) به شرکت ها این اجازه را دادند تا به محضِ خاتمه یافتنِ بحران، سودهای به مراتب بیشتری را به جیب بزنند. در حالیکه به بنیانگذاریِ بنیان هایِ درست برای ایجاد یک اقتصادِ قدرتمند در دوره پسابحران هیچ کمک و توجهی نداشتند. 

این دفعه، اقداماتِ نجات دهنده باید به صورت مشروط ارائه شوند. این بدان معناست که برای بحرانِ حاضر باید راه حل های فوری ارائه کرد اما این راه حال ها، بایستی در خدمتِ منافعِ بلندمدتِ جوامع باشند(و نه در خدمت منافعِ شرکت های ثروتمند). 

برای مثال، برای حمایت دولت ها از کسب و کارها باید شروطی تعیین شود. شرکت هایی که از حمایت های دولتی برخوردار می شوند باید کارگران و کارمندان خود را حفظ کنند و تعهد دهند به محض اینکه بحران خاتمه یافت، در بحثِ آموزش کارگران و بهبود وضعیت کاری، سرمایه گذاری خواهند کرد. اضافه بر این، نظیر آنچه در دانمارک اتفاق می افتد، دولت باید از کسب و کارها حمایت کند تا همچنان حتی در شرایط کنونی، دستمزد کارگران و کارمندان خود را حتی زمانی که آن ها کار نمی کنند پرداخت کنند و در عینِ حال، با کمک به خانوارها جهتِ حفظِ درآمدهایشان، زمینه را برای جلوگیری از شیوع گسترده ویروس کرونا فراهم کنند و راه را برای از سرگیریِ هرچه سریع ترِ تولید، به محض اینکه بحران خاتمه یافت، هموار کنند. 

در شرایط کنونی ما بیش از هر زمان دیگری به دولت های خلاق و کارآفرین نیز نیازمندیم. دولت هایی که سرمایه گذاریِ بیشتری روی نوآوری و خلاقیت(در زمینه هایی نظیر هوش مصنوعی، بهداشت و سلامت عمومی و انرژی های تجدیدپذیر) انجام می دهند. به طور کلی، ما به دولت هایی نیاز داریم که به جایِ باج دادن به منافع شرکت های بزرگ، خیر و منفعت عمومی را در نظر بگیرند و در راستای منافع عامه مردم حرکت کنند. 

یک ویروس قاتل نظیر کووید 19 توانسته نقایص عمده در اقتصادهای سرمایه داری غربی را بیش از پیش نمایان کند. اکنون که دولت ها قدم به میدان مبارزه با ویروس کرونا گذاشته اند، ما با فرصتی بی نظیر برایِ رفع این نقایص مواجه هستیم. اگر ما از این فرصت استفاده نکنیم، شانس چندانی برای غلبه بر بحران سوم(که در ابتدای مقاله به آن اشاره شد یعنی تغییرات آب و هوایی) و زندگی بر روی کره زمین نیز نخواهیم داشت و سال به سال و دهه به دهه، با هزاران بحران بزرگ و کوچکِ دیگر دست به گریبان خواهیم شد.

***نویسنده: ماریانا مازوچاتو، وی استاد اقتصاد و نوآوری در دانشگاهِ جهانی لندن است. 

*لینک: https://www.project-syndicate.org/commentary/covid19-crises-of-capitalism-new-state-role-by-mariana-mazzucato-2020-03

 

دیدگاه کاربران

عمران۱۴۱۳۵۲۵۰۰:۲۶:۳۲ ۱۳۹۹/۱/۲۶
دانشگاه جهانی لندن دیگر کجاست؟هر چی سرچ کردم وجود خارجی نداشت. آیا مطمئن هستید که منبع معتبریست؟
ناشناس۱۴۱۳۷۳۲۰۹:۳۱:۵۸ ۱۳۹۹/۱/۲۶
قانون طبیعت می گوید که قوی کمتر از ضعیف سختی می بیند. کشورهای صنعتی و ثروتمند در طی زمان کوتاهی خسارات کرونا را جبران می کنند. اما کشورهای ضعیف با اقتصاد ورشکسته سالها باید برای کرونا بها بپردازند.
ناشناس۱۴۱۳۸۰۹۱۰:۳۴:۲۸ ۱۳۹۹/۱/۲۶
غرب از بیان مشکلاتش ابایی ندارد چون به دنبال راه حل آن است. تلاش میکند مشکل را بشناسد و آنرا حل کند. با خودشان که رودربایستی ندارند. فرد یا افراد منتخب جامعه اگر راه گشا باشند مجددا انتخاب میشوند و اگر نباشند کنار گذاشته میشوند.
ناشناس۱۴۱۴۰۴۹۱۳:۵۴:۰۳ ۱۳۹۹/۱/۲۶
معمولا آدمهای بی آبرو چیزی برای از دست دادن ندارن! مثلا تعداد بی خانمانهای آمریکا! مثلا تعداد کسانی که کوپن غذا میگیرن! مثلا تعداد تولدهای نامشروع در کشورهای غربی! مثلا رابطه رئیس جمهور یه کشور با منشی! البته آمار دقیقی از کشته های مردم افغانستان و عراق و یمن و سوریه و فلسطین و کشورهای آفریقایی و .... با سلاح و حمایت غربیها وجود نداره چون: اولا اینا مشکل غرب نیست! دوما اونهایی که کشته شدن چون توی غرب به دنیا نیومدن اصلا آدم نیستن! سوما اتفاقا اینا کشته شدن که برای غرب مشکلی بوجود نیاد! تا وقتی که یه عده کورکورانه از غرب دفاع میکنن اوضاع جهان از این بهتر نمیشه! تفکر غربی باعث شده سه تجارت اول دنیا اسلحه, فحشا و مواد مخدر باشه!
ناشناس۱۴۱۳۹۵۷۱۲:۵۷:۱۳ ۱۳۹۹/۱/۲۶
البته اون قانون جنگل و حیواناته, آدمها میتونن متفاوت باشن. مثلا توی جنگل قوی ضعیف رو میخوره ولی آدمهای قویتر ممکنه رزماش کمک به ضعیف ترها راه بندازن مثلا بیشترین خسارت در جنگ جهانی دوم به آلمان و ژاپن که ضعیفتر بودن و شکست خوردن وارد شد اما امروز ...
مصطفي۱۴۱۳۵۳۰۰۰:۳۲:۱۵ ۱۳۹۹/۱/۲۶
الان بهترين شرايط براي كسب بهترين منافع ملي ماست لطفا اين فرصت را فداي جنجال هاي جناحي نكنيم همه دست بدست هم بديم براي كسب بهترين منافع ملي
ناشناس۱۴۱۳۵۳۲۰۰:۳۲:۳۵ ۱۳۹۹/۱/۲۶
کرونا ویروس نشان داد که کشورهای لیبرالی غربی چقدر عقب افتاده اند و اقتصاد سرمایه داری چقدر آسیب پذیر است که اکنون کرونا 17 میلیون بیکار روی دست امریکا گذاشته است.
ناشناس۱۴۱۳۷۲۶۰۹:۲۷:۲۹ ۱۳۹۹/۱/۲۶
پیش داوری کردن در هر کاری اشتباه است.
ناشناس۱۴۱۳۹۴۲۱۲:۳۷:۱۱ ۱۳۹۹/۱/۲۶
ای کاش این جمله را کسانی که در ابتدای بحران کرونا با تمام توان به نظام ایران تاختند میدانستند!
ناشناس۱۴۱۳۵۳۴۰۰:۳۶:۲۶ ۱۳۹۹/۱/۲۶
امریکا با 22000 و ایتالیا با 20000 و اسپانیا با 18000 و انگلیس با 12000 جان باخته در صدر جدول کرونا در جهان قرار دارند و با این روند کرونا ویروس اقتصاد امریکا و متحدان اروپایی اش را نابود خواهد کرد.
ناشناس۱۴۱۳۷۸۸۱۰:۲۲:۵۵ ۱۳۹۹/۱/۲۶
امریکا 4 برابر کشور ما جمعیت دارد. آمار فوتی های ما را در 4 ضرب کن از تعداد فوتی های امریکا بیشتر میشود
ناشناس۱۴۱۳۹۲۰۱۲:۲۱:۰۱ ۱۳۹۹/۱/۲۶
ما 4500 فوتی داشتیم چهار برابر آن می شود 18000 فوتی اما امریکا بیش از 22000 فوتی داشته است.
ناشناس۱۴۱۳۹۴۶۱۲:۴۳:۳۱ ۱۳۹۹/۱/۲۶
اخوی!! شما دیگه جدول ضرب رو هم تحریف کردی!!! آیا 4 برابر 4500(موارد فوت در ایران) عدد 23000(موارد فوت در آمریکا) میشود!؟!؟ آیا 4 برابر 73000(تعداد ابتلا در ایران) عدد 581000(تعداد ابتلا در آمریکا) میشود!؟!؟ علاوه بر اینکه آمار در آمریکا به سرعت در حال افزایش است!! آدم خواب رو میشه بیدار کرد اما آدمی که خودش رو به خواب زده نه!!!
ناشناس۱۴۱۳۹۴۸۱۲:۴۷:۳۵ ۱۳۹۹/۱/۲۶
فکر کنم یه بار دیگه باید سوم ابتدایی رو تجدید دوره کنی جدول ضربت بهتر بشه! اصلا فرض کنیم حرف شما درست, در مورد ایتالیا و اسپانیا و انگلیس و فرانسه چی داری بگی!؟ اصلا چرا دوست داری عیبهای یه کشور بیگانه رو بپوشونی اما عیبهای کشور خودت رو بزرگ کنی
ناشناس۱۴۱۳۵۳۶۰۰:۴۰:۲۴ ۱۳۹۹/۱/۲۶
تعداد کشته های کرونا در امریکا از کشته های این کشور در جنگ جهانی دوم و جنگ های افغانستان و عراق بیشتر است و این ویروس نانو متری ضربه سختی به دولت مستکبر و زورگوی امریکا وارد کرد.
ناشناس۱۴۱۳۵۵۲۰۱:۰۳:۴۳ ۱۳۹۹/۱/۲۶
حدس من اینه که در میانه همین بحران سرمایه داری دلار تو تابستون میره بالای بیست هزار تومن جناب تحلیل گر!
ناشناس۱۴۱۳۸۷۰۱۱:۴۱:۱۶ ۱۳۹۹/۱/۲۶
باید کسر بودجه جبران شود.
ناشناس۱۴۱۳۶۴۹۰۷:۳۴:۰۴ ۱۳۹۹/۱/۲۶
ترامپ باید اولویت کاری خود را بر مالیدن پوزه چین به خاک متمرکز کند .
ناشناس۱۴۱۳۹۴۱۱۲:۳۵:۰۶ ۱۳۹۹/۱/۲۶
اگر چینیها دو ماه دست از کار بکشند با توجه به قیمت ارزان کارگر و این همه تولیدات در چین, قیمت تمام اجناس در جهان 4 برابر خواهد شد و اولین کسی که پوزه اش به خاک مالیده خواهد شد آمریکاست!!
ناشناس۱۴۱۳۶۷۶۰۸:۲۸:۳۲ ۱۳۹۹/۱/۲۶
بحران یکم گفتید بحرانهای دوم و سوم چی شدن !؟ این چه طرز مقاله نوشتنه!
سعید۱۴۱۳۷۴۶۰۹:۴۹:۳۲ ۱۳۹۹/۱/۲۶
جالبه که مقاله در نکوهش نظام اقتصادی سرمایه داری نوشته شده در حالی که در حال حاضر اقتصاد ایران تمام نشانه های نظام سرمایه داری رو داره ولی چون ساختار قانونی ما غیر متمرکز فقط بدی های نظام سرمایه داری رو داریم.
ناشناس۱۴۱۳۹۱۷۱۲:۱۸:۲۷ ۱۳۹۹/۱/۲۶
فقر و بیکاری و فاصله طبقاتی موجود در ایران نتیجه اجرای سیاست اقتصاد نئولیبرالی است.

پربحث‌های هفته

  1. حمله وحشیانه با قمه به صاحب مغازه در کرمانشاه

  2. آیا پیروزی بایدن بر ترامپ به نفع ایران است؟

  3. کتک زدن یک جوان در متروی تهران به خاطر خواندن نماز

  4. بازگشت به سیاست‌های هاشمی ؟!

  5. املاک بنیاد مستضعفان و فرصت‌های برابر

  6. هشدار احمد توکلی به روحانی: نام ساقط کردن کشور «گشایش» است؟/ دولت‌های بعد شما، بدهی خود را چگونه بپردازند؟

  7. گشایش اقتصادی برای مردم یا دولت؟

  8. توصیه های جمعیتی مسوولان به مردم از کنار گود

  9. صحبت‌های «فتاح» درباره کاخ مرمر، مدرسه حدادعادل، ساختمان مرکز پژوهش‌ها و املاک در دست نیروهای مسلح

  10. صحنه آهسته انفجار بیروت

  11. عادی سازی روابط اعراب با رژیم صهیونیستی رسما کلید خورد / «توافق ننگین» امارات و اسرائیل برای عادی سازی

  12. ثبت واکسن روسی کرونا؛ پایان رنج بشر یا تبلیغات زودهنگام؟!

  13. برجام ۹۹ به روایت زیباکلام/واکنش کدخدایی به اظهارات علی مطهری/احمدی‌نژاد دوباره ردصلاحیت می شود؟

  14. زمان توزیع عادلانه یارانه بنزینی فرا رسیده است؟

  15. زیباکلام: باید برجام ۹۹ را با آمریکا امضا کنیم!

  16. هفته ای که کنکوری ها در آن نقره داغ شدند !

  17. واکسن روسی کرونا و فرهنگ ترجیح جمع بر فرد

  18. فاجعه دیپلماتیک برای آمریکا

  19. شکست سنگین قطعنامه ضدایرانی آمریکا/ شورای امنیت به تمدید تحریم‌های تسلیحاتی ایران رأی نداد

  20. ۸+۱ مورد از باورنکردنی ترین فواید استفاده از کولرهای گازی در خانه

  21. انتقاد حسین شریعتمداری از پرویز فتاح

  22. ستاد کرونا با تعویق کنکور مخالفت کرد/ برگزاری کنکور در موعد مقرر قبلی

  23. بازی با اعصاب مردم!

  24. مافیا در بورس هم وجود دارد/ مخالف ورود مردم به بورس نیستم اما نگرانم/ باید یک شبکه تلویزیونی بورس داشته باشیم/ قیمت‌های بورس با واقعیت اقتصادی همخوانی ندارد

  25. دختر ربایی و زیر گرفتن مامور پلیس در مشهد

ابر آروان

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های دیروز

      پربحث‌های هفته

      1. هشدار احمد توکلی به روحانی: نام ساقط کردن کشور «گشایش» است؟/ دولت‌های بعد شما، بدهی خود را چگونه بپردازند؟

      2. گشایش اقتصادی برای مردم یا دولت؟

      3. زمان توزیع عادلانه یارانه بنزینی فرا رسیده است؟

      4. ۸+۱ مورد از باورنکردنی ترین فواید استفاده از کولرهای گازی در خانه

      5. مافیا در بورس هم وجود دارد/ مخالف ورود مردم به بورس نیستم اما نگرانم/ باید یک شبکه تلویزیونی بورس داشته باشیم/ قیمت‌های بورس با واقعیت اقتصادی همخوانی ندارد

      6. جزئیات تازه از فروش نفت توسط دولت به مردم از زبان پورابراهیمی

      7. جزئیاتی از تغییر طرح فروش نفتی دولت توسط مجلس به نفع مردم

      8. واکنش سردار جباری به اظهارات رئیس بنیاد مستضعفان

      9. روحانی: مردم در زمینه تلاش دولت برای ایجاد ثبات و آرامش در اقتصاد، اطمینان خاطر داشته باشند

      10. ریش و قیچی قیمت خودرو در دستان خودروسازها/ قیمت ماشین هر سه ماه یک‌بار تغییر می‌کند!

      11. امضاهای استیضاح زنگنه در حال افزایش است/ نوع مدیریت زنگنه به صورتی است که مشکلات زیادی را‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ به وجود می‌آورد

      12. جزئیات احتمالی از وعده «گشایش اقتصادی»

      13. موضع‌گیری دژپسند علیه وزارت نفت/ نفتی‌ها آماده عرضه «دارا دوم» نبودند

      14. جزئیات طرح مجلس برای تغییر در شیوه سهمیه‌بندی بنزین

      15. نامه بسیج دانشجویی به نمایندگان / مجلس به طرح «گشایش اقتصادی» دولت ورود کند

      16. احمد توکلی : با این شیوه اطلاع رسانی درباره « گشایش اقتصادی »هیچ دردی از مردم دوا نمی‌شود

      17. مالیات خانه‌های خالی بانک‌ها و دستگاه‌های دولتی ۲ برابر می‌شود

      18. پراید به پیکان پیوست/ خداحافظی با خودروی پرحاشیه

      19. طرح سهمیه‌بندی بنزین سرانه خانوار اعلام وصول شد

      20. همتی: بانک‌ها خانه‌های مسکونی خالی ندارند

      21. جانشین پراید به ۱۰۷میلیون تومان رسید

      آخرین عناوین