توضیحات کارگردان سریال پایتخت درباره سوتی‌ها، جایگزین خشایار الوند و کنایه‌های سیاسی

گروه فرهنگی الف،   3990118098 ۱۸ نظر، ۰ در صف انتشار و ۱ تکراری یا غیرقابل انتشار

سیروس مقدم کارگردان سریال «پایتخت» درباره چالش‌های ساخت فصل جدید آن صحبت کرد.

توضیحات کارگردان سریال پایتخت درباره سوتی‌ها، جایگزین خشایار الوند و کنایه‌های سیاسی

باشگاه خبرنگاران جوان نوشت: سیروس مقدم برای خیلی از مردم آشناست. او در کارنامه هنری خود آثاری دارد که همه از سریال‌های تراز اول تلویزیون محسوب می‌شوند. مقدم از دهه ۶۰ کارگردانی را آغاز کرد و «به سوی افتخار» از اولین سریال هایش به حساب می‌آید. بعد از آن «روز‌های زندگی» را ساخت و ناگهان با سریال «مسافر» که موضوع اعتیاد را به تصویر می‌کشید، درخشید.

بعد از آن در اوایل دهه ۸۰، «پلیس جوان» را کارگردانی کرد که این سریال معمایی برای شهاب حسینی که اوایل مسیر پیشرفت بود، پله ترقی شد. سریال‌های «عروج»، «دریایی‌ها»، «وکیل»، «مهر خاموش»، «بانویی دیگر»، «مزرعه کوچک»، «ریحانه»، «نرگس» و «پرواز در حباب» نیز از جمله آثار موفق دیگر سیروس مقدم بودند.

اما او در میانه دهه ۸۰ قدم به مسیر تازه‌ای از سریال سازی گذاشت که اولین آن «اغما» بود. «پیامک از دیار باقی»، «روز حسرت»، «رستگاران»، «چاردیواری»، «زیر هشت»، «تا ثریا»، «چک برگشتی»، «دیوار»، «بچه‌های نسبتا بد»، «مدینه»، «میکائیل» و «علی البدل» هم آثار دیگری هستند که در حوزه طنز و بیشتر مسائل روز جامعه تولید شدند.

با ساخت سریال «پایتخت» به نظر نمی‌آمد که قصه‌های یک خانواده معمولی از خطه شمال آن هم در قالب یک سریال تلویزیونی بتواند مخاطب بسیاری را به خود جذب کند، اما زمانی که فصل اول سریال «پایتخت» در فروردین سال ۹۰ به روی آنتن رفت، همه این تصورات از بین رفت. تا جایی که اولین سریال تلویزیونی شد که در سال اخیر به فصل ۶ رسید. حالا دیگر مخاطبان عادت کرده‌اند که نوروز خود را با قصه‌های خانواده نقی معمولی بگذرانند.

به بهانه پخش سریال «پایتخت ۶» گفت و گویی با سیروس مقدم کارگردان این سریال داشتیم که در ادامه آن را می‌خوانید:

سیروس مقدم

آقای مقدم، ایده قصه «پایتخت ۶» چگونه شکل گرفت؟ آیا زمانی که نگارش ابتدایی را شروع کردید مرحوم خشایار الوند بودند یا اینکه به طور کامل قصه بعد از درگذشت ایشان تغییر کرد؟

ایده پایتخت۶، زمانی شکل گرفت که مرحوم خشایار الوند از دنیا رفته بود. قرار بود نسخه‌ای سینمایی برای روز پدر سال گذشته بسازیم. ۵۰ درصد فیلمنامه توسط مرحوم خشایار الوند نوشته شده بود که به ناگهان از بین ما رفت و همه را سوگوار کرد. آن نسخه سینمایی هم منتفی شد و ما دیگر دل و دماغ کار نداشتیم. چند وقت بعد، قرار شد «پایتخت ۶»، برای نوروز ساخته شود که ما دو طرح داشتیم که یکی از آن‌ها تصویب شد و شد همین پایتخت ۶. از دست دادن خشایار ضایعه‌ جبران ناپذیری برای پایتخت بود و هست.

محسن تنابنده برای نگارش پایتخت ۶، نیاز به نویسنده و کمک دست داشت. مدت‌ها طول کشید، نویسندگان زیادی آمدند و رفتند، تست زدند، مذاکره کردند، اما هیچ کدام نتوانست جای مرحوم الوند را بگیرند. خشایار یکی از اعضای اصلی و ارکان اساسی پایتخت در طی ۱۰ سال همکاری مشترک ما بود. او به جای نقی، ارسطو، رحمت، بهتاش، بهبود، هما، فهیمه و حتی سارا و نیکا بازی می‌کرد، لحن‌ها را می‌شناخت. به فرهنگ و گویش مازندران مسلط بود و عاشق این خطه از سرزمین مان بود. او در کنار محسن تنابنده زوج تکرارنشدنی را تشکیل داده بودند. طبیعی است در چنین شرایطی پیدا کردن جانشین برای مرحوم خشایار الوند کاری سخت و پر ریسک باشد.

سیروس مقدم

آرش عباسی در همکاری‌های قبلی هم با شما بود یا اینکه در این فصل اضافه شد؟

من و تهیه کننده خانم الهام غفوری، آرش عباسی را نمی‌شناختیم و سابقه‌ هیچگونه همکاری با ایشان نداشتیم. آرش در پایتخت قبلی هم حضور نداشت و تازه به تیم نویسندگان قرار بود، اضافه شود. آرش نویسنده‌ چند تئاتر بود و تئاتر مولن روژ را با محسن تنابنده و احمد مهرانفر کار کرده بود و تا حدودی از سلایق و توانایی‌های همدیگر آگاه بودند. بعد از آن تئاتر بود که محسن تنابنده آرش عباسی را به عنوان نویسنده‌ جایگزین مرحوم خشایار الوند به ما معرفی و کار را شروع کرد. طبیعی است مسیری را که تنابنده طی ۱۰ سال طی کرده بود تا به پختگی برای پایتخت نویسی برسد، آرش عباسی می‌بایست در زمان کم و اندکی سپری می کرد. خوشبختانه با استعداد و خلاقیت خود و همراهی و هدایت‌های تنابنده کم‌کم به حال و هوای پایتختی‌ها نزدیک شد و به مرور مدیوم تلویزیون را که مرحوم خشایار الوند به خوبی بلد بود و از نگارش برای آن بر می آمد، بهتر شناخت.

سیروس مقدم

گفته می‌شد روح بابا پنجعلی در این فصل سریال حضور دارد؟ به نظر شما نبود این شخصیت کمبودی در آن ایجاد نکرد؟

به لحاظ دراماتیک باباپنجعلی دیگر کارکرد خود را از دست داده بود و به ورطه تکرار و ملال افتاده بود. بابا پنجعلی به دلیل آلزایمر و بیماری و کهولت سن امکان تحرک و ریتم در قصه را کم می‌کرد. خود بازیگر این نقش هم اذعان داشت که دیگر انگیزه و خلاقیتی برای ادامه ندارد و به شدت تکراری شده است و نقش برایش جذابیتی ندارد. پیشنهاد بازگشت در فرم و قالب روح هم بعد از صحبت‌های زیاد منتفی شد.

«پایتخت» اثری واقع گرایانه است. این پیشنهاد ما را وارد فضای غیر واقعی و فانتزی می‌کرد که با روح «پایتخت» در تضاد بود؛ بنابراین قرار شد که «پایتخت۶» با فوت پنجعلی بعد از یک سال شروع شود و اعضای بدنش جان عده‌ای را نجات داده و حتی مرده اش هم خیر و برکت داشته باشد. ما تصمیم داشتیم تا با جایگزین کردن نقش پیرمرد دیگری مثلا برادر پنجعلی و ... جای خالی بابا پنجعلی را پر کنیم که متاسفانه روند فیلمنامه به سمتی رفت که دیگر این امکان هم وجود نداشت.

سیروس مقدم

از سختی‌های تولید «پایتخت ۶» برای ما بگویید.

سختی‌های تولید «پایتخت» چند مرحله داشت؛ مرحله اول جمع کردن و هماهنگ نمودن تیم بازیگران بود که هر کدام درگیر پروژه‌های سینمایی و یا نمایش خانگی بودند. بازیگران «پایتخت» همه در بورس قرار دارند و هماهنگی حضور آن‌ها توسط تهیه کننده برای چهار ماه پایان سال به سختی انجام شد.

مرحله دوم سختی‌ها در زمان تولید بود؛ در زمان ساخت «پایتخت» اتفاقات عجیب و غریبی به وقوع پیوست که هر کدام به تنهایی می‌توانست بر روند تولید تاثیر بگذارد؛ ترور سردار شهید قاسم سلیمانی که ما پایتختی‌ها ارادت خاصی نسبت به ایشان داشتیم، شهادت هموطنانمان در تشییع پیکر این شهید و سپس سقوط هواپیمای اوکراینی و تهدید آمریکا به حمله نظامی و در مرحله بعد هجوم مرگبار ویروس کرونا از اواخر بهمن ماه در گرماگرم فیلمبرداری، می‌توانست بر روند کار و شرایط روحی و ذهنی عوامل تاثیر بازدارنده‌ای بگذارد.

اما پایتختی‌ها هم قسم شده بودند که عیدی مردم را در نوروز به هیچ قیمتی به تعویق نیندازند. با آنکه خانواده‌هایشان نگران سلامتی آن‌ها بودند و آن‌ها نیز نگران خانواده‌های خود بودند، در مازندران ماندند و ۱۵ قسمت مربوط به تعطیلات نوروز را تمام کردند. اواخر اسفند ماه بود که با بخشنامه وزارت بهداشت و ستاد مبارزه با کرونا به طور جدی روبه‌رو شدیم. از آنجا که ادامه قصه (همانطور که قسمت ۱۵ دیدید) بهتاش برای بازی در لیگ حرفه‌ای به تهران می‌آید و خانواده هم به دنبال ارسطو جای آن‌ها را پیدا می‌کنند، ادامه قصه در تهران و ورزشگاه آزادی و در فضای فوتبالی و خانوادگی می‌گذرد، عملا دیگر با تعطیلی مسابقات و منع تجمعات توسط ستاد مبارزه با کرونا امکان ادامه فیلمبرداری وجود نداشت.

سیروس مقدم

ما در این فصل گاف‌ها و سوتی‌های زیادی را شاهد بودیم. این موضوع به خاطر سرعت در تولید سریال بود؟

ما هیچ عجله‌ای برای تولید نداشتیم؛ با فراغ بال و آرامش و حتی در شرایط هجوم کرونا با تمهیداتی که تهیه‌کننده و تیم تولید تدارک دیده بودند، کار کردیم. اما اتفاقی که افتاد و باعث چند خطا در کار شد، همزمانی پخش و کار‌های فنی و پس از تولید بود. طبیعی است که بعضی مواقع حتی با بار‌ها دیدن و دقت و بازبینی موارد ریز و جزئی از چشم ما و ناظران و بازبین‌ها دور بماند و متوجه آن‌ها نشویم. به نظر من باید به حرف اصلی سریال توجه کرد تا نکاتی که حتی ارزش محتوایی و چشمگیری در اثر ندارد.

باوجود اینکه انتقاد‌هایی به سریال می‌شد، اما همچنان پرمخاطب‌ترین برنامه تلویزیون در نوروز بود. فکر می‌کنید به چه دلیل به این حجم از مخاطب رسیده است؟

به نظر بنده مردم، تصویر واقعی‌تر و عریان تری از حقایق دور و برشان را در «پایتخت» می‌بینند. تلویزیون را اگر به مثابه آینه تمام قد جامعه ببینیم، طبیعی است هر گاه مردم و مخاطبان تصویر خود را با تمام دغدغه‌ها و مشکلاتشان ببینند به آن اعتماد و کانال‌های بیگانه و ماهواره‌ای را خاموش کرده و تلویزیون داخلی را تماشا می‌کنند. «پایتخت» به دلیل نزدیک بودن به نوع زندگی مردم، پوشش، سبک زندگی، آرایش ها، گفتار و کردار، توانست در قلب و روح مخاطبان خود نفوذ کرده و آن‌ها را با خود همراه سازد.

سیروس مقدم

در این فصل کنایه‌های سیاسی بسیار مشهود بود و همه می‌گفتند «پایتخت» خط داستانی ندارد و تنها با تکیه بر کنایه‌های سیاسی به دنبال جلب نظر مخاطب است. چقدر موافق این موضوع هستید؟

مگر می‌شود بدون داشتن خط داستانی، این همه مخاطب را با خود همراه کرد. خط اصلی «پایتخت» همان قصه تکراری است؛ گمشده‌ای که پیدا می‌شود و با حضورش نظم موجود را به هم می‌زند. کنار این خط داستانی، بچه قصه‌هایی هم وجود دارد؛ مثلا به خلاف کشیده شدن ارسطو، درخشیدن بهتاش درون دروازه فوتبال و .... به بهانه‌ این خرده قصه ها، با بعضی سیاسیون، هنرمندان، ورزشکاران، ناهنجاری‌های اخلاقی هم شوخی مجاز شد و این خاصیت طنز و طنازی است.

دیدگاه کاربران

ناشناس۱۴۰۳۴۱۱۱۴:۴۳:۲۴ ۱۳۹۹/۱/۱۸
حیف از آقای مقدم.... خیلی بد بود. اشکالات فراوانش قابل توجیه نیست. حتما ایشون باید عذرخواهی جدی از مردم بکنند...
ناشناس۱۴۰۳۷۶۷۱۷:۲۶:۲۰ ۱۳۹۹/۱/۱۸
مردم شما پنج درصد که نیستید ، کسی که گوگوش گوش نکند یا خواننده به قول شما مبتذل گوش نکند به راحتی پیدا نمی شود همه هم فیلمهای زمان شاه را دیده اند ، شما می خواهید یک‌ محیط پاستوریزه به سلیقه خودتان درست کنید که نمی شود و زبان رسمی با واقعیت ها زمین تا آسمان تفاوت دارد ، عذرخواهی از مردم برای چه ؟..
ناشناس۱۴۰۴۱۵۱۲۲:۱۸:۵۲ ۱۳۹۹/۱/۱۸
تنها راه صرفه جویی میلیاردها تومان به نفع مردم و استفاده احسنت مردم از صدا و سیما واگذار کردن کانالهای تلویزیونی به بخش خصوصی و اجازه تاسیس صدا و سیمای غیر دولتی توسط تحصیلکردگان مرتبط میباشد تا حد اقل در یک بخش انحصار شکسته شود
ناشناس۱۴۰۳۴۳۸۱۴:۵۴:۳۸ ۱۳۹۹/۱/۱۸
فیلمی که در فصل 1 ارزشمند بود تبدیل می شود به فیلم ضد اخلاق در فصل های بعدی بهتر از این نمی شود که همه بزنند تو سرش
ناشناس۱۴۰۳۴۵۹۱۵:۰۳:۵۴ ۱۳۹۹/۱/۱۸
این فصلش افتضاح بود
حسین۱۴۰۳۵۳۷۱۵:۳۰:۵۰ ۱۳۹۹/۱/۱۸
حتما تمسخر مقدسات مذهبی بی بندو باری خانواده خلاف کاری اعتیاد بی ادبی مفرط نسبت به بزرگتر قرتی شدن خانوم مودب قسمتهای قبل لاکچری پروری همه جور دروغ گفتن در همه ابعاد خانواده بولد کردن تمام رذایل اخلاقی اهالی شمال سوء استفاده از همه امکانات مثل ماشین یا مجلس یا رابط اجتماعی مصادره به مطلوب برخی صحنه های فیلم غیر اخلاقی قبل انقلاب وده ها تپق دیگه همه جزو خط داستان هستند چه خط داستان پر باری چه گروه متعهدی یه پیرایه اطاق فکر هم بهش ببندین که همه رذایل وجهه ماورایی هم پیدا کند
ناشناس۱۴۰۳۶۰۴۱۶:۰۲:۰۳ ۱۳۹۹/۱/۱۸
فقط متاسفم برای لودگی ها و بی فرهنگی هایی که برای خود شخصیت فرهنگی قائلند
ناشناس۱۴۰۳۷۷۸۱۷:۳۰:۴۹ ۱۳۹۹/۱/۱۸
خب یک مجموعه برای اینکه به کیفیت ابتدایی باقی بماند لازم است بیشتر وقت گذاشت و از افراد بیشتری کمک گرفت و از فکر های بیشتری استفاده کرد مجموعه به قهقرا رفت در فصل 6 انصافا
ناشناس۱۴۰۳۸۰۱۱۷:۴۴:۱۷ ۱۳۹۹/۱/۱۸
ما با خانواده نشستیم و نهایت لذت را بردیم .سوتی ها هم به عنوان جزیی از ذات فیلم پذیرفتیم. انحطاط فرهنگی هم متوجه نشدیم! فیلم داستان و داستانک داشت و همین زیبایش کرده بود. در قسمتهای قبلی مردم به مسافرت پایتختی ها عادت کرده بودند و این سری که مسافرت نداشت برایشان غیرمنتظره بود ممنون از خانم غفوری آقای مقدم جناب تنابنده و سایر عزیزان
ناشناس۱۴۰۳۸۵۰۱۸:۱۳:۱۵ ۱۳۹۹/۱/۱۸
همين فصلش هم خوب بود،اگر اين سريال پخش نميشد جابگزيني نداشت پايتخت واقعا در ايّام كرونا براي مردم هم سرگرم كننده بود وهم داراي نشاط بود
ناشناس۱۴۰۳۸۵۴۱۸:۱۷:۴۶ ۱۳۹۹/۱/۱۸
اگرچه بار آمده ایم که تظاهر کنیم به آنچه نیستیم و باور نداریم اما مشکل شما خشکه مذهب ها این است که تعریفتان از شادی و طنز با عزا داری و مصیبت یکی است
ناشناس۱۴۰۳۸۵۹۱۸:۱۹:۳۰ ۱۳۹۹/۱/۱۸
سریال مزخرف حیف پول بیت المال.
ناشناس۱۴۰۳۸۹۷۱۸:۴۹:۰۳ ۱۳۹۹/۱/۱۸
بد بود آقای مقدم. ذهنیت خوب ما را از این سریال خراب کردی. الوند نویسنده قهاری بود ولی اینکه دیگر مثل او را پیدا نکردی واقعا عجیب است. واقعا در کل ۱۵ قسمت یک دیالوگ عادی (نه محبت آمیز و آرامش بخش) برای بهتاش نبود. همه اش فحش و متلک و داد و بیداد و حرفهای بی ارزش در مورد پول و عکس العملهای هیجانی لگدپرانی و سر توی در کوبیدن و ..؟
حمیدرضا۱۴۰۳۹۹۴۱۹:۵۹:۱۲ ۱۳۹۹/۱/۱۸
متاسفانه شخصیت هایی که در طول نه سال و ۵ قسمت قبلی پرورش یافته بودند و مردم با آنها هم ذات پنداری میکردند در این قسمت ششم بطور کلی ویران شدند. نقی معمولی که آدم درست و دلسوز خانواده بود ونقطه ضعفش کمی خالی بندی بود به یکباره تبدیل شد به یک آدم دو رو و شیاد!. ارسطو جوانمرد و لوتی مسلک تبدیل شد به یک قاچاقچی و دروغگو بزرگ به پسرخاله و خانواده ! .رحمت کار راه انداز و مهربان تبدیل شد به یک آدم نان به نرخ روز خور با آن ازدواج آبکی ! هما عاقل تحصیلکرده تبدیل شد به یک بانوی عقده ای عوام احساساتی بد دهن ! فهیمه آن بانو نجیب خانواده دوست تبدیل شد به یک زن قرتی و دو فرزند بی تربیت ساختار شکن . جدا آقای الوند چرا اجازه دادید قهرمانانی که خودتان پرورانده بودید و دلنشین بودند اینگونه ویران شوند ؟
ناشناس۱۴۰۴۰۰۶۲۰:۰۹:۲۳ ۱۳۹۹/۱/۱۸
مزخرف بود
ناشناس۱۴۰۴۰۸۵۲۱:۱۰:۱۲ ۱۳۹۹/۱/۱۸
یک کلمه منطق در این صحبتها نبود.معلوم شد محسن تنابنده نویسنده با انگیزه. نوشته.
ناشناس۱۴۰۴۱۷۲۲۲:۲۸:۰۸ ۱۳۹۹/۱/۱۸
من معتقدم درسته نسبت به نسخه های قبلی ضعیفتر بود و کمی لودگی و ..بیش از حد بود اما همینکه در داخل و خارج همه زمان پخش شبکه یک نگاه میکردن و نه ماهواره و .. قابل ستایش است که انشالله در پایان کار داستان جمع و جور شود
ناشناس۱۴۰۴۲۱۳۲۳:۰۵:۲۱ ۱۳۹۹/۱/۱۸
خودش میدونست چی تولید کرده که زودتر خداحافظی کرد از تلویزیون ای کاش روی حرفش بمونه و دیگه با تلویزیون همکاری نکنه واقعا که افتضاح بود

پربحث‌های هفته

  1. رای قاطع نمایندگان به ریاست قالیباف/ اعضای هئیت رئیسه مجلس یازدهم مشخص شدند

  2. گشت و گذاری در آپارتمان‌های شمال شهر تهران با اجاره‌های نجومی

  3. پرسشي تأمل‌برانگیز از مراجع عظام تقليد

  4. "دیپلماسی بنزین"، نمادی از بی اعتنایی به تهدیدات آمریکا

  5. کارناوال نفتکش های ایرانی در اقیانوس ها

  6. نامه احمد توکلی به روحانی: برای نجات کشور پیروی از اقتصاد آزاد را کنار بگذارید

  7. جزئیاتی کامل از مرگ «آسیه پناهی»/ شهرداری: ما به وظیفه قانونی خود عمل کردیم!

  8. شاخ «غول» هم شکستنی است...

  9. پلیس آمریکا شهروند سیاه‌پوست را خفه کرد/ شهر به آتش کشیده شد

  10. اسکورت نفتکش «فارست» توسط هواپیماها و ناوهای جنگی ونزوئلا

  11. آقایان؛ قانون، تابوت عدالت نیست!..

  12. لطفا فراکسیون‌های قومی و منطقه‌ای را تعطیل کنید

  13. درد کهنه غیزانیه، «امنیتی» نیست

  14. مجلس تراز انقلاب و حق مسکن یازده میلیونی؟!

  15. امروز تهرانی‌ها سورپرایز شدند!

  16. مجلس خدمت یا مجلس قدرت؟!

  17. تلفاتی سنگین‌تر از تلفات جنگ بر دوش ایالات متحده

  18. فطر و اعیاد مذهبی؛ آیا مسابقه شادمانی عمومی کافی است؟

  19. چرا فرزندآوری کم شده/ آیا جامعه هم پیر می‌شود؟

  20. واکنش «آشنا» به توئیت «محسن رضایی» درباره غیزانیه

  21. رهبر انقلاب: در عدالت نمره مطلوب به دست نیاورده‌ایم/ مجلس متعهد به وظایف، نقطه امید مردم و اتکاء مجریان است

  22. دو نشست معنادار توسط قالیباف و حاجی بابایی/ حیاط خلوت نمایندگان دوره دهم/ دلیل حمایت اصلاح‌طلبان از ظریف برای انتخابات ریاست جمهوری

  23. توضیح میرسلیم درباره مصاحبه با بی‌بی‌سی

  24. ریشه قتل دختر ۱۴ ساله تالشی اختلافات مذهبی نیست

  25. غیزانیه از نمای نزدیک

آخرین عناوین