دو گروهی که همبستگی جامعه ایرانی را به خطر می اندازند

نسیم کاهیرده ،   3981229140
دو گروهی که همبستگی جامعه ایرانی را به خطر می اندازند

احساس مذهبی در جامعه ی بشری عمومی تر و مداوم تر از آن بوده است که بتواند توهم باشد . توهم قرن ها به این ترتیب تداوم نخواهد یافت.

باور دینی و همبستگی ناشی از آن، یکی از پرقدرت ترین نیروهای قابل اتکاء یک جامعه ی انسانی است که با بحران و شرایطی سخت روبرو می شود ؛ چرا که با بروز بحران و شرایط سخت،  جامعه به طور طبیعی تمام توان و نیروهای خود را برای عبور از آن  به کار می گیرد و در چنین شرایطی بیش از هر زمان دیگر به همبستگی اجتماعی نیاز هست و طبعا" دین یکی از گزینه های مؤثر برای رسیدن به این همبستگی محسوب می شود.

با این مقدمه می توان گفت در جامعه ای مانند ایران که حاکمیتی دینی نیز دارد آنچه که مورد انتظار است تأثیر بیشتر دین بر ایجاد همبستگی اجتماعی میان افراد جامعه است، اما واقعیتی که این روزهای کرونا زده به ما نمایاند خلاف آن چیزی است که انتظار می رود: در حالی که عموم مردم نگران شیوع بیماری و ابتلای خود و عزیزانشان هستند ، بخشی از دینداران جامعه تحت عنوان دفاع از دین و نوع باورهای دینی اشان با اقدامات پیشگیرانه و بهداشتی نهادهای ذیربط به مقابله پرداختند. آنها با این نوع عملکرد به شکاف ها و اختلافات سیاسی موجود دامن زدند و فضای افکار عمومی جامعه را تحت تأثیر قرار دادند.

این تحرکات اگر چه در روزهای اخیر از سوی عده ای معدود و اقلیتی از دینداران جامعه بروز یافته است  و قاطبه ی مردم با آن مخالفند اما بنظر می رسد این اجماع درباره تعطیلی مناسک و اجتماعات مذهبی، در افکار عمومی و در اولین مواجهه دینداران با این موضوع وجود نداشت بلکه بعد از صحبتهای رهبری و تبیین موضوع از سوی ایشان و نیز همراهی اکثریت علماء و نخبگان دینی جامعه و کار رسانه ای خودجوش، در میان اکثریت جامعه دینداران شکل گرفت؛ اقناعی که در میان جمعیت اقلیت معترض شکل به وجود نیامد. 

برای تحلیل دقیق تر این عدم همنوایی باید به نوع بندی جمعیت معترضین توجه داشت که به نظر می رسد به سه دسته قابل تقسیم هستند:

1- بخشی از جامعه معترض شامل افرادی هستند که دیدگاه مراجع دینی آنها نسبت به گفتمان  رسمی حاکم زاویه دارد

2-در میان معترضین افرادی مشاهده می شوند که مخالف سیاست های دولت کنونی هستند و به هر گونه برنامه ریزی که از سوی نهادهای وابسته به دولت صورت بگیرد بانگاه بدبینانه می نگرند

3-ما بین این دو گروه، دسته ی سومی هم وجود دارند که طبق  فهم و ادراک شخصی شان از دین و آنچه که به مثابه تجربه قدسی ارتباط با ذوات مقدس ائمه و اهل بیت (ع) در ذهن دارند، بسته شدن حرم های مقدس به هر دلیلی حتی عقلانی را بر نمی تابند.

البته در روزهای بحرانی که پشت سر گذاشتیم، علاوه بر شکل گیری تجمعات اعتراضی اخیر نسبت به بسته شدن درب حرم های حضرت معصومه (س) و امام رضا(ع)، که حاکی از غلبه ی وجه عاطفی و مناسکی در امر دین داری بخشی از افراد جامعه است،  شاهد نوعی هجمه به اصل و اساس دین و باورهای دینی از سوی بخش دیگری بودیم که نوک پیکان آن متوجه متولیان دین و روحانیت بوده است و در فضاهای مجازی و شبکه های اجتماعی نمود پررنگی داشته است؛ پروژه ای که در چند هفته ی اخیر ابتدا  با برآمدن موجی از توییت ها از سوی کاربران معاند با نظام جمهوری اسلامی و بخشی از روشنفکران سکولار کلید خورده و با انتشار گسترده در شبکه های اجتماعی ادامه یافته و مخاطب عام را نیز درگیر ساخته است. و این در حالیست که جامعه ی ما امروز بیش از هر زمان دیگری به نیروی ایمان و اتکاء نمودن به دین نیازمند است.

بی شک شکل گیری چنین وضعیتی، آنی و یک شبه نبوده است  و ریشه در مسائلی دارد که سالها در بستر جامعه مهیا بوده است  از جمله اینکه درجریان پیروزی انقلاب سال 57 که دین به عنوان اساس حاکمیت و روحانیت به عنوان نهاد متولی دین در رأس امور قرار گرفت  انتظارات زیادی در ذهن مردم به وجود آمد که متاسفانه در بسیاری از موارد محقق نشد .

در طی چهل سال گذشته بسیاری از روحانیون  در این موقعیت جدید نتوانستند آنچنان که انتظار میرفت به حل مسائل مردم بپردازند و عامه مردم نیز معمولا"اشتباهات آنان را به پای دین می نوشت و نه فرد خاطی .این روند به مرور زمان و با فاصله گرفتن از آرمانها و ارزشهای نخستین انقلاب رو به تزاید نهاد و تکرار آن نوعی بی اعتمادی به اساس دین و متولیان اصلی آن یعنی روحانیت را در میان مردم رواج داد.

بنابراین در شرایط کنونی ما با دوگروه روبروییم که همبستگی ناشی از دین را در  جامعه ی ایرانی به خطر انداخته است: گروه اول؛ دین داران افراطی و گروه دوم؛ مخالفان دین داری.

عناوین مرتبط

پربحث‌های هفته

  1. «پایتخت ۶» و شوخی‌های مبتذل با ارزش‌های اساسی جامعه

  2. نمایندگان خواستار همسان سازی حقوق بازنشستگان و مستمری بگیران کارگران شدند

  3. انتقادات تند مسیح مهاجری از سریال پایتخت

  4. قالیباف: با خوش‌بینی کرونا کنترل نمی‌شود/ قرنطینه شدید تنها راه مقابله با کروناست

  5. خوش بود گر محک کرونا آید به میان سلبریتی ها

  6. طرح فاصله گذاری اجتماعی؛ لازم اما دیرهنگام

  7. پشت پرده مخالفت برخی مسئولین وزارت بهداشت با توزیع داروی موثر در درمان کرونا

  8. کرونا اثبات کرد خدا فقط "رخنه پوش" نیست

  9. کرونا و برخوردهای جناحی

  10. طلاب ایرانی، پرستار سالمندان آمریکایی و اروپایی

  11. بی‌هراس از کرونا در جستجوی زندگی در سطل‌های زباله

  12. "سخنان فریبنده" کافی است / دو روزنامه مهم آمریکایی خواستار رفع تحریم های ایران برای مقابله کرونا شدند

  13. کرونا و اشک کباب! ...

  14. تکذیب ساخت داروی کرونا/ تحقیق روی درمان کرونا با «سلول بنیادی»

  15. زیر پوست پایتخت...

  16. گرامیداشت روز جمهوری اسلامی، آن هم وسط بحران کرونا !؟

  17. وزیر بهداشت: به نقطه روشنی از کنترل بیماری‌های ویروسی رسیده‌ایم/ دستاوردی جدید به‌زودی ایران را در رتبه نخست دنیا قرار می‌دهد

  18. طبخ و توزیع غذای متبرک رضوی برای بیماران کرونایی

  19. لطفا برای جهش تولید دنبال "راهکار" نروید، فقط موانع را بردارید !

  20. اتهام زنی پمپئو به ایران در خصوص اهداف کشورمان برای رفع تحریم‌ها

  21. ماجرای شبیه‌سازی پاندمی بیماری شبه کرونا در سال ۲۰۱۹ میلادی چه بود؟

  22. در عراق چه خبر است: کودتا، تهاجم نظامی یا عملیات فریب؟

  23. روحانی: طرح فاصله‌گذاری تا ۲۰ فروردین است/اختصاص ۱۰۰هزار میلیارد به کرونا

  24. کرونا چگونه ممکن است نظم جهانی را تغییر دهد؟ / چین جای آمریکا را می گیرد؟

  25. فرصت طلبی ترامپ در عراق به بهانه کرونا

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های هفته

    1. «پایتخت ۶» و شوخی‌های مبتذل با ارزش‌های اساسی جامعه

    2. خوش بود گر محک کرونا آید به میان سلبریتی ها

    3. طرح فاصله گذاری اجتماعی؛ لازم اما دیرهنگام

    4. بی‌هراس از کرونا در جستجوی زندگی در سطل‌های زباله

    5. روحانی: طرح فاصله‌گذاری تا ۲۰ فروردین است/اختصاص ۱۰۰هزار میلیارد به کرونا

    6. پزشکی که تا آخرین لحظه عمر، خودش را وقف مردم کرد

    7. واکنش وزیر ارتباطات به یک طرفه شدن تلفن مجری صداوسیما

    8. دومین محموله ماسک N۹۵ توسط آستان قدس رضوی وارد ایران شد

    9. سردار غلامرضا سلیمانی: به‌زودی شاهد مهار کامل کرونا خواهیم بود

    10. واعظی: طرح فاصله گذاری اجتماعی مطمئن تر از قرنطینه سنتی است

    11. ۸ توصیه‌ آیت‌الله وحید خراسانی برای رهایی از کرونا به روایت یکی از شاگردان

    12. اطلاعیه شماره یک کمیته اجتماعی انتظامی ستاد ملی مدیریت بیماری کرونا

    13. فاصله‌گذاری اجتماعی از صبح جمعه ۸ فروردین آغاز می‌شود

    14. جزئیات طرح فاصله‌گذاری اجتماعی؛ توقیف یک ماهه خودرو و جریمه ۵۰۰ هزار تومانی در انتظار قانون شکنان

    15. نمکی: طرح فاصله‌گذاری هوشمند به‌زودی اجرا می‌شود

    16. دلیل آشوب‌های اخیر در زندان‌های کشور

    17. دفاع مسیح مهاجری از نقدهایش به سریال پایتخت

    18. وقتی دقیق نیستیم!؟ / فرق قرنطینه من با قرنطینه تو

    19. استاندار تهران: بررسی توقف فعالیت مترو در جلسه فردا ستاد ملی مقابله با کرونا

    20. برخورد شدید با ضاربان مامور نیروی انتظامی در «دهلران»

    21. مخالفت ستاد ملی کرونا با پیشنهاد تعطیلی مترو و ناوگان حمل و نقل عمومی در تهران

    22. مبتلایان به کرونا در گیلان ۸۰ درصد کمتر از سال گذشته

    23. سرمشق سال ۹۹ 

    24. محمدرضا خاتمی مبتلا به کرونا شد

    25. محسن هاشمی: برای کنترل کرونا در تهران، باید حمل ونقل عمومی را تعطیل کنیم یا به یک سوم کاهش دهیم

    آخرین عناوین