افشای پشت‌پرده افزایش قیمت ارز در زمستان ۹۶/ چه کسی اطلاعات صرافی‌ها را لو داد؟

گروه اقتصادی الف،   3981119052 ۳ نظر، ۰ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار

اظهارات مدیر سابق امور بین الملل شرکت ملی نفت ایران درباره لو رفتن اطلاعات صرافی‌های دور زننده تحریم توسط توسط واحد اطلاعات مالی وزارت اقتصاد، مهر تایید دیگری بر نقش همکاری ایران با FATF در افزایش قیمت ارز در زمستان ۹۶ بود.

افشای پشت‌پرده افزایش قیمت ارز در زمستان ۹۶/ چه کسی اطلاعات صرافی‌ها را لو داد؟

فارس نوشت: سید محسن قمصری مدیر سابق امور بین الملل شرکت ملی نفت ایران هفته گذشته در مصاحبه با خبرگزاری‌ مهر درباره شرایط دور زدن تحریم‌های نفتی گفت: «چه سیستم بانکی را برای انتقال وجه توانسته‌ایم ایجاد کنیم؟ یک شبکه بانکی به نام صرافی‌ها داشتیم که اطلاعات این شبکه را تحت عنوان  FIU  افشا کردیم و این راه را هم به دست خودمان بستیم. باید بپذیریم قصدی برای تکمیلِ عملیات دفاع و پاتکِ اقتصادی نداریم و فرماندهی هم که مسئولیت این کار را بر عهده داشته باشد عملاً وجود ندارد».

این اظهارات قمصری تایید مجدد خبر لو رفتن اطلاعات صرافی‌های دور زننده تحریم توسط توسط واحد اطلاعات مالی (FIU) وزارت اقتصاد و در قالب همکاری با FATF بود که نقش مهمی در ایجاد بحران ارزی زمستان ۹۶ داشت و خبر آن در اواخر تابستان 97 رسانه ای شد.

*واکنش عجیب وزیر اقتصاد به اظهارات قمصری

ساعاتی بعد از انتشار مصاحبه قمصری، فرهاد دژپسند وزیر امور اقتصاد و دارایی در یک نشست خبری و در پاسخ به سوال یکی از خبرنگاران که با توجه به اظهارات قمصری، چه تضمینی وجود دارد که در شرایط تحریمی کشور، اطلاعات محرمانه‌ای که راه‌های دور زدن تحریم در آنها مستتر است، بار دیگر توسط FIU افشا نشود؟ گفت: «این یک فرمایش است. بنده دو سال پیش وزیر نبودم و از این موضوع اطلاع ندارم. جدیداً هم اتفاقی در این حوزه نیفتاده است».

دژپسند در پاسخ به سوال این خبرنگار که چه تضمینی وجود دارد که مجدد شاهد این طور اتفاقات نباشیم، افزود: «اصلاً چه دلیلی وجود دارد که این موضوع اتفاق بیافتد؟ البته این مسئله که شما مطرح کردید را نمی دانم که اتفاق افتاده است یا نه و باید بررسی شود. به هر حال من آن زمان وزیر نبودم».

این خبرنگار به وزیر اقتصاد گفت شما هم اکنون سکاندار هستید و به هر حال باید در این رابطه شفاف سازی کنید و دژپسند هم پاسخ داد: «همانگونه که گفتم باید خبر شما را بررسی کنم که البته ادعای آقای قمصری است. باید بینید که این مسئله صحت دارد یا نه. اگر در دوره وزارت من این اتفاق می‌افتاد بنده پاسخگو بودم اما این موضوع موردی است که واقعاً نیاز به بررسی دارد».

ویدئویی درباره این موضوع در ادامه ببینید:

*ماجرای لو رفتن اطلاعات صرافی‌ها در زمستان 96 چه بود؟

23 شهریورماه پارسال، زمزمه هایی درباره افشا و لو رفتن اطلاعات صرافی‌ها در قالب همکاری ایران با گروه ویژه اقدام مالی FATF در برخی از رسانه ها منتشر شد. اصل این ادعا این بود: ارسال اطلاعات صرافی های ایران به یک کشور خارجی؛ بگونه‌ای که ارسال این اطلاعات در زمستان 96 منجر به شناسایی و تحریم برخی از صرافی ها در دبی و ترکیه توسط آمریکا شده است که نقش زیادی در دور زدن تحریم و ورود ارز به کشور داشته اند. بخشی از افزایش نرخ ارز به دلیل افشای اطلاعات همین صرافی ها است.

سکوت وزارت اقتصاد درباره این ادعا موجب شد که اتحادیه جنبش عدالتخواه دانشجویی با ارسال نامه‌ای به رحمت‌الله اکرمی سرپرست وقت این وزارتخانه در تاریخ  25 شهریورماه با اشاره به اینکه واحد اطلاعات مالی ایران در اقدامی عجیب و برطبق تعهدات ایران در FATF لیست صرافی‌هایی را که به نوعی تحریم‌ها را دور می‌زدند به واحد اطلاعات مالی طرف‌های خارجی ارائه داده اند که این امر منجر به شناسایی این صرافی‌ها و ایجاد بحران ارزی اخیر شده است، اعلام کند: «حال اگر این خبر از نظر مسئولین صحت ندارد، منتظر تکذیبیه رسمی وزارت امور اقتصادی و دارایی و دولت محترم خواهیم بود».

سکوت وزارت اقتصاد درباره ادعای افشای اطلاعات صرافی ها در قالب همکاری با FATF آن قدر ادامه یافت که نهایتا یک مقام آگاه در نظام بانکی در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس در تاریخ 2 مهرماه با تاکید بر اینکه بانک مرکزی اطلاعاتی در این باره و در قالب مقررات FATF ارائه نکرده است، گفت: «واحد اطلاعات مالی (FIU) در وزارت امور اقتصادی و دارایی مسئول ارتباط با FATF است، باید این سوال را از وزارت اقتصاد بپرسید».

با توجه به تداوم سکوت وزارت اقتصاد، برخی رسانه‌ها درباره تعداد صرافی هایی که اطلاعات آنان افشا شده است، گمانه زنی‌هایی کردند و گفتند که اطلاعات 400 صرافی افشا شده است.

*واکنش قابل تامل وزارت اقتصاد به خبر لو رفتن اطلاعات صرافی‌ها

نهایتا در روز 4 مهرماه، مرکز اطلاعات مالی و مبارزه با پولشویی وزارت امور اقتصادی و دارایی اطلاعیه ای در این زمینه منتشر و تلاش کرد این خبر را به نوعی تکذیب کند. در این اطلاعیه، این مرکز با رد برخی ادعاهای مطروحه مبنی بر «ارائه لیست 400 صرافی که به نوعی تحریم‌ها را دور می زنند» به طرف خارجی، تصریح کرد: «تاکنون تمامی اقدامات مربوط به تعهد ایران به FATF با نظارت و همکاری کامل دستگاه‌های نظارتی انجام گرفته است و این ادعا، چیزی فراتر از اتهامی بدون پشتوانه نیست. بر اساس آخرین لیست منتشره از سوی بانک مرکزی، تعداد کل صرافی های کشور حدود 640 واحد می باشد که ادعای ارائه اطلاعات 400 صرافی در حوزه دور زدن تحریم ها، مجددا حاکی از عدم اشراف و شناخت طراحان شبهه نسبت به موضوع و نحوه اقدام است، ضمن اینکه اساسا طرح چنین موضوعی در سطح عمومی و در شرایط فعلی دارای تبعات خاص خود است که به طور قطع مورد توجه نهادهای ذیربط قرار خواهد گرفت».

اما دو نکته جالب درباره توضیحات وزارت اقتصاد وجود داشت که عبارت بودند از:

الف- تکذیبیه وزارت اقتصاد صرفا درباره تعداد این صرافی ها بود یعنی صرفا خبر «ارائه لیست 400 صرافی که به نوعی تحریم ها را دور می زنند» را تکذیب کرده بود. به عبارت دیگر، وزارت اقتصاد در تکذیبیه خود، اصل این ادعا یعنی «ارسال اطلاعات صرافی های ایران به یک کشور خارجی» را تکذیب نکرده بود. بعضی کارشناسان می‌گویند اگر حقیقتا هیچ اطلاعاتی از صرافی ها به کشورهای خارجی منتقل نشده بود، وزارت اقتصاد اصل این خبر را تکذیب می کرد و نه صرفا تعداد صرافی‌ها را.

ب- در حالی مرکز اطلاعات مالی و مبارزه با پولشویی وزارت امور اقتصادی و دارایی درباره ارتباط FATF با صرافی‌ها سکوت کرده بود که 1 اسفندماه 95، فاطمه مهجوریان عضو گروه بین الملل اداره مبارزه با پولشویی بانک مرکزی در همایشی اعلام کرده بود که FATF نه تنها به صرافی ها ارتباط دارد؛ بلکه دو بند از برنامه اقدام FATF که ایران ملزم به اجرای آن است، مربوط به صرافی‌ها می شود.

گفتنی است با توجه به اینکه مطابق بندهای ۲۴ و ۲۷ برنامه اقدامFATF ، واحد اطلاعات مالی FIU باید یک نهاد مستقل و دارای قدرت فراوان باشد و هیچ محدودیتی در زمینه ارائه و عرضه اطلاعات از طریق واحدهای اطلاعات مالی به همدیگر نباید وجود داشته باشد؛ در صورتی که کشورهای دیگر از ایران جزئیات اطلاعات تراکنش‌های مشکوکی (به زعم خودشان) را درخواست کنند، کشورمان ملزم است این اطلاعات را به کشور مزبور ارائه دهد. این در حالی است که سالهاست بخش عمده مبادلات بانکی کشور با دور زدن تحریم‌ها و از طریق مجاری‌های غیررسمی انجام می‌شود که از نگاه استانداردهایFATF ، تراکنش‌های مشکوک تلقی می‌گردد.

*صرافی‌ها چه نقشی در دور زدن تحریم‌ها ایفا می‌کردند؟

در گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی درباره وضعیت بازار ارز که اوایل خردادماه 97 منتشر شده، درباره نقش صرافی ها در دور زدن تحریم ها و ضرورت خودداری دولت از تضعیف آنها آمده بود: «‌تلاش‌هایی برای تضعیف صرافی‌ها و انتقال عملیات ارزی از صرافی‌ها به شبکه بانکی نیز صورت گرفته است که در شرایط فعلی کشور در حکم «خود تحریمی» خواهد بود؛ زیرا صرافی‌ها نقش قابل توجهی در انتقالات ارزی کشور ایفا می‌کنند و بالغ بر 70 درصد حواله‌های ارزی کشور از لحاظ ارزش را کارسازی می‌کنند که با توجه به محدودیت‌های عملیات ارزی توسط بانک‌ها، قابل انتقال به آنها نخواهد بود».

در بخش دیگری از این گزارش بازوی کارشناسی مجلس با تاکید بر اینکه تلاش دولت برای تضعیف کانال انتقال ارزی توسط صرافی‌ها در راستای اجرای ضوابط و مقررات مربوط به مبارزه با پولشویی و مبارزه با تأمین مالی تروریسم {همان اهداف اصلی FATF} قابل تحلیل است، آمده است: «همانطور که بارها مسئولان دولتی اعلام کرده‌اند صرافی‌ها نقش قابل توجهی در انتقالات ارزی کشور ایفا می‌کنند زیرا به‌رغم اینکه در پی گشایش‌های ایجادشده پس از امضای تفاهم‌نامه برجام، تعداد روابط کارگزاری بانک‌های ایرانی افزایش یافته است ولی این روابط کارگزاری نتوانسته است اثر چندانی در رفع نیاز کشور در زمینه انتقالات ارزی داشته باشد.

همچنین با توجه به تکانه‌های مهمی مانند جدی‌تر شدن اجرای قانون مالیات بر ارزش‌افزوده در دوبی، خروج آمریکا از برجام و اعمال تحریم‌های جدید ازجمله تحریم کاتسا و...، که احتمال روبرو شدن با آنها در آینده نزدیک وجود دارد، افزایش نیاز کشور به شبکه انتقالات ارزی ایجادشده توسط صرافی محتمل به‌نظر می‌رسد. علاوه بر اینکه شبکه‌های ایجادشده توسط صرافی‌ها قدرت عمل بیشتری نسبت به بانک‌ها دارند، هزینه‌های انتقال ارز توسط آنها بعضاً از سیستم بانکی کمتر است و اضافه کردن واسطه بانکی در این مسیر به افزایش کارمزد انتقالات ارزی منجر خواهد شد. لذا تلاش برای انتقال فعالیت‌های ارزی از صرافی‌ها به بانک‌ها...در شرایط فعلی قطعاً اشتباه و در راستای مصالح کشور نخواهد بود».

به صورت خلاصه، بخش زیادی از مبادلات مالی ایران در شرایط تحریم که بانک‌ها حاضر به همکاری با ایران نیستند، به واسطه صرافی‌ها انجام می‌گیرد و در نتیجه، این صرافی‌ها هستند که نقش روزنه‌های تنفسی را در فضای تحریمی ایفا می‌کنند. با توجه به همین موضوع، ارائه اطلاعات صرافی‌ها به کشورهای دیگر در قالب همکاری با FATF، نقش مهمی در اختلال فعالیت صرافی‌های ایران در دوبی و ترکیه و در نتیجه، مشکل شدن ورود ارز به کشور و در نهایت، افزایش قیمت ارز در زمستان 96 داشته است.

با توجه به آنچه گفته شد، حال این سوال مطرح است که چرا با وجودی که تنها روزنه‌های تعامل مالی ایران با کشورهای خارجی در شرایط تحریم، کانال‌های دور زدن تحریم مانند صرافی‌ها هستند و با اجرای کامل برنامه اقدام FATF، این کانال ها لو رفته و از دست می روند و به نوعی دچار «خودتحریمی» می شویم، عده ای در داخل کشور همچنان اصرار دارند که این برنامه اقدام به صورت کامل اجرا شود و لوایح الحاق ایران به کنوانسیون های پالرمو و CFT به تصویب برسد؟

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

ناشناس۱۳۲۴۰۵۵۱۴:۰۲:۲۸ ۱۳۹۸/۱۱/۱۹
باید محاکمه شوند و اگر در کشور دیگری بود تا حالا زندانی شده بودند
فانی۱۳۲۴۲۸۸۱۷:۴۲:۱۲ ۱۳۹۸/۱۱/۱۹
مدعیان شفافیت وراستگویی دولت تدبیروامیددقیقا کجان..؟؟؟؟؟!!!!!!!
ناشناس۱۳۲۴۳۴۷۱۹:۱۰:۰۵ ۱۳۹۸/۱۱/۱۹
خود وزارتخانه ها ..

پربحث‌های اخیر

  1. شوخی تلخ سخنگو با روابط خارجی کشور

  2. آیا اشتباهات «معمولی» هم به «ستون پنجم نفوذی» ربط دارد؟

  3. تناقض‌های کرونائی دولت تدبیر و امید

  4. موافقت رهبر انقلاب با برداشت یک میلیارد یورو از صندوق توسعه ملی

  5. توضیحات کارگردان سریال پایتخت درباره سوتی‌ها، جایگزین خشایار الوند و کنایه‌های سیاسی

  6. افزایش دو برابری همسان‌سازی حقوق بازنشستگان کشوری

  7. مردگان، دارای شروط چهار گانه برای دریافت کمک بلاعوض دولت

  8. سازمان قضایی نیروهای مسلح: پرونده سقوط هواپیمای اوکراینی چند بازداشتی دارد/ برای این افراد پرونده قضایی تشکیل شده

  9. روحانی: ۲۳ میلیون خانوار اعتبار یک میلیون تومانی دریافت می‌کنند/ این رقم به تدریج از یارانه ماهانه آن‌‌‌‌‌ها کسر می‌شود

  10. واکنش سفیر چین به توئیت تازه جهانپور

  11. تشکیل جلسات مجلس و کمیسیون ها بر خلاف دستورات پزشکی است

  12. رییسی: اقتضای تدبیر این است که در تعارض بین سلامت مردم و گشایش کسب و کار‌، حفظ جان مردم در اولویت قرار گیرد

  13. توصيه رئيس دستگاه قضا به دولت برای‌ مديريت روزهای‌ كرونايی‌/احتمال در پيش‌بودن بحرانی‌ جدی‌تر در اردیبهشت و خرداد/هزينه بی‌فايده صدا‌و‌سيما برای «سروش»

  14. عضو شورای شهر تهران: انجام تست کرونا الزامی نیست/ پیشنهاد اجباری شدن استفاده از ماسک

  15. به خیر آمریکایی‌ها امیدی نداریم٬ شر ننرسانند/ اینستکس مقدمه‌ای است که اروپایی‌‌‌ها به تعهداتشان عمل کنند

پربحث‌های دیروز

  1. دستور ویژه رئیس سازمان صداوسیما برای بررسی حواشی قسمت آخر «پایتخت۶»

  2. دارویی که توزیع هر چه زودترش درمان بسیاری از شایعه‌هاست!..

  3. زائری: این نقی دیگر «معمولی» نیست/ نظارت‌های صداوسیما حداقلی و ظاهری است/ رواج حجم بالایی از «دروغ» در میان خانواده

  4. انگشتر حاج قاسم در اختیار شرکت کننده عصرجدید

  5. تهران در وضعیت قرمز کرونایی/ادامه جنجال حواشی پایتخت ۶/استقبال مطهری از عفو و آزادی زندانیان/ بعد از یک ماه ژست نمایندگی گرفته اند!

  6. روحانی خطاب به وزیر بهداشت: تمامی فعالیت‌های اقتصادی از ۲۰ فروردین باید با پروتکل آغاز شود

  7. با کرونا چه کردیم؟ چه باید بکنیم؟

  8. جهانپور: مردم عادی هم از ماسک استفاده کنند/ وضعیت تهران قرمز است/ تعطیلی کامل کشور امکان پذیر نیست

  9. روحانی: فعالیت اقتصادی در تهران از ۳۰ فروردین آغاز شود/ تصمیمات مهم درباره نحوه فعالیت ادارات، مدارس و اماکن مقدسه

  10. شهردار تهران: نمی‌توان حمل و نقل عمومی را تعطیل کرد/ تابع تصمیمات ستاد ملی مقابله با کرونا هسیتم

  11. صحبت‌های تامل برانگیز نوام چامسکی درباره آینده جهان

  12. ۹ پیشنهاد عملیاتی برای جهش تولید

  13. ۳ دستورالعمل اقتصادی برای دولت‌ها در بحبوحه شیوع ویروس کرونا

  14. یک فرمانده حزب‌الله در لبنان ترور شد + عکس

  15. پیش بینی قیمت نفت در سال ۹۹

  16. ولایتی: «فاووپیراویر» با رعایت موازین قانونی در اختیار بیمارستان مسیح دانشوری قرار گرفت

  17. آمریکا با درخواست وام ایران از صندوق بین‌المللی پول موافقت می‌کند؟

پربحث‌های هفته

  1. آقای رئیس‌جمهور، اندکی سنجیده تر!..

  2. آقای مطهری، «دست الهی مجلس را تعطیل کرد»؟!

  3. شوخی تلخ سخنگو با روابط خارجی کشور

  4. کرونا اثبات کرد خدا فقط "رخنه پوش" نیست

  5. نمایندگان خواستار همسان سازی حقوق بازنشستگان و مستمری بگیران کارگران شدند

  6. خوش بود گر محک کرونا آید به میان سلبریتی ها

  7. دستور ویژه رئیس سازمان صداوسیما برای بررسی حواشی قسمت آخر «پایتخت۶»

  8. چرا مردم بايد قرباني منافع فعالان ارز شوند؟! 

  9. دارویی که توزیع هر چه زودترش درمان بسیاری از شایعه‌هاست!..

  10. خیر‌خواهان خوب _ خیر‌خواهان بد/چه کسی دچار سندرم توهم توطئه است؟

  11. زمان خلاصی از شر كرونا/ طرح سه فوریتی تعطیلی کامل کشور/قرنطینه در تهران شکسته شد!

  12. سی ان ان: ترامپِ دروغ گو و مسئولیت ناپذیر، حریف کرونا نمی شود

  13. آیا اشتباهات «معمولی» هم به «ستون پنجم نفوذی» ربط دارد؟

  14. اژدهای رسانه‌ها و پادشاه فیلترشکن‌ها: کرونا ! ...

  15. پشت پرده مخالفت برخی مسئولین وزارت بهداشت با توزیع داروی موثر در درمان کرونا

  16. زائری: این نقی دیگر «معمولی» نیست/ نظارت‌های صداوسیما حداقلی و ظاهری است/ رواج حجم بالایی از «دروغ» در میان خانواده

  17. طلاب ایرانی، پرستار سالمندان آمریکایی و اروپایی

  18. انگشتر حاج قاسم در اختیار شرکت کننده عصرجدید

  19. فارین پالیسی: کمک های کرونایی روسیه و چین، خیرخواهانه نیست

  20. روحانی مدعی طب اسلامی بازداشت شد + عکس

  21. گرامیداشت روز جمهوری اسلامی، آن هم وسط بحران کرونا !؟

  22. تهران در وضعیت قرمز کرونایی/ادامه جنجال حواشی پایتخت ۶/استقبال مطهری از عفو و آزادی زندانیان/ بعد از یک ماه ژست نمایندگی گرفته اند!

  23. ضدعفونی‌کردن قم توسط حشدالشعبی

  24. تناقض‌های کرونائی دولت تدبیر و امید

  25. تهران را در برابر کرونا بی دفاع نکنیم!...

پربحث‌های هفته

  1. چرا مردم بايد قرباني منافع فعالان ارز شوند؟! 

  2. نامه ۱۹۱ منتخب مجلس یازدهم به رهبر انقلاب با موضوع تحقق شعار سال

  3. لطفا برای جهش تولید دنبال "راهکار" نروید، فقط موانع را بردارید !

  4. نامه ۵۰ اقتصاددان به روحانی برای مدیریت تبعات اقتصادی کرونا

  5. وزیر کار؛ حقوق بازنشستگان ۱۵ تا ۷۷ درصد افزایش می‌یابد

  6. موافقت رهبر انقلاب با برداشت یک میلیارد یورو از صندوق توسعه ملی

  7. تداوم جدی روند مدیریت علمی و بدون هیجان بازار ارز

  8. آمادگی بانک مرکزی برای اجرای گسترده عملیات بازار باز

  9. روحانی: ۴میلیون تُن کالا وارد کشور خواهد شد/ کرونا ممکن است تا پایان سال باشد

  10. کاهش قیمت جهانی مواد غذایی رکورد زد

  11. احساس شرمندگی نوبخت به خاطر عدم تعیین دستمزد کارگران

  12. کمک مالی ۲۰۰ تا ۶۰۰ هزار تومانی برای ۳ میلیون نفر

  13. نامه مردم مغان به آیت الله رییسی برای ابطال یک واگذاری ناعادلانه

  14. افزایش دو برابری همسان‌سازی حقوق بازنشستگان کشوری

  15. ۹ پیشنهاد عملیاتی برای جهش تولید

  16. قیمت آپارتمان‌های لوکس در مناطق گران تهران

  17. جزئیات تازه از افزایش حقوق بازنشستگان در سال ۹۹

  18. روحانی: ۲۳ میلیون خانوار اعتبار یک میلیون تومانی دریافت می‌کنند/ این رقم به تدریج از یارانه ماهانه آن‌‌‌‌‌ها کسر می‌شود

  19. کرونا بهانه جدید اخراج کارگران

  20. کرونا و مشکل اجاره‌نشین‌ها/ مستأجرانی که نمی‌توانند خانه پیدا کنند

  21. جهش قیمت مسکن بعد از افزایش قیمت بنزین

  22. تداوم برداشت‌ غیرمجاز از حساب‌ها/بانکها حرف رئیس‌کل رانمی‌خوانند؟

  23. سکه ۶ میلیون و ۳۶۰ هزار تومان شد

  24. پیش بینی بازار مسکن در سال جاری

  25. پیش بینی قیمت نفت در سال ۹۹

آخرین عناوین