رعایت استانداردهای FATF چگونه باعث جهش نرخ ارز شد؟

گروه اقتصادی الف،   3981118055 ۱۱ نظر، ۰ در صف انتشار و ۱ تکراری یا غیرقابل انتشار

این روزها بار دیگر خبر لو رفتن اطلاعات صرافی‌های دور زننده تحریم در قالب همکاری با FATF به عنوان یکی از عوامل مهم جهش ارزی سال گذشته در رسانه‌ها مطرح شد.

رعایت استانداردهای FATF چگونه باعث جهش نرخ ارز شد؟

به گزارش مهر، این روزها بار دیگر خبر لو رفتن اطلاعات صرافی‌های دور زننده تحریم در قالب همکاری با FATF به عنوان یکی از عوامل مهم بحران ارزی زمستان ۹۶ که زمینه‌ساز جهش ارزی سال ۹۷ شد، در رسانه‌ها مطرح شد؛ جهشی که در صورت تصویب کنوانسیون‌های پالرمو و CFT می‌توانست بار دیگر تکرار شود؛ اما تصویب کنوانسیون‌های پالرمو و CFT چگونه می‌توانست باعث ایجاد جهش ارزی جدیدی شود؟

سید محسن قمصری (مدیر بین‌الملل سابق شرکت ملی نفت ایران) در گفتگویی با خبرگزاری مهر مورخ ۱۵ بهمن ۹۸ گفته است: «چه سیستم بانکی را برای انتقال وجه توانسته‌ایم ایجاد کنیم؟ یک شبکه بانکی به نام صرافی‌ها داشتیم که اطلاعات این شبکه را تحت عنوان FIU افشا کردیم و این راه را هم به دست خودمان بستیم. باید بپذیریم قصدی برای تکمیلِ عملیات دفاع و پاتکِ اقتصادی نداریم و فرماندهی هم که مسئولیت این کار را بر عهده داشته باشد عملاً وجود ندارد.» (متن کامل مصاحبه)

اما ماجرای لو رفتن اطلاعات شبکه صرافی‌ها چه بوده است؟

زمزمه‌های لو رفتن اطلاعات صرافی‌ها در قالب همکاری با کارگروه ویژه اقدام مالی (FATF) در برخی از رسانه‌ها از ۲۳ شهریورماه ۹۷ آغاز شد. اصل این ادعا این بود: «ارسال اطلاعات صرافی‌های ایران به یک کشور خارجی؛ به گونه‌ای که ارسال این اطلاعات در زمستان ۹۶ منجر به شناسایی و تحریم برخی از صرافی‌ها در دبی توسط آمریکا شده است که نقش زیادی در دور زدن تحریم و ورود ارز به کشور داشته‌اند. بخشی از افزایش نرخ ارز به دلیل افشای اطلاعات همین صرافی‌ها است.»

تأیید خبر لو رفتن اطلاعات صرافی‌ها توسط عضو کمیسیون اقتصادی مجلس

علی اصغر یوسف‌نژاد، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس نیز سال گذشته در گفتگویی به این موضوع اشاره کرد و گفت: «بحران ارزی در شش‌ماهه گذشته ناشی از تصمیمات اشتباه اقتصادی بود، ارائه اطلاعات مالی صرافی‌ها در قالب تعهدات FATF (در زمستان ۹۶) بخشی از بحران ارزی را شامل می‌شود، اما بخشی دیگر ناشی از تصمیمات اشتباه دولت بود که بازار را بر هم زد».

واکنش وزارت اقتصاد به خبر درز اطلاعات صرافی‌ها در قالب همکاری با FATF

در روز ۴ مهرماه ۹۷ مرکز اطلاعات مالی و مبارزه با پول‌شویی (FIU) وزارت امور اقتصادی و دارایی اطلاعیه‌ای در این زمینه منتشر و تلاش کرد این خبر را به نوعی تکذیب کند. در این اطلاعیه، این مرکز با رد برخی ادعاهای مطروحه مبنی بر «ارائه لیست ۴۰۰ صرافی که به نوعی تحریم‌ها را دور می‌زنند» به طرف خارجی، تصریح کرد: «تاکنون تمامی اقدامات مربوط به تعهد ایران به FATF با نظارت و همکاری کامل دستگاه‌های نظارتی انجام گرفته است و این ادعا، چیزی فراتر از اتهامی بدون پشتوانه نیست. بر اساس آخرین لیست منتشره از سوی بانک مرکزی، تعداد کل صرافی‌های کشور حدود ۶۴۰ واحد می‌باشد که ادعای ارائه اطلاعات ۴۰۰ صرافی در حوزه دور زدن تحریم‌ها، مجدداً حاکی از عدم اشراف و شناخت طراحان شبهه نسبت به موضوع و نحوه اقدام است، ضمن اینکه اساساً طرح چنین موضوعی در سطح عمومی و در شرایط فعلی دارای تبعات خاص خود است که به طور قطع مورد توجه نهادهای ذیربط قرار خواهد گرفت.»

تکذیب تعداد صرافی‌ها نه اصل خبر

اما کاملاً مشخص است که تکذیبیه وزارت اقتصاد صرفاً درباره تعداد این صرافی‌ها است و فقط خبر «ارائه لیست ۴۰۰ صرافی که به نوعی تحریم‌ها را دور می‌زنند» را تکذیب کرده است و با اشاره به تعداد کل صرافی‌ها، ارائه اطلاعات این حجم زیاد از صرافی‌ها را غیرممکن دانسته است. اما مسئله‌ای که وجود دارد، این است که وزارت اقتصاد در تکذیبیه خود، اصل این ادعا یعنی «ارسال اطلاعات صرافی‌های ایران به یک کشور خارجی» را تکذیب نکرده است. اگر حقیقتاً هیچ اطلاعاتی از صرافی‌ها به کشورهای خارجی منتقل نشده است، وزارت اقتصاد اصل این خبر را تکذیب می‌کرد، نه تعداد صرافی‌ها را.

بخش زیادی از مبادلات مالی ایران در شرایط تحریمی، به واسطه صرافی‌ها انجام می‌گیرد، و در شرایطی که بانک‌ها حاضر به همکاری با ایران نیستند، این صرافی‌ها هستند که نقش روزنه‌های تنفسی را در فضای تحریمی ایفا می‌کنند. این اخبار مستند گویای این است که ارائه اطلاعات مبادلات مالی خارجی ایران به کشورهای دیگر در قالب همکاری با FATF در زمستان ۹۶، نقش مؤثری در اختلال فعالیت صرافی‌های ایران در دوبی و ترکیه و در نتیجه افزایش قیمت ارز داشته است. همانطور که شرح داده شد، تکذیبیه وزارت اقتصاد در این باره صرفاً درباره تعداد این صرافی‌ها است و این وزارتخانه در تکذیبیه خود، اصل این ادعا یعنی «ارسال اطلاعات صرافی‌های ایران به کشورهای خارجی» را تکذیب نکرده است. بنابراین به صراحت می‌توان گفت بخش مهمی از افزایش نرخ ارز و در نتیجه افزایش قیمت‌های اخیر به دلیل همکاری ایران با FATF بوده است.

رد کنوانسیون‌های پالرمو و CFT از ایجاد جهش ارزی دوباره جلوگیری کرد

تصویب کنوانسیون‌های پالرمو و CFT می‌توانست مجدداً زمینه‌ساز ایجاد بحران ارزی دیگری بشود، که خوشبختانه با هوشیاری مجمع تشخیص مصلحت نظام، اتفاق نیفتاد. چرا که مساله اصلی در این کنوانسیون‌ها «همکاری اطلاعاتی» با دیگر کشورهاست. در واقع ایران با پیوستن به این دو کنوانسیون، از نظر حقوقی متعهد به اشتراک گذاری اطلاعات هویت ذینفع واقعی تراکنش‌هابا دیگر کشورها می‌شود و با توجه به اینکه مطابق بندهای ۲۴ و ۲۷ برنامه اقدام، واحد اطلاعات مالی FIU باید یک نهاد مستقل و دارای قدرت فراوان باشد و هیچ محدودیتی در زمینه ارائه و عرضه اطلاعات از طریق واحدهای اطلاعات مالی به همدیگر نباید وجود داشته باشد؛ در صورتی که کشورهای دیگر از ایران جزئیات اطلاعات تراکنش‌های مشکوکی (به زعم خودشان) را درخواست کنند، کشورمان ملزم است این اطلاعات را به کشور مزبور ارائه دهد. این در حالی است که سالهاست بخش عمده مبادلات بانکی فعالان اقتصادی کشور (اعم از صادرکنندگان و واردکنندگان) با دور زدن تحریم‌ها و از طریق مجاری‌های غیررسمی انجام می‌شود که از نگاه استانداردهای FATF ،تراکنش‌های مشکوک تلقی می‌گردد.

همچنانکه اشاره شد برخی از گزارش‌های رسانه‌ای، مصاحبه نمایندگان مجلس و مصاحبه اخیر مدیر سابق امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران موید این است که در زمستان سال ۹۶ اطلاعات صرافی‌ها توسط واحد اطلاعات مالی ایران به کشورهای خارجی منتقل شده است. تبادل اطلاعات برای کشوری که درگیر پیچیده‌ترین جنگ اقتصادی در جهان است، به منزله لو رفتن اطلاعات اقتصادی و باز شدن مشت ایران در این جنگ خواهد بود که نتیجه‌ای جز بدتر شدن وضعیت اقتصادی و شکست نخواهد داشت.

اگر همزمان بیست کشور همراه آمریکا حجم زیادی از اطلاعات را درخواست کنند، ایران می‌تواند همه آنها را نادیده بگیرد؟ تا کی و کجا می‌تواند انبوه درخواست دریافت اطلاعات از سوی کشورهای هم‌پیمان با آمریکا را رد کند؟ رد این حجم از درخواست‌ها، برای ایران هزینه نخواهد داشت؟ این اقدام باعث نمی‌شود که کشورمان را به پنهان‌کاری، تأمین مالی تروریسم و پول‌شویی و عدم همکاری با جامعه جهانی متهم کنند؟ این روند باعث پرونده سازی در FATF علیه ایران نخواهد شد؟ اتفاق آشنایی که در جریان پرونده‌سازی‌های هسته‌ای علیه ایران انجام گرفت. تجربه ایران در انتقال اطلاعات هسته‌ای توسط بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نشان می‌دهد که خروج اطلاعات از ایران به منزله دسترسی آمریکا به آن خواهد بود و هیچ تضمینی وجود ندارد که در صورت خروج اطلاعات، کشور مورد تعامل، این اطلاعات را به آمریکا ارائه نکند.

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

علی۱۳۲۲۸۱۸۱۳:۱۰:۱۳ ۱۳۹۸/۱۱/۱۸
تحلیل خوبی بود.
ناشناس۱۳۲۲۸۳۴۱۳:۲۲:۱۴ ۱۳۹۸/۱۱/۱۸
کسانیکه مانع استیضاح و محاکمه و مجازات خائنین برجامی و خیانتکاران FATF و CFT و 2030 شدند یا در برابر این فجایع سکوت کردند ، در تبعات ننگین و خسارات سنگین‌شان شریک و سهیم ،.. آنانند
ناشناس۱۳۲۲۸۸۶۱۴:۰۹:۰۷ ۱۳۹۸/۱۱/۱۸
وقتی 2 الی 3 سال پیش یک بانک داخلی به افراد و شرکت های ایرانی تحریم شده توسط امریکا خدمات نداد باید عمق فاجعه این کار دولت! را می دیدم که چه کارهایی دیگر که نکرده! و دولت . .
ناشناس۱۳۲۲۹۰۵۱۴:۱۶:۳۶ ۱۳۹۸/۱۱/۱۸
تا وقتی افراد خائن که یواشکی تعهدات بین المللی دادن چه گروهی که مشاوره دادن و چه ..بدون طی کردن در سلسه مراتب قانونی کشور که باید تاییدیه بگیرند برای تعهد دادن به جاهای دیگر این کارها از این دولت پنهان کار ادامه خواهد داشت
ناشناس۱۳۲۲۹۰۶۱۴:۲۰:۱۷ ۱۳۹۸/۱۱/۱۸
این دولت همه چیز رو داد اینم روش .فقط مونده غرور ملی و عزتمون
ارز۱۳۲۲۹۲۶۱۴:۴۹:۵۹ ۱۳۹۸/۱۱/۱۸
افزایش نرخ ارز فقط یک دلیل داره اونم تامین بودجه پس ربطی به لو رفتن دور زدن تحریم و .. نداره
ناشناس۱۳۲۲۹۸۵۱۵:۴۹:۳۸ ۱۳۹۸/۱۱/۱۸
این کنوانسیون ها مثل پالرمو، پاریس و‌‌‌.. همش برای تامین منافع قدرتهای بزرگه و مسئولین ماهم برخی مثل بچه .. که تازه امضا یاد گرفته میرن با خوشحالی امضا میکنند
ناشناس۱۳۲۳۰۸۲۱۷:۵۰:۳۷ ۱۳۹۸/۱۱/۱۸
FATF رو فقط به شرطی باید اجرایی کرد که تحریم های سوئیفت برداشته بشه.
ناشناس۱۳۲۳۱۰۳۱۸:۲۹:۴۴ ۱۳۹۸/۱۱/۱۸
خوب fatf را نپذیریدو صریحا ردش کنید تا دلار بشدت کاهش یابد و وضع مالی مردم رو به راه شود .پس چرا معطلید ؟
ناشناس۱۳۲۳۱۵۴۱۹:۴۸:۰۲ ۱۳۹۸/۱۱/۱۸
توهمات سیاسی ..
حسن۱۳۲۳۲۱۸۲۱:۱۳:۳۹ ۱۳۹۸/۱۱/۱۸
دیگه کار از کار گذشته.خدا حکمشون کنه باعثان اینهمه فشار و تحریمهای داخلی رو.ما را به خیر اینها امیدی نیست.لطف کن و شر مرسان! البته جای سوال داره چرا مجمع و نهادهای نظارتی در سال 96 جلوی این خ.. دولت رو نگرفتن؟ چطور وزارت اقتصاد در سال 95 بدون اجازه مجلس شروط fatf رو اجرایی کرد و هیچ کسی هم جلوشونو نگرفت؟ از مجلس که اکثرا وکیل الدوله هستن انتظاری نیست.ولی همه آقایان داخلی که در این قضیه نقش داشتند مطمئنا در همین روزها باید محاکمه بشوند و به سزای تصمیمات اشتباهشون برسن.گرچه اگر .. ،..هم بشن دیگه فایده ای نداره. اگر اینکارو بکنیم دیگه الان جرات بحث درباره cft و پالرمو رو نخواهند داشت.

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های هفته

    1. عشق تلویزیون به سلبریتی‌ها کی پایان می‌پذیرد؟

    2. شوخی تلخ سخنگو با روابط خارجی کشور

    3. آقای مطهری، «دست الهی مجلس را تعطیل کرد»؟!

    4. خرید کردن بوریس جانسون از سوپرمارکت ایرانی با دوچرخه

    5. تعدیل‌تان کردیم ؛ اشک ما بدرقه راهتان!..

    6. واکنش‌ها به «وامی که اگر به بچه ها بدهید قهر می‌کنند»!...

    7. دستور ویژه رئیس سازمان صداوسیما برای بررسی حواشی قسمت آخر «پایتخت۶»

    8. آیا اشتباهات «معمولی» هم به «ستون پنجم نفوذی» ربط دارد؟

    9. چرا مردم بايد قرباني منافع فعالان ارز شوند؟! 

    10. انگشتر حاج قاسم در اختیار شرکت کننده عصرجدید

    11. دارویی که توزیع هر چه زودترش درمان بسیاری از شایعه‌هاست!..

    12. خیر‌خواهان خوب _ خیر‌خواهان بد/چه کسی دچار سندرم توهم توطئه است؟

    13. گزارش پولیتیکو از تراژدی مرگ گروهی در خانه های سالمندان آمریکا

    14. زمان خلاصی از شر كرونا/ طرح سه فوریتی تعطیلی کامل کشور/قرنطینه در تهران شکسته شد!

    15. اژدهای رسانه‌ها و پادشاه فیلترشکن‌ها: کرونا ! ...

    16. زائری: این نقی دیگر «معمولی» نیست/ نظارت‌های صداوسیما حداقلی و ظاهری است/ رواج حجم بالایی از «دروغ» در میان خانواده

    17. تناقض‌های کرونائی دولت تدبیر و امید

    18. بازگشت روحانی به پاستور/نقطه داغ کرونا در کشور/ زاکانی: تجربه ناموفق مجلس دهم، برای نابودی هر مجلسی کافی است

    19. روحانی خطاب به وزیر بهداشت: تمامی فعالیت‌های اقتصادی از ۲۰ فروردین باید با پروتکل آغاز شود

    20. فارین پالیسی: کمک های کرونایی روسیه و چین، خیرخواهانه نیست

    21. روحانی مدعی طب اسلامی بازداشت شد + عکس

    22. تهران در وضعیت قرمز کرونایی/ادامه جنجال حواشی پایتخت ۶/استقبال مطهری از عفو و آزادی زندانیان/ بعد از یک ماه ژست نمایندگی گرفته اند!

    23. وزیر بهداشت: مژده رسید که گشایشی حاصل می شود

    24. سفیر چین خطاب به جهانپور: اخبار وزارت بهداشت چین را با دقت بخوانید

    25. ضدعفونی‌کردن قم توسط حشدالشعبی

    پربحث‌های اخیر

      پربحث‌های هفته

      1. چرا مردم بايد قرباني منافع فعالان ارز شوند؟! 

      2. ۱.۶ میلیارد دلار ایران آزاد شد

      3. موافقت رهبر انقلاب با برداشت یک میلیارد یورو از صندوق توسعه ملی

      4. نامه ۱۹۱ منتخب مجلس یازدهم به رهبر انقلاب با موضوع تحقق شعار سال

      5. نامه ۵۰ اقتصاددان به روحانی برای مدیریت تبعات اقتصادی کرونا

      6. آمادگی بانک مرکزی برای اجرای گسترده عملیات بازار باز

      7. کاهش قیمت جهانی مواد غذایی رکورد زد

      8. احساس شرمندگی نوبخت به خاطر عدم تعیین دستمزد کارگران

      9. نامه مردم مغان به آیت الله رییسی برای ابطال یک واگذاری ناعادلانه

      10. روحانی: ۲۳ میلیون خانوار اعتبار یک میلیون تومانی دریافت می‌کنند/ این رقم به تدریج از یارانه ماهانه آن‌‌‌‌‌ها کسر می‌شود

      11. حداقل دستمزد، ۵۵ درصد هزینه معیشت یک خانوار کارگری را پوشش می‌دهد

      12. افزایش دو برابری همسان‌سازی حقوق بازنشستگان کشوری

      13. ۹ پیشنهاد عملیاتی برای جهش تولید

      14. قیمت آپارتمان‌های لوکس در مناطق گران تهران

      15. نامه همتی به رییس صندوق بین‌المللی پول

      16. کرونا بهانه جدید اخراج کارگران

      17. پیش بینی قیمت نفت در سال ۹۹

      18. نوبخت: دولت در حساس‌ترین مرحله‌ی مدیریت منابع خود است

      19. رییس کل بانک مرکزی: طرح اعطای وام یک میلیونی به ۲۳میلیون خانوار اجرا می‌شود

      20. اما و اگرهای اقتصادی پساکرونا

      21. میانگین حقوق بازنشستگان ۴ میلیونی شد

      22. جزئیات دستورالعمل اختصاص کارت اعتباری ۱ و ۲ میلیون تومانی به اقشار آسیب‌پذیر

      23. نوبخت: افزایش حقوق کارگران خارج از اختیار من است

      24. رکورد ۴۱.۲ درصدی نرخ تورم در سال ۹۸ + جدول

      25. ستاری: در ایران سه گروه مستقل برای تولید واکسن کرونا کار می‌کنند

      آخرین عناوین