گزارش روزانه سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر /۲ غوغای پروانه و لذت ویرانگر قمار

نیره رحمانی،   3981114043 ۳ نظر، ۰ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار
غوغای پروانه و لذت ویرانگر قمار

روزگاری در جشنواره رسم براین بود که بهترین فیلمها را سانس های آخر هر روز نشان می‌دادند، اما چندسالی است که این شیوه را کنار گذاشته و بهترین فیلمها را سانس اول و گاه دوم هر روز به نمایش در می‌آورند. با این شیوه شاید از ازدحام سانس های آخر کم کرده و نهایتا بسیاری از اهالی رسانه را که تمایلی به دیدن فیلمهای بخش‌های جنبی ندارند، زودتر راهی خانه می کنند، اما از سوی دیگر بخش قابل توجهی از این اهالی  رسانه  که ساعت یک و نیم هنوز سرکار هستند، عملا تماشای فیلمهای مهم را از دست می دهند. 

این اتفاقی است که در روز دوم جشنواره دریغ برخی از رسانه ای ها را که نتوانستند خود را سروقت به پردیس ملت برسانند و سانس اول را از دست دادند، گرفت، چرا که یکی از فیلمهای پر سرو صدا و بحث انگیز جشنواره سی و هشتم با نام «شنای پروانه» در این سانس نمایش داده شد.

البته گفته می شود در روزهای بعد قرار است، این مشکل را چاره کنند و در یکی از سالن های پردیس ملت، نمایش مجددی برای فیلمهای برتر بگذارند تا آنها که به هر دلیلی فیلمی را از دست داده اند، امکان تماشای آن را داشته باشند. داشتن سالن های متعدد یکی از مزیت های پردیس ملت نسبت به برج میلاد است که در چنین موقعیتی  خود را به خوبی نشان می دهد.

****

در روز دومِ سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر نیز بهترین اثر نمایش داده شده درپردیس ملت فیلم اول آن روز بود.  فیلمی که پخش تیزر های آن در فضای مجازی بسیاری را از قبل مشتاق تماشای آن کرده بود.حضور جواد عزتی که نقشهای جدی و تلخ را بسیار بهتر از نقشهای کمدی اش بازی می کند؛ شکل و شمایل امیر آقایی در نقش گنده لاتی که یادآور وحید مرادی  است و همچنین نمایش فضاهای ملتهب و پر از درگیری از جنوب شهر این انتظار را به وجود آورده بود که «شنای پروانه» فیلمی گرم و تاثیر گذار باشد  که نهایتا انتظارات تماشاگران را هم تا حد زیادی برآورده کرد. به همین خاطر هم نشست پرسش و پاسخ این فیلم شلوغ تر از همه فیلمهای دو روز اول بود.

فیلم آشکارا متاثر از آثار خیابانی در موج نو سینمای ایران است. با این حال حرف زمانه خود را می زند، محمد کارت با فیلم خود به قلب جنوب شهر رفته و از زاویه نسبتا تازه ای به ساختار اجتماعی و مناسبات میان آدمهای چنین بافتی از جامعه رفته است.

به همین دلیل کم لطفی است اگر آن را یک فیلم لاتیِ معمولی حساب کنیم  که حرفی جزترویج لمپنیسم ندارد. چرا که نگاه فیلمساز به شخصیت های اصلی فیلمش شاید با هم‌دردی توام باشد، اما به هیچ وجه قهرمان‌پرورانه و همراه تایید نیست. در جای جای فیلم «شنای پروانه»  نشانه‌های حضور فیلمسازی را می‌توان دید که نه تنها با سوژه، آدمها و فضایی که قصه در آن می‌گذرد بسیار آشناست، بلکه توانایی ارائه تصویری سینمایی و ملموس از این حال و هوا را دارد. به همین خاطر تماشاگران را به خوبی با خود همراه کرده و بر آنها تاثیر می‌گذارد. بدون شک «شنای پروانه» از فیلمهای محبوب مردم در جشنواره امسال خواهد بود.

***

در «بی‌صدا حلزون» بهرنگ دزفولی زاده  به سراغ معضلات فردی، خانوادگی و اجتماعی ناشنوایان رفته است. ایده اصلی بر مبنای عمل کاشت حلزون در گوش بچه های کم شنوا شکل گرفته که با این عمل می توانند شنوایی خود را بدست بیاورند. تقابل اصلی فیلم هم روی اختلافات زوجی ناشنواست که هم پدر و هم مادر عاشقانه پسرشان را دوست دارند، مادر به خاطر علاقه به فرزندش و نجات او از معضلات ناشنوایی قصد عمل فرزندش را دارد، اما پدر او سخت مخالفت می کند. چراکه باور دارد شنوا شدن پسرش باعث جدایی دنیای آنها از یکدیگر و نهایتا دور شدن از پسرش خواهد شد.

این تقابل نقطه عزیمت درام را شکل داده و  با اضافه شدن شاخ و برگهایی به محور اصلی می‌کوشد تماشاگر  را با خود همراه کند. اگرچه طرح کلی فیلمنامه نسبتا تازه به نظر می رسد اما پرورش آن در کلیت فیلمنامه به گونه ای است که از اواسط فیلم به بعد تماشاگر را خسته می کند. در این فیلم عملا از خرده روایت هایی که می توانند جزو جذابیت های هر فیلم برای همراه کردن مخاطب باشند استفاده درستی نکرده همانند ایده مهاجرت برادر سعید که اگرچه از شخصیت های مکمل قصه محسوب می شود و در جای جای فیلم هم حضور پیدا می کند، اما حضوری منفعل  و غیر سازنده دارد.  این مسئله آشکارا نشان دهنده ی عدم توجه به اهمیتی‌ست که او به عنوان سازنده یکی از مهمترین  خرده روایت های فیلم باید داشته باشد. از پایانبندی فیلم هم به عنوان یکی از ضعف‌های آن باید یاد کرد، شاید فداکاری های الهام به عنوان مادر، برای رهایی فرزندش از ناشنوایی  پذیرفتنی جلوه کند اما لااقل در شکل کنونی فیلم سرپوش گذاشتن او روی مرگ همسر سابقش که در طول فیلم پیداست هنوز دوستش دارد، به این راحتی چندان پذیرفتنی جلوه نمی‌کند.

 از این ها که بگذریم، مشکل عمده فیلم این است که سازندگان آن اثری را که نهایتا به درد نمایش تلوزیونی می‌خورد و در آن قاب می تواند تماشاگر را راضی کند، به روی پرده بزرگ سینما آورده‌اند.

***

«تومان» ساخته مرتضی فرشباف یکی از آن فیلمهایی است که در فضای شلوغ جشنواره که مخاطب از تماشای فیلمی به سراغ تماشای فیلم دیگر می رود، نمی توان قضاوت درستی درباره آن کرد. فیلمی این چنین شلوغ ، پر از دیالوگ که به شدت هم روی روابط میان آدمها در موقعیت های زمانی مختلف تمرکز یافته، نیازمند تماشای مجدد در زمانی به دور از مشغله است که در ذهن تماشاگر به خوبی ته نشین شود.

به همین خاطر هم فعلا واکنش ها کاملا در مورد آن متفاوت و اگر درست تر بگوییم متقابل است. برخی با فضای فیلم ارتباط برقرار کرده اند آن را می پسندند و برخی هم که ریتم تند و روایت خطی اما بریده بریده فیلم کلافه شان کرده، میانه‌ای با آن ندارند.

با همه این ها «تومان» فیلمی است با قصه ای تازه، چیزی که بسیاری از فیلمهای ایرانی فاقد آن هستند. این تازگی را در فضای فیلم، جغرافیای آن و حتی بازیگران فیلم می توان مشاهد کرد. ایده استفاده نکردن از بازیگران شناخته شده کارکرد خوبی در حفظ تازگی و بکر بودن فضاهای فیلم و موقعیت های درونی آن داشته است. 

داستان فیلم روی نوعی قمار پنهانی و غیر رسمی در ایران شکل گرفته که بهانه‌ای برای نمایش جاه طلبی بی انتهای آدمهاست و تغییراتی که پول و قدرت بر نهاد آدمی می تواند داشته باشد. رابطه دوستانه و بسیار نزدیک عزیز با داوود و نامزدش آیلین در ابتدای فیلم، به راحتی تحت الشعاع دگرگونی موقعیت مالی آنها قرار می‌گیرد. جاه طلبی داوود  رابطه عاشقانه‌اش با آیلیین را به نابودی می‌کشاند، همانطور که لذت قدرت و پول بر همدلی بسیار زیاد او با عزیز تاثیر می گذارد و آنها را از هم دور می کند. فیلمساز با روندی تدریجی نشان می دهد که چگونه کسب پول و قدرت با جابجایی جایگاه اجتماعی همراه شده و  به مسخ ارزش‌های پیشین  پرداخته و کمر به نابودی روابط شفاف انسانی می بندد. در «تومان» این پول است که باعث قربانی شدن آدمها می شود. 

ضرب آهنگ تند فیلم، پرداخت سینمایی موفق آن، فیلمبرداری حساب شده و در خدمت  جزییات بصری فیلم و بازی های خوب هنرپیشگان آن همگی دست به دست هم داداند  تا «تومان» کار در خور اعتنایی  برای مرتضی فرشباف باشد، گامی بلند و رو به جلو بعد از فیلم متفاوت اما متوسط«بهمن»، توسط این فیلمساز باشد.

دیدگاه کاربران

ناشناس۱۳۱۷۷۱۱۱۰:۳۱:۰۸ ۱۳۹۸/۱۱/۱۴
فیلمی بر دل ها می نشیند که دغدغه های جامعه امروز و مشکلات مردم را بیان کند. متاسفانه هدف اکثر تولیدات سینمای کنونی ایران فقط و فقط پر کردن جیب است....
ناشناس۱۳۱۷۷۱۲۱۰:۳۱:۴۸ ۱۳۹۸/۱۱/۱۴
مهران مدیری در برنامه ای اعلام کرد من گربه ام را هم به هنرمندان نمی دهم چه رسد به دخترم حال شما بخوانید حدیث مفصل از این کلام که بغداد چه خبره
ناشناس۱۳۱۷۷۴۵۱۰:۵۳:۲۸ ۱۳۹۸/۱۱/۱۴
به هر حال اميد واريم كه سينماي ما و كلاً سينماهاي جهان در توليد فيلم هاي بارزش ، وبا معني و مفهومً خوش بدرخشند ، و چنان باشد كه فيلمهايشان به اصطلاح عوام " فيلم " نباشد !! ... خدا رحمت كنه اموات شما و خدا رحمت كنه پدر ما ، هر وقت كسي حركت تصنعي مي كرد ، ويا حرفي مي زد ، يا كاري مي كرد كه برايش مقبول نبود مي گفت : همه اش فيلمه !! ويا فلاني همه اش فيلم بازي ميكنه !! و يا مثلاً اكبر آقا سوپري با مشتري اش بر سر اختلاف قيمت پياز ديروز و پياز امروز جر و بحث داشت كه همه جمع شده بودند و عجب فيلمي ،بود !!! ... و نيز هر گاه آن مرحوم در دهه شصت فيلم هاي لورل و هاردي را مي ديد ، از ته دل چنان مي خنديد كه گاهي در چشمانش اشك جمع مي شد و مي گفت : اين دو نفر كارهاشون خيلي فيلمه !!! البته سينماي ما تا كنون دو جايزه اسكار هم در كارنامه خود دارد كه جاي بسي خوشبختي است ، اما خيلي كم است !!! و مسلماً جاي اميد واري هست كه جوايز هاي جهاني بسيار ي برباييم ، تا طرفداران هنر هفتم در جهان امروز بدانند كه سينماي ما واقعاً سينماست و فيلم هاي ما واقعاً فيلم است و به قول عوام " فيلم " نيست !!!

پربحث‌های دیروز

  1. موج دوم کرونا؟ چرا دوباره به جای اولمان بازگشتیم...

  2. از لواسان به جماران بازگردید !

  3. مرندی: بی عدالتی و نارضایتی های اجتماعی دلیل اعتراضات آمریکاست

  4. نظرات برگزیده مخاطبین الف: قالیباف اعتبار مجلس را بازسازی می‌کند؟/ زندگی‌های اشرافی در تهران برجسته شده/اگر پدر با فرزندش دوست بود رومینا از منزل فرار نمی‌کرد

  5. حسینی: برای احیای اقتصاد باید مگاپروژه تعریف کنیم/ ایراد بودجه فقط عدم توازن حسابداری نیست

  6. آیا گوش شنوایی در کاخ سفید هست؟

  7. تعزیرات: کاربرد واژه «احتکار» برای نگهداری خودرو به قصد گران فروشی درست نیست

  8. رونمایی از گرانترین قرارداد تاریخ ورزش ایران

  9. شمخانی: تبادل زندانیان نتیجه مذاکره نبود/مذاکره‌ای در آینده انجام نمی‌شود

  10. تایید دیدار فرماندار سابق آمریکایی با ظریف / سخنگوی وزارت خارجه: این ملاقات چند ماه پیش انجام شده

  11. جزئیات تازه ازکشتی ایرانی غرق شده در بندر عراقی/ ۲ نفرفوتی تاکنون

  12. گزارش هزینه‌کرد سود سپرده حساب‌های قوه قضائیه: سود کل حساب‌ها در سال ۱۳۹۸، مبلغ ۴۳۰ میلیارد تومان بود

  13. ظریف در واکنش به ترامپ: مشاوران شما قمار احمقانه‌ای انجام دادند

  14. ایران حذف وزیر ورزش از انتخابات را پذیرفت

پربحث‌های هفته

  1. قانون، قاتل رومینا!؟

  2. اغتشاشات آبانماه با آشوب‌های آمریکا چه فرقی دارد

  3. اقدام عجیب احمدی‌نژاد در محله نارمک!

  4. پرسشي تأمل‌برانگیز از مراجع عظام تقليد

  5. آقایان؛ قانون، تابوت عدالت نیست!..

  6. جزئیاتی کامل از مرگ «آسیه پناهی»/ شهرداری: ما به وظیفه قانونی خود عمل کردیم!

  7. موج دوم کرونا؟ چرا دوباره به جای اولمان بازگشتیم...

  8. پرداخت هدیه به نمایندگان؛ چراغ اول شفافیت روشن می‌شود؟!

  9. چاره نکنیم، ایران پیر می‌شود و قدرتش از بین می‌رود

  10. چند پرسش از وزیر کشور درباره حوادث آبان‌ماه

  11. من رویایی دارم؛ بازگشت روح مارتین لوترکینگ به آمریکا

  12. اعتراضات داخلی آمریکا ادامه جنبش وال استریت است

  13. از لواسان به جماران بازگردید !

  14. لطفا فراکسیون‌های قومی و منطقه‌ای را تعطیل کنید

  15. مرندی: بی عدالتی و نارضایتی های اجتماعی دلیل اعتراضات آمریکاست

  16. اعتراض ۳ نماینده مجلس یازدهم به اعتبارنامه تاجگردون

  17. نکند امام هم «التقاطی» بود؟!

  18. درباره مسئولی که «آخر آسفالت» زندگی می‌کند

  19. در آمریکا چه می‌گذرد؟!

  20. احتمال حضور احمدی‌نژاد در انتخابات ۱۴۰۰/ چرا وزیر کشور همزمان با اعتراضات آمریکا به یاد حوادث آبان افتاد؟/ افروغ: مردم هرچه فساد ببینند به پای کل نظام می‌نویسند

  21. درخواست احمد توکلی از رئیسی: مجوزهای اعطایی به نمایندگان ادوار مجلس را بررسی کنید

  22. تهدید مسلحانه مخالفان تاجگردون/پیشنهادی برای قالیباف/چرا احمدی‌نژاد دیگر برنمی‌گردد/ روحانی در پاستور و اصلاح‌طلبان در بهارستان مردم را عصبانی کردند

  23. موج اعتراض به اعتبارنامه تاجگردون/انتقاد سلیمی‌نمین از پیشنهاد ختم قرآن در مجلس/نماینده‌ای که نقش مهمی در پیروزی قالیباف داشت/ عارف: بسیاری از اقدامات فراکسیون امید نادیده گرفته شد

  24. فارین پالیسی: "چراغ راهنمای آمریکا" در جهان خاموش شده است

  25. عارف، اصلاح‌طلبان و معضلات این روزها

آخرین عناوین