بهترین راه کاهش خسارات سیل در کشور

گروه اجتماعی الف،   3981113005

عضو هیات علمی پژوهشکده آبخیزداری معتقد است انجام عملیات آبخیزداری و آبخوان‌داری می‌تواند تا حد زیادی از تخریب عرصه‌های منابع طبیعی و تشدید وقوع بلایای طبیعی جلوگیری کند.

 به گزارش ایسنا، سیل در دی ماه سال جاری به مناطق جنوبی کشور از جمله استان‌های سیستان و بلوچستان، هرمزگان و کرمان خسارت‌های زیادی وارد کرد؛ به طوری که بخش‌های کشاورزی، دامداری، آبزی‌پروری و زیرساختی و مسکونی در این سه استان متحمل هزینه‌های بسیاری شدند.

در این رابطه مهران زند - عضو هیات علمی پژوهشکده آبخیزداری - در گفت‌وگو با ایسنا، با بیان اینکه گرمایش جهانی ناشی از افزایش انتشار گازهای گلخانه‌ای و تغییر کاربری اراضی، موجب تغییرات آشکار در اقلیم ایران از جمله افزایش مخاطرات جوی اقلیمی، افزایش دما و کاهش بارش در دو دهه اخیر شده است، اظهار کرد: سناریوهای تغییر اقلیمی در چرخه آبشناسی نمود کاملاً بارزی می‌یابند؛ چرا که تمامی اجزای آن تحت تأثیر تغییرات حاصله در میزان تبادلات انرژی و جرم قرار می‌گیرند. نوسان منابع آبی به طرز قابل ملاحظه‌ای تابع تغییرات اقلیمی است؛ چرا که نیاز به این منابع با افزایش تبخیر و تعرق (در شرایط گرمتر، خشک تر و آفتابی‌تر) بیشتر می‌شود.  

وی ادامه داد: به عنوان مثال، تغییرات بارش در ۵۰ سال اخیر (۱۳۴۷ – ۱۳۹۵) مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج نشان از کاهش بارش با شیب ۱.۱ میلیمتر بر دهه است. بارش در شمال غرب و غرب کشور به شکل معنی‌داری کاهش یافته است. افزون بر این، تبخیر تعرق (نیاز آبی بالقوه) با شیب ۵.۴ میلیمتر بر دهه افزایش یافته است همچنین گزارش شده است که پدیده ال نینو مسئول تشدید سیلاب‌های فروردین-اردیبهشت در مقایسه با شرایط طبیعی است. پدیده بلاکینگ باعث تغییر الگوهای آب و هوایی می‌شود که منجر به سیل، خشکسالی، دمای غیر معمول و سایر موارد شدید آب و هوایی می‌شود.

رئیس گروه خشکسالی و تغییر اقلیم پژوهشکده آبخیزداری تصریح کرد: در رابطه با سیلاب‌های اخیر استانهای هرمزگان و سیستان، بررسی نقشه‌های سینوپتیکی مقارن با وقوع سیل، حاکی از ایجاد یک سیستم مانع قوی در اروپا است که موجب جریان یافتن باد قوی به سمت ایران شده و در نتیجه توده هوای سرد شمال ایران با حرکت به طرف عرض‌های جنوبی و با عبور از روی دریای سرخ و سپس خلیج فارس حجم قابل توجهی رطوبت جذب کرده و موجب بروز بارندگی‌های بسیار شدید و سیل آسا در این مناطق شده است. ورود سامانه‌ای با این مشخصات به ایران پدیده‌ای معمولی است اما اینکه چنین سامانه‌ای در جنوب ایران موجب ریزش این حجم از بارش (بیش از سه برابر مقدار عادی) شود، پدیده‌ای غیر معمول است که می‌تواند از شواهد بروز تغییر اقلیم باشد.

وی اضافه کرد: روند وقوع رخدادهای سیل و خشکسالی در ایران در سال‌های اخیر، حاکی از آن است که بروز این دو بلای طبیعی در اغلب مناطق کشور در حال افزایش است. این دو پدیده از جمله رخدادهای طبیعی هستند. اما این انسان است که با تصمیمات خود میزان خسارات ناشی از آنها را تعیین می‌کند. براساس آمار سازمان جنگل‌ها و مراتع، ایران چهارمین کشور سیل‌خیز دنیاست و حدود ۲۶ درصد پهنه کشور به دلیل نوسانات اقلیمی و دست‌اندازیی های انسان به طبیعت در معرض سیل‌های شدید و طغیانی قرار دارد.  

به گفته وی، عملیات آبخیزداری و آبخوان‌داری به عنوان راهکاری معرفی می‌شود که می‌تواند تهدید سیل را به فرصتی برای مقابله با کم‌آبی و خشکسالی تبدیل کند.

 

 

 

در ایران ۱۲۵ میلیون هکتار حوزه آبخیزداری وجود دارد

وی با بیان اینکه آبخیزداری مجموعه عملیاتی است که بر اساس اصول مدیریت یکپارچه حوزه آبخیز به منظور حفاظت از منابع آب و خاک حوزه‌های آبخیز اجرایی می‌شود و آبخوان‌داری نیز با مهار و نفوذ سیلاب روی عرصه‌های آبخوان از بروز سیلاب‌های مخرب جلوگیری کرده و موجب احیای منابع آب و خاک می‌شود، گفت: در حال حاضر در ایران ۱۲۵ میلیون هکتار حوزه‌ آبخیز وجود دارد که تنها در ۱۲ میلیون هکتار از آن عملیات آبخیزداری به‌طور کامل اجرای شده است. ارزیابی ۲۷ ایستگاه و ۲۵ پروژه آبخیزداری نشان داده که با اجرای طرح‌های آبخیزداری در مناطق کوهستانی، ‌سالانه نزدیک به ۵۳۰ مترمکعب در هکتار استحصال آب رخ داده است. این ارزیابی‌ها در مناطق کوهستانی به مقدار سالانه نزدیک به ۱۰۰۰ مترمکعب آب در هکتار رسیده است.   

آبخیزداری و آبخوان‌داری ۸۰ درصد خسارات سیل را کاهش می‌دهد

زند افزود: درخصوص کارایی پروژه‌های آبخیزداری و آبخوان‌داری در سیل‌های اخیر، ارزیابی‌ها نشان می‌دهد پروژه‌های پخش سیلاب توانسته‌اند ضریب روان‌آب و سیلاب را از ۱۰ درصد به دو درصد کاهش دهند. این یعنی تا ۸۰ درصد سیلاب و خسارات آن را کاهش داده‌اند.  

ایران دچار تغییر اقلیم شده است

به گفته این کارشناس مسائل آبخیزداری، اغلب کارشناسان حوزه اقلیم شناسی معتقدند که ایران نیز به همراه دیگر کشورهای جهان دچار تغییر اقلیم شده است و در زمان حاضر نیز نشانه‌هایی از دگرگونی اقلیمی در ایران قابل مشاهده است. کم بارشی و بروز خشکسالی موجب حذف برخی (پهنه‌ها و اکوسیستم‌های آبی) دریاچه‌ها و باتلاق‌ها، جنگل، مراتع، تنوع زیستی و اکوتوریسم و صنعت گردشگری می‌شود. پیامد حذف مراتع و پوشش جنگلی موجب خواهد شد تا اندک بارش‌ها هم تبدیل به سیل شود.  

وی با اشاره به اینکه با افزایش بارش‌های سنگین در حوزه‌های بالادستی، سدها از رسوبات ناشی از خاک‌های شسته شده توسط روان‌آب‌ها و سیل‌ها پر شده و عمر مفید آنها کاسته می‌شود، اظهار کرد: بایستی برنامه‌های مدون آبخوان‌داری و آبخیزداری توسعه یابند تا ضمن تغذیه منابع آب‌های زیرزمینی از بروز سیلاب‌های مخرب و  پرشدن سدها توسط رسوبات جلوگیری شود.

عضو هیات علمی پژوهشکده آبخیزداری در پایان گفت: مهمترین رفتار اقلیم در آینده، تغییر در میانگین متغیرهای اقلیمی نیست، بلکه تغییر در رویدادهای حدی (بسیار شدید) است که هر نوع سازگاری را برای بشر سخت و پر هزینه می‌کند. مقابله یا سازگاری با تغییر اقلیم، دو سیاست کاملاً متضاد و حتی متناقض یکدیگرند و بدیهی است در این میان مقابله، سیاست خردمندانه‌تر و مؤثرتری است. اما امکان مقابله با پدیده تغییر اقلیم خیلی ضعیف است یا وجود ندارد؛ بنابراین باید با کاهش مصرف سوخت‌های فسیلی و انجام عملیات حفاظتی (از جمله عملیات آبخیزداری) از تخریب عرصه‌های منابع طبیعی کشور و تشدید وقوع بلایای طبیعی جلوگیری کرد.

عناوین مرتبط

پربحث‌های هفته

  1. آقای رئیس‌جمهور، اندکی سنجیده تر!..

  2. «پایتخت ۶» و شوخی‌های مبتذل با ارزش‌های اساسی جامعه

  3. کرونا اثبات کرد خدا فقط "رخنه پوش" نیست

  4. نمایندگان خواستار همسان سازی حقوق بازنشستگان و مستمری بگیران کارگران شدند

  5. خوش بود گر محک کرونا آید به میان سلبریتی ها

  6. طرح فاصله گذاری اجتماعی؛ لازم اما دیرهنگام

  7. پشت پرده مخالفت برخی مسئولین وزارت بهداشت با توزیع داروی موثر در درمان کرونا

  8. کرونا و برخوردهای جناحی

  9. سی ان ان: ترامپِ دروغ گو و مسئولیت ناپذیر، حریف کرونا نمی شود

  10. گرامیداشت روز جمهوری اسلامی، آن هم وسط بحران کرونا !؟

  11. طلاب ایرانی، پرستار سالمندان آمریکایی و اروپایی

  12. بی‌هراس از کرونا در جستجوی زندگی در سطل‌های زباله

  13. کرونا و اشک کباب! ...

  14. تکذیب ساخت داروی کرونا/ تحقیق روی درمان کرونا با «سلول بنیادی»

  15. وزیر بهداشت: به نقطه روشنی از کنترل بیماری‌های ویروسی رسیده‌ایم/ دستاوردی جدید به‌زودی ایران را در رتبه نخست دنیا قرار می‌دهد

  16. طبخ و توزیع غذای متبرک رضوی برای بیماران کرونایی

  17. پزشکی که تا آخرین لحظه عمر، خودش را وقف مردم کرد

  18. لطفا برای جهش تولید دنبال "راهکار" نروید، فقط موانع را بردارید !

  19. اتهام زنی پمپئو به ایران در خصوص اهداف کشورمان برای رفع تحریم‌ها

  20. ماجرای شبیه‌سازی پاندمی بیماری شبه کرونا در سال ۲۰۱۹ میلادی چه بود؟

  21. در عراق چه خبر است: کودتا، تهاجم نظامی یا عملیات فریب؟

  22. روحانی: طرح فاصله‌گذاری تا ۲۰ فروردین است/اختصاص ۱۰۰هزار میلیارد به کرونا

  23. فرصت طلبی ترامپ در عراق به بهانه کرونا

  24. وزیر کار؛ حقوق بازنشستگان ۱۵ تا ۷۷ درصد افزایش می‌یابد

  25. تهدید ترامپ علیه ایران تکرار شد

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های هفته

    1. «پایتخت ۶» و شوخی‌های مبتذل با ارزش‌های اساسی جامعه

    2. خوش بود گر محک کرونا آید به میان سلبریتی ها

    3. طرح فاصله گذاری اجتماعی؛ لازم اما دیرهنگام

    4. بی‌هراس از کرونا در جستجوی زندگی در سطل‌های زباله

    5. پزشکی که تا آخرین لحظه عمر، خودش را وقف مردم کرد

    6. روحانی: طرح فاصله‌گذاری تا ۲۰ فروردین است/اختصاص ۱۰۰هزار میلیارد به کرونا

    7. نمکی: طرح فاصله‌گذاری هوشمند به‌زودی اجرا می‌شود

    8. واکنش وزیر ارتباطات به یک طرفه شدن تلفن مجری صداوسیما

    9. دومین محموله ماسک N۹۵ توسط آستان قدس رضوی وارد ایران شد

    10. سردار غلامرضا سلیمانی: به‌زودی شاهد مهار کامل کرونا خواهیم بود

    11. واعظی: طرح فاصله گذاری اجتماعی مطمئن تر از قرنطینه سنتی است

    12. مدرسه مجازی و کارکردهای تربیتی

    13. ۸ توصیه‌ آیت‌الله وحید خراسانی برای رهایی از کرونا به روایت یکی از شاگردان

    14. دل‌های پُر تاکسی‌رانان در روزهای کرونایی شیراز

    15. دلیل آشوب‌های اخیر در زندان‌های کشور

    16. فرمانده مقابله با کرونا در تهران: ریشه‌کنی زودتر، مداخلات جدی‌تر می‌خواهد

    17. دفاع مسیح مهاجری از نقدهایش به سریال پایتخت

    18. متوسط عمر ازدواج‌هایی که در ایران به طلاق ختم شدند

    19. عبرتهای کرونا

    20. استاندار تهران: بررسی توقف فعالیت مترو در جلسه فردا ستاد ملی مقابله با کرونا

    21. زالی: در شرایط اپیدمی برخورد قهری ضروری است/ همه مناطق تهران آلوده است

    22. برخورد شدید با ضاربان مامور نیروی انتظامی در «دهلران»

    23. مخالفت ستاد ملی کرونا با پیشنهاد تعطیلی مترو و ناوگان حمل و نقل عمومی در تهران

    24. مبتلایان به کرونا در گیلان ۸۰ درصد کمتر از سال گذشته

    25. محمدرضا خاتمی مبتلا به کرونا شد

    آخرین عناوین