یک پژوهشگر ارتباطات اعتماد به رسانه ها از مدتها قبل فروریخته بود

گروه سیاسی الف،   3981025087

یک پژوهشگر ارتباطات درباره بی اعتبار شدن رسانه های داخلی در ماجرای سقوط هواپیمای اوکراین معتقد است: اعتماد ذره ذره و در یک فرآیند طولانی به دست می آید اما از بین رفتن اعتماد، می تواند در یک لحظه رخ داده و همه سرمایه یک رسانه را که همان اعتماد عمومی است از بین ببرد. 

اعتماد به رسانه ها از مدتها قبل فروریخته بود

محسن ماندگاری گفت: بزرگترین سرمایه رسانه ها، اعتماد عمومی است و هیچ عامل دیگری به این اندازه در موفقیت و اثرگذاری رسانه ها تاثیرگذار نیست. با پنهانکاری و اخبار اشتباه درباره سقوط هواپیمای اوکراین،‌ بحث بی اعتمادی مخاطبان به رسانه های داخلی با شدت بیشتری مطرح شده است، اما سوال اصلی اینجاست که آیا پیش از این رسانه های کشورمان مورد اعتماد مردم بوده اند؟

وی در گفتگو با شفقنا افزود: براساس تجربه دو دهه روزنامه نگاری در ایران با قاطعیت می گویم که اعتماد مردم به رسانه ها نه اکنون که از سالها قبل فروریخته و آنچه الان می بینیم، صدای بلندتر این فروریختن اعتماد است وگرنه بحران بی اعتمادی، بحث جدیدی نیست و الان فقط ضربه روحی آن بیشتر به چشم آمده است.

ماندگاری در پاسخ به این سوال که ریشه این بی اعتمادی از کجاست؟ گفت: وقتی رسانه ها با محدودیت های بی شماری در اطلاع رسانی روبرو هستند و امکان فعالیت حرفه ای برای آنها وجود ندارد، آنها ناچارند صرفاً منعکس کننده مواضع مقامات رسمی کشور باشند و در این مسیر، رسانه ها صرفاً به تریبون یا بلندگوی مقامات تبدیل شده و از  انعکاس صداهای دیگر باز می مانند.

این کارشناس رسانه، معضل دیگر رسانه ها را عدم حرفه ای گری در اطلاع رسانی می داند و می گوید: هنوز برخی از رسانه ها ابتدایی ترین اصول منبع نگاری در تهیه خبر را نمی دانند و یا به آن پایبند نیستند. وقتی رسانه ها و یا روزنامه نگاران وظیفه اصلی خود را که همان اطلاع رسانی درست است، فراموش کرده و بخواهند نقش روابط عمومی یک سازمان، نهاد، دولت و یا حتی حاکمیت را ایفا کنند، نتیجه همان می شود که اکنون شاهد آن هستیم.

ماندگاری در پاسخ به این سوال که برای بازگشت اعتماد به رسانه ها چه باید کرد، گفت: من فقط اهالی رسانه را مقصر نمی دانم و تصور هم نمی کنم که آنها به تنهایی قدرت کافی برای اصلاح امور داشته باشند. برای اصلاح این وضعیت، تنها راهکار، آزادی رسانه ها و کاهش محدودیت های آنها در اطلاع رسانی است. تجربه اخیر نشان داد که رسانه های رسمی و شناسنامه دار داخلی که با هزار قید و بند در حال فعالیت هستند، اساسا توان رقابت با رسانه های جدید و یا رسانه های خارجی را ندارند.

این پژوهشگر ارتباطات معتقد است که تا مسئولان، به رسانه های داخلی اعتماد نکنند و محدودیتها را از جلوی آنها برندارند و مهمتر از همه، کارکرد اصلی رسانه را باور نکنند و به آن گردن ننهند،‌ هیچ امیدی به بازگشت اعتماد به رسانه های داخلی نیست.

ماندگاری گفت: تصور نکنیم که اعتماد به رسانه ها در این اتفاق اخیر از بین رفته، بلکه بی اعتمادی ریشه دارتر بوده و مهمتر از همه، این اشتباه بزرگ تازه به دلیل همان روند بی اعتمادی گذشته است. چرا که اگر رسانه ها وظیفه خود را از قبل به درستی انجام داده بودند و کارکرد درست خود را داشتند، اساسا اشتباه هفته گذشته رسانه ها رخ نمی داد و آنها این چنین بی محابا، ته مانده اعتماد مخاطبان خود را نیز بر باد نمی دادند.

وی افزود: دو سال قبل در پژوهشی که درباره اصول منبع نگاری در رسانه های ایران انجام داده بودم متاسفانه متوجه شدم که اغلب رسانه های داخلی مخصوصا رسانه های بزرگ مثل صداو سسیما و خبرگزاری های مشهور، هیچکدام دستورالعملهای مشخص، شفاف و مدونی برای رعایت اصول منبع نگاری که لازمه دقت در روزنامه نگاری است، ندارند. 

به گفته وی، راه حل، ‌رعایت اصول حرفه ای روزنامه نگاری است. اصول منبع نگاری، راهکارهای لازم را برای افزایش دقت و کاهش خطای روزنامه نگاران مشخص کرده است. خیلی خلاصه اش اینکه به هر منبعی اعتماد نکنیم. برای خبرهای جنجالی و بحث برانگیز حداقل با دو منبع که منبع خبری هر دو آنها یکی نباشد، خبرمان را چک کنیم و مهمتر از همه اینکه هیچ وقت قضاوت نکنیم و در یک مساله اختلافی، یک طرف دعوا نایستیم و به ضرس قاطع سخن نگوییم.

اینها توصیه هایی برای روزنامه نگاران است اما رسانه‌ها چه باید بکنند؟ ماندگاری در پاسخ گفت: به نظرم مدیران رسانه بهتر است در همین ابتدا یکبار دیگر اصول منبع نگاری در رسانه خودشان را بازبینی و تدوین کنند، آن را به خبرنگاران آموزش دهند و از هرگونه مسامحه در زیرپاگذاشتن آن خودداری کنند.

عناوین مرتبط

پربحث‌های دیروز

  1. نیروگاه هسته‌ای امارات

  2. همتی: تورم سال۹۹ کمتر از ۲۰درصد خواهد بود/ ایران به لیست سیاه FATF باز نمی‌گردد

  3. سناتور «کریس مورفی» دیدار با ظریف را تایید کرد+توضیحات وزارت امور خارجه

  4. مالک شریعتی: مجلس دهم ضعیف‌ترین مجلس تاریخ جمهوری اسلامی بود

  5. وزیر اقتصاد: افزایش قیمت ارز ارتباطی با FATF ندارد/ دولت به دنبال افزایش نرخ ارز نیست

  6. زنگنه: وزارت نفت صورتش را با سیلی سرخ نگه داشته است

  7. اظهارات جنجالی ابطحی، رئیس دفتر خاتمی

  8. امیرآبادی فراهانی: تخریب را ادامه دهید افشاگری می‌کنم

  9. توافق شورای ائتلاف نیروهای انقلاب و جبهه پایداری بر روی انتشار یک لیست مشترک

  10. کنفرانس امنیتی مونیخ ؛ روایت ایرانی از «بی غربی گرایی»

  11. جوان دیگری در سوریه پر کشید + عکس

  12. استقبال جریان‌های سیاسی مختلف از امضای تعهدنامه مجلس شفاف / اسامی نامزدها تکمیل می شود

  13. آخرین قیمت سکه، دلار و طلا در بازار + جدول

  14. رهبر انقلاب: مجلسی می‌خواهیم که با وضع قوانین لازم، کشور را از توطئه‌ها مصونیّت ببخشد/ آمریکا در حال حرکت به سمت فروپاشی از درون است و غرق خواهد شد

  15. نسخه اصلاح‌طلبانه بهزاد نبوی برای انتخابات/ نامزدهای ریاست مجلس به روایت مرعشی/ درخواست عاجزانه عارف از مردم

  16. گوشت گوسفندی ۱۰ هزار تومان گران شد

  17. روایت فارین پالیسی از خودکامگی ترامپ

  18. ترکیه: اگر دولت سوریه عقب‌نشینی نکند، به زور متوسل می‌شویم

  19. پژو ۴۰۵ به مرز ۱۱۵ میلیون رسید؛ فاصله ۳۰۰ میلیونی پژو ۲۰۰۸ از کارخانه تا بازار

  20. ایران تا ۱۴۰۲ به مدار بالای هزار کیلومتر می‌رود

  21. عارف: عاجزانه از مردم می‌خواهم به کاندیداهای اصلاح‌طلب رأی بدهند

  22. دستاورد بی‌سابقه محققان ایرانی در تشخیص سرطان مثانه

  23. روایتی از ترس تشکیلات امنیتی و نظامی رژیم صهیونیستی از ایران

  24. جمع‌آوری بیش از ۳۰ هزار معتاد متجاهر در شوش و هرندی

  25. قیمت دلار به ۱۴۲۰۰ تومان رسید

پربحث‌های هفته

  1. چرا زن امروزی با فاطمه (س) بیگانه است؟

  2. نیروگاه هسته‌ای امارات

  3. توکلی: شورای نگهبان چرا درباره تاجگردون سکوت کرده است؟

  4. آغاز یک حرکت بزرگ/ به پویش مجلس شفاف و ضدفساد بپیوندید

  5. جنجال افتتاح پرحاشیه ستاد انتخاباتی تاجگردون/درخواست مطهری از آیت الله جنتی/ روایت ابطحی از لیست‌های اصلاح‌طلبان

  6. مساله نه چندان دشوار پرتقال‌های سیاسی !

  7. همتی: تورم سال۹۹ کمتر از ۲۰درصد خواهد بود/ ایران به لیست سیاه FATF باز نمی‌گردد

  8. داعشی‌ها از سراسر دنیا در زندان سوریه

  9. زخم‌های پهلوی بر آبروی ایران

  10. سناتور «کریس مورفی» دیدار با ظریف را تایید کرد+توضیحات وزارت امور خارجه

  11. زهره الهیان: مهم‌ترین اقدام مجلس بعدی باید حل مشکلات اقتصادی مردم باشد/ نقطه ضعف مجلس فعلی عدم نظارت بر دولت است

  12. شورای ائتلاف نیروهای انقلاب به «فهرست وحدت» رسید + اسامی

  13. چرا تتلو را به ایران تحویل ندادند؟

  14. بازدید ایوانکا ترامپ از مسجد شیخ زاید ابوظبی

  15. پویش انصراف به نفع «لیست وحدت» کلید خورد

  16. مالک شریعتی: مجلس دهم ضعیف‌ترین مجلس تاریخ جمهوری اسلامی بود

  17. وقتی نامزد ریاست‌جمهوری آمریکا به همجنس‌بازی خود افتخار می‌کند/ پیت بوته‌جج: عاشق همسرم هستم!

  18. وزیر اقتصاد: افزایش قیمت ارز ارتباطی با FATF ندارد/ دولت به دنبال افزایش نرخ ارز نیست

  19. نظارت و رفع مشکلات معیشتی مهمترین اولویت های مجلس یازدهم/ مجلس دهم زبان و تریبون ملت نبود

  20. آخرین پیام انقلاب ایران به حاج قاسم دل ها

  21. آزمایش مثبت دو مورد کرونا ویروس در ایران

  22. سنگ جدید آرامگاه سردار سلیمانی که فردا رونمایی می‌شود

  23. کره‌ای‌ها از بازار لوازم خانگی ایران رفتند

  24. زنگنه: وزارت نفت صورتش را با سیلی سرخ نگه داشته است

  25. سکوت شورای نگهبان در قبال تاجگردون/ دعوت اصلاح طلبان از مردم برای شرکت در انتخابات/ انتقاد صادق زیباکلام از حزب کارگزاران، خاتمی، عارف و موسوی لاری

پربحث‌های هفته

  1. توکلی: شورای نگهبان چرا درباره تاجگردون سکوت کرده است؟

  2. آغاز یک حرکت بزرگ/ به پویش مجلس شفاف و ضدفساد بپیوندید

  3. جنجال افتتاح پرحاشیه ستاد انتخاباتی تاجگردون/درخواست مطهری از آیت الله جنتی/ روایت ابطحی از لیست‌های اصلاح‌طلبان

  4. مساله نه چندان دشوار پرتقال‌های سیاسی !

  5. زخم‌های پهلوی بر آبروی ایران

  6. زهره الهیان: مهم‌ترین اقدام مجلس بعدی باید حل مشکلات اقتصادی مردم باشد/ نقطه ضعف مجلس فعلی عدم نظارت بر دولت است

  7. شورای ائتلاف نیروهای انقلاب به «فهرست وحدت» رسید + اسامی

  8. پویش انصراف به نفع «لیست وحدت» کلید خورد

  9. مالک شریعتی: مجلس دهم ضعیف‌ترین مجلس تاریخ جمهوری اسلامی بود

  10. نظارت و رفع مشکلات معیشتی مهمترین اولویت های مجلس یازدهم/ مجلس دهم زبان و تریبون ملت نبود

  11. سکوت شورای نگهبان در قبال تاجگردون/ دعوت اصلاح طلبان از مردم برای شرکت در انتخابات/ انتقاد صادق زیباکلام از حزب کارگزاران، خاتمی، عارف و موسوی لاری

  12. نامه بذرپاش به حدادعادل و آقاتهرانی: در فرصت کوتاه باقیمانده به راه‌های وحدت حداکثری بیاندیشید

  13. ناگفته‌هایی از زندگی سردار سلیمانی/درخواست قالیباف از مردم تهران/شفاف‌سازی زاکانی درباره حقوق و هزینه‌های انتخاباتی 

  14. تلاش دولت برای برگزاری رفراندوم درباره نظارت استصوابی/ آخرین اخبار انتخابات؛ از قصد اصولگرایان برای وحدت تا زمزمه ائتلاف حامیان دولت با احزاب اصلاح‌طلب

  15. خبرنگار صداوسیما به ایران اینترنشنال پیوست!

  16. نامه مشترک حدادعادل و آقاتهرانی به مردم تهران پس از وحدت نیروهای انقلاب

  17. جلواتی: وکیل الدوله بودن مهمترین نقطه ضعف مجلس دهم

  18. امیرآبادی فراهانی: تخریب را ادامه دهید افشاگری می‌کنم

  19. توافق شورای ائتلاف نیروهای انقلاب و جبهه پایداری بر روی انتشار یک لیست مشترک

  20. روحانی: قول می‌دهم شعاری را که روز اول مطرح کردم تا روز آخر پیگیری کنم

  21. اعلام لیست نهایی جبهه پایداری برای حوزه انتخابیه تهران

  22. کنفرانس امنیتی مونیخ ؛ روایت ایرانی از «بی غربی گرایی»

  23. لیست کامل ائتلاف اصلاح‌طلبان برای انتخابات + اسامی 

  24. روایت‌های ما از آن  بزرگ مرد

  25. تقی پور: مجلس دهم به تمایلات دولت گرایش داشت تا به منافع مردم

آخرین عناوین