موجه سازی یارانه پنهان خصولتی-رانتی ها توسط مدعیان اقتصاد آزاد و رقابتی

احسان سلطانی،   3980918133 ۲۰ نظر، ۰ در صف انتشار و ۷ تکراری یا غیرقابل انتشار
موجه سازی یارانه پنهان خصولتی-رانتی ها توسط مدعیان اقتصاد آزاد و رقابتی


نئولیبرال های «دلواپس یارانه ها» در برابر حجم عظیم یارانه های متنوع (مواد معدنی، نفت، گاز، برق، آب، بازارهای بسته، مالیاتی، سرمایه، افزایش نرخ ارز، صادراتی، سیاسی و ...) بنگاه های خصولتی-رانتی و بخش خصوصی نما (آویزان و وابسته به قدرت) سکوت و در بسیاری موارد حمایت هم می کنند.

معاون سابق امور اقتصادی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در اواخر آبان ماه طی مصاحبه ای گفته است که: 
«در صورتی که حذف یارانه‌های پنهان از شرکت‌های بزرگ از جمله پتروشیمی‌ها و فولادی‌های کلید می‌خورد، حاشیه سود در آنها پایین می‌آمد. چون بیشتر سهام این دو صنعت نیز متعلق به دولت و صندوق‌های بازنشستگی است، در آنجا نیز با کسری بودجه مواجه می‌شدیم و تفاوتی حاصل نمی‌شد.»

 این جملات بدین مفهوم است که پرداخت یارانه ها به شرکت های خصولتی و رانتی لازم و دولت چاره ای جز افزایش قیمت بنزین را نداشته است.

استمرار روند موجه سازی عملکرد دولت توسط نحله و جریان رسانه ای نئولیبرال و همسویی بین آنها نشان می دهد که خروج بعضی مهره های نئولیبرال از دولت ظاهری است. در راستای دفاع و توجیه استمرار یارانه های بنگاه های خصولتی-رانتی موارد زیر مطرح می شود.

(۱) جای بسی تعجب و تاسف است گروهی که خود را اقتصادان و پیرو اقتصاد بازار و رقابتی می دانند، بسته به این که چگونه منافع یک اقلیت خاص تامین شود، نه تنها اصول اولیه علم اقتصاد که حتی بدیهیات را نیز تحریف می کنند. این گروه که شعارشان واقعی سازی قیمت ها است، در هر جایی که اقتضا کند، آن را زیر پا می گذارند و تحت لوای اقتصاد بازار آزاد یا رقابتی و با استفاده ابزاری و گزینشی از آن، در پی تامین منافع این اقلیت هستند.

(۲) این گونه استدلال ها و توجیهات با ابتدایی ترین مبانی رقابت پذیری و اقتصاد بازار در تضاد است. شکل گرفتن زمین بازی ناهموار بین دولت و خصولتی ها از یک سو و مردم و بخش خصوصی واقعی در سوی دیگر و در نهایت به تحلیل رفتن اقتصاد ایران و فلاکت سازی عامه مردم، از نتایج اجرای نسخه های گزینشی ابزاری نئولیبرال های خادم قدرت در ایران است. 

(۳) این که بنگاه های خصولتی دست در جیب دولت (با رانت ها و معافیت های مالیاتی) کنند و پس از حیف و میل و اتلاف بخش عمده آن بخواهند سهمی از آن را به دولت بر گردانند، هیچگونه مبنای عقلانی ندارد.

(۴) دولت به صندوق های بازنشستگی بدهی های سنگینی دارد. منطق حکم می کند که دولت نهاده های معدنی، نفت، گاز و برق را  به قیمت های واقعی به بنگاه های صنعتی و معدنی بفروشد و در صورت لزوم بخشی از درآمد آن را در قالب پرداخت بدهی به این صندوق ها برگرداند.

(۵) هر چند بخشی از سهام بنگاه های خصولتی-رانتی متعلق به دولت و صندوق های بازنشستگی تعلق دارد، اما در مجموع بخش غالب سود حاصل از رانت این بنگاه ها به دولت و این صندوق ها بر نمی گردد. به عنوان مثال حدود ۲۰ درصد از سهام بزرگترین بنگاه خصولتی- رانتی کشور (فولاد مبارکه) متعلق به دولت است. در اینجا صحبت از صدها و حتی هزاران بنگاه خصولتی-رانتی معدنی، فلزات اساسی، شیمیایی، نفتی، پتروشیمی و ... است.

(۶) تفاوت رانت (یارانه) به بنزین با رانت های متنوع بنگاه های خصولتی و خصوصی نما در این است که بخش اعظم رانت بنزین به عامه مردم پرداخت می شد، اما در مقابل بخش اعظم رانت های این بنگاه ها به اقلیتی خاص پرداخت می گردد.

(۷) توزیع گسترده رانت ها بین بنگاه های خصولتی و خصوصی نما (وابسته و آویزان به قدرت) مصداق عینی فساد و در اقتصاد و اجتماع فسادساز است، چنان چه پدیده های سه ضلعی آهنین «سیاستمدارها-دولتمردان-بنگاهها» و دربهای گردان با جابجایی مسئولین دولتی و نمایندگان مجلس (و وابستگان آنها) و مدیریت این واحدها در جریان است و بر سر تقسیم صندلی های هیئت مدیره بنگاه های خصولتی همواره بین دولت و نمایندگان مجلس و دیگر ذینفعان نزاع وجود دارد. پرداخت رانت های پنهان و آشکار به بنگاه های خصولتی و گروه های منتخب شفافیت اقتصادی را به شدت مخدوش می کند.

(۸) پرداخت رانت ها مانع از رقابت جویی و کارآیی بنگاه های خصولتی می شود. تقریبا همه این بنگاه ها در صورت قطع رانتها قادر به ادامه فعالیت نیستند. فضای رانتی حاکم بر اقتصاد کشور و این بنگاه ها مانع از بروز نوآوری و خلاقیت و رقابت پذیری می شود. 

(۹) وجود رانتهای گسترده موجب می شود که با سودهای نجومی مدیریت های ضعیف و ناکارآمد واحدهای خصولتی-رانتی موفق و کارآمد جلوه کنند و وابستگی جناحی و خانوادگی جایگزین شایسته سالاری شود.

(۱۰) تزریق گسترده رانتها به بنگاه های خصولتی-رانتی همانطور که تا کنون تجربه شده است، منجر به تحریف روند اقتصاد می شود. وجود رانت منابع معدنی و انرژی موجب شده واحدهای صنعتی معدنی و انرژی بر به زهكش منابع و کانون اتلاف انرژی در اقتصاد ایران مبدل شوند و به عنوان مثالی بارز، احداث قارچ گونه واحدهای فولاد غیر اقتصادی و طرحهای انتقال آب جهت این واحدها در استانهای کویری توجیه پیدا کند.

هم اکنون با افزایش ۳ برابری بهای بنزین پازل نسخه های اقتصادی نئولیبرال های مسلط بر اقتصاد ایران کامل شده است. 

 در این راستا  باید به دستیار ویژه اقتصادی سابق  رئیس جمهور  تبریک گفت که با همکاران و جریان رسانه ای در خدمت ، با موفقیت نسخه پیچی، موجه سازی و مهندسی افکار عمومی ابرشوک ارزی سال ۱۳۹۷ را تدارک دیدند. پس از آن لیدرهای این جریان که خود از تبعات مخرب نسخه های خود با خبر بودند، از جلوی صحنه کنار رفتند و ادامه کار را به دست نشاندگان خود سپردند. 

دستیار ویژه اقتصادی رییس جمهور که در ۵ سال حضور مستقیم خود در قدرت، عوامل و دست پروردگان خود را در جاهای کلیدی مستقر کرده بود، از سال گذشته به ظاهر از عرصه سیاست کناره گرفت، اما سه نفر از شاگردان او در سازمان برنامه و بودجه (افزایش بهای بنزین)، مرکز پژوهشهای مجلس (افزایش قیمت کالاهای اساسی) و اتاق بازرگانی ایران (افزایش نرخ ارز)  وظیفه موجه سازی و مهندسی افکار عمومی استمرار گرانی سازی و اخذ مالیات تورمی از عامه مردم را به عهده داشتند. دولت بدون توجه به هر گونه گزارش یا مطالعه مستقل و منتقدین، با استناد به گزارش های سفارشی شده نحله اقتصادی نئولیبرال (تحت عنوان نخبگان و کارشناسان اقتصادی!) است که روند گرانی سازی را از ۲۰ ماه پیش تا کنون و اخیرا افزایش ۳ برابری بهای بنزین جلو برده است.

دیدگاه کاربران

ناشناس۱۲۳۲۸۰۱۰۰:۵۱:۳۱ ۱۳۹۸/۹/۱۹
کاش اسامی رو می گفتی. دیگه چه بلائی مونده بسرمون بیاد.
ناشناس۱۲۳۲۸۲۵۰۱:۳۹:۱۰ ۱۳۹۸/۹/۱۹
به خاطر همین است که طرح گرفتن مالیات ها از گردن کلفت ها مانند بانک ها و مسکن و خودرو و ارز را امروز و فردا می کند چون در دولت نفوذ دارند و دولت بی بخار هم همراهی می کند با انها
ناشناس۱۲۳۳۲۳۳۱۰:۴۶:۲۴ ۱۳۹۸/۹/۱۹
همان خیال باش شما فکر میکنید پولداران مالیات از جیب و دارایی خودشون میدن هر یک میلیون مالیات اضافه اگر دادن قیمت جنس یا خدمات که دستشون هست گران میکنند و بجای ان سه تا چهار میلیون تومان از امثال من و شما میگیرن
ناشناس۱۲۳۳۵۳۰۱۳:۰۷:۴۱ ۱۳۹۸/۹/۱۹
هیچ اشکال نداره باید مالیات بدن اینها همه بهونست بقدر کافی جنسها رو گرون کردن باید و باید و باید مالیات بدن
ناشناس۱۲۳۳۶۳۵۱۳:۵۲:۵۶ ۱۳۹۸/۹/۱۹
عزیز درآمد ها و هزینه ها شفاف می شود و وقتی هم که آزاد شد این یارانه های پنهان ، درآمد شما هم افزایش پیدا می کند و میرود روی حقوق
ناشناس۱۲۳۲۸۹۹۰۶:۴۶:۰۱ ۱۳۹۸/۹/۱۹
مراقب خودتان باشید ....بزودی آنها که علیه رانتهای فراوان و بی حساب و کتابشان، شروع به افشاگری کرده اید، دست بکار میشوند و درپی انتقام گیری سخت از هرکسی میشوند که منافع پنهان و بی حد و حصرشان را از بیت المال تهدید کند!
ناشناس۱۲۳۲۹۲۵۰۷:۴۳:۱۶ ۱۳۹۸/۹/۱۹
عامل اصلي اوضاع بد اقتصادي كشور خود دولت وخصولتي ها هستند دولت براي كسري بودجه هاي بي درد يا نرخ دلار را بالا ميبرد ويا در بورس دستكاري مي كند ويا پتروشيمي وغيره ودر حال حاضر هم كه در نرخ بنزين
ناشناس۱۲۳۳۰۱۳۰۸:۴۲:۱۴ ۱۳۹۸/۹/۱۹
دست در جیب دولت؟؟؟دولت مگه پول داره؟؟ دوست عزیز درستش دست در جیب ملت هست
عدالت۱۲۳۳۰۵۲۰۹:۰۹:۵۷ ۱۳۹۸/۹/۱۹
وقتی سمبل نئولیبرالیسم در ایران, فردی مانند آخوندی وزیر بی کفایت سابق باشد, دیگر چه انتظاری از این طبقه نوکیسه رانتی دارید ؟؟؟؟؟
ناشناس۱۲۳۳۰۶۹۰۹:۳۵:۱۵ ۱۳۹۸/۹/۱۹
این که دولت در ایران طرفدار اقتصاد آزاد هست شوخی ببش نیست اخه چطور با رتبه ۱۵۵ آزادی اقتصادی میشه ایران را نئولیبرال نامید ؟
ناشناس۱۲۳۳۹۳۰۱۶:۰۸:۲۸ ۱۳۹۸/۹/۱۹
دوست عزیز نئولیبرال خواندنِ روحانی اگر‌چه نه حقیقت دارد و نه دردی از این مردمِ بینوا درمان می‌کند ولی برای عده‌ای نان و آبِ فراوانی خواهد داشت، وگرنه در کشوری که فقط ۱۰% اقتصاد در اختیار بخش خصوصیه لیبرالیسم چه معنایی می‌تونه داشته باشه
سعادتی۱۲۳۳۰۸۶۰۹:۴۴:۲۲ ۱۳۹۸/۹/۱۹
دولتی که توان مدیریت بازار با ابزارهای پولی و مالی و تکنیک های مداخله در بازارها را ندارد نباید مرتکب اشتباه در روشن کردن فندک در اتاق باروت بازارها شود...بازار خودرو ...ارز...طلا...مسکن ...همه را بعد از پدیده "ثبات اقتصاد در مهر ماه " بهم ریخت وقتی تصمیم سازان و تصمیم گیران فاقد تدبیر و کلید باشند نتیجه اش می شود تورم !چند بار به این مردم تهیدست آسیب می زنید؟ اسم این قشر باید نامش را عوض کنیم و بگوییم آسیب پذیر شده از نابخردان
ناشناس۱۲۳۳۱۷۹۱۰:۲۷:۲۳ ۱۳۹۸/۹/۱۹
یکی از این خصولتی ها شرکت .. است که با ریخت و پاش در شرکت های زیرمجموعه خود بخصوص باندهای مدیریتی فعلی و حمایتهای باندی دولتی خود قیمت تمام شده .. را بالابرده و دودش به چشم مردم بیچاره می رود. باید داخل این شرکت ها بوده باشی تا از چپاولگری مدیران و باندهای قدرت داخل آن با خبر بشی ..
پورامینی۱۲۳۳۲۴۳۱۰:۴۹:۱۵ ۱۳۹۸/۹/۱۹
تسهیل وبهبودفضای کسب وکار برای رونق تولید بدون شک از نکات کلیدی و بنظر کانونی مورد بحث اقای سلطانی نیزمی باشد و اشاره جسته وگریخته ایشان به یارانه بازار های بسته ومالیاتی جلب توجه به ان مهم باشد
مهدی۱۲۳۳۴۹۹۱۲:۵۳:۲۷ ۱۳۹۸/۹/۱۹
سایت محترم الف، خواهش میکنم این موضوع را ابتر نگذارید و با توجه به اطلاعات مالی بسیار زیادی که از صورتهای مالی این گونه شرکتهای خصولتی در دست هست نسبت به روشنگری ادامه بدهید تا به انهدام کامل اقتصاد نرسیم. این گونه شرکتها با رانتهای عظیم یارانه پنهان ،خودشون را سودآور نشان میدهند که واقعیت غیر از این هست.
ناشناس۱۲۳۳۵۳۶۱۳:۱۰:۲۹ ۱۳۹۸/۹/۱۹
پیش بسوی اقتصاد سرمایه داری و فراتر از آن!
ناشناس۱۲۳۳۶۹۱۱۴:۱۲:۲۲ ۱۳۹۸/۹/۱۹
این خصولتی ها مال چه کسانی است این را بگین وگرنه این کلی گویی ها دردی درمان نمیکنه .
پورامینی۱۲۳۴۲۵۲۱۹:۲۶:۲۸ ۱۳۹۸/۹/۱۹
ایجاد تسهیل بهبود وشفافیت در فضای کسب وکار برای رونق تولید ومهار فعالیت های غیر مولد بنظر میرسد صرف نظر از ملزومات داخلی اجتماعی سیاسی وفرهنگی واقتصادی که اشاره بدانها در شرایط کنونی از ضرورت برخوردار است ملزومات خارجی نیز مبنی بر مقاومت فعال بر پایه موازنه باز دارنده وثابت نیزدارد
ناشناس۱۲۳۴۳۷۲۲۰:۴۲:۲۷ ۱۳۹۸/۹/۱۹
همه باید مالیات بدهند تا ساختارهای بیمار روشن شود و مدیران آویزان بالای شهری نشین با منشی ها و کارکنان آنچنانی بروند و از جیب بدبخت ها خوشبخت نشوند دانشگاههای اضافه و بی خاصیت رو هم کم کنید محل اتلاف منابع عمومی است
ناشناس۱۲۳۴۳۸۰۲۰:۴۷:۴۳ ۱۳۹۸/۹/۱۹
به ما رزمندگان که اعسارمان تایید شده است ولی به بهانه جبهه زیر 6 ماه یک ریال هم پرداخت نمی کنند و به نوعی ما را رزمنده حساب نمی کنند میگویند بودجه نداریم.بنیاد شهید هم به جانباز زیر 25 درصد حتی معسر و درمانده هم باشد یک ریال حقوق پرداخت نمیکند.همه این ها را مرتبط میکنند به عدم بودجه. نمی دانیم چرا برای ماها 2 ریال هم نیست ولی برای برخی آقایان تا دلت بخواهد هست.

پربحث‌های هفته

  1. دعوا در ماجرای الزام قانونی حجاب بر سر چیست؟

  2. حمله با قمه به یک مغازه‌دار در تهران

  3. چند نکته درباره تحویل «دناپلاس» به نمایندگان مجلس

  4. ترامپ برای به نتیجه رسیدن تحریم‌ عجله ندارد/ هیچ دموکراتی به دستاورد او دست نمی‌زند

  5. «آیا واشنگتن کر است»؟!/ واکنش منفی جهانی به ادعای بازگشت تحریم های سازمان ملل/ روسیاهی دوباره برای کاخ سفید

  6. روحانی: شنبه و یکشنبه روز پیروزی ایران و شکست آمریکا است/ نباید اجازه دهیم مردم در رنج قرار گیرند

  7. محصولات مدیران‌خودرو ۶۳ تا ۱۷۰ میلیون تومان گران شد + قیمت‌ها

  8. هشدار فرمانده سپاه به رئیس جمهور آمریکا: انتقام ما قطعی است/ اهل شرف و جوانمردی هستیم و سفیر زن را هدف قرار نمی‌دهیم

  9. نامه قرارگاه خاتم‌الانبیاء به رئیس جمهور درباره انتقال پایتخت

  10. چرا نمایندگان مجلس خودروی دناپلاس گرفته‌اند؟/ عضو هیئت رئیسه: به مردم حق می‌دهیم حساس باشند، اما چه باید ‌کرد

  11. گرانی خودرو تا کجا!؟

  12. قیمت سکه به ۱۳,۲۰۰,۰۰۰ تومان رسید/ دلار ۲۶,۹۰۰ تومان شد + جدول

  13. برادر من! انقلابی‌گری با سیاست زدگی بیگانه است

  14. انقلابی‌گری و دنا پلاس

  15. ماجرای تحویل خودروی «دناپلاس» به «نمایندگان مجلس» چیست؟

  16. بلاتکلیفی وزارت صمت/ روحانی وزیر جدید را معرفی می‌کند؟

  17. واکنش یک امام جمعه به خودروی دناپلاس نماینده مجلس

  18. جهانگیری: امیدوارم آثار مثبت مقابله با گرانی روزهای آینده روشن شود

  19. نماینده مجلس: شاسی بلند می‌خواهم/ چرا باید به مردم توضیح دهیم!

  20. افزایش ۳ برابری دلار طی ۲ سال 

  21. اطلاعیه دادگستری استان فارس درباره شبهات مطرح شده در خصوص پرونده «نوید افکاری»

  22. داروی جدید کرونا در داروخانه‌های کشور

  23. گرداندن اراذل و اوباش در محله تهران‌پارس

  24. مطالبه از مجلس انقلابی...

  25. ضرب و شتم یک کارشناس در استودیویِ شبکه«من و تو» به جرم بیان نظر مخالف + فیلم

ابر آروان

پربحث‌های هفته

  1. دعوا در ماجرای الزام قانونی حجاب بر سر چیست؟

  2. چند نکته درباره تحویل «دناپلاس» به نمایندگان مجلس

  3. «آیا واشنگتن کر است»؟!/ واکنش منفی جهانی به ادعای بازگشت تحریم های سازمان ملل/ روسیاهی دوباره برای کاخ سفید

  4. روحانی: شنبه و یکشنبه روز پیروزی ایران و شکست آمریکا است/ نباید اجازه دهیم مردم در رنج قرار گیرند

  5. هشدار فرمانده سپاه به رئیس جمهور آمریکا: انتقام ما قطعی است/ اهل شرف و جوانمردی هستیم و سفیر زن را هدف قرار نمی‌دهیم

  6. چرا نمایندگان مجلس خودروی دناپلاس گرفته‌اند؟/ عضو هیئت رئیسه: به مردم حق می‌دهیم حساس باشند، اما چه باید ‌کرد

  7. برادر من! انقلابی‌گری با سیاست زدگی بیگانه است

  8. بلاتکلیفی وزارت صمت/ روحانی وزیر جدید را معرفی می‌کند؟

  9. واکنش یک امام جمعه به خودروی دناپلاس نماینده مجلس

  10. نماینده مجلس: شاسی بلند می‌خواهم/ چرا باید به مردم توضیح دهیم!

  11. مطالبه از مجلس انقلابی...

  12. ضرب و شتم یک کارشناس در استودیویِ شبکه«من و تو» به جرم بیان نظر مخالف + فیلم

  13. پیروز جدال اخیر برجامی بین آمریکا و ایران

  14. توکلی به نمایندگان: خودروهای ارزان تر را جایگزین خودروهای لوکس تحویلی کنید/ تصمیم مجلس در تامین خودرو اشتباه بود

  15. ایزدی: واکنش صحیح به فعال‌شدن مکانیسم ماشه، خروج از NPT است/ خروج از برجام برای ما سودی ندارد

  16. جزئیات تازه از پرونده نوید افکاری/ماموریت جدید جهانگیری/روایت زیباکلام از دلیل حمایت کارگزاران از لاریجانی/روحانی: چرا مردم در فشار قرار می‌گیرند؟ 

  17. واکنش سخنگوی هیات رئیسه مجلس به تحویل خودروی دناپلاس: برخی نمایندگان خودروی مناسبی برای سرکشی ندارند

  18. افزایش نگران‌کننده مبتلایان به کرونا/حرکت زیرپوستی یار دیرین احمدی‌نژاد به سمت پاستور/لاریجانی ناطق‌ ۷۶ می‌شود؟/ روحانی: امروز آمریکا شکست خورد

  19. جزییات تازه از اقدام ایران برای پیش‌خرید واکسن کرونا/ روایت رفیق ۴۰ ساله از قاسم سلیمانی/ دلایل عجیب زیباکلام برای حمایت از بایدن/ احتمال حضور نزدیکان روحانی در انتخابات وجود دارد

  20. حسین شریعتمداری: دست‌مریزاد سردار سلامی

  21. قوی تر از سالهای دفاع مقدسیم

  22. باید ابرقدرت شویم ؛ امپراتوری مستضعفین

  23. زنان می‌توانند کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ شوند؟

  24. رهبر انقلاب: دفاع مقدس بخشی از هویت ملی ما است/ پذیرش قطعنامه از سوی امام (ره) مبتنی بر عقلانیت و تدبیر بود/ امسال زیارت اربعین را در منزل بخوانیم

  25. علت اصرار دولت به حضور یک طرفه در برجام چیست؟!

آخرین عناوین