حق اعتراض مدنی؛ چرا و چگونه؟/۸ پرویز امینی: چهل سال تجربه انتخابات داریم اما در برگزاری تجمعات اعتراضی بی تجربه‌ایم

گروه سیاسی الف،   3980910046 ۲۴ نظر، ۰ در صف انتشار و ۲۴ تکراری یا غیرقابل انتشار

یک کارشناس سیاسی گفت برای اجرای اصل ۲۷ قانون اساسی که حق برپایی اجتماعات را برسمیت شناخته است برخی طرح ها و آیین نامه نیز نوشته شده است اما همچنان بعد از چهل سال از انقلاب اسلامی، اجرای آن معطل مانده است و از این بابت کشور خسارت های سیاسی و اجتماعی فراوانی دیده است.

پرویز امینی: چهل سال تجربه انتخابات داریم اما در برگزاری تجمعات اعتراضی بی تجربه‌ایم

به گزارش الف، بنابر اطلاعیه شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، از ساعت صفر روز ۲۴ ماه آبان سهمیه بندی بنزین برای تمام وسایل نقلیه بنزین سوز آغاز شد و همزمان دولت اعلام کرد برای جلوگیری از فشار اقتصادی به مردم، علاوه بر یارانه نقدی، مبلغ ۵۵ تا ۲۰۰ هزار تومان به خانواده های ۱ تا ۵ نفره پرداخت خواهد کرد. این تصمیم دولت موجب شد تا از روز جمعه تجمع‌های اعتراضی در برخی شهرهای ایران نسبت به افزایش قیمت بنزین برگزار شود که این اعتراض ها از روز شنبه ۲۵ آبان نیز ادامه و موجب سوءاستفاده افراد اغتشاشگر و ضد انقلاب از اعتراضات مردمی شد.

گسترده شدن دامنه اعتراضات و ابهام های موجود درباره نحوه استفاده از حق مدنی اعتراض و تجمعات اعتراضی نکته ای است که در چند روز گذشته مورد توجه تحلیلگران سیاسی قرار گرفته است.

پرویز امینی، کارشناس مسایل سیاسی در این خصوص به الف، گفت: بحث های مبنایی از جمله بحث در چارچوب اندیشه سیاسی درباره اعتراض در اولویت است. داشتن یا نداشتن حق اعتراض، در دو نظم سیاسی اقتدارگرا و مردم سالار  معنای متفاوتی دارد. اعتراض در هر سطحی در یک نظام اقتدارگرا که آزادی های شهروندان در آن  به رسمیت شناخته نشده است، به معنای تهدید موجودیت آن نظام محسوب می شود و بنابراین هیچ گونه اعتراضی مسموع نیست. 

وی تصریح کرد: در حالیکه اعتراض در نظم سیاسی مردم سالار، بخشی از اعمال حق آزادی افراد است و بنابراین مشروع و پذیرفتنی است. هسته مفهومی و مشترک  انواع نظم های مردم سالار، حق یا وظیفه "دخالت مردم" در اداره امور است. این دخالت به دو صورت ظهور پیدا میکند. مشارکت مثبت و ایجابی که مجموعه کنش های "حمایت آمیز" از شرکت در انتخابات تا راهپیمایی ها و تجمعات تایید کننده را شامل می شود و مشارکت سلبی که شامل حق نظارت و نقد و اعتراض است.

امینی ادامه داد: در واقع اگر مردم سالاری یک سکه دو رو باشد، یک روی آن حمایت برای ایجاد ثبات و استمرار نظم سیاسی و  روی دیگر آن اعتراض و نقد برای تغییرخواهی است.  به یک تعبیر دیگر مردم سالاری یک جاده یک طرفه حمایت یا تنها اعتراض نیست بلکه یک جاده دو طرفه حمایت و اعتراض توامان است. با این توضیح، سلب حق اعتراض از شهروندان، ناقض مردم سالاری و اجرای ناقص مردم سالاری و یک طرفه کردن جاده مردم سالاری است.

این کارشناس مسایل سیاسی یادآوری کرد: بر همین مبنا، نظم سیاسی جمهوری اسلامی به عنوان یک نظم مردم سالار هم مشارکت ایجابی مثل اصل ششم قانون اساسی و هم مشارکت سلبی مثل اصل ۲۷ قانون اساسی را به رسمیت شناخته است. اصل ۲۷ قانون اساسی زیر فصل حقوق ملت، صراحتا حق برپایی اجتماعات با قید دو شرط مخل مبانی اسلام نباشد و نیز بدون حمل سلاح باشد را به رسمیت شناخته است.بنابراین نه به لحاظ اندیشه سیاسی و نیز نه به لحاظ حقوقی و قانون اساسی مشکلی در آزادی برگزاری اجتماعات اعتراضی نیست.

وی تصریح کرد: برای اجرای این اصل قانون اساسی برخی طرح ها و آیین نامه نیز نوشته شده است اما همچنان بعد از چهل سال از انقلاب اسلامی، اجرای این اصل معطل مانده است و از این بابت کشور خسارت های سیاسی و اجتماعی فراوانی پرداخته است. به اعتماد سیاسی و سرمایه اجتماعی کشور لطمه اساسی خورده است. برخی هموطنان جان خود را از دست داده اند و دشمنان سواستفاده‌ زیادی از آن کرده اند. اگر سازوکارهای طبیعی اعتراض وجود داشت و در بستر تجربه زمانی نهادینه شده بود، شاید حوادث تلخ آبان ۹۸ شکل نمی گرفت.

امینی اینطور میگوید: بخواهیم یا نخواهیم، اعتراض یک واقعیت اساسی هر جامعه ای خصوصا جامعه مردم سالار و نیز متکثر مثل جامعه امروز ایران است. جوامع خالی از اعتراض ممکن نیست. هر نظام حکمرانی درباره بود و نبود اعتراض نمی تواند تصمیم بگیرد.  فقط در این باره می تواند تصمیم بگیرد که این اعتراضات چگونه ظهور و بروز پیدا کند به شکل شورش و رفتارهای آنارشیک  و به طبع پر هزینه یا اعتراض های قاعده دار و روال مند و کم هزینه و حتی سودمند.

وی با بیان اینکه آنچه اجرای این اصل را معطل نگه داشته است چند چیز است، گفت: یکم این است که اراده سیاسی کافی برای اجرای آن نیست. حاکمیت و  ساختارهای ناشی از آن مثل قوه مجریه، مجلس و نیز قوه قضاییه اراده لازم  برای اجرای این اصل را ندارند.یکی از دلایل احتمالا تفسیری است که  اعتراضات به حکومت و حکمرانی کشور را به اصل حاکمیت جمهوری اسلامی تسری می دهد و هر اعتراضی را اعتراض به اصل جمهوری اسلامی می داند. این تفسیر خصوصا در دهه ۶۰ و ۷۰ تفسیر غالب بود و از این تفسیر سوئ استفاده فراوانی شد و مسئولین خود را مساوی اصل نظام تلقی و طبیعتا هر نقدی به حوزه کاری خود را نقد اساس جمهوری اسلامی معرفی میکردند .

 این تحلیلگر سیاسی ادامه داد: یکی دیگر از دلایل آن احتمالا این است که اعتراضات به خصوص اعتراضات سیاسی عملکرد و تصمیمات اداره کنندگان کشور از جمله قوه مجریه را هدف قرار خواهد داد و آنها حاضر به پرداختن چنین هزینه ای نیستند. می دانید که برگزاری انتخابات شوراهای شهر و روستا تا ۲۰ سال بعد از انقلاب به تاخیر افتاد. چون با تشکیل شوراها، دولت ها یک امکان مهم یعنی اداره شهرداری ها را از دست می دادند.

وی با بیان اینکه دومین مسئله، نگرانی های عمدتا امنیتی ناشی از بی تجربگی در اجرای این اصل است، گفت: جمهوری اسلامی برخلاف مشارکت ایجابی یعنی تجربه برگزاری چهار دهه انتخابات، تجربه ای مستمری در برگزاری تجمعات اعتراضی روال مند و قانونی ندارد و همین بی تجربگی، اجتماعات اعتراضی را به یک "تابو" تبدیل کرده است. اگر این تجربه چهل سالگی برگزاری انتخابات نبود و قرار بود برای اولین بار امسال  انتخابات برگزار شود، اما و اگرهای به مراتب قوی تر درباره آن مطرح می شد و به جای "تابو اعتراض"، تابو انتخابات داشتیم.

امینی گفت: سومین مسئله ضعف در فرهنگ و مدنیت سیاسی درباره اعتراض است. باید مرز اعتراض قاعده مند از شورش و کنش های آنارشیک تفکیک بشود. تا اعتراض دست مایه بر هم خوردن آرامش و امنیت و ثبات کشور نشود.در این باره نهادهای جامعه پذیری سیاسی از جمله آموزش و پرورش، صدا و سیما، احزاب و گروههای سیاسی مسئولند. تجربه مستمر اعتراضات از عناصر مهم رشد فرهنگ سیاسی و مدنی درباره برگزاری اعتراض های بدون خشونت و آرام است.

وی خاطر نشان کرد:چهارمین مسئله پیدا کردن سازوکارها و روش های بیان اعتراضات به شکلی است که ثبات و امنیت را خدشه دار نکند و به خشونت آلوده نشود و در ضمن اعتراض موثری باشد. شکل و صورت  های اعتراض می تواند از تجمع تا راهپیمایی و... متکثر باشد و به شکل خاصی محدود نشود بنابراین در این باره می توان علاوه بر تجربه بومی کشور، با مطالعه از تجارب دیگر کشورها نیز استفاده کرد.

دیدگاه کاربران

ناشناس۱۲۱۹۰۲۷۰۶:۴۵:۲۱ ۱۳۹۸/۹/۱۱
عالى بيايند و دست بكار شوند گوش هاى شنوا!
ناشناس۱۲۱۹۳۹۸۱۰:۳۴:۲۱ ۱۳۹۸/۹/۱۱
عیب از مجلس ناتوان است مجلس طرح تحقیق از بانک مرکزی را در صحن تصویب کرده ولی بر اثر فشار گروه های یقه سفید قدرت اجرا ندارد این چه مجلسی است عصاره ملت که نیست
تیزبین۱۲۲۱۳۸۳۱۰:۲۱:۱۰ ۱۳۹۸/۹/۱۲
مشکل اینه که عده ای خودشونو حق مطلق و طرف مقابلو باطل مطلق میدونی لذا هیچ حقی برای طرف مقابل قائل نیستن و تا چنین دیدگاهی وجود داره اجازه هیچ تجمع اعتراضی داده نخواهد شد
ناشناس۱۲۱۹۰۷۱۰۷:۴۴:۳۷ ۱۳۹۸/۹/۱۱
بحث بي تجربگي نيست مسوولين عادت كردند مردم بيايند وتظاهرات بكنند وشعار بدهند
ناشناس۱۲۱۹۰۷۳۰۷:۴۵:۳۸ ۱۳۹۸/۹/۱۱
در طول این 40 سال ، یک مجوز تجمع اعتراضی صادر شده ؟!!!
ناشناس۱۲۱۹۳۳۸۱۰:۰۸:۴۶ ۱۳۹۸/۹/۱۱
13 بار مجوز برای حمایت از زکزاکی صادر شده
ناشناس۱۲۱۹۰۹۱۰۷:۵۲:۲۰ ۱۳۹۸/۹/۱۱
مشكل ما برگزارى تجمعات اعتراضى نيست مشكل زنده ماندن در اين تجمعات است
ناشناس۱۲۱۹۱۵۸۰۸:۴۲:۰۲ ۱۳۹۸/۹/۱۱
چون اعتراضات همیشه در راسته سیاست دشمنان هستند! فقط عده خاصی اجازه اعتراض دارند.
ناشناس۱۲۱۹۱۷۷۰۸:۵۰:۱۰ ۱۳۹۸/۹/۱۱
کو گوش شنوا
ناشناس۱۲۱۹۱۷۹۰۸:۵۰:۳۳ ۱۳۹۸/۹/۱۱
در ادامه هم امکان ندارد مجوز تجمعات اعتراضی صادر شود. انقدر مطالبات انباشته شده زیاد است که معرفی چند محل خاص و محدود برای برگزاری تجمعات به راحتی به کل کشور تسری می یابد.
ناشناس۱۲۱۹۱۸۱۰۸:۵۰:۴۹ ۱۳۹۸/۹/۱۱
شما اگر تجمعات اعتراضی رو حق مدنی مردم میدانستید یگان ویژه تاسیس نمی کردید
امید۱۲۲۰۸۰۳۲۰:۵۰:۲۸ ۱۳۹۸/۹/۱۱
بسم الله الرحمن الرحیم کشورهایی که اعتراض در آنها به قول شما وجود دارد چرا یگان ویژه و نیروهای مخصوص دارند؟
ناشناس۱۲۱۹۲۱۰۰۹:۰۹:۴۲ ۱۳۹۸/۹/۱۱
جناب کارشناس سیاسی اکثر این حقوق ها یا حق ها مربوط به مردم در این چهل اکثرا رعایت نشده و در همان کاغذ نوشته باقی مانده
ناشناس۱۲۱۹۲۷۴۰۹:۳۴:۴۶ ۱۳۹۸/۹/۱۱
فشار زیادی ملت باعث شده این روزا بازی جدید بازی با کلمات و حلوا حلوا کردنها باز شروع بشه
ناشناس۱۲۱۹۲۸۵۰۹:۳۹:۳۸ ۱۳۹۸/۹/۱۱
چرا باید همه مسایل را با دشمن گره زد؟
ناشناس۱۲۱۹۸۳۹۱۳:۰۷:۰۰ ۱۳۹۸/۹/۱۱
ما به دنبال رفاه و آزادی هستیم و دوست نداریم با بقیه کشور ها فرق کنیم.
ناشناس۱۲۱۹۸۴۹۱۳:۱۰:۴۶ ۱۳۹۸/۹/۱۱
ممنون از این مصاحبه منصفانه و کارشناسانه. خوشحالم که الف این مقاله را چاپ کرده است. امیدوارم مخاطبان بی بغض بخوانند و اگر مسوولیتی دارند و یا میتوانند٬ قدمی در راه اجرایی شدن این قوانین بردارند.
ناشناس۱۲۱۹۸۶۴۱۳:۱۴:۰۳ ۱۳۹۸/۹/۱۱
همون بهتر که بی تجربه اید. حالا مثلا توی زمینه هایی که تجربه داشتید چه کردید؟
ناشناس۱۲۲۰۰۰۷۱۳:۵۱:۴۷ ۱۳۹۸/۹/۱۱
دشمن بهانه ای نشود تا اینکه برروی مشکلات و مطالبات مردم سرپوش گذاشته شود
ناشناس۱۲۲۰۰۳۳۱۳:۵۷:۵۶ ۱۳۹۸/۹/۱۱
تجربیات انتخاباتی هم خیلی نتايج قابل قبولی نداشته. شاید یکی از دلایل اعتراضات مردمی تاثیر همون تجربیات نادرست انتخاباتی باشه.
دلارام۱۲۲۰۴۸۰۱۷:۴۴:۲۱ ۱۳۹۸/۹/۱۱
روحانی مغرور بره اینشاالله .دولت انقلابی ۱۴۰۰ حتما مجوز اعتراض صادر میکنه .این روحانی امنیتی ومحافظه کار شدید
ناشناس۱۲۲۰۵۰۱۱۸:۰۲:۰۲ ۱۳۹۸/۹/۱۱
آخه به تو هم میگن کارشناس ، جوری حرف میزی که نه سیخ بسوزه و نه کباب .
ناشناس۱۲۲۰۶۳۲۱۹:۱۳:۴۹ ۱۳۹۸/۹/۱۱
مطالبات مردم زیاده و داره بیشتر میشه و حاکمیت باید پاسخگو باشه
از سار کاشان۱۲۲۱۲۶۸۰۹:۰۹:۰۵ ۱۳۹۸/۹/۱۲
اینقدر به این حق کم توجهی شده که اگر بخواهیم تجمعی را اجازه دهیم ممکن است برای مدتی با تجمعات گسترده و پرحجمی روبرو شویم

پربحث‌های دیروز

  1. آیا پیروزی بایدن بر ترامپ به نفع ایران است؟

  2. املاک بنیاد مستضعفان و فرصت‌های برابر

  3. صحنه آهسته انفجار بیروت

  4. ریش و قیچی قیمت خودرو در دستان خودروسازها/ قیمت ماشین هر سه ماه یک‌بار تغییر می‌کند!

  5. بیژن مقدم : آقای فتاح رسما و شفاف اعلام کند که قصد کاندیداتوری ندارد

  6. وزیر بهداشت: پیشنهاد تعویق یک ماهه کنکور در ستاد ملی کرونا بررسی می شود

  7. وعده انتخاباتی ترامپ: اگر پیروز شوم ظرف چهار هفته توافقی با ایران خواهم داشت

  8. روایت آسوشیتدپرس از رویای «ماکرون بناپارت» در لبنان

  9. امضاهای استیضاح زنگنه در حال افزایش است/ نوع مدیریت زنگنه به صورتی است که مشکلات زیادی را‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ به وجود می‌آورد

  10. جزئیات احتمالی از وعده «گشایش اقتصادی»

  11. موضع‌گیری دژپسند علیه وزارت نفت/ نفتی‌ها آماده عرضه «دارا دوم» نبودند

  12. جزئیات طرح مجلس برای تغییر در شیوه سهمیه‌بندی بنزین

  13. تصاویر هوایی از اعتراضات بیروت

  14. حمله وحشیانه با قمه به صاحب مغازه در کرمانشاه

  15. کدخدایی: توصیه می‌شود کسانی که در دوران قبل صلاحیت‌شان تایید نشده، در انتخابات ۱۴۰۰ شرکت نکنند/ مرحله دوم انتخابات مجلس با رعایت اصول بهداشتی برگزار می‌شود

  16. مالیات خانه‌های خالی بانک‌ها و دستگاه‌های دولتی ۲ برابر می‌شود

  17. توضیحات نیروی دریایی ارتش پیرامون اظهارات فتاح

  18. اعلام آمادگی دانشجویان جهادی ایران برای کمک به بازسازی بیروت

پربحث‌های هفته

  1. با فتح کجا جنگ برای ما تمام می‌شود؟

  2. ماجرای یک قاضی که علیه خودش حکم صادر کرد

  3. آیا پیروزی بایدن بر ترامپ به نفع ایران است؟

  4. بازگشت به سیاست‌های هاشمی ؟!

  5. وعده سربسته روحاني درباره گشايش اقتصادي/ گرهي گشوده مي شود؟!

  6. توصیه های جمعیتی مسوولان به مردم از کنار گود

  7. املاک بنیاد مستضعفان و فرصت‌های برابر

  8. دستورالعمل اخذ مالیات بر خانه‌های خالی یکماهه تدوین می شود + جزئیات

  9. صحبت‌های «فتاح» درباره کاخ مرمر، مدرسه حدادعادل، ساختمان مرکز پژوهش‌ها و املاک در دست نیروهای مسلح

  10. وقوع انفجار مهیب در بندر بیروت لبنان با صدها کشته و هزاران زخمی + فیلم | پیام همدردی کشورهای مسلمان با لبنان

  11. شايعات مربوط به آذری جهرمی به روایت روزنامه اصلاح‌طلب/ مانور تجمل در خاطرات آیت‌الله هاشمی/ احمدی‌نژاد، مهره سوخته عرصه سیاست/وزارت اطلاعات: فساد بشدت امنیت ملی را تهدید می‌کند

  12. ترامپ بازنده انتخابات رياست جمهوری می‌شود؟

  13. پاساژگردها معترض برگزاری محرم

  14. رئیس‌جمهور دستکم موافقان سیاسی خود را تحمل کند!

  15. صفر تا ۱۰۰ داستان وضع مالیات بر محتکران خانه

  16. جهانگیری: مخالف کالابرگ هستیم

  17. تحریف در روایت تاریخی مشروطه

  18. چرا آمریکا "تیک‌تاک" را فیلتر می‌کند؟

  19. تصویری کمتر دیده شده از رهبر انقلاب

  20. صحنه آهسته انفجار بیروت

  21. خبر خوش واعظی درباره پایان تحریم ها و سیگنال مثبت کشورهای اروپایی و آسیایی

  22. گوژپشت نوتردام، زيباترين زن پاريس و دشنه ظريف عروس خاورميانه

  23. ترامپ: اگر در انتخابات پیروز شوم سریع با ایران به توافق می‌رسیم

  24. روحانی: با وجود جنگ اقتصادی، دولت کشور را مدیریت کرده/ از تعطیل شدن تولید و تشدید بیکاری جلوگیری کرده‌ایم

  25. آیا دونالد ترامپ در مرحله پيشافاشيستي است؟

ابر آروان

آخرین عناوین