تکلیف دستمزد ۹۹ بعد از گرانی بنزین چه می‌شود؟

گروه اقتصادی الف،   3980907037

باید از ساده‌سازی در محاسبات سبد معاش خانوار و تقلیل‌گرایی جلوگیری کرد؛ باید همه مولفه‌های سبد، دقیق و واقعی محاسبه شده و سپس با جمع وزنی این مولفه‌ها، هزینه‌های حداقلی زندگی کارگران به دست آید؛ حداقلش این است که کارگران بدانند چقدر حق‌شان است!

به گزارش ایلنا، نزدیک به یک دهه است که «شوک‌درمانی» از لیست راهکارهای موفق اقتصادی خارج شده؛ در دو دهه‌ی آخر قرن بیستم میلادی، در بحران‌های متعدد اقتصادی در جهان از بولیوی و آرژانتین گرفته تا کشورهای بلوک شرق، توسل به شوک، به مشکلات ساختاری اقتصاد کشورها بیشتر دامن زد و به همین دلیل، راهکارهای جایگزین، دوباره در دستور کار قرار گرفتند اما علیرغم این حقیقت که امروز «تدریج‌گرایی» مبنای کار دولت‌هایی قرار گرفته که به توسعه‌ی همه‌جانبه می‌اندیشند، یکباره شب بیست و سوم آبان ماه، نرخ بنزین آزاد یک جهش ۲۰۰ درصدی پیدا کرد.

 در ابتدا اعلام شد قرار نیست این افزایش نرخ، روی نرخ باقی کالاها و خدمات تاثیری بگذارد و به مردم اطمینان داده شد «هیچ‌چیز گران نمی‌شود.» گرچه اقتصاددانان مستقل با تاکید بر تاثیر نرخ بنزین بر زنجیره کالاها و خدمات از همان ابتدا اعلام کردند که تورم خزنده در راه خواهد بود و کنترل قیمت‌ها چندان جامه‌ی عمل نخواهد پوشید. اما بعد از گذشت نزدیک به دو هفته، یدالله صادقی، رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان تهران از افزایش قیمت ۱۶ قلم از صد کالای پرمصرف خبر داده و گفته: «افزایش قیمت به دلایل فصلی و درصدی به دلیل افزایش قیمت حمل و نقل است.»

او عنوان کرده است: «علت برخی افزایش قیمت‌ها نیز مربوط بالا رفتن کرایه حمل و نقل توسط وانت‌بارها است که متاثر از افزایش قیمت بنزین می‌باشد.»

تغییر موضع!

وزیر صنعت، معدن و تجارت نیز در نشست علنی مجلس در چهارم آذرماه، اعتراف کرد که قبول داریم اصلاح قیمت بنزین آثار تورمی واقعی دارد با این حال به دنبال آن هستیم مانع موج روانی گرانی در جامعه شویم.

رحمانی فضلی با بیان اینکه برآورد مرکز پژوهش‌ها از آثار افزایش قیمت بنزین ۲.۶ درصد و بانک مرکزی ۴ درصد بر روی کالا و خدمات بود، گفت: ما آثار واقعی افزایش قیمت بنزین را می‌پذیریم با این حال دنبال آن بودیم که آثار روانی را کنترل کنیم و اجازه ندهیم افراد سودجو از فرصت پیش آمده استفاده کنند.

با این حساب، در روزهای ابتدایی آذر، آثار تورمیِ «گرانی بنزین» تبدیل به یک واقعیت پذیرفته است؛ واقعیتی که بلندگوهای رسمی و کسانی که مدعی ثبات قیمتی بعد از گرانی یک کالای اصلی بودند، به آن اعتراف می‌کنند. در این مختصات، حتی اگر تاثیر گرانی بنزین بر کالاهای اساسی خانوار مانند سبد خوراکی‌ها، هنوز قابل تخمین نباشد اما به ضرس قاطع می‌توان گفت که مولفه‌ی حمل و نقل که یکی از مولفه‌های تاثیرگذار در سبد معاش خانوارها به خصوص خانوارهای کم‌درآمد است، دچار افزایش قیمتِ حداقل ده درصدی شده است. در این اوضاع سوال اصلی این است: تکلیف دستمزد ۹۹ و تعیین سبد معاش خانوار چه می‌شود؟

تعویق محاسبات

تا امروز دو جلسه رسمی کمیته دستمزد ذیل شورای عالی کار برگزار شده است. دستور کار اصلی این جلسات، محاسبات سبد معاش حداقلی خانوار – موضوع بند دوم ماده ۴۱ قانون کار- است؛ با این حال به دلیل اتفاقاتِ منتج از «شوک‌درمانی اقتصادی»، علی خدایی (عضو کارگری شورای عالی کار) می‌گوید: «فعلاً» محاسبات سبد معیشت را به تعویق انداختیم.

او با بیان اینکه مسلماً گرانی بنزین روی باقی مولفه‌های سبد به جز حمل‌ونقل، تاثیر خواهد داشت، به کارگران اطمینان می‌دهد که «حتماً» همه افزایش قیمت‌ها در محاسبات سبد معاش خانوار منظور خواهد شد و نرخ‌های واقعی و در دسترس در نظر گرفته خواهد شد.

حال بدون توجه به نتایج محاسبات سبد معاش و این مساله که بسیاری از فعالان کارگری معتقدند محاسبه سبد معاش و حتی تایید سه‌جانبه‌ی این سبد که امضای دولتی‌ها و کارفرمایان را نیز به همراه داشته باشد به معنای لحاظ شدنِ عدد آن در تعیین دستمزد نیست و بازهم به دلیل فقدان توان چانه‌زنی جمعی کارگران، احتمال زیاد دارد که مزد را براساس نرخ تورم رسمی و بدون توجه به بند دوم ماده ۴۱ قانون کار تعیین کنند، اما اینکه چگونه قرار است تغییرات قیمتی در محاسبات سبد معاش منظور شود و این محاسبات باید چه تغییراتی بکند، یک پرسش اساسی ست.

سبد

تغییر محاسبات سبد

تا پیش از این سبد معاش خانوار با مبنا قرار دادنِ «سبد خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها» و سپس اِعمال یک ضریب محاسبه می‌شد؛ در واقع همواره با استناد به داده‌های اسنتیتو پاستور ایران در مورد خوراکی‌های مورد نیاز و سپس داده‌های مرکز آمار ایران، سبد خوراکی‌ها و آشامیدنی‌های خانوارهای کارگری محاسبه و سپس با اعمال یک ضریب که در محاسبات اسفند ۹۷، ۲۶.۴ در نظر گرفته شد، سبد معاش کلی به دست آمده است اما اکنون با اتفاقاتی که در حوزه‌ی قیمت‌های بازار رخ داده، از جمله گرانی تقریباً بی‌سابقه‌ی مسکن و افزایش هزینه حمل‌ونقل نمی‌توان سبد خوراکی‌ها را مبنای محاسبات سبد قرار داد و لازم است مولفه‌های اصلی سبد و وزن‌های آنها به صورت جداگانه محاسبه شود.

سبد معاش خانوار از چند مولفه اصلی تشکیل شده است: خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها، مسکن، حمل‌ونقل، آموزش، بهداشت، تفریحات وسایر. هر کدام از این مولفه‌ها یک «وزن» یا همان «میزان تاثیرگذاری» دارند که این وزن را مرکز آمار ایران مشخص کرده است؛ در نتیجه سبد معاش یا همان Cost of Living با  محاسبه‌ی هر مولفه و سپس جمع وزنی این مولفه‌ها حاصل می‌شود.

فرامرز توفیقی (رئیس کمیته دستمزد کانون عالی شوراهای اسلامی کار کشور) در این رابطه می‌گوید: گروه کارگری امسال همین پیشنهاد را ارائه داده است؛ پیش از این، هر سال در بحبوبحه‌ی مزد، نمایندگان دولتی و کارفرمایان از «دستمزد منطقه‌ای» سخن می گفتند اما امسال گرچه در آغاز، کمی روی موضوع مانور دادند ولی حالا با افزایش نرخ تورم در دورافتاده‌ترین مناطق و حتی افزایش بیشتر قیمت‌ها در این مناطق، از این موضع همیشگی خود عقب نشسته‌اند. ما در کمیته دستمزد اعلام کردیم دیگر باید رویه محاسبه سبد خوراکی و مبنا قرار دادن آن را متوقف کنیم بلکه بایستی مولفه‌ها را جداگانه محاسبه و وزن‌بخشی کنیم که فوری صدای نمایندگان دولت و کارفرما درآمد چراکه خودشان می‌دانند «مسکن» بیش از ۵ برابر گران شده و هنوز هم نتواسته‌اند جلوی افزایش آن را بگیرند؛ الان حمل‌ونقل هم به همان سرنوشت دچار شده است.

فرمول‌ها

او در مورد روش محاسبه می‌گوید: تاثیر هر مولفه بر سبد معیشت، کاملاً مشخص است؛ در گزارش‌های بودجه و هزینه‌ی خانوار که سالانه توسط مرکز آمار ایران اعلام می‌شود، این وزن‌ها مشخص شده؛ با این حساب، محاسبه کاری ندارد، مثلاً برای حمل‌ونقل، می‌دانیم که تاثیر یا وزن این مولفه در بودجه خانوار، ۱۰ درصد است؛ یعنی از صد درصد حقوق ماهانه، ۱۰ درصد سهم حمل‌ونقل است؛ اگر سبد سال گذشته را برای سادگی ۴ میلیون تومان در نظر بگیریم، ۱۰ درصد ۴ میلیون تومان می‌شود ۴۰۰ هزار تومان، یعنی ۴۰۰ هزار تومان از سبد پارسال، متعلق به حمل‌ونقل بوده؛ حالا امسال چقدر هزینه‌ها بالا رفته است؛ محاسبه‌ی آن کار دشواری نیست: یک ۶۰ لیتر سهیمه‌ای داریم که ۵۰ درصد افزایش قیمت داشته و یک غیرسهمیه‌ای که ۲۰۰ درصد افزایش  قیمت داشته؛ میانگینِ مصرف سوخت در کلانشهرها برای رسیدن به محل کار ۱۴۲ لیتر است؛ خیلی راحت می‌توان این محاسبه را انجام داد و مشخص کرد که ۴۰۰ هزار تومان پارسال، امسال به چه عددی نزدیک شده است.

توفیقی البته معتقد است دولتی‌ها و کارفرمایان «خیلی راحت» این شیوه‌ی محاسبه سبد را نخواهند پذیرفت چراکه این شیوه، نرخ سبد معاش را به نرخ‌های واقعی که بسیار بالاتر از توقع و خواست آنهاست، بالا می‌برد.

او می‌گوید: شرکای اجتماعی کارگران «تمایل» دارند هزینه‌ها را بسیار کمتر از هزینه‌های واقعی برآورد کنند و تازه همین هزینه‌های حداقلی را نیز در تعیین دستمزد کنار می‌گذارند و به بضاعت دولت و کارفرمایان و نرخِ «تورم رسمی» می‌چسبند!

در این شرایط، بایستی اولین گام، درست برداشته شود؛ به عبارتی باید از ساده‌سازی در محاسبات سبد معاش خانوار و تقلیل‌گرایی جلوگیری کرد؛ باید همه مولفه‌های سبد، دقیق و واقعی محاسبه شده و سپس با جمع وزنی این مولفه‌ها، هزینه‌های حداقلی زندگی کارگران به دست آید؛ حداقلش این است که کارگران بدانند چقدر حق‌شان است!

پربحث‌های دیروز

  1. ترامپ برای به نتیجه رسیدن تحریم‌ عجله ندارد/ هیچ دموکراتی به دستاورد او دست نمی‌زند

  2. نامه قرارگاه خاتم‌الانبیاء به رئیس جمهور درباره انتقال پایتخت

  3. چرا نمایندگان مجلس خودروی دناپلاس گرفته‌اند؟/ عضو هیئت رئیسه: به مردم حق می‌دهیم حساس باشند، اما چه باید ‌کرد

  4. ماجرای تحویل خودروی «دناپلاس» به «نمایندگان مجلس» چیست؟

  5. بلاتکلیفی وزارت صمت/ روحانی وزیر جدید را معرفی می‌کند؟

  6. واکنش یک امام جمعه به خودروی دناپلاس نماینده مجلس

  7. افزایش ۳ برابری دلار طی ۲ سال 

  8. پیروز جدال اخیر برجامی بین آمریکا و ایران

  9. وزیر نفت: برای صدمین بار افزایش قیمت گازوئیل را تکذیب می‌کنم

  10. جزییات تازه از اقدام ایران برای پیش‌خرید واکسن کرونا/ روایت رفیق ۴۰ ساله از قاسم سلیمانی/ دلایل عجیب زیباکلام برای حمایت از بایدن/ احتمال حضور نزدیکان روحانی در انتخابات وجود دارد

  11. آشنابازی و بازار سیاه دامن واکسن آنفلوآنزا را هم می‌گیرد؟

  12. تحقیر محمدرضا پهلوی در زمان جنگ جهانی دوم

  13. باید ابرقدرت شویم ؛ امپراتوری مستضعفین

  14. زندگی زیر سایه آسمان‌خراش‌های ریاض

  15. ترامپ: برجام توافقی احمقانه بود/ ۸ تریلیون دلار در خاورمیانه هزینه کردیم اما به جایی نرسیدیم

  16. ارزش یک میلیارد تومان در بازار مسکن چقدر است؟

  17. ماجرای مستند "کودتای خزنده" بی‌بی‌سی‌ فارسی

  18. رهبر انقلاب: دفاع مقدس بخشی از هویت ملی ما است/ پذیرش قطعنامه از سوی امام (ره) مبتنی بر عقلانیت و تدبیر بود/ امسال زیارت اربعین را در منزل بخوانیم

  19. ماجرای حاشیه‌ساز «دناپلاس»/ نمایندگان درباره تحویل خودرو به بهارستان‌نشینان چه نظراتی دارند؟

  20. ۷ راهکار برای زندگی در شرایط گرانی و کرونا

پربحث‌های هفته

  1. دعوا در ماجرای الزام قانونی حجاب بر سر چیست؟

  2. حمله با قمه به یک مغازه‌دار در تهران

  3. چند نکته درباره تحویل «دناپلاس» به نمایندگان مجلس

  4. ترامپ برای به نتیجه رسیدن تحریم‌ عجله ندارد/ هیچ دموکراتی به دستاورد او دست نمی‌زند

  5. «آیا واشنگتن کر است»؟!/ واکنش منفی جهانی به ادعای بازگشت تحریم های سازمان ملل/ روسیاهی دوباره برای کاخ سفید

  6. روحانی: شنبه و یکشنبه روز پیروزی ایران و شکست آمریکا است/ نباید اجازه دهیم مردم در رنج قرار گیرند

  7. محصولات مدیران‌خودرو ۶۳ تا ۱۷۰ میلیون تومان گران شد + قیمت‌ها

  8. هشدار فرمانده سپاه به رئیس جمهور آمریکا: انتقام ما قطعی است/ اهل شرف و جوانمردی هستیم و سفیر زن را هدف قرار نمی‌دهیم

  9. نامه قرارگاه خاتم‌الانبیاء به رئیس جمهور درباره انتقال پایتخت

  10. چرا نمایندگان مجلس خودروی دناپلاس گرفته‌اند؟/ عضو هیئت رئیسه: به مردم حق می‌دهیم حساس باشند، اما چه باید ‌کرد

  11. گرانی خودرو تا کجا!؟

  12. قیمت سکه به ۱۳,۲۰۰,۰۰۰ تومان رسید/ دلار ۲۶,۹۰۰ تومان شد + جدول

  13. وزیر بهداشت: دیشب به خاطر خیز جدید کرونا نخوابیدم/تقسیم بندی مناطق غلط است

  14. برادر من! انقلابی‌گری با سیاست زدگی بیگانه است

  15. انقلابی‌گری و دنا پلاس

  16. ماجرای تحویل خودروی «دناپلاس» به «نمایندگان مجلس» چیست؟

  17. بلاتکلیفی وزارت صمت/ روحانی وزیر جدید را معرفی می‌کند؟

  18. واکنش یک امام جمعه به خودروی دناپلاس نماینده مجلس

  19. جهانگیری: امیدوارم آثار مثبت مقابله با گرانی روزهای آینده روشن شود

  20. نماینده مجلس: شاسی بلند می‌خواهم/ چرا باید به مردم توضیح دهیم!

  21. افزایش ۳ برابری دلار طی ۲ سال 

  22. اطلاعیه دادگستری استان فارس درباره شبهات مطرح شده در خصوص پرونده «نوید افکاری»

  23. مقصر سونامی افزایش قیمت خودرو کیست

  24. داروی جدید کرونا در داروخانه‌های کشور

  25. خیز دوباره کرونا/ورود نواب رئیس به انتخابات ریاست جمهوری/کنایه رسانه اصلاح‌طلب به روحانی/ ربیعی: رنج مردم با تک تک سلول‌های اعضای هیات دولت حس می‌شود

ابر آروان

پربحث‌های هفته

  1. محصولات مدیران‌خودرو ۶۳ تا ۱۷۰ میلیون تومان گران شد + قیمت‌ها

  2. گرانی خودرو تا کجا!؟

  3. قیمت سکه به ۱۳,۲۰۰,۰۰۰ تومان رسید/ دلار ۲۶,۹۰۰ تومان شد + جدول

  4. ماجرای تحویل خودروی «دناپلاس» به «نمایندگان مجلس» چیست؟

  5. جهانگیری: امیدوارم آثار مثبت مقابله با گرانی روزهای آینده روشن شود

  6. افزایش ۳ برابری دلار طی ۲ سال 

  7. مقصر سونامی افزایش قیمت خودرو کیست

  8. بورس دوپینگی؟!

  9. دستور ویژه سرپرست وزارت صمت به سازمان حمایت برای کنترل قیمت ها

  10. وزیر جهاد کشاورزی: تخم مرغ ارزان می شود/ صادرات بی رویه علت گرانی بود

  11. هزینه یک صبحانه ساده چقدر می‌شود؟

  12. سقوط لیر ترکیه رکورد زد

  13. قیمت لپ‌تاپ از پراید هم گران‌تر شد!

  14. وزیر نفت: برای صدمین بار افزایش قیمت گازوئیل را تکذیب می‌کنم

  15. جدول/ افزایش مجدد قیمت سکه، طلا و دلار

  16. جهانگیری: وزرا و دستگاه‌های اجرایی شجاعانه نسبت به حذف مقررات دست و پاگیر اقدام کنند

  17. ماجرای ۱۰۰ نفری که سرمایه‌شان در بورس هزار میلیاردی شد

  18. تورم سوئد منفی شد!

  19. ارزش یک میلیارد تومان در بازار مسکن چقدر است؟

  20. ریزش های لیر تمامی ندارد

  21. ماجرای حاشیه‌ساز «دناپلاس»/ نمایندگان درباره تحویل خودرو به بهارستان‌نشینان چه نظراتی دارند؟

آخرین عناوین