توضیح احمد توکلی درباره نرخگذاری بنزین و تجربه دهه۸۰؛ دولت اصلاحات هم می‌خواست قیمت بنزین را ناگهان ۳ برابر کند

گروه اقتصادی الف،   3980904100 ۲۷ نظر، ۰ در صف انتشار و ۲۹ تکراری یا غیرقابل انتشار

احمد توکلی در پاسخ به برخی انتقادات رسانه‌ای درباره مخالفت وی با افزایش تدریجی قیمت بنزین در دوران حضور خود در مجلس (در دولت اصلاحات) توضیحاتی ارائه کرد.

دولت اصلاحات هم می‌خواست قیمت بنزین را ناگهان ۳ برابر کند

به گزارش الف، متن توضیحات احمد توکلی درباره نرخگذاری بنزین و تجربه دهه۸۰ را بخوانید:

از اواخر دهه۶۰ تا سال ۱۳۸۳، نوروز هر سال دولت درصدی معمولا کمتر از نرخ تورم به قیمت بنزین اضافه می‌کرد و عملا «قیمت واقعی» بنزین را کاهش می داد. این مساله در کنار افزایش شدید تولید و فروش خودرو، در نیمه اول دهه ۸۰ باعث ورود انبوه خودروها به خیابان‌ها و تشدید راه بندان‌ها، آلودگی هوا و بیماری‌های جسمی و روانی شده بود.

ضمن اینکه در اواسط دهه ۸۰ مصرف بنزین به مرز روزانه ۶۵ میلیون لیتر رسیده بود که علاوه بر تحمیل میلیاردها دلار واردات سالانه، امکانات حمل و توزیع بنزین نیز در آن سال‌ها اجازه ادامه رشد مستمر مصرف بنزین را نمی‌داد.

همه اینها در کنار غفلت دولت آقای خاتمی در ساخت پالایشگاه (آخرین پالایشگاه تا آن سالها توسط مرحوم هاشمی در فروردین۷۶ در اراک افتتاح شده بود و بعد از آن پالایشگاهی ساخته نشد تا دولت آقای احمدی نژاد)، کشور را دچار بحران بنزین کرده بود و سال۸۳ تصمیمی فوری می‌طلبید.

برای حل معضل ایجاد شده و جبران ۱۴ سال سیاستگذاری اشتباه درباره بنزین، دولت وقت در قانون برنامه چهارم توسعه، تصمیم گرفته بود از بهار ۱۳۸۴ نرخ بنزین را به نرخ فوب آن روز برساند یعنی بیش از ۳ برابر گران کند تا به زعم خود و طرفدارانش، مصرف را کاهش دهد و ضمن کسب منابع برای توسعه از هدر رفتن منابع برای واردات پرهیز کند.

ما با این استدلال علمی با این ماده مخالفت کردیم که کشش قیمتی تقاضای بنزین بسیار کم است. یعنی با بالابردن قیمت، کاهش مصرف خیلی کم رخ می‌دهد، زیرا بنزین کالای ضروری تلقی می‌شود و جانشین خوبی ندارد. مانند دارو و نان که با گران‌شدن مصرفشان خیلی پایین نمی‌آید. بلکه گرانی بنزین به تورم بالایی دامن می‌زند؛ آش نخورده، دهان سوخته.

جو روانی آن موقع مردم نیز (مانند امروز)، افزایش یکباره نرخ بنزین را باعث تشدید گرانی می‌دانستند. مجلس هفتم جهش چند برابری بنزین را که استفاده از سیاست قیمتی بود، صلاح ندانست؛ بلکه بر اساس همان تحلیل علمی، کاهش مصرف را از طریق سیاست‌های غیرقیمتی به صلاح می‌دانست.

چون مردم که مجبور بودند خودروی پیکان با مصرف بنزین صدی ۱۶ سوار شوند، بنزین با اکتان ۸۵ در باک خود خالی کنند (که ۳۰% کمتر بازدهی دارد)، از جاده‌های غیراستاندارد استفاده کنند، شهرهایشان وسایل حمل و نقل مناسب ندارد، دولتشان الکترونیک نیست و باید برای یک کار کوچک به ۱۰ اداره سر بزنند، خودروهای فرسوده را تحمل کنند چرا باید جریمه شوند و نه‌تنها بنزین را، بلکه همه نیازهایشان را گرانتر بخرند؟

مجلس هفتم بر این اساس، سیاست‌های غیرقیمتی را مقدم بر قیمتی اعلام کرد. استدلال تکمیلی این بود که با سیاست‌های غیرقیمتی، چون جانشین حمل و نقل عمومی ایجاد می‌شود، کشش بالا می‌رود آنگاه با اندکی افزایش قیمت بنزین تقاضای آن کاهش می‌یابد و تورم هم تغییر زیادی نمی‌کند.

مجلس برای این مقصود با طراحی تبصره۱۳ که بعدا به قانون توسعه حمل و نقل عمومی و مدیریت مصرف سوخت تبدیل شد، دولت را مکلف کرد به‌جای جهش ناگهانی و نیز افزایش‌های سالانه کمتر از تورم، با ترکیبی از راهکارهای غیرقیمتی و قیمتی، تقاضا برای مصرف بنزین را کاهش و عرضه بنزین را افزایش دهد بنابراین مجلس هفتم، برخلاف ادعای تبلیغ‌شده، مخالف افزایش تدریجی بی‌برنامه از یک طرف و افزایش جهشی غیرعلمی و تورم‌زا بود. اهم این راهکارهای ما در مجلس هفتم عبارت بودند از:

۱. توسعه شبکه حمل و نقل عمومی (تاسیس خطوط مترو در همه کلانشهرها ، تاسیس بی آر تی، خطی های ون و...) تا حدی که برای عموم مردم استفاده از حمل و نقل عمومی نسبت به استفاده از خودروی شخصی مقرون به صرفه شود. 

۲. گازسوزکردن خودروها و توسعه جایگاه های سی ان جی در سراسر کشور.

۳. کمک به اسقاط خودروهای پرمصرف و جایگزینی آنها با خودروهای گازسوز.

۴. سهمیه بندی سوخت با کارت هوشمند که علاوه بر کاهش مصرف بنزین، برای اولین بار آمار دقیق مصرف و خودروهای در حال جابجایی را در اختیار سیاستگذاران قرارداد.

بر اساس این قانون، مديريت حمل ونقل بار و مسافر در محدوده شهر و حومه آن به عهده شهرداري ها گذاشته و مقرر شد با توسعه شبکه حمل و نقل عمومی و اعمال سایر اقدامات غیرقیمتی با اعتباراتی که تأمین کرده بودیم، تا سال ۱۳۹۱، بنزین و گازوئیل (بجز برای حمل و نقل عمومی) از سبد حمایتی خارج شود و بعد از سال ۹۱، شرکت‌های خصوصی بطور رقابتی به تامین و توزیع سوخت بپردازند و مساله یارانه بنزین از اساس حل شود و پیش بینی می‌شد با اجرای کامل این قانون، دولت بتواند از خودروهای پرمصرف یا آلوده کننده یا خودروهای ثروتمندان، مالیات یا عوارض بنزین هم دریافت کند.

متاسفانه در میانه راه دولت در پرداخت بودجه پیش بینی شده به شهرداری ها برای توسعه حمل و نقل عمومی کوتاهی کرد و در سال ۸۹ هدفمندی یارانه ها را در دستور کار قرارداد و اجرای این قانون را به تدریج به فراموش سپرد. از سال۹۲ نیز دولت جدید، سیاستگذاری درباره بنزین را کلا به حالت بلاتکلیف درآورد و هرسال دولت و مجلس، تصمیم گیری درباره بنزین را به هم پاس می دادند و از اتخاذ تصمیم روشن در این باره شانه خالی می کردند.

از نظر ما، بهترین تصمیم برای بنزین، ادامه اجرای قانون سال ۸۶ است یعنی توسعه حمل و نقل عمومی تا حدی توسعه یابد که برای مردم استفاده از وسایل عمومی بجای خودروهای شخصی مقرون به صرفه باشد و در کنار آن، سایر سیاستهای غیرقیمتی که قسمتی از آنها اجرا شده است تکمیل شود و بعد از آن، بنزین از انحصار دولت خارج و نرخ آن آزاد و رقابتی شود و حتی دولت در مواردی از مصرف بنزین مالیات و عوارض هم بگیرد.

از همه کارشناسان و شهروندان طالب حقیقت دعوت می شود متن قانون توسعه حمل و نقل عمومي و مديريت مصرف سوخت (مصوب ۱۳۸۶) و پشتوانه های تحقیقی آن را که در سایت مرکز پژوهشهای مجلس موجود است، مطالعه بفرمایند. از رسانه ها و صاحبان تریبون نیز دعوت می شود بجای سیاسی کردن موضوع بنزین و برخورد شعاری و فرصت طلبانه با موضوع، به دولت محترم کمک کنند تا تصمیم خود درباره بنزین را اصلاح کند.

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

ناشناس۱۲۰۴۷۸۷۱۵:۰۷:۲۳ ۱۳۹۸/۹/۴
افزایش 3 برابری بنزین تیر خلاص است به اقتصاد نابسامان کشور.
ناشناس۱۲۰۵۰۵۳۱۶:۲۶:۲۷ ۱۳۹۸/۹/۴
چرا با وجود آشوب و بلوا در کشور عراق اجرای اینکار را به تعویق نیانداختند مسئولان وزرات کشور و نهاد های امنیتی کشور باید پاسخگو باشند
ناشناس۱۲۱۱۳۵۲۲۳:۰۹:۱۰ ۱۳۹۸/۹/۶
عراق چه ربطی به ایران داره؟؟؟؟؟؟؟؟؟
ناشناس۱۲۰۴۷۹۵۱۵:۰۸:۳۲ ۱۳۹۸/۹/۴
گرانفروشی را دولت ها یاد مردم دادند.
ناشناس۱۲۰۴۸۳۱۱۵:۱۸:۱۶ ۱۳۹۸/۹/۴
جناب توکلی سه برابر 50 تومان می‌شود 150 تومان سه برابر 1000 تومان می‌شود 3000 تومان
ناشناس۱۲۰۴۸۶۸۱۵:۲۹:۰۶ ۱۳۹۸/۹/۴
اما اصولگراها موافق اهسته فقیر کردن مردمند
ناشناس۱۲۰۴۸۷۲۱۵:۳۰:۱۸ ۱۳۹۸/۹/۴
شما آن موقع طرح تثبیت قیمت ها را در مجلس هفتم ارائه دادید که صد در صد .. غیر اقتصادی بود. طرح دولت .. هم افزایش یکباره نبود سالانه 20 درصد به نرخ بنزین اضافه میشد..
ناشناس۱۲۰۴۸۸۵۱۵:۳۴:۲۴ ۱۳۹۸/۹/۴
دوره احمدی نژاد که درآمدهای نفتی در بالاترین حد بود بهترین زمان برای افزایش قیمت تدریجی بنزین بود که از دست رفت
ناشناس۱۲۰۴۹۱۲۱۵:۴۱:۵۳ ۱۳۹۸/۹/۴
ایران کشور ثروتمندی است و فقر و بیکاری کنونی توجیه ندارد مسئولیت را گردن امریکا و..انداختن صحیح نیست
ناشناس۱۲۰۴۹۳۱۱۵:۴۷:۰۶ ۱۳۹۸/۹/۴
با توجه به فرمایشات حضرتعالی بنزین باید لیتری صد تومان باقی میماند و دولت هم همچنان تلاش میکرد چهار بند فوق را انجام دهد
مجید مزجی۱۲۰۴۹۳۷۱۵:۴۸:۳۸ ۱۳۹۸/۹/۴
دکتر توکلی عزیز، اونموقع شما رئیس مرکز پژوهش های مجلس بودید، بعد از شما کاظم جلالی(سفیر حال حاضر ایران در روسیه!) رئیس مرکز پژوهش ها شد که.. شما مستقل و با جسارت نظر می دادید ولی کاظم جلالی مطابق میل .. نظر می دادند. بعد از شما، مرکز پژوهش های مجلس، جایگاه خودش رو از دست داد. خیلی عجیب نیست که اتفاقات بد، پشت سر هم ،این کشور رو درگیر کرد.
ناشناس۱۲۰۴۹۸۸۱۶:۰۶:۲۷ ۱۳۹۸/۹/۴
قرار بر ۲۰٪ سالیانه بود! ۳ برابر را از کجا آوردید؟
ناشناس۱۲۰۵۱۶۳۱۶:۵۲:۱۶ ۱۳۹۸/۹/۴
جناب توکلی قبول کنید شما و همفکرانتان در آن زمان با طرح تثبیت قیمتها، اشتباه کردید.
ناشناس۱۲۰۵۱۷۸۱۶:۵۵:۰۹ ۱۳۹۸/۹/۴
لطفا دنبال اين باشيد كه واقعا به شصت ميليون نفر يارانه بنزيني داده شد؟
ناشناس۱۲۰۵۴۲۱۱۸:۰۹:۱۵ ۱۳۹۸/۹/۴
آقای توکلی!! فرض کنیم میخواستن سه برابر کنند. آیا سه برابر شدن در هر زمان و شرایطی یکسان است. شاید زمانی مردم بتوانند سه برابر را تحمل کنند ولی یک و نیم برابر را نه. چرا؟ چون شرایط اقتصادیشان ایجاب میکند.
ناشناس۱۲۰۵۴۵۹۱۸:۲۴:۱۳ ۱۳۹۸/۹/۴
يعنی 80 سه برابر 50 است؟!
سیف۱۲۰۵۷۲۲۱۹:۵۵:۰۷ ۱۳۹۸/۹/۴
جناب آقای توکلی! شرایط اقتصادی آن موقع و امروز کشور مثل هم بود؟ ...
ناشناس۱۲۰۵۷۲۶۱۹:۵۷:۲۵ ۱۳۹۸/۹/۴
پس شما در مجمع مصلحت چه میکنید؟
ناشناس۱۲۰۵۷۸۳۲۰:۲۰:۴۹ ۱۳۹۸/۹/۴
اصولگرایان اقتصاد کشور را نابود کردند.
ناشناس۱۲۱۳۲۸۴۲۳:۰۵:۴۲ ۱۳۹۸/۹/۷
واصلاحاتی های تدبیری کلا اقتصاد را محو کردند
ناشناس۱۲۰۵۹۷۰۲۱:۴۳:۰۰ ۱۳۹۸/۹/۴
زمان دولت اصلاحات بنزین سالی 100 تومان گران میشد. اگر سیاست ادامه پیدا میکرد الان بنزین 1700 یا 1800 بود .. چرا این سیاست متوقف شد
ناشناس۱۲۰۶۲۹۱۰۰:۰۲:۳۳ ۱۳۹۸/۹/۵
سال ۸۴ زمان آخر دولت اصلاحات بنزین ۸۰ تحویل دولت نهم شده کجا سالی ۱۰۰ تومان ؟
ناشناس۱۲۰۶۰۱۱۲۱:۵۳:۵۰ ۱۳۹۸/۹/۴
نتیجه این تصمیم چه شد آقای توکلی؟ تثبیت قیمت تا سال 89 و اجرای هدفمندی و الان هم ادامه آن.
ناشناس۱۲۰۶۰۶۶۲۲:۱۳:۱۶ ۱۳۹۸/۹/۴
دوران احمدی نژاد هم بنزین از ۸۰ شد ۴۰۰ جناب توکلی
محمد۱۲۰۶۱۶۰۲۲:۴۲:۳۶ ۱۳۹۸/۹/۴
احسنت، جناب توکلی واقعا راه همین است. باید حمل و نقل شهری را توسعه داد و بعد بنزین را به قیمت واقعی رساند آن موقع اگر کسی تنبلی کرد و نخواست از سیستم حمل و نقل شهری یا بین شهری در دسترس و ارزان استفاده کند، خودش بهایش را بپردازد.
ناشناس۱۲۰۶۱۸۸۲۲:۵۹:۳۹ ۱۳۹۸/۹/۴
با عرض سلام و ارادت نسبت به استاد عزیزم جناب آقای توکلی! متأسفانه توضیحات جنابعالی، به هیچ عنوان بنده را قانع نکرد.
ناشناس۱۲۰۶۲۸۴۲۳:۵۸:۵۹ ۱۳۹۸/۹/۴
باید .. به حال این وضعیت فکری کرد مردم گرسنه و فقیر شده اند ظرف این 15 سال اخیر

پربحث‌های هفته

  1. از مذاکره به بهانه «سایه جنگ» تا مذاکره به دلیل «شرایط جنگی»...

  2. آیا جهان، ایران را در نقطه اتخاذ «تصمیم بزرگ» قرار خواهد داد؟

  3. آیا مدیرعامل فراری نیسان، کپی ژاپنی محمود رضا خاوری است؟!

  4. آقای روحانی! از این حرفها چه باید بفهمیم؟ 

  5. پاسخ شهاب حسینی به هجمه‌ها: منتقد اتفاقات تلخ هستم/ در فیلم‌ با بودجه دولتی بازی می‌کنید اما از فجر انصراف می‌دهید؟

  6. ایران و «توافق ترامپ» که قاسم سلیمانی به آن اشاره کرده بود

  7. «بلد نبودن» یا «نخواستن»؛ آقای روحانی، مسئله این است!

  8. حسابرسی نهادهای تحت پوشش دفتر رهبری و زیرمجموعه های آنها / نظر محمد قوچانی درباره برنامه‌های شبکه افق/ تعیین جایزه برای قتل ترامپ از تریبون مجلس

  9. ماجرای مخالفت رئیس صداوسیما با درخواست عجیب روحانی/ اعمال فشار حداکثری دولت به علی‌عسکری

  10. ماجرای کاخ مرمر که مرحوم هاشمی رفسنجانی در آن مستقر بودند

  11. معاون فرمانده کل سپاه: در حمله به عین الاسد ۱۳۴ نفر کشته و ۲۴۵ نفر زخمی شده‌اند

  12. "شیر" را از سبد غذایی حذف نکنید/ تکذیب ادعاهای یک کارشناس

  13. اوضاع را شیر تو شیر نکنیم!..

  14. تیم‌های ایرانی از حضور در لیگ قهرمانان آسیا انصراف دادند

  15. روایت شاهدان عینی سقوط هواپیمای اوکراینی + عکس

  16. نامه خصوصی محسن هاشمی به فتاح درباره آیت‌الله هاشمی و ماجرای کاخ مرمر

  17. وقتی ترامپ خودش را حرامزاده توصیف می‌کند

  18. اعتراف آمریکا: شمار تلفات انتقام موشکی ایران افزایش پیدا کرده است

  19. استدلال‌های جالب برای نقد سخنان علی مطهری/ ظریف اروپا را به خروج ایران از NPT تهدید کرد/ سکوت رسانه‌ای درباره محرومیت باشگاهها از میزبانی قابل پذیرش نیست

  20. کنفدراسیون فوتبال آسیا از تصمیم ضدایرانی خود عقب‌نشینی کرد + جزئیات

  21. جهان‌آرا، عصرانه و ثریا دیگر «زنده» نخواهند بود

  22. ترامپ: قاسم سلیمانی را کشتیم چون او حرف‌های بدی درباره کشور ما (آمریکا) می‌زد

  23. احمد توکلی خواستار پاسخگویی مدیرعامل بانک کشاورزی به مردم و مسئولان شد

  24. آمریکا، سردار قاآنی را به ترور تهدید کرد

  25. طرح دریافت غرامت از انگلیس برای قتل عام ۹ میلیون ایرانی

آخرین عناوین