تاثیر استرس دوره بارداری بر یادگیری فرزندان

گروه سلامت الف،   3980901026

نتایج یک مطالعه مروری بر روی تحقیقاتی که در زمینه تاثیر استرس دوران بارداری بر حافظه و یادگیری فرزندان انجام شده نشان می‌دهد استرس زنان در دوره بارداری هر چه شدیدتر و طولانی‌تر باشد آثار سوء بیشتری بر حافظه و یادگیری فرزندان بر جا می‌گذارد.

به گزارش ایسنا، استرس پاسخ فیزیولوژیک فرد به یک عامل استرس‌زا مثل تغییر در شرایط محیط اطراف است؛ این پاسخ با همکاری چندین سیستم در بدن پستانداران تولید می‌شود که مهم‌ترین آن‌ها سیستم اتونوم  و محور هیپوتالاموس- هیپوفیز- آدرنال(HPA) است. اگر چه برخی استرس‌ها لازمه حفظ حیات هستند، اما بسیاری از آن‌ها، بالاخص زمانی که مزمن شوند می‌توانند بر ساختار و عملکرد کلیه دستگاه‌های بدن اثر سوء بگذارند. محققان در مطالعه‌ای مروری با عنوان" تاثیر استرس دوران بارداری بر حافظه و یادگیری فرزندان و راهکارهای مقابله با آن" این موضوع را بررسی کرده‌اند.

در پژوهشی که توسط فاطمه عقیقی، محمود سلامی و سید علی‌رضا طلائی از مرکز تحقیقات فیزیولوژی پژوهشکده علوم پایه دانشگاه علوم پزشکی کاشان انجام شده، آمده است:« مواجهه با استرس در ابتدای زندگی اثربرنامه‌ریزی کننده‌ای بر فعالیت محور HPA و مغز دارد. مطالعات انجام شده روی انسان و مدل‌های حیوانی تاثیرات استرس دوران بارداری بر حافظه و یادگیری از سطح مولکولی تا سطح رفتاری را نشان داده‌اند. این تاثیرات بسته به نوع، شدت و مدت زمان استرس، سن حاملگی و جنسیت فرزندان متفاوت است.»

در این مقاله آمده است:« در مطالعات پیشین نشان داده شده است تعداد زیادی از فرزندانی که مادران آن‌ها در دوران بارداری در معرض استرس قرار گرفته بودند، در سن دو سالگی فاقد توانایی‌های شناختی و زبانی بوده‌اند و جالب این که شدت و نوع این اختلالات با شدت استرسی که مادران با آن مواجه شده‌اند، رابطه مستقیم داشته است. به علاوه، مشاهده شده است که حجم ماده خاکستری در قشرهای پیش‌پیشانی، پره‌موتور، تمپورال میانی و جانبی، شکنج پس مرکزی و مخچه کودکان شش تا ۹ ساله‌ای که مادران آن‌ها در طی هفته‌ی ۱۹ بارداری در معرض استرس بوده‌اند در مقایسه با کودکان نرمال کمتر است و این یافته می‌تواند دلیل محکمی بر کاهش توانایی‌های زبانی و شناختی این کودکان باشد.»

نویسندگان این مطالعه مروری می‌گویند:« برخلاف موارد گفته شده، برخی مطالعات نشان می‌دهند که استرس دوران بارداری حافظه و یادگیری را ارتقا می‌دهد. تفاوت موجود بین گزارش‌های اعلام شده درمورد اثر استرس دوران بارداری بر حافظه و یادگیری را می‌توان به تفاوت شدت استرس اعمال شده مربوط دانست. چرا که نشان داده شده است مواجهه روزانه با ۲۴۰دقیقه استرس محدودکننده دارای اثر نوروتوکسیک در مغز جنین بوده، در حالی که روزانه ۳۰ دقیقه استرس محدودکننده موجب تکامل این نورون‌ها می‌شود. در واقع این گزارش‌های تاییدی بر این اصل است که رابطه بین استرس و یادگیری به شکل U معکوس است؛ بدین معنی که استرس متوسط باعث تسهیل یادگیری شده و استرس شدید منجر به تخریب آن می‌شود.»

در این پژوهش آمده است:« یکی از فاکتورهای تعیین‌کننده نوع و میزان تاثیر استرس دوران بارداری بر یادگیری و حافظه است، جنسیت فرزندان است و برخی مطالعات فراوانی این اثرات وابسته به جنسیت را نشان داده‌اند. اگر چه نتایج  برخی مطالعات حاکی از تاثیر یکسان مواجهه با استرس در دوران بارداری بر حافظه و یادگیری فرزندان از هر دو جنس است، اما در برخی مطالعات اثر استرس بر حافظه فرزندان نر در مقایسه با فرزندان ماده قابل توجه‌تر بوده، به طوری که فرزندان نر اختلال در حافظه فضایی و شناخت اشیا جدید را بسیار بیشتر نشان داده‌اند. نتیجه این مطالعه در ژورنال phsiology and behavior منتشر شده است.»

نویسندگان این مقاله می‌گویند:« شواهد بسیاری حاکی از آن است که مواجهه با استرس در دوران بارداری باعث فعال شدن محور HPA و افزایش سطح پلاسمایی کورتیکوسترون در بدن مادر شده، این هورمون از جفت عبور کرده و عملکرد و ساختار سیستم عصبی فرزند را تحت تاثیر خود قرار می‌دهد. یکی از مهم‌ترین این عملکردها که به وفور مورد مطالعه و بررسی قرار گرفته حافظه و یادگیری است. به نظر می‌رسد که این تغییرات بسته به شدت، نوع و مدت زمان استرس و همچنین جنس و نژاد فرزند متفاوت است. به طوری که استرس با شدت زیاد و و مدت زمان طولانی‌تر آثار سوء بیشتری بر حافظه و یادگیری بر جا می‌گذارد. با این حال هنوز مجهولات بسیاری برای درک آسیب‌پذیری یا انعطاف‌پذیری ساختارهای مغزی در مقابل استرس دوران بارداری وجود دارد و یافتن یک راهکار یا مداخله برای خنثی کردن این اثرات سوء یک چالش بزرگ است. به نظر می‌رسد که ورزش کردن، غنی‌سازی محیط و آنتی‌اکسیدان‌ها می‌توانند نقص یادگیری و حافظه ناشی از استرس دوران بارداری را در فرزندان را بهبود بخشند.»

این پژوهش در چهارمین شماره هفتمین دوره فصلنامه علوم اعصاب شفای خاتم منتشر شده است.

عناوین مرتبط

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های دیروز

    1. ایران و «توافق ترامپ» که قاسم سلیمانی به آن اشاره کرده بود

    2. معاون فرمانده کل سپاه: در حمله به عین الاسد ۱۳۴ نفر کشته و ۲۴۵ نفر زخمی شده‌اند

    3. نامه خصوصی محسن هاشمی به فتاح درباره آیت‌الله هاشمی و ماجرای کاخ مرمر

    4. چرا آمریکایی‌ها تلفات حمله موشکی به پایگاه عین الاسد را اعلام نمی‌کنند؟ + عکس

    5. کدام آقازاده‌ها در زندان هستند؟ + تصاویر

    6. روایت اقتصاددان مشهور آمریکایی از لاف‌زنی‌ها درباره موفقیت اقتصادی ترامپ

    7. رئیسی: مردم از رشوه و روابط ناسالم اداری گله‌مند هستند/ نباید اقتصادمان را شرطی کنیم که دیگران تصمیم بگیرند

    8. امسال کارکنان چقدر عیدی می‌گیرند؟ + جدول

    9. پایان خونین عشق پسر ۲۳ ساله به زن مطلقه

    10. سردار سلیمانی با بالگرد به کدام شهر تحت محاصره رفت و محاصره را شکست؟!

    11. خیز دوباره قیمت، وام جدید مسکن را خنثی کرد

    12. اعتراض مردم مسلح آمریکا به قانون کنترل اسلحه

    13. پشت‌پرده آشوب‌های عراق چیست؟ تلاش گسترده آمریکایی‌ها برای جلوگیری از برگزاری تظاهرات سرنوشت‌ساز چهارم بهمن ماه + نقشه میدانی و عکس

    14. انتشار دومین گزارش مقدماتی بررسی سانحه هواپیمای اوکراینی + جزییات پرواز و جدیدترین یافته‌ها

    پربحث‌های هفته

    1. نامه ۲۴ اقتصاددان به رئیس‌جمهور: با این ۱۰راهکار، بدون کمک خارجی اقتصادایران را نجات دهید

    2. محسن تنابنده: پس از «پایتخت ۶» دیگر با تلویزیون کار نخواهم کرد!

    3. تظاهرات دانشجویان و گسست های اجتماعی و سیاسی

    4. از مذاکره به بهانه «سایه جنگ» تا مذاکره به دلیل «شرایط جنگی»...

    5. عذرخواهی خانمی که صحبت‌هایش جنجال به پا کرد

    6. آیا مدیرعامل فراری نیسان، کپی ژاپنی محمود رضا خاوری است؟!

    7. آقای روحانی! از این حرفها چه باید بفهمیم؟ 

    8. پاسخ شهاب حسینی به هجمه‌ها: منتقد اتفاقات تلخ هستم/ در فیلم‌ با بودجه دولتی بازی می‌کنید اما از فجر انصراف می‌دهید؟

    9. واکنش کدخدایی به انتقاد روحانی از ردصلاحیت‌ها/ نظر علی مطهری درباره تجمعات روزهای اخیر/ آمریکا می‌خواهد سقوط هواپیما را بهانه تحریم جدید قرار دهد؟

    10. «بلد نبودن» یا «نخواستن»؛ آقای روحانی، مسئله این است!

    11. انتقاد توکلی از اقدام عجیب وزارت نفت برای تاسیس مجتمع اداری عظیم

    12. شهاب حسینی: انصراف از جشنواره فجر دامن‌زدن به افتراق‌هاست/پشت احساسات پاک مردم قایم نشویم

    13. دیدار سردار حاجی زاده با خانواده شهیده فاطمه محمودی

    14. ماجرای مخالفت رئیس صداوسیما با درخواست عجیب روحانی/ اعمال فشار حداکثری دولت به علی‌عسکری

    15. ماجرای کاخ مرمر که مرحوم هاشمی رفسنجانی در آن مستقر بودند

    16. ایران و «توافق ترامپ» که قاسم سلیمانی به آن اشاره کرده بود

    17. معاون فرمانده کل سپاه: در حمله به عین الاسد ۱۳۴ نفر کشته و ۲۴۵ نفر زخمی شده‌اند

    18. "شیر" را از سبد غذایی حذف نکنید/ تکذیب ادعاهای یک کارشناس

    19. از منشور سازمان ملل تا تار سبیل نداشته جان کری!

    20. اوضاع را شیر تو شیر نکنیم!..

    21. تیم‌های ایرانی از حضور در لیگ قهرمانان آسیا انصراف دادند

    22. نامه خصوصی محسن هاشمی به فتاح درباره آیت‌الله هاشمی و ماجرای کاخ مرمر

    23. وقتی ترامپ خودش را حرامزاده توصیف می‌کند

    24. استدلال‌های جالب برای نقد سخنان علی مطهری/ ظریف اروپا را به خروج ایران از NPT تهدید کرد/ سکوت رسانه‌ای درباره محرومیت باشگاهها از میزبانی قابل پذیرش نیست

    25. کنفدراسیون فوتبال آسیا از تصمیم ضدایرانی خود عقب‌نشینی کرد + جزئیات

    آخرین عناوین