حبس لوایح کلیدی جنگ اقتصادی در وزارت اقتصاد/ وعده‌های دژپسند به‌کجا رسید؟

گروه اقتصادی الف،   3980813018

در آستانه یکسالگی برنامه اصلاح ساختار بودجه کشور، مهمترین ابزارها و لوایح مبارزه در جنگ اقتصادی در وزارت امور اقتصادی و دارایی حبس شده و این وزارت خانه برای اقتصاد ایران مانند برج مراقبتی می‌ماند که تعطیل است.

حبس لوایح کلیدی جنگ اقتصادی در وزارت اقتصاد/ وعده‌های دژپسند به‌کجا رسید؟

فارس نوشت: آذر ماه سال 97 بود که مشخص شد مفاد لایحه بودجه سال 98 رویکردی متناسب با جنگ اقتصادی و تحریم‌های ظالمانه مبتنی بر اقتصاد مقاومتی و برنامه ششم توسعه ندارد و با این دست‌فرمان کشور بیش از پیش با چالش‌های جدی روبرو می‌‌شود. 

مقام معظم رهبری در همان ایام با رهنمودهایی موضوع نقشه راه برنامه کلی اصلاح ساختار بودجه عمومی با نگاه دوسالانه، کاهش کسری بودجه و هزینه را مطرح کردند. قرار بود بودجه سال 98 و 99 با این رویکرد اعمال شود. در نهایت بودجه 98 به دلیل فرصت زمانی محدود و کند بودن فرایندهای اداری سرانجام با برخی اصلاحات شکلی و کاهش بخشی از مصارف راهی مجلس شد.

پس از آن مجلس نیز به دلیل نداشتن تصویر درستی از تحریم صادرات نفت و آثار آن در بودجه، درآمدهای غیرواقعی را تصویب کرد. این نگاه باعث می‌شد که کسری بودجه فراتر از انتظار باشد چرا که ارزهای نفتی به شدت کاهش یافت. اوایل سال جاری شورای عالی هماهنگی سران قوا تصمیم گرفت در جهت اصلاح ساختار بودجه و قطع وابستگی بودجه به نفت، سقف بودجه عمومی را از 448 هزار میلیارد تومان به 386 هزار میلیارد تومان تقلیل داد.

همچنین برای افزایش درآمدهای بودجه عمومی فراتر از قانون، مواردی به تصویب رسید که شامل:

1- فروش 10 هزار میلیارد تومان از اموال مازاد و دارایی‌های دولت؛

2- فروش 38 هزار میلیارد تومان اوراق جدید مالی علاوه بر آنچه در بودجه مطرح شده است؛

3- تأمین 14 هزار و 500 میلیارد تومان از صندوق توسعه ملی؛

4- حدود 5 هزار میلیارد تومان از حساب محل ذخیره ارزی است

بنابراین بودجه سال 98 با اندک تغییرات غیرساختاری همانند بودجه سال‌های گذشته به کار خود ادامه می‌دهد.

برای تحقق بودجه بدون نفت و قطع وابستگی هزینه‌های جاری بایستی درآمدهای جایگزین تعریف شود.یکی از ابزارهای رسیدن به این هدف ایجاد و توسعه پایه‌های جدید مالیاتی، ساماندهی معافیت‌های مالیاتی و مولدسازی و مدیریت دارایی‌های دولت است که از قضا هر سه این ارکان در وزارت امور اقتصادی و دارایی باید پخت و پز شود.

فرهاد دژپسند که چند ماه قبل از ارائه لایحه بودجه 98 به عنوان وزیر اقتصاد از مجلس رأی اعتماد گرفت گفته بود برنامه اقتصاد بدون نفت را مدنظر دارد و برنامه‌اش را نیز تدوین کرده است. با این اظهارات قطعاً امیدها نسبت به اصلاح بسیاری از امور و برنامه‌ها برای توسعه منابع مالیاتی به اقتصاد بازگشت. 

با این اوصاف در آستانه یک سالگی کلید خوردن برنامه اصلاح ساختار بودجه، بررسی‌ها و گزارش‌ها نشان می‌دهد از دل این ابروزارتخانه هنوز لایحه یا برنامه‌ای برای کمک به قطع یا کاهش وابستگی بودجه به نفت و تامین منابع پایدار بیرون نیامده است.

این در حالی است که دژپسند در ایام رأی اعتماد مجلس عنوان کرده بود از سال 74 به عنوان مدیرکل اقتصاد کلان سازمان برنامه و بودجه و پس از آن معاونت بودجه این سازمان، برنامه اقتصاد بدون نفت را طراحی و تدوین کرده است. 

این سؤال مطرح می‌شود که دژپسند به عنوان متولی تأمین منابع مالی می‌تواند در این زمینه با تاخیرهای فراوان کمک حال بودجه باشد یا خیر. وی پیشتر که معاون سازمان برنامه و بودجه بود دلیل محقق نشدن کاهش وابستگی به نفت را عدم تامین منابع مالی پایدار از سوی وزارت اقتصاد می‌دانست. در حال حاضر قرعه به نام خود او خورده است تا عیار سخنانش با تجربه کردن دو جایگاه متفاوت برای تحقق بودجه بدون نفت محک بخورد.

اقتصاد ایران اکنون با همین حرف‌ها و برنامه‌ها که ظاهری زیبا و آراسته داشته و از دل آن گزارش‌ها و پاورپوینت‌ها شکیل بیرون می‌آید در عمل چنگی به دل نزده و فاقد کارکرد اجرایی در یک سال اخیر بوده است.

دژپسند وعده‌های متنوعی هنگام رأی اعتماد به مجلس ارائه کرد که تأمین منابع مالی داخلی و خارجی، سرمایه‌گذاری خارجی و اصلاح نظام بانکی بخش‌هایی از این برنامه‌ها هستند که البته در رابطه با توسعه درآمدهای مالیاتی و مولدسازی دارایی‌ها سرنوشت نامعلومی دارد که با هم مرور می‌کنیم.

1- مولدسازی و مدیریت دارایی‌های دولت: وزیر اقتصاد گفته بود ارزش دفتری دارایی‌ها و اموال دولتی 7 هزار، هزار میلیارد تومان است که اگر 20 درصد آن قابل نقد شدن باشد اهرم تحرک اقتصاد است. 

مسعود کرباسیان زمان وزارت خود عنوان کرده بود لایحه جامع مدیریت دارایی‌های دولت در خزانه‌داری در دست تدوین است و در این رابطه نیز پیش‌نویسی تهیه شد. براساس کسب اطلاع خبرنگار ما این لایحه در معاونت اقتصادی وزارت امور اقتصادی و دارایی در حال بررسی است.

بنابراین این لایحه همچنان در فرآیندهای اداری و بدون توجه به جنگ اقتصادی و کمبودهای درآمدی که بیشترین فشار آن به معیشت و رفاه مردم باز می گردد، بدون نتیجه باقی مانده است.

2- ایجاد و توسعه پایه‌های مالیاتی: بنا براین بود لوایح جداگانه‌ای در رابطه با مالیات بر عایدی سرمایه و ساماندهی معافیت‌های مالیاتی تهیه شود. قرار بود در ماه‌های قبل لوایح مربوطه جمع‌بندی و به دولت برود که با تأخیر چند ماهه در روزهای اخیر پیش‌نویسی تلفیق از ساماندهی معافیت‌های مالیاتی، عایدی سرمایه و مجموع درآمدها تحت عنوان «اصلاح برخی قوانین و مقررات مالیاتی» تهیه شد.

این پیش‌نویس‌ نیز قطعاً با توجه به طولانی بودن فرایند بررسی، رسیدگی و قانون‌گذاری با توجه به اینکه در دست بررسی توسط معاونت اقتصادی وزارت اقتصاد است برای تحقق اصلاح ساختار بودجه نه تنها در سال 98 که برای سال 99 نیز بعید به نظر می‌‌رسد.

محمدباقر نوبخت رئیس سازمان برنامه و بودجه گفته بود با توجه به طولانی بودن فرایند تصویب و قانون‌گذاری، این لوایح احتمالاً برای تأمین بخشی از درآمدهای مالیاتی آن را در لایحه بودجه سال 99 پیش‌بینی می‌کنیم.

وزارت امور اقتصادی و دارایی در تحریم‌های ظالمانه و جنگ اقتصادی باید نقش فعالانه و محوری داشته باشد آیا چنین نگاه و رویکردی در حال حاضر متصور است؟

در همین راستا حسین صمصامی در گفت‌وگویی، با اشاره به اینکه وزارت اقتصاد باید در جنگ اقتصادی فعالانه عمل کند، گفت: متولیان اقتصادی در کشور زیاد هستند و در کار هم نیز دخالت دارند. بسیاری از ساختارهای اقتصادی معیوب است. وزارت اقتصاد تنظیم‌کننده و هماهنگ‌کننده برنامه‌های اقتصادی و مالی است که در دل آن به نوعی سیاست‌های پولی را هم شامل می‌شود اما عملا نقشی ندارد.

این اقتصاددان با بیان اینکه نکته مهم و اساسی این است که در وزارت اقتصاد ابزار لازم برای تنظیم و رصد سیاست‌ها وجود ندارد، گفت: اکنون این وزارتخانه برای اقتصاد کشور به مثابه برج مراقبت یک فرودگاه تلقی می‌شود که ابزار لازم برای فرماندهی و کنترل و نظارت را ندارد. این کنترل و نظارت از طریق بانک‌های اطلاعاتی و هویتی برابر ماده 169 مکرر قانون مالیات‌های مستقیم امکانپذیر است تا بتواند در رابطه با سیاست‌های اقتصادی اعمال‌نظر کند. 

وی ادامه داد: وزارت اقتصاد در دولت دوازدهم ضعیفترین دوران خود را می‌گذراند و بسیار فشل است و نمی‌توان توقع داشت که لوایح موثر و به موقعی در رابطه با تامین منابع مالی از آن بیرون آید. این وزارتخانه بی‌خاصیت شده در حالی که باید رهبری سیاست‌های اقتصادی و مالی را داشته باشد. 

این عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی تاکید کرد: وزیری که اختیار انتخاب و برکناری معاونانش را ندارد چگونه می‌تواند اعمال مدیریت در اقتصاد داشته باشد.

عناوین مرتبط

پربحث‌های دیروز

  1. چه کسانی از ارزانی بنزین سود می بردند؟! / خطاهای آشکار دولت در اجرای یک تصمیم درست

  2. لیست مناطقی که در آن اینترنت مجددا برقرار شده است

  3. فیروزآبادی: اختلال اینترنت به زودی برطرف می‌شود

  4. دیلی میل: هزاران بیمار انگلیسی در بیمارستان‌ها محبوس شده اند زیرا جایی ندارند که بروند!

  5. توهم سعودی‌ها؛ «جنگ به داخل ایران منتقل شد»

  6. نگاهی به نظرات کاربران پس از قطعی اینترنت

  7. مشاجره ازغدی با رئیس‌جمهور رسما تکذیب شد

  8. حکایت زنانی که برای اغتشاش به ایران آمدند

  9. ما و بی‌بی‌سی

  10. رحیم‌پور ازغدی: امضای بیشترین قرارداد با دشمن در۶ سال گذشته/ احتمالا در شورای انقلاب فرهنگی حضور پیدا نکنم

  11. شمخانی: تک تک اغتشاشگران مجازات می شوند/ صف آشوبگران از معترضان جدا است

  12. «آمد نیوز»حرفه‌ای با امکانات بیشتر!

  13. آغاز اتصال اینترنت به صورت محدود

  14. برپایی ‌راهپیمایی محکومیت اغتشاشات روز دوشنبه در تهران

  15. شاه سعودی؛ فرافکنی یا آلزایمر؟

  16. باهنر: دروازه اول شکست، اطمینان به پیروزی در انتخابات است

  17. اتصال اینترنت ۷ دانشگاه بزرگ تهران

  18. گفت و گوی تلفنی وزیر خارجه ژاپن با ظریف

  19. خسارت دیدگان از اقدامات آشوبگران شکایت کنند

  20. حقوق معلمان در کدام کشورها بالاتر است؟

  21. ۱۷ استان در انتظار آب دریای عمان و خلیج فارس

پربحث‌های هفته

  1. سهمیه‌بندی بنزین آغاز شد/ بنزین سهمیه‌ای ۱۵۰۰ تومان، بنزین آزاد ۳۰۰۰ تومان

  2. افزایش قیمت بنزین؛‌ چرا حالا،‌ چرا به این شکل؟

  3. عوامفریبی با برچسب پوپولیسم/ چه کسی یا چه چیزی در اجرای تصمیم بنزینی فدا شد؟

  4. حکایت ما و این روزهای اینترنت / از شبکه ملی اطلاعات چه خبر ؟

  5. معترض جان به لب رسیده کجا و چگونه حرفش را بزند؟/ لطفا به معترضان تریبون بدهید

  6. مشاجره رئیس‌جمهور و رحیم‌پور ازغدی درباره بنزین/ روحانی جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی را ترک کرد

  7. رهبر انقلاب درباره افزایش نرخ سوخت: گفته بودم اگر سران سه قوّه تصمیم بگیرند حمایت خواهم کرد/ تصمیم سران قوا باید اجرا شود/ مسئولین دقت کنند هرچه ممکن است از مشکلات این کار کم کنند

  8. سلاخی ماموران ناجا توسط اغتشاشگران + تصاویر

  9. یک مقام مطلع: محدودیت دسترسی به اینترنت با تصویب شورای امنیت صورت گرفته

  10. نوبخت: پرداخت منابع حاصل از اصلاح قیمت بنزین به خانوارها/ یارانه جدید ۵۵ تا ۲۰۵ هزار تومان

  11. دروغ پردازی گوگل در مورد اعتراضات شب گذشته تهران + عکس

  12. روحانی: افزایش قیمت بنزین به نفع مردم و اقشار ضعیف جامعه است

  13. نظر باهنر درباره حضور احمدی‌نژاد در انتخابات مجلس/ فرایند تصمیم‌گیری در جلسه سران سه قوه چگونه است؟/ احتمال استعفای محمود صادقی در اعتراض به افزایش قیمت بنزین

  14. در آینده نزدیک اینترنت وصل می‌شود

  15. چه کسانی از ارزانی بنزین سود می بردند؟! / خطاهای آشکار دولت در اجرای یک تصمیم درست

  16. طرح سه فوریتی نمایندگان برای جلوگیری از افزایش قیمت بنزین

  17. لاریجانی بدون در نظر گرفتن نظر نمایندگان مصوبه سهمیه‌بندی بنزین را امضا کرد

  18. نوبخت: درآمد ۳۰ هزار میلیارد تومانی افزایش قیمت بنزین بین مردم باز توزیع می شود

  19. نامه حاجی بابایی به رئیس مجلس در نقد افزایش قیمت بنزین

  20. ربیعی: سفره و یخچال خالی بازنشسته‌ها را درک می‌کنیم/ نمی‌توانستیم بگوییم فلان ساعت بنزین گران می‌شود

  21. لیست مناطقی که در آن اینترنت مجددا برقرار شده است

  22. راه‌های رفته و نرفته اصلاح قیمت بنزین به روایت کارشناسان اقتصادی

  23. عضو کمیسیون اقتصادی: اقدام دولت در افزایش قیمت بنزین، به این صورت شتاب‌زده بود/ دولت باید پاسخگو باشد

  24. صدا‌وسیما به معترضان فرصت دهد/ مشاجره ازغدی و روحانی درباره بنزین و تکذیب آن/ انتقاد تند عباس عبدی از شورای نگهبان

  25. واکنش‌ها به افزایش قیمت بنزین/ پگاه آهنگرانی در فهرست عفو رئیسی/ چرا روحانی استعفا نمی‌دهد؟

پربحث‌های هفته

  1. سهمیه‌بندی بنزین آغاز شد/ بنزین سهمیه‌ای ۱۵۰۰ تومان، بنزین آزاد ۳۰۰۰ تومان

  2. افزایش قیمت بنزین؛‌ چرا حالا،‌ چرا به این شکل؟

  3. یک مقام مطلع: محدودیت دسترسی به اینترنت با تصویب شورای امنیت صورت گرفته

  4. نوبخت: پرداخت منابع حاصل از اصلاح قیمت بنزین به خانوارها/ یارانه جدید ۵۵ تا ۲۰۵ هزار تومان

  5. روحانی: افزایش قیمت بنزین به نفع مردم و اقشار ضعیف جامعه است

  6. طرح سه فوریتی نمایندگان برای جلوگیری از افزایش قیمت بنزین

  7. لاریجانی بدون در نظر گرفتن نظر نمایندگان مصوبه سهمیه‌بندی بنزین را امضا کرد

  8. نوبخت: درآمد ۳۰ هزار میلیارد تومانی افزایش قیمت بنزین بین مردم باز توزیع می شود

  9. نامه حاجی بابایی به رئیس مجلس در نقد افزایش قیمت بنزین

  10. ربیعی: سفره و یخچال خالی بازنشسته‌ها را درک می‌کنیم/ نمی‌توانستیم بگوییم فلان ساعت بنزین گران می‌شود

  11. راه‌های رفته و نرفته اصلاح قیمت بنزین به روایت کارشناسان اقتصادی

  12. فیروزآبادی: اختلال اینترنت به زودی برطرف می‌شود

  13. شاکری: طرح افزایش قیمت بنزین قابلیت اصلاح دارد

  14. وزیر صمت: هیچ افزایش قیمتی در کالاها نداریم/ با گران‌فروشان مماشات نمی‌کنیم

  15. ربیعی: مصرف بنزین در کشور، دچار انحراف است/ دولت می‌خواهد به‌صورت مستقیم به مردم کمک کند!

  16. دولت به فکر کاهش اثرات منفی افزایش یکباره قیمت‌ بنزین باشد

  17. محدودیت دسترسی به اینترنت با تصویب شورای امنیت

  18. توکلی: فساد همیشه به دلیل کار غير قانونی نیست ، استبداد راي در تصميم گيري هم فساد است/ نابرابري شديد در دارايي هاي بانكي نكبت است

  19. همتی: افزایش قیمت بنزین در یک سال ۴ درصد در تورم تاثیر دارد/ بازار ارز کنترل شده

  20. جلسه فوق‌العاده ستاد تنظیم‌بازار برای کنترل بازار / افزایش قیمت به بهانه گرانی بنزین ممنوع است

  21. نظر احمد توکلی درباره طرح سهمیه بندی بنزین

  22. بازگشت به تصمیم بنزینی دولت قبل/ حذف کارت سوخت در دولت روحانی چقدر برای کشور هزینه داشته؟

  23. کدام گروه‌ها مشمول کمک معیشتی می‌شوند + اینفوگرافی

  24. خانوارهای مشمول طرح حمایت معیشتی شناسایی شدند

  25. توکلی: مسیر تصمیم‌گیری و اعلام قیمت بنزین بسیار بد طی شد/ کنار گذاشتن کارت سوخت خیانت بود

آخرین عناوین