نکند فراموش کردید که ما تحریم هستیم؟!...

الهه ایزدپناه،   3980809048 ۹ نظر، ۰ در صف انتشار و ۸ تکراری یا غیرقابل انتشار

کاهش میزان پیش‌پرداخت و هم‌چنین کاهش قیمت پایه نفت در بورس، راهکاری است که شاید در شرایط عادی غیرمنطقی به نظر برسد، اما در شرایط تحریم فعلی قطعا در فروش بیشتر نفت موثر خواهد بود.

نکند فراموش کردید که ما تحریم هستیم؟!...

وابستگی اقتصادی کشور به فروش نفت خام، سال‌هاست که پاشنه آشیل اقتصاد کشور شده و علی‌رغم تذکر مکرر کارشناسان، نه‌تنها راه‌حلی جدی برای آن اندیشیده نشده است، بلکه در همین خام‌فروشی نیز سوء مدیریت و اکتفا به روش‌های سنتی و محدود به فروش از طریق وزارت و شرکت ملی نفت، باعث شده است تحریم ‌نفت به دم‌دستی‌ و ساده‌ترین راهِ دشمن برای تحت فشار قرار دادن ایران تبدیل شود.

طبق تجربه‌ی مدیریتی چند ده‌ساله وزیر نفت انتظار می‌رفت پس از توافق برجام، راهکارهایی احتمالی و جایگزین درصورت برگشت تحریم‌ها در نظر گرفته ‌شود، با این حال نه در دوره‌ی کوتاه‌مدت توافق برجام که وزارت نفت می‌توانست با آسودگی نسبی به طراحی و برقراری راه‌های جایگزین بپردازد چنین اتفاقی افتاد و نه حتی بلافاصله بعد از وضع تحریم‌ها. با این‌حال، عرضه نفت خام در بورس هرچند با تاخیر، اما به عنوان راهکاری قابل اطمینان‌تر نسبت به روش سنتی فروش نفت، هرچند با ایراداتی در نحوه عرضه و فروش، به‌راه افتاد. 

از آبان‌ماه 97 که اولین عرضه رخ داد، بعضی ایرادات ازجمله عرضه نامنظم برطرف شد، اما برخی موانع همچنان بر سر راه جذابیت فروش نفت، آن هم طی تحریم‌ها و تمهیدات کنترلی امریکا برای خریداران، باقی ماند. یکی از ایراداتی که طی چند ماه گذشته برطرف شده بود، عرضه منظم نفت در بورس بود. طبیعتا مشتریانی که بخواهند از مسیر جدیدی نفت خریداری کنند، باید از پایداری و همیشگی بودن آن مسیر اطمینان پیدا کنند، وگرنه منجر به سردرگمی و ریسک بالا خواهد شد. این مساله‌ای بود که با تصویب لایحه‌ای در مجلس بعد از چند ماه حل شد و در بند الحاقی یک، تبصره یک از لایحه بودجه 98 به‌ تصویب رسید. براساس آن وزارت نفت مکلف شد ماهانه حداقل دو میلیون بشکه نفت خام سبک، دو میلیون بشکه نفت خام سنگین و دو میلیون بشکه میعانات گازی پارس‌جنوبی را به‌صورت منظم و مستمر در بورس عرضه و گزارش عملکرد این بند را هر سه ماه یکبار به کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی ارائه کند[1] .

اما عرضه نامنظم، تنها مشکل سر راه رونق بورس نفت نبود. بعد از حدود 1 سال عرضه و باتوجه به عدم استقبال جدی از خرید نفت در بورس، اصلاحات دیگری نیز توسط کارشناسان پیشنهاد شد که اصلی‌ترین آنها به شرح زیر است:

بستن مسیرهای موازی بورس نفت

در حال حاضر کانال‌های موازی جهت مذاکره و فروش نفت وجود دارد که سازوکار شفافی نیز ندارد و اطلاعات آن صرفا در اختیار وزارت نفت است و تحت نظر ناظران و کارشناسان وزارت نفت به فروش نفت می‌پردازد. در این روند خریداران می‌توانند بدون پرداخت هیچ هزینه‌ای وارد مذاکره شوند و تعیین قیمت کنند و پس از آن با دریافت اسناد اولیه، واسطه‌گری خود را برای رساندن نفت به خریداران نهایی پیگیری نمایند. بدیهی است که اغلب مشتریان داخلی و خارجی که خود نیز اکثرا واسطه خرید نفت هستند، چنین سازوکاری را به مسیر شفاف بورس ترجیح می‌دهند.

کاهش پیش‌پرداخت

متقاضیان برای خرید نفت از بورس، باید 6 درصد از مبلغ محموله مورد سفارش را به‌عنوان پیش‌پرداخت واریز کنند. این مبلغ برای خرید یک محموله 1 میلیون بشکه‌ای و با نفت 60 دلاری، 3.6 میلیون دلار و رقم قابل‌توجه‌ای است که فقط برای ورود به معامله است و تضمینی برای معتبر بودن قیمت نزد خریدار و فروشنده محسوب می‌شود. ریشه این رقم نیز به جریمه 5 درصدی فسخ معامله و کارمزدهای نهادهای وابسته به بورس بازمی‌گردد. به‌بیان‌دیگر اگر کسی نفت را در رقابت خریداری کرد و به هر دلیل نتوانست و یا نخواست آن را دریافت کند، باید 5 درصد جریمه پرداخت کند. بالا بودن مبلغ پیش‌پرداخت و همچنین جریمه تعیین‌شده در کنار زیاد بودن ریسک بازگشت پیش‌پرداخت ارزی در شرایط تحریم، باعث می‌شود سرمایه‌گذاران، کم‌تر ریسک ورود به این بازار را بپذیرند و خودبه‌خود از خرید نفت از بورس منصرف شوند.

در حال حاضر حداکثر کارمزد کارگزاری‌ها و شرکت‌های بورسی در فرآیند معامله نفت در حدود 1 میلیارد و 500 میلیون ریال است که با اضافه کردن جریمه‌ای برای خریدار، می‌توان سقف پیش‌پرداخت را معادل 2 میلیارد ریال تعیین کرد. به‌عبارت ‌دیگر هرکس متقاضی خرید نفت ایران از بورس است، می‌تواند با پرداخت 6 درصد ارزش محموله و حداکثر به میزان 2 میلیارد ریال وارد فرآیند معامله شود. این مبلغ نسبت به شرایط فعلی که باید برای دریافت یک محموله ۳۵ هزار بشکه‌ای حدود 15 میلیارد ریال پیش‌پرداخت صورت پذیرد، شرایط را تسهیل می‌کند و باعث افزایش انگیزه بخش خصوصی برای ورود به فرآیند خرید نفت از بورس خواهد شد. پایین بودن پیش‌پرداخت، باعث می‌شود افراد بیشتری امکان ورود به فرآیند خرید نفت از بورس را داشته باشند. از طرفی جریمه 2 میلیارد ریالی ناشی از نکول معامله، باعث می‌شود متقاضیانی که توانایی‌های مناسبی برای خرید نفت ایران دارند وارد این فرآیند بشوند و انگیزه مشتریان کاذب برای ورود به این فرآیند کاهش پیدا کند.

کاهش قیمت پایه معامله

در حال حاضر، قیمت پایه نفت ایران که در بورس عرضه می‌شود، برابر با متوسط قیمت نفت برنت با لحاظ نمودن اختلاف (دلتا) مندرج در OSP برای بازار مدیترانه به‌عنوان کم‌ترین قیمت رسمی فروش نفت ایران است. اگرچه شرکت نفت در معدود معاملات موفق بورس نشان داد که حاضر به کاهش محدود قیمت پایه بوده است، اما خریداران بالقوه پیش از ورود به معامله و اعلام قیمت پیشنهادی خود در تابلو، اطلاعی از حداکثر تخفیف ممکن در عرضه‌های جاری و پیش‌رو ندارند و این امر باعث کاهش انگیزه آنان برای ورود به معامله شده است. کاهش قیمت پایه نفت و اعمال تخفیف بیشتر می‌تواند موجب ورود مشتریان بیشتر و رقابت روی قیمت پایه و چه ‌بسا افزایش آن شود.

لازم به ذکر است که پیشنهادات بالا شاید در نگاه اول بسیار گشاده‌دستانه و همراه با تخفیف زیادی در نظر گرفته شود، اما منتقدانی که از این پیشنهاد به‌عنوان چوب حراج یاد می‌کنند نباید از یاد ببرند که ایران در حال حاضر در شرایط عادی به‌سر نمی‌برد که بتواند به‌راحتی نفت را با قیمت واقعی به فروش برساند. سود اقتصادی را در مجموع جنبه‌های اقتصادی باید سنجید. هرچند در حال حاضر میزان دقیق فروش نفت ایران به‌دلیل تحریم‌ها منتشر نمی‌شود، اما یقینا این مقدار زیر 500 هزار بشکه در روز است. منتقدانی که با تخفیف بیشتر قیمت پایه نفت در بورس مخالفند، گویا نمی‌دانند که کاهش صادرات که منجر به کاهش تولید و برداشت از چاه‌های نفتی می‌شود، چه ‌میزان می‌تواند برای کشور ضررده باشد. نیمه‌بسته و یا بسته نگه داشتن بسیاری از چاه‌های نفتی و بازگرداندن مجدد آنها به چرخه تولید، امری است هزینه‌بر و زمان‌بر.

مجدد لازم به‌ذکر است که در شرایط غیرعادی تحریم‌ها و درحالی که وزارت نفت راهکار کارآمد دیگری به‌جز بورس نفت در آستین ندارد، به‌سخره گرفتن تلاش‌ها برای تحقق بورس نفت با تعبیراتی چون حراج ثروت ملی و مرده خواندن آن، نه‌تنها عاقلانه به‌نظر نمی‌آید، بلکه این‌طور می‌نمایاند که چنین افرادی به‌جای تمایل برای مقابله به‌تحریم، مانند یک نیروی نفوذی کشورهای تحریم کننده، در انتظار شکست این تلاش‌ها هستند.

با این‌حال وزارت نفت طبق قانون بودجه سال 98 موظف به عرضه منظم در بورس است و می‌طلبد این امر را با رفع سایر موانع به‌ثمر برساند. 

------------
 
[1] شانا

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

ناشناس۱۱۴۹۸۳۲۰۹:۳۵:۳۰ ۱۳۹۸/۸/۱۰
امید است که چاه های نفت ایران بزودی خشک شوند تا فرهنگ مفت فروشی و مفت خواری از این کشور رخت برکند.
ناشناس۱۱۴۹۸۳۵۰۹:۳۹:۳۴ ۱۳۹۸/۸/۱۰
کانال مذاکره - بستر رشد بابک زنجانی ها همچنان سبز و خرم.
ناشناس۱۱۴۹۸۹۱۱۰:۲۹:۲۶ ۱۳۹۸/۸/۱۰
بهتر هست تناژ های عرضه رو هم کمتر کنند تا سرمایه گذاران بیشتری بتوانند ورود کنند
ناشناس۱۱۴۹۹۵۱۱۱:۱۰:۱۲ ۱۳۹۸/۸/۱۰
خوش به حال کاسبان تحریم است و بس!
ناشناس۱۱۵۰۰۱۴۱۲:۱۰:۲۸ ۱۳۹۸/۸/۱۰
از چهل پيش بايد سازوكار قطع بودجه كشور به نفت وخام فروشي اقدام مي شد ولي حالا بايد افسوس خورد
ناشناس۱۱۵۰۰۹۰۱۳:۴۶:۵۶ ۱۳۹۸/۸/۱۰
بهتر و منطقی تر این است که موانع اصلی تحریم برداشته شود و تحریم نباشیم
ناشناس۱۱۵۰۱۲۳۱۴:۲۹:۲۳ ۱۳۹۸/۸/۱۰
نفت رو مفت بدهید اینها بفروشن نصب پول رو هم بالا بکشن
ناشناس۱۱۵۰۱۴۳۱۴:۴۴:۱۵ ۱۳۹۸/۸/۱۰
حرف حق جواب ندارد. پیشنهادات عاقلانه ای است.
ناشناس۱۱۵۰۱۹۹۱۵:۴۵:۵۷ ۱۳۹۸/۸/۱۰
بیژن نفت را به تباهی برد

پربحث‌های دیروز

  1. از اغتشاشات اخیر، چه چیزهایی میفهمیم!؟

  2. نظرات برگزیده مخاطبین الف: اگر کار احمدی‌نژاد اشتباه بود چرا روحانی آن را تکرار کرد؟/ شبکه ملی اطلاعات، جدا از اینترنت بین‌المللی نیست/ دولت با گران‌کردن بنزین همه را جریمه کرد

  3. اینترنت چه کسانی زودتر وصل می‌شود؟

  4. واکنش وزارت کشاورزی به افزایش قیمت گوجه‌فرنگی

  5. پزشکان به دنبال کاهش نرخ مالیات کارانه به ۱۰ درصد

  6. جمشیدی‌ها: مسوولین تنها با تکیه بر نظر خود تصمیم‌گیری می‌کنند/باید مکان‌هایی برای اعتراضات مسالمت آمیز مردم در نظر گرفته شود

  7. خطیب نماز جمعه تهران: هیچ کس با اعتراضات مخالف نیست/ غارت فروشگاه و  تخریب بانک‌ها انتقام از مردم است 

  8. معالی‌آباد شیراز پس از اعتراضات بنزینی

  9. «چندهمسری» در کدام استان‌ها بیشتر است؟

  10. تلاش آمریکا برای تنفس مصنوعی به آشوب‌ها در ایران

  11. ارزان‌ترین خودروهای الکتریکی ۲۰۱۹

  12. آذری جهرمی: اپراتورها مدت زمان قطعی اینترنت را به مدت اعتبار بسته‌ها اضافه کنند

  13. واکنش عارف به ناآرامی‌های اخیر پس از اصلاح قیمت بنزین

  14. فردا سومین مرحله یارانه حمایتی واریز می‌شود

  15. حلقه‌های سه‌گانه آشوب‌های اخیر به روایت زاکانی

  16. رئیسی: مجازات سختی در انتظار اغتشاشگران است

  17. گزارش بانک جهانی/ دولت ایران ناکارآمدتر از ۱۳۰ دولت جهان شد

  18. سهمیه بنزین آذر ماه در کارت های سوخت شارژ شد+جدول

  19. نماینده مجلس: اینترنت ملی پاسخ‌گوی نیازهای مردم نیست

  20. افتتاح یکی از کارخانه‌های اپل به دست دونالد ترامپ

  21. تورم نقطه‌ای آبان‌ماه ۲۷ درصد/ نرخ تورم سالانه، ۴۱ درصد

  22. چرا پراید گران شد؟

  23. مرسدس بنز پلاگین هیبریدی

  24. تصرف ساحل توسط تکاوران نیروی دریایی ارتش

  25. روایت فرمانده عملیات بسیج از ناآرامی‌های اخیر/ اغتشاشگران وسایلی داشتند که تابه حال ندیده بودیم

پربحث‌های هفته

  1. از اغتشاشات اخیر، چه چیزهایی میفهمیم!؟

  2. افزایش قیمت بنزین؛‌ چرا حالا،‌ چرا به این شکل؟

  3. عوامفریبی با برچسب پوپولیسم/ چه کسی یا چه چیزی در اجرای تصمیم بنزینی فدا شد؟

  4. حکایت ما و این روزهای اینترنت / از شبکه ملی اطلاعات چه خبر ؟

  5. معترض جان به لب رسیده کجا و چگونه حرفش را بزند؟/ لطفا به معترضان تریبون بدهید

  6. مشاجره رئیس‌جمهور و رحیم‌پور ازغدی درباره بنزین/ روحانی جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی را ترک کرد

  7. رهبر انقلاب درباره افزایش نرخ سوخت: گفته بودم اگر سران سه قوّه تصمیم بگیرند حمایت خواهم کرد/ تصمیم سران قوا باید اجرا شود/ مسئولین دقت کنند هرچه ممکن است از مشکلات این کار کم کنند

  8. سلاخی ماموران ناجا توسط اغتشاشگران + تصاویر

  9. یک مقام مطلع: محدودیت دسترسی به اینترنت با تصویب شورای امنیت صورت گرفته

  10. چه کسانی از ارزانی بنزین سود می بردند؟! / خطاهای آشکار دولت در اجرای یک تصمیم درست

  11. دروغ پردازی گوگل در مورد اعتراضات شب گذشته تهران + عکس

  12. اشتباهات را بپذیرید؛ راه برای اصلاح باز است

  13. نظر باهنر درباره حضور احمدی‌نژاد در انتخابات مجلس/ فرایند تصمیم‌گیری در جلسه سران سه قوه چگونه است؟/ احتمال استعفای محمود صادقی در اعتراض به افزایش قیمت بنزین

  14. در آینده نزدیک اینترنت وصل می‌شود

  15. دیلی میل: هزاران بیمار انگلیسی در بیمارستان‌ها محبوس شده اند زیرا جایی ندارند که بروند!

  16. طرح سه فوریتی نمایندگان برای جلوگیری از افزایش قیمت بنزین

  17. صدا‌وسیما به معترضان فرصت دهد/ مشاجره ازغدی و روحانی درباره بنزین و تکذیب آن/ انتقاد تند عباس عبدی از شورای نگهبان

  18. لاریجانی بدون در نظر گرفتن نظر نمایندگان مصوبه سهمیه‌بندی بنزین را امضا کرد

  19. نوبخت: درآمد ۳۰ هزار میلیارد تومانی افزایش قیمت بنزین بین مردم باز توزیع می شود

  20. نظرات برگزیده مخاطبین الف: اگر کار احمدی‌نژاد اشتباه بود چرا روحانی آن را تکرار کرد؟/ شبکه ملی اطلاعات، جدا از اینترنت بین‌المللی نیست/ دولت با گران‌کردن بنزین همه را جریمه کرد

  21. ربیعی: سفره و یخچال خالی بازنشسته‌ها را درک می‌کنیم/ نمی‌توانستیم بگوییم فلان ساعت بنزین گران می‌شود

  22. لیست مناطقی که در آن اینترنت مجددا برقرار شده است

  23. راه‌های رفته و نرفته اصلاح قیمت بنزین به روایت کارشناسان اقتصادی

  24. عضو کمیسیون اقتصادی: اقدام دولت در افزایش قیمت بنزین، به این صورت شتاب‌زده بود/ دولت باید پاسخگو باشد

  25. ما و بی‌بی‌سی

پربحث‌های هفته

  1. افزایش قیمت بنزین؛‌ چرا حالا،‌ چرا به این شکل؟

  2. یک مقام مطلع: محدودیت دسترسی به اینترنت با تصویب شورای امنیت صورت گرفته

  3. طرح سه فوریتی نمایندگان برای جلوگیری از افزایش قیمت بنزین

  4. لاریجانی بدون در نظر گرفتن نظر نمایندگان مصوبه سهمیه‌بندی بنزین را امضا کرد

  5. نوبخت: درآمد ۳۰ هزار میلیارد تومانی افزایش قیمت بنزین بین مردم باز توزیع می شود

  6. ربیعی: سفره و یخچال خالی بازنشسته‌ها را درک می‌کنیم/ نمی‌توانستیم بگوییم فلان ساعت بنزین گران می‌شود

  7. راه‌های رفته و نرفته اصلاح قیمت بنزین به روایت کارشناسان اقتصادی

  8. فیروزآبادی: اختلال اینترنت به زودی برطرف می‌شود

  9. شاکری: طرح افزایش قیمت بنزین قابلیت اصلاح دارد

  10. وزیر صمت: هیچ افزایش قیمتی در کالاها نداریم/ با گران‌فروشان مماشات نمی‌کنیم

  11. ربیعی: مصرف بنزین در کشور، دچار انحراف است/ دولت می‌خواهد به‌صورت مستقیم به مردم کمک کند!

  12. دولت به فکر کاهش اثرات منفی افزایش یکباره قیمت‌ بنزین باشد

  13. محدودیت دسترسی به اینترنت با تصویب شورای امنیت

  14. واکنش وزارت کشاورزی به افزایش قیمت گوجه‌فرنگی

  15. پزشکان به دنبال کاهش نرخ مالیات کارانه به ۱۰ درصد

  16. همتی: افزایش قیمت بنزین در یک سال ۴ درصد در تورم تاثیر دارد/ بازار ارز کنترل شده

  17. نامه نوبخت به رهبر معظم انقلاب/طرح اصلاح ساختار بودجه به شورای سران قوا تقدیم شده است

  18. بازگشت به تصمیم بنزینی دولت قبل/ حذف کارت سوخت در دولت روحانی چقدر برای کشور هزینه داشته؟

  19. کدام گروه‌ها مشمول کمک معیشتی می‌شوند + اینفوگرافی

  20. توکلی: مسیر تصمیم‌گیری و اعلام قیمت بنزین بسیار بد طی شد/ کنار گذاشتن کارت سوخت خیانت بود

  21. سخنگوی هیات رئیسه مجلس: همه موظفند از افزایش قیمت بنزین حمایت کنند

  22. واریز سهمیه سوخت مالکان دارای چند خودرو به تعداد وسایل نقلیه

  23. نوش‌داروی دولت تدبیر

  24. فرصت ۶۰ هزار میلیاردی صادرات بنزین

  25. اولین مرحله واریز سبد حمایتی معیشت خانوار واریز شد

آخرین عناوین