سالمندی جمعیت کشور چه تاثیری بر رشد اقتصادی می‌گذارد؟

گروه اقتصادی الف،   3980803063

نتایج یک پژوهش نشان می‌دهد براساس پیش‌بینی‌های مدل نرخ رشد سالیانه، محصول سرانه سرمایه بر اثر سالمند شدن جمعیت کاهش می‌یابد که این موضوع، کاهش رشد اقتصادی ناشی از کاهش جمعیت فعال را تشدید می‌کند. این شبیه‌سازی نشان داد اعمال سیاست افزایش سن بازنشستگی تاثیر چندانی بر رشد اقتصادی ندارد.

سالمندی جمعیت کشور چه تاثیری بر رشد اقتصادی می‌گذارد؟

به گزارش ایسنا، سالمندی جمعیت یک فرآیند انتقال جمعیتی است که در آن باروری و مرگ‌ومیر از سطوح بالا به سطوح پایین کاهش می‌یابند؛ به عبارت دیگر، افزایش امید به زندگی و کاهش باروری باعث رشد جمعیت سالمند به کل جمعیت می‌شود. این پدیده که نوعی گذار جمعیتی بوده، امروزه تاثیر زیادی بر رشد و توسعه اقتصادی گذاشته و به یک نگرانی مشترک جهانی تبدیل شده است.محققان در پژوهشی با عنوان پیامدهای اقتصادی سالمندی جمعیت بر اقتصاد ایران این موضوع  را بررسی کرده‌اند.

در این پژوهش که توسط زهرا کاشانیان، دانشجوی دکتری اقتصاد دانشگاه مازندران، حسین راغفر، استاد گروه اقتصاد دانشگاه الزهرا و میرحسین موسوی، دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه الزهرا انجام شده است آمده:« پدیده سالمندی آثار چندگانه‌ای بر اقتصاد می‌گذارد، این مسئله به کاهش نسبی جمعیت اقتصادی مولد و تغییر ضریب وابستگی اقتصادی منجر می‌شود که خود، باعث کاهش عرضه نیروی کار موثر می‌شود می‌تواند مانعی در برابر رشد باشد. علاوه بر این، افزایش سالمندی باعث افزایش‌های هزینه سلامت و تامین اجتماعی می‌شود، این هزینه‌ها که توسط سازمان‌های بازنشستگی به سالمندان پرداخت می‌شود، در واقع انتقال از نسل جوان به نسل سالمند است که به مرور می‌تواند سنگین و مشکل‌ساز شود.»

محققان در این پژوهش، با استفاده از یک الگوی تعادل عمومی با نسل‌های هم‌پوش دو مرحله‌ای دایموند که شامل سه بخش دولت، خانوار و بنگاه بوده، اثرات سالمندی بر رشد اقتصادی  را شبیه‌سازی کردند. نتایج این شبیه‌سازی نشان داد تغییرات نرخ رشد ناشی از تغییر شش مولفه است؛ مولفه‌های مربوط به عرضه نیروی کار، نرخ پس‌انداز، تعمیق سرمایه و سرمایه‌گذاری عمومی اثر مثبت و عرضه نیروی کار سالمند و مالیات اثر منفی بر رشد دارند.

در این مقاله آمده است:« براساس پیش‌بینی‌های مدل نرخ رشد سالیانه محصول سرانه سرمایه براثر سالمند شدن جمعیت کاهش می‌یابد که این موضوع، کاهش رشد اقتصادی ناشی از کاهش جمعیت فعال را تشدید می‌کند. این شبیه‌سازی نشان داد اعمال سیاست افزایش سن بازنشستگی تاثیر چندانی بر رشد اقتصادی ندارد.»

راغفر و همکارانش در این مقاله می‌گویند:« تعمیق سرمایه موثرترین عامل بر رشد اقتصادی است، به عبارت دیگر، دانش و فناوری در رشد اقتصادی بیشترین سهم را به خود اختصاص داده‌ است، از این رو، سرمایه‌گذاری در این بخش، به شدت رشد اقتصادی را افزایش می‌دهد، همچنین سرمایه‌گذاری در خدمات عمومی و عمرانی، ایجاد زیرساخت‌ها و ارائه خدمات عمومی، آموزشی، بهداشتی، حمل‌ونقل و ...تاثیر قابل توجهی بر رشد اقتصادی دارد.»

در این پژوهش آمده:« اگرچه عرضه کل نیروی کار و پس‌انداز سهم مثبتی در رشد اقتصادی دارند، اما تاثیر این دو مولفه بسیار اندک بوده که نشان دهنده پایین بودن کارآیی نیروی کار و نظام بانکی در بسیج منابع برای جمع‌آوری پس‌اندازهای مردم به منظور فعالیت‌های مرتبط با رشد و توسعه کشور است.»

در پایان این مقاله، محققان توصیه‌های سیاستی را بیان کرده‌اند. یکی از توصیه‌های این اقتصاددانان این است که با توجه به این که تعمیق سرمایه موثرترین پارامتر رشد است، دولت باید توجه داشته باشد که با افزایش تعداد سالمندان سهم سرمایه‌گذاری عمومی از بودجه که موجب تعمیق سرمایه است، به سمت پرداخت عواید بازنشستگی نرود. در غیر این صورت تاثیر منفی سالمندی بر رشد اقتصادی بسیار شدیدتر خواهد بود.

یکی دیگر از توصیه‌های نویسندگان این مقاله این است که برون‌زایی و درون‌زایی رشد، به معنای ارتباط تکنولوژیک با دیگر کشورها، باید بر رشد اقتصادی موثر باشد، عدم تاثیرگذاری این پارامتر می‌تواند ناشی از عدم مدیریت صحیح منابع و صنایع باشد، از این رو، تا زمانی که مدیریت صنایع و تخصیص منابع کشور اصلاح نشود، وارد کردن یا حتی یاد گرفتن تکنولوژی‌های پیشرفته تاثیر چندانی بر رشد نخواهد داشت. از این رو، اصلاح روش مدیریت باید یکی از مهم ترین اولویت‌های دولت قرار گیرد.

این مقاله در هفتادوهشتمین شماره فصلنامه "پژوهش‌های اقتصادی ایران" منتشر شده است.

عناوین مرتبط

پربحث‌های دیروز

  1. خوش بود گر محک کرونا آید به میان سلبریتی ها

  2. کرونا اثبات کرد خدا فقط "رخنه پوش" نیست

  3. گرامیداشت روز جمهوری اسلامی، آن هم وسط بحران کرونا !؟

  4. پزشکی که تا آخرین لحظه عمر، خودش را وقف مردم کرد

  5. روحانی: کرونا در همه استان‌ها سیر نزولی پیدا کرده است/ قرنطینه چینی در ایران قابل اجرا نبود

  6. دلیل آشوب‌های اخیر در زندان‌های کشور

  7. سندرز خواستار لغو تحریم‌های آمریکا علیه ایران شد

  8. نمکی: طرح فاصله‌گذاری هوشمند به‌زودی اجرا می‌شود

  9. عبرتهای کرونا

  10. تهیه آبمیوه طبیعی برای بیمارستان ها در شیراز

  11. زالی: در شرایط اپیدمی برخورد قهری ضروری است/ همه مناطق تهران آلوده است

  12. ابتکار جالب یک نانوایی برای جلوگیری از شیوع کرونا

  13. جزئیات وال‌استریت ژورنال از اولین تراکنش مالی میان ایران و اروپا

  14. تولید ماسک و ژل ضدعفونی

  15. حضور حداقلی کارکنان تا ۲۰ فروردین تمدید شد

  16. امضای ۱۰۷ نماینده در نامه به رئیس جمهور جهت همسان سازی حقوق بازنشستگان و مستمری بگیران کارگران

  17. افشای طرح آمریکا برای نخست‌وزیر کردن الزرفی

پربحث‌های هفته

  1. «پایتخت ۶» و شوخی‌های مبتذل با ارزش‌های اساسی جامعه

  2. آقای رئیس‌جمهور، اندکی سنجیده تر!..

  3. نمایندگان خواستار همسان سازی حقوق بازنشستگان و مستمری بگیران کارگران شدند

  4. خوش بود گر محک کرونا آید به میان سلبریتی ها

  5. انتقادات تند مسیح مهاجری از سریال پایتخت

  6. قالیباف: با خوش‌بینی کرونا کنترل نمی‌شود/ قرنطینه شدید تنها راه مقابله با کروناست

  7. طرح فاصله گذاری اجتماعی؛ لازم اما دیرهنگام

  8. پشت پرده مخالفت برخی مسئولین وزارت بهداشت با توزیع داروی موثر در درمان کرونا

  9. کرونا اثبات کرد خدا فقط "رخنه پوش" نیست

  10. کرونا و برخوردهای جناحی

  11. طلاب ایرانی، پرستار سالمندان آمریکایی و اروپایی

  12. بی‌هراس از کرونا در جستجوی زندگی در سطل‌های زباله

  13. "سخنان فریبنده" کافی است / دو روزنامه مهم آمریکایی خواستار رفع تحریم های ایران برای مقابله کرونا شدند

  14. کرونا و اشک کباب! ...

  15. تکذیب ساخت داروی کرونا/ تحقیق روی درمان کرونا با «سلول بنیادی»

  16. زیر پوست پایتخت...

  17. گرامیداشت روز جمهوری اسلامی، آن هم وسط بحران کرونا !؟

  18. وزیر بهداشت: به نقطه روشنی از کنترل بیماری‌های ویروسی رسیده‌ایم/ دستاوردی جدید به‌زودی ایران را در رتبه نخست دنیا قرار می‌دهد

  19. طبخ و توزیع غذای متبرک رضوی برای بیماران کرونایی

  20. پزشکی که تا آخرین لحظه عمر، خودش را وقف مردم کرد

  21. لطفا برای جهش تولید دنبال "راهکار" نروید، فقط موانع را بردارید !

  22. اتهام زنی پمپئو به ایران در خصوص اهداف کشورمان برای رفع تحریم‌ها

  23. ماجرای شبیه‌سازی پاندمی بیماری شبه کرونا در سال ۲۰۱۹ میلادی چه بود؟

  24. در عراق چه خبر است: کودتا، تهاجم نظامی یا عملیات فریب؟

  25. روحانی: طرح فاصله‌گذاری تا ۲۰ فروردین است/اختصاص ۱۰۰هزار میلیارد به کرونا

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های هفته

    1. لطفا برای جهش تولید دنبال "راهکار" نروید، فقط موانع را بردارید !

    2. وزیر کار؛ حقوق بازنشستگان ۱۵ تا ۷۷ درصد افزایش می‌یابد

    3. پرداخت حقوق کارکنان مشروط شد / اجباری شدن ثبت اطلاعات در سامانه کارمند ایران

    4. کاهش قیمت نفت در جهان / نگرانی فراتر از کرونا

    5. جزئیات طرح خریدهای اعتباری/ خانوار یکنفره ۱میلیون مابقی ۲میلیون

    6. پاسخ همتی به شبهه دشمنان نظام: دنبال برداشته شدن محدودیتهای ارزی هستیم

    7. قیمت سکه رکورد شکست

    8. ۷۰ خان گمرک چیست؟/ نگاهی به تشریفات گمرکی بعد از نقد جدی رییس جمهور به روند ترخیص کالا

    9. جزئیات تازه از افزایش حقوق بازنشستگان در سال ۹۹

    10. کرونا و مشکل اجاره‌نشین‌ها/ مستأجرانی که نمی‌توانند خانه پیدا کنند

    11. توضیحات شرکت توسکا درباره نحوه همکاری با صدا و سیما

    12. تداوم برداشت‌ غیرمجاز از حساب‌ها/بانکها حرف رئیس‌کل رانمی‌خوانند؟

    13. پیش بینی بازار مسکن در سال جاری

    14. اطلاعیه همراه اول درباره فعالیت‌های شرکت توسکا

    15. چند واحد مسکونی در سال ۹۸ خرید و فروش شد؟/ تب‌وتاب قیمت مسکن

    16. قیمت مسکن در تهران چقدر افزایش یافت؟

    17. حضور حداقلی کارکنان تا ۲۰ فروردین تمدید شد

    18. سرپیچی برخی بانک ها از مصوبه امهال سه ماهه اقساط تسهیلات

    19. قیمت روز ۲۰ محصول پر تقاضا در میادین میوه و تره بار

    20. دژپسند: اقتصاد کشور رو به بهبود است ولی به نقطه مطلوب نرسیده‌ایم

    21. اختصاص ۷۵۰ هزار میلیارد ریال تسهیلات بانکها به کسب و کارهای آسیب دیده از کرونا

    آخرین عناوین