راهکاری برای استقبال بیشتر از کمربند ایمنی

گروه جهان الف،   3980726046

کمربند ایمنی، یک ابزار کارا و بسیار مفید است که استفاده از آن، سرنشینان وسایل نقلیه را تا حدود زیادی از آسیب‌های عمده ناشی از سوانح محافظت می‌کند. نتایج یک پژوهش داخلی نشان می‌دهد که برای همه‌گیرترشدن استفاده از این ابزار ایمنی، خودروسازان باید راحت بودن آن را بیشتر از قبل مد نظر قرار دهند.

به گزارش ایسنا، امروزه آسیب‌های ناشی از سوانح و حوادث جاده‌ای، ازجمله مشکلات عمده سلامت عمومی است. براساس آمار سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۱۵ میزان قربانیان ناشی از حوادث جاده‌ای ۱.۲۵ میلیون نفر در سراسر جهان بوده که در دسامبر ۲۰۱۸ به ۱.۳۵ میلیون نفر رسیده است. در ایران نیز، سال‌های ازدست‌رفته در نتیجه ناتوانی و معلولیت ناشی از تصادفات، بیش از یک میلیون و سیصد هزار سال است که این آمار بیشتر از بیماری‌هایی مانند بیماری‌های قلبی عروقی و یا سرطان‌ها است.

سازمان جهانی بهداشت، بستن کمربند ایمنی را از عوامل اصلی مؤثر بر کاهش شدت حوادث جاده‌ای برشمرده است. بستن کمربند ایمنی ریسک حوادث را در رانندگان بین ۳۸ تا ۴۶ درصد و در سرنشینان جلو ۴۵ درصد کاهش داده و از شدت آسیب‌های ناشی از تصادفات جاده‌ای به میران ۵۰ درصد می‌کاهد. با توجه به ضرورت استفاده از کمربند ایمنی، شناخت عوامل مرتبط با انجام این رفتار بسیار مهم به نظر می‌رسد.

در این رابطه، جامعه‌شناسان و روانشناسان، دامنه‌ای از نظریه‌ها و الگوهای مختلف را برای تشریح عوامل مؤثر بر رفتارهای مختلف ازجمله رفتاری نظیر بستن کمربند ایمنی را پیشنهاد می‌کنند که ازجمله این نظریه‌ها، «نظریه انگیزش-محافظت» است که بر عوامل شناختی مؤثر بر تصمیم‌گیری در برابر وقایع آسیب‌زا تمرکز می‌کند.

بر این اساس، محققانی از دانشگاه علوم پزشکی بوشهر مطالعه‌ای را انجام داده‌اند که در آن عوامل مؤثر بر بستن کمربند ایمنی براساس نظریه انگیزش-محافظت در سرنشینان جلوی خودروها مورد ارزیابی علمی قرار گرفته است تا با شناسایی عوامل تأثیرگذار بر این رفتار، گامی به‌منظور کاهش حوادث جاده‌ای برداشته شود.

در این مطالعه توصیفی-تحلیلی تعداد ۳۵۰ نفر از زنان و مردان ۱۹ تا ۶۵ ساله ساکن شهر بوشهر انتخاب و بررسی شدند. معیار ورود به این مطالعه، داشتن سواد خواندن و نوشتن و سابقه مسافرت به‌عنوان سرنشین جلوی غیرراننده با وسایل نقلیه غیرعمومی در خیابان‌های درون‌شهری طی هفته قبل از تحقیق بوده است.

نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که علاوه بر وضع قوانینی مبنی بر اجباری بودن بستن کمربند ایمنی که از طریق خودکارآمدی و کاهش پاداش درک شده موجب افزایش استفاده از کمربند می‌شود، راحتی کمربند ایمنی نیز با دو مکانیسم مختلف موجب افزایش بستن کمربند ایمنی می‌شود.

در رابطه با این یافته‌ها، آزیتا نوروزی، دانشیار گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت دانشگاه علوم پزشکی بوشهر و همکارانش می‌گویند: «تئوری انگیزش ـ محافظت در سال ۱۹۷۵ به‌وسیله دانشمندی به نام راجرز برای توضیح اثرات ترس بر نگرش‌ها و رفتارهای بهداشتی توسعه داده شد. در این نظریه فرض بر این است که پذیرش رفتار محافظت‌کننده، به‌طور مستقیم تحت تأثیر انگیزش فرد برای حفاظت از خود بوده و عوامل محیطی و شخصی به‌منظور مطرح کردن یک تهدید بهداشتی بالقوه با یکدیگر ترکیب می‌شوند. یافته‌های مطالعه ما، اثربخشی تئوری انگیزش-محافظت را در پیشگویی قصد و رفتار بستن کمربند ایمنی تأیید می‌کند».

آن‌ها این‌گونه ادامه می‌دهند: «در این مطالعه، قصد رفتاری، خودکارآمدی، هزینه‌های پاسخ درک شده و پاداش درک شده رفتار ناسازگار، پیشگویی‌کننده بستن کمربند ایمنی بودند. در افرادی که به دلیل حفظ سلامتی، کمربند ایمنی می‌بستند، هزینه پاسخ درک شده و در افرادی که به‌اجبار قانون کمربند ایمنی می‌بستند، خودکارآمدی درک شده پیشگویی‌کننده رفتار بودند».

به بیان نوروزی و همکارانش، با توجه به یافته‌های مطالعه فوق می‌توان گفت، راحتی کمربند ایمنی، عامل مهمی در استفاده از این ابزار محافظت‌کننده است. بنابراین شرکت‌های خودروساز باید مکلف به طراحی و نصب کمربندهای ایمنی راحت در خودروها شوند تا احساس راحتی سرنشینان خودرو به حداکثر رسیده و محدودیت حرکتی و سایر پیامدهای منفی کمربند ایمنی به حداقل برسد تا از این طریق افراد به استفاده از آن، حتی در مسیرهای درون‌شهری، ترغیب شوند.

این نتایج در نشریه علمی پژوهشی آموزش بهداشت و ارتقای سلامت منتشر شده‌اند. نشریه فوق توسط انجمن علمی آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت ایران و در قالب فصل‌نامه به چاپ می‌رسد.

عناوین مرتبط

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های هفته

    1. از مذاکره به بهانه «سایه جنگ» تا مذاکره به دلیل «شرایط جنگی»...

    2. آیا جهان، ایران را در نقطه اتخاذ «تصمیم بزرگ» قرار خواهد داد؟

    3. آیا مدیرعامل فراری نیسان، کپی ژاپنی محمود رضا خاوری است؟!

    4. آقای روحانی! از این حرفها چه باید بفهمیم؟ 

    5. پاسخ شهاب حسینی به هجمه‌ها: منتقد اتفاقات تلخ هستم/ در فیلم‌ با بودجه دولتی بازی می‌کنید اما از فجر انصراف می‌دهید؟

    6. ایران و «توافق ترامپ» که قاسم سلیمانی به آن اشاره کرده بود

    7. «بلد نبودن» یا «نخواستن»؛ آقای روحانی، مسئله این است!

    8. حسابرسی نهادهای تحت پوشش دفتر رهبری و زیرمجموعه های آنها / نظر محمد قوچانی درباره برنامه‌های شبکه افق/ تعیین جایزه برای قتل ترامپ از تریبون مجلس

    9. ماجرای مخالفت رئیس صداوسیما با درخواست عجیب روحانی/ اعمال فشار حداکثری دولت به علی‌عسکری

    10. ماجرای کاخ مرمر که مرحوم هاشمی رفسنجانی در آن مستقر بودند

    11. معاون فرمانده کل سپاه: در حمله به عین الاسد ۱۳۴ نفر کشته و ۲۴۵ نفر زخمی شده‌اند

    12. "شیر" را از سبد غذایی حذف نکنید/ تکذیب ادعاهای یک کارشناس

    13. اوضاع را شیر تو شیر نکنیم!..

    14. تیم‌های ایرانی از حضور در لیگ قهرمانان آسیا انصراف دادند

    15. روایت شاهدان عینی سقوط هواپیمای اوکراینی + عکس

    16. نامه خصوصی محسن هاشمی به فتاح درباره آیت‌الله هاشمی و ماجرای کاخ مرمر

    17. وقتی ترامپ خودش را حرامزاده توصیف می‌کند

    18. اعتراف آمریکا: شمار تلفات انتقام موشکی ایران افزایش پیدا کرده است

    19. استدلال‌های جالب برای نقد سخنان علی مطهری/ ظریف اروپا را به خروج ایران از NPT تهدید کرد/ سکوت رسانه‌ای درباره محرومیت باشگاهها از میزبانی قابل پذیرش نیست

    20. کنفدراسیون فوتبال آسیا از تصمیم ضدایرانی خود عقب‌نشینی کرد + جزئیات

    21. جهان‌آرا، عصرانه و ثریا دیگر «زنده» نخواهند بود

    22. ترامپ: قاسم سلیمانی را کشتیم چون او حرف‌های بدی درباره کشور ما (آمریکا) می‌زد

    23. آمریکا، سردار قاآنی را به ترور تهدید کرد

    24. طرح دریافت غرامت از انگلیس برای قتل عام ۹ میلیون ایرانی

    25. آزمون بزرگ شورای نگهبان پیش از برگزاری انتخابات مجلس/ مفسدان اقتصادی نباید تایید شوند

    پربحث‌های اخیر

      پربحث‌های هفته

      1. ایران و «توافق ترامپ» که قاسم سلیمانی به آن اشاره کرده بود

      2. معاون فرمانده کل سپاه: در حمله به عین الاسد ۱۳۴ نفر کشته و ۲۴۵ نفر زخمی شده‌اند

      3. اعتراف آمریکا: شمار تلفات انتقام موشکی ایران افزایش پیدا کرده است

      4. ترامپ: قاسم سلیمانی را کشتیم چون او حرف‌های بدی درباره کشور ما (آمریکا) می‌زد

      5. آمریکا، سردار قاآنی را به ترور تهدید کرد

      6. نشنال اینترست: ایران برنده نظامی خاورمیانه 

      7. ۱۱ سنگ بزرگ پیش پای ایران و چین برای همکاری اقتصادی

      8. چرا آمریکایی‌ها تلفات حمله موشکی به پایگاه عین الاسد را اعلام نمی‌کنند؟ + عکس

      9. نیویورک تایمز: ابلیس ترامپ واگیر است

      10. توماس فریدمن درنیویورک تایمز: ترامپ مثل آب خوردن دروغ  می‌گوید !

      11. ویژگی‌های توافق مورد نظر ترامپ بجای برجام تشریح شد

      12. دفنس وان: ۱۱ آمریکایی در حمله ایران به عین الأسد ضربه مغزی شدند

      13. نقطه زن بودن موشک‌ها دیگر در سیطره آمریکا نیست/ دقت موشک‌های سپاه واقعی و بالا است

      14. ناگفته‌هایی از ترور سردار سلیمانی؛ سردار حاجی زاده: آمریکایی‌ها را رصد می‌کردیم و می‌دیدیم اما نمی‌دانستیم برنامه آنها چیست

      15. دیپلمات آلمانی خطاب به ایران: اسرائیل را به رسمیت بشناسید!

      16. روایت اقتصاددان مشهور آمریکایی از لاف‌زنی‌ها درباره موفقیت اقتصادی ترامپ

      17. ترامپ: مجروح شدن نیروهایمان در عین‌الاسد خیلی جدی نبود/ درباره تعداد مجروحین از پنتاگون سوال کنید

      18. بازتاب جهانی سخنان رهبر انقلاب در نماز جمعه تهران

      19. تاکید کانادا بر ارسال جعبه‌ سیاه هواپیمای اوکراینی به اوکراین یا فرانسه

      20. راهپیمایی زنان آمریکایی به تظاهرات علیه ترامپ تبدیل شد + تصاویر

      21. بازداشت مفتی داعش و بردارش در موصل + عکس

      22. مکرون خواستار توافق با ایران بر سر برنامه موشکی بالستیک شد

      23. ادعای پمپئو: ترور سلیمانی قطعا قانونی بوده!

      24. جو سنگین علیه ترامپ بعد از دروغگویی درباره تلفات انتقام موشکی ایران

      25. وال استریت ژورنال: کهنه سربازان با ترامپ درباره حملات موشکی ایران اختلاف نظر دارند

      آخرین عناوین