ابهام‌های «لایحه تجارت»، تجارت را سخت‌تر می‌کند

محمدصادق امانی،   3980703032 ۵ نظر، ۰ در صف انتشار و ۰ تکراری یا غیرقابل انتشار
 ابهام‌های «لایحه تجارت»، تجارت را سخت‌تر می‌کند

عبارات مبهم و چندپهلویی که در سرتاسر مواد «لایحه تجارت» به چشم می‌خورد می‌تواند زمینه را برای کلاهبرداری و برهم خوردن نظم تجاری کشور فراهم کند.

قانون تجارت از قوانین مادر در هر کشوری محسوب می‌شود و بسیاری از قواعد حوزه اقتصاد و محیط کسب و کار به وسیله این قانون تعیین می‌شود. نخستین بار قانون تجارت در سال1311 در مجلس شورای ملی به تصویب رسید و در سال 1347 نیز اصلاحاتی در متن قانون صورت گرفت. بعد از انقلاب و از سال 1380 تدوین لایحه تجارت در دستور کار دولت وقت قرار گرفت و در سال1384 بعد از تصویب در کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس راهی شورای نگهبان شد اما با ایراد اصل 85 قانون اساسی مواجه و به مجلس عودت داده شد. پس از سال‌ها در فروردین 97 کلیات لایحه تجارت مورد تصویب مجلس شورای اسلامی رسید و از سوم شهریور 98 رسیدگی به لایحه تجارت در دستور کار مجلس قرار گرفت.

رسیدگی پر ابهام لایحه تجارت

بررسی لایحه تجارت از همان ابتدا با حرف و حدیث شروع شد چرا که متن بخش اول لایحه تجارت که مربوط به قرارداد‌ها می‌شود بر خلاف رویه دیگر لوایحه تا مدت‌ها در اختیار کارشناسان و افکار عمومی قرار نگرفت. همچنین تصویب پر شتاب بند‌های لایحه تجارت صدای نمایندگان مجلس را هم درآورد و محمد مهدی مفتح، نماینده مجلس، تصویب پر شتاب لایحه تجارت را به مصلحت ندانسته و از تذکر مکرر برخی نمایندگان به رییس مجلس خبر داده است1.

تعجب کارشناسان از تصویب ماده 5

نمایندگان مجلس روز یک شنبه 3 شهریور با تصویب ماده 5 لایحه تجارت موجب تعجب کارشناسان حقوقی و اقتصادی شدند. در متن این ماده آمده است: «انعقاد قرارداد، ابراز اراده یا هر عمل دیگر مرتبط با قرارداد و اثبات آن‌ها نیازمند هیچ تشریفات خاصی نیست. این امور به هر وسیله ازجمله شهادت شهود قابل‌اثبات است».

تعجب کارشناسان از این جهت بود که تصویب ماده 5 لایحه تجارت دارای پیامد های متعدد اقتصادی و اجتماعی است که از آن غفلت شده است. برای مثال حذف تشریفات به معنای حذف نظارت حاکمیت بر قرارداد هاست؛ همچنین کفایت شهادت شهود برای اثبات ادعا به این معنا است که به وسیله شهادت می‌توان اسناد رسمی و قولنامه ها را باطل نمود. در همین خصوص محمدرضا یزدی زاده عضو سابق شورای راهبردی نظام مالیاتی کشور، از تصویب ماده 5 به کودتای اقتصادی تعبیر کرده که بخاطر پیامدهای وحشتناک آن از جنگ و تحریم نیز بد‌تر است.

فرصت ماده 5 لایحه تجارت به کلاهبرداران

حقوق مالکیت یکی از مولفه‌های مهم در محیط کسب و کار است که اگر در وضعیت مناسبی باشد موجب کاهش ریسک فعالیت‌های اقتصادی و به تبع آن رونق اقتصادی می شود به همین دلیل دولت ها تلاش می‌کنند تا با صیانت از حقوق مالکیت از فعالین اقتصادی حمایت کنند. لازم الاجرا شدن ماده 5 لایحه تجارت این امکان را به کلاهبرداران می‌دهد تا با استفاده از شهادت دروغ، مالکیت رسمی و قانونی افراد مختلف از جمله فعالان اقتصادی را نقض کنند و به این ترتیب به اقتصاد کشور ضربه وارد کنند.
فرض کنید یک فعال اقتصادی پس از خریداری زمین با سند رسمی و تامین تجهیزات و نیرو انسانی در حال تولید کالای مورد نیاز کشور است که یک دفعه با کلاهبردارانی مواجه می‌شود که ادعا می‌کنند که زمین واحد تولیدی را از مالک قبلی آن به استناد قولنامه و شاهد خریداری کرده‌اند. در این شرایط و با توجه به متن ماده 5 لایحه تجارت اگر کلاهبرداران به دادگاه مراجعه می‌توانند با قولنامه و شهادت شهود سند رسمی در دست فعال اقتصادی را باطل کنند. پیامد چنین امکان قانونی که به کلاهبرداران داده شده است، چیزی جز نقض حقوق مالکیت آحاد مختلف جامعه از جمله فعالان اقتصادی نیست و پیامدهای وحشتناکی اقتصادی از جمله کاهش شدید تولید و سرمایه گذاری را در پی دارد.

ازدیاد ادعاهای واهی، نتیجه اجرا ماده 5

پیامد دیگر لازم الاجرا شدن ماده 5 لایحه تجارت، افزایش حجم پرونده‌های ورودی به قوه قضاییه است چرا که با کفایت شهادت برای اثبات ادعای مالکیت، انگیزه کلاهبرداران برای طرح ادعاهای واهی مالکیت زیاد شده و پرونده‌های زیادی برای تعیین تکلیف راهی محاکم قضایی می‌شود. در حال حاضر نیز تعداد پرونده های ورودی به قوه قضاییه زیاد است که موجب کاهش کیفیت دادرسی و طولانی شدن فرایند رسیدگی به پرونده‌ها شده است و اگر موج جدیدی از پرونده‌های قضایی در نتیجه اجرای ماده 5 راهی قوه قضاییه شود عملا محاکم قضایی را دچار بحران می‌کند.


حذف نظارت حاکمیت و افزایش مفاسد مالی

حذف نظارت حاکمیت بر قرارداد ها که بعد از لازم الاجرا شدن ماده 5 لایحه تجارت صورت خواهد گرفت موجب می‌شود توان حاکمیت برای رصد مبادلات اقتصادی از بین برود و بستر لازم را برای فرار مالیاتی، پولشویی و دیگر مفاسد مالی فراهم می‌کند. جلوگیری از فرار مالیاتی و مفاسد مالی مشروط به این است که حکومت بتواند مبادلات مختلف حوزه اقتصاد را رصد کند تا هم مالیات عادلانه از فعالان اقتصادی اخذ کند و هم راه را بر مفاسد ببندد.
لزوم بازگشت لایحه تجارت به کمیسیون قضایی
در مجموع به نظر می‌رسد که در هنگام تدوین و تصویب لایحه تجارت در کمیسون مربوطه و صحن علنی مجلس دقت کافی و همه جانبه صورت نگرفته و از بررسی پیامدهای این لایحه خصوصا ماده 5 آن غفلت شده است. لازم الاجرا شدن ماده 5 لایحه تجارت، کشور را با مشکلات متعدد اقتصادی،اجتماعی و قضایی روبرو خواهد کرد که اگر نمایندگان مجلس برای اصلاح این ماده هم اکنون چاره اندیشی نکنند جبران آن به سادگی امکان پذیر نخواهد بود.

عناوین مرتبط

دیدگاه کاربران

ناشناس۱۱۱۰۰۴۰۱۰:۲۴:۱۹ ۱۳۹۸/۷/۵
اونجاست که میگه ؛مجلس در رأس امور( ...) هست!
ناشناس۱۱۱۰۰۵۱۱۰:۴۴:۴۵ ۱۳۹۸/۷/۵
من کارشناس نیستم اما برای من سئواله. اینکه یکدفعه بخوایم قوانین تجارت رو زیر و رو کنیم نمیتونه کلی مشکل درست کنه؟
ناشناس۱۱۱۰۰۹۵۱۱:۳۸:۳۸ ۱۳۹۸/۷/۵
3 نون اقتصادی .. اقتصاد ایران را به فنا داده و کشور و ..را تا لبه پرتگاه سقوط برده که باید ممنوع الخروج دستگیر و محاکمه شوند
ناشناس۱۱۱۰۱۰۶۱۱:۴۸:۳۱ ۱۳۹۸/۷/۵
تحریم از خارج و فشار و سنگ اندازی از داخل!!!چه اتحاد نا مبارکی؟؟؟؟!!!!
ناشناس۱۱۱۰۲۲۸۱۴:۰۳:۳۹ ۱۳۹۸/۷/۵
این مجلس هر قانونی رو که تصویب کرده باعث مشکلات بیشتر شده ، بنظرم همون قانون تجارت ۱۳۰۸ رو دستکاری نکنید بهتره

پربحث‌های دیروز

  1. فرصت طلبی ترامپ در عراق به بهانه کرونا

  2. در عراق چه خبر است: کودتا، تهاجم نظامی یا عملیات فریب؟

  3. لطفا برای جهش تولید دنبال "راهکار" نروید، فقط موانع را بردارید !

  4. نیوزویک: تعداد قربانیان کرونا در آمریکا، از جنگ افغانستان فراتر رفت

  5. سیروس مقدم: قسمت‌های آخر پایتخت۶ بعد از کرونا تولید و پخش می‌شود

  6. نمایندگان خواستار همسان سازی حقوق بازنشستگان و مستمری بگیران کارگران شدند

  7. بازدید رئیسی از نقاهتگاه ارتش برای بیماران کرونایی

  8. ۴ سناریوی احتمالی از پایان شیوعِ ویروس کرونا و بازگشتِ زندگی به شرایط عادی

  9. سپاه پاسداران: کوچکترین خطای دشمن آخرین خطای آنان خواهد بود

  10. جزئیات تازه از افزایش حقوق بازنشستگان در سال ۹۹

  11. کرونا و مشکل اجاره‌نشین‌ها/ مستأجرانی که نمی‌توانند خانه پیدا کنند

  12. روحانی: ورودی بیمارستان‌ها کمتر شده است/ محدودیت‌ها تا ۲۰ فروردین ادامه دارد

  13. بهار تبریز

  14. تصویری باورنکردنی از آزادراه تهران - کرج

  15. تمدید معافیت‌های هسته‌ای ایران توسط آمریکا برای ۶۰ روز دیگر

  16. حمله به پایگاه عین الاسد عراق و رهگیری توسط پاترویت آمریکا

  17. اطلاعات ۴۲ میلیون کاربر تلگرام لو رفت

  18. ادامه تعطیلی مدارس و دانشگاه‌ها تا ۲۰ فروردین/فوت ۳۲۰ نفردر کشور به دلیل مصرف فرآورده‌های الکلی

  19. آخرین آمار کرونا در کشور/ شناسایی ۳۱۱۱ مورد جدید و فوت ۱۴۱ نفر در ۲۴ ساعت گذشته

  20. روزی روزگاری تهران

  21. چهره نزدیک به چلبی نامزد نخست وزیری عراق شد

  22. پیش بینی بازار مسکن در سال جاری

  23. آخرین تحولات میدانی استان الانبار عراق؛ جزئیات دفع حملات سنگین عناصر مخفی داعش در منطقه مهم و راهبردی « عکاشات» + نقشه میدانی و عکس

پربحث‌های هفته

  1. «پایتخت ۶» و شوخی‌های مبتذل با ارزش‌های اساسی جامعه

  2. انتقادات تند مسیح مهاجری از سریال پایتخت

  3. قالیباف: با خوش‌بینی کرونا کنترل نمی‌شود/ قرنطینه شدید تنها راه مقابله با کروناست

  4. طرح فاصله گذاری اجتماعی؛ لازم اما دیرهنگام

  5. حضور پزشکان بدون مرز در اصفهان منتفی شد/ نمکی در جریان نبود

  6. کرونا و برخوردهای جناحی

  7. طلاب ایرانی، پرستار سالمندان آمریکایی و اروپایی

  8. بی‌هراس از کرونا در جستجوی زندگی در سطل‌های زباله

  9. "سخنان فریبنده" کافی است / دو روزنامه مهم آمریکایی خواستار رفع تحریم های ایران برای مقابله کرونا شدند

  10. ترامپ برای مبارزه با کرونا دست به دامن کره جنوبی شد/ دست رد کره به ترامپ

  11. کرونا و اشک کباب! ...

  12. ایران و آمریکا در پیچ کرونا

  13. تکذیب ساخت داروی کرونا/ تحقیق روی درمان کرونا با «سلول بنیادی»

  14. زیر پوست پایتخت...

  15. وزیر بهداشت: به نقطه روشنی از کنترل بیماری‌های ویروسی رسیده‌ایم/ دستاوردی جدید به‌زودی ایران را در رتبه نخست دنیا قرار می‌دهد

  16. طبخ و توزیع غذای متبرک رضوی برای بیماران کرونایی

  17. اتهام زنی پمپئو به ایران در خصوص اهداف کشورمان برای رفع تحریم‌ها

  18. ماجرای شبیه‌سازی پاندمی بیماری شبه کرونا در سال ۲۰۱۹ میلادی چه بود؟

  19. ارتش کاری کرد،کارستان/افتتاح نقاهتگاه بی‌نظیر ارتش

  20. روحانی: طرح فاصله‌گذاری تا ۲۰ فروردین است/اختصاص ۱۰۰هزار میلیارد به کرونا

  21. کرونا چگونه ممکن است نظم جهانی را تغییر دهد؟ / چین جای آمریکا را می گیرد؟

  22. فرصت طلبی ترامپ در عراق به بهانه کرونا

  23. وزیر کار؛ حقوق بازنشستگان ۱۵ تا ۷۷ درصد افزایش می‌یابد

  24. برادر علیرضا فغانی پناهنده شد

  25. واکنش وزیر ارتباطات به یک طرفه شدن تلفن مجری صداوسیما

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های هفته

    1. وزیر کار؛ حقوق بازنشستگان ۱۵ تا ۷۷ درصد افزایش می‌یابد

    2. لطفا برای جهش تولید دنبال "راهکار" نروید، فقط موانع را بردارید !

    3. پرداخت حقوق کارکنان مشروط شد / اجباری شدن ثبت اطلاعات در سامانه کارمند ایران

    4. کاهش قیمت نفت در جهان / نگرانی فراتر از کرونا

    5. جزئیات طرح خریدهای اعتباری/ خانوار یکنفره ۱میلیون مابقی ۲میلیون

    6. پاسخ همتی به شبهه دشمنان نظام: دنبال برداشته شدن محدودیتهای ارزی هستیم

    7. قیمت سکه رکورد شکست

    8. ۷۰ خان گمرک چیست؟/ نگاهی به تشریفات گمرکی بعد از نقد جدی رییس جمهور به روند ترخیص کالا

    9. از تعطیلی کارکنان خبری نیست/ شیفت با مرخصی اضافی!

    10. جزئیات تازه از افزایش حقوق بازنشستگان در سال ۹۹

    11. کرونا و مشکل اجاره‌نشین‌ها/ مستأجرانی که نمی‌توانند خانه پیدا کنند

    12. توضیحات شرکت توسکا درباره نحوه همکاری با صدا و سیما

    13. تداوم برداشت‌ غیرمجاز از حساب‌ها/بانکها حرف رئیس‌کل رانمی‌خوانند؟

    14. چند واحد مسکونی در سال ۹۸ خرید و فروش شد؟/ تب‌وتاب قیمت مسکن

    15. قیمت مسکن در تهران چقدر افزایش یافت؟

    16. سرپیچی برخی بانک ها از مصوبه امهال سه ماهه اقساط تسهیلات

    17. قیمت روز ۲۰ محصول پر تقاضا در میادین میوه و تره بار

    18. دژپسند: اقتصاد کشور رو به بهبود است ولی به نقطه مطلوب نرسیده‌ایم

    19. پیش بینی بازار مسکن در سال جاری

    20. اختصاص ۷۵۰ هزار میلیارد ریال تسهیلات بانکها به کسب و کارهای آسیب دیده از کرونا

    21. ماجرای دریافت وام ایران از صندوق بین المللی پول به کجا رسید؟

    22. بخشی از پول‌های مسدود شده توسط آمریکا به کشور باز می‌گردد

    آخرین عناوین