پرونده ویژه «مکتبِ مدرسه» منتشر شد

گروه اجتماعی الف،   3980702142
پرونده ویژه «مکتبِ مدرسه» منتشر شد

 

 

 

پرونده ویژه «مکتبِ مدرسه» به همت هسته تعلیم و تربیت مرکز رشد دانشگاه امام صادق علیه­السلام منتشر شد. این مجموعه، نگاهی تاریخی به شکل­گیری نهاد نوین «مدرسه» و اصلاحات آموزشی در ایران دارد.


پرونده ویژه «مکتب مدرسه» با هدف آشنایی‌زدایی از نهاد نوین «مدرسه» در ایران، به اهتمام هسته تعلیم و تربیت مرکز رشد، در سومین شماره نشریه «تأملات رشد» منتشر گردید. پرونده «مکتب مدرسه» به‌عنوان یکی از چهار پرونده اختصاصی شماره سوم نشریه تأملات، به موضوعی می‌پردازد که باید آن را مقدمه تفکر به تحولات آتی آموزش‌وپرورش دانست. مدرسه و نظام آموزش مدرسه­ای رسمی و دولتی ازجمله مهم‌ترین پدیده­های اجتماعی بدیهی برای ماست و شاید به همین دلیل باشد که وقتی به لزوم تحول بنیادینش هم می­رسیم راهکارهایمان تغییری جزئی در دل همان ساختاری است که ما نقش چندانی در شکل‌گیری‌اش نداشته­ایم.

اینجاست که روش حل مسئلهْ کاری از پیش نمی­برد و سند تحول بنیادین و زیرنظام­هایش در آخرین حلقه واسطه با عمل، به سازمان­هایی مانند سازمان برنامه‌وبودجه­ می­رسند که زاییده تفکر مدرن است و رسالتی جز توسعه مبتنی بر اقتصاد ندارد. شاید یکی از راه­های اساسی برای خروج از این وضع توجه به تاریخ مدرسه و تکوین این نهاد رسمی باشد. مدرسه نوین نه از رشدیه و دوره مشروطه، بلکه حتی سال‌ها پیش از تولد تحول‌خواهانی همچون رشدیه و ملکم خان و طالبوف و ... با مدارس میسیونری در ایران پایه‌گذاری شد. نگاهی گذرا به تاریخ مدرسه از سال 1215.ش(تأسیس مدرسه میسونری جاستین پرکینز در ارومیه) تا به امروز نشان می­دهد بسیاری از اموراتی که امروز برای ما بداهت اولیه دارد، در مسیری سخت و دشوار تغییر و تحول‌یافته و به شکل بسته و صلب امروزی تبدیل گشته است.

مجموعه «مکتب مدرسه» تلاش دارد تا با تحلیل و بررسی تاریخی برخی از نقاط ابتدایی شکل‌گیری تعلیم و تربت رسمی و مدرسه‌ای در ایران، بداهت اموراتی که امروز به‌عنوان ارکان غیرقابل تغییر نظام آموزشی در نظر گرفته می‌شود را زیر سؤال برده و از این طریق راهی نو پیش روی متفکرین حوزه آموزش‌وپرورش قرار دهد.

در نگاشت اول این پرونده، «دکتر عالی» (عضو هیئت‌علمی دانشکده علوم تربیتی دانشگاه تهران) با بازگشت به این نقطه سرآغاز و توجه به وجوه مختلفی از نظام مکتبخانه­ای و انضباط مدرنی که از طریق مدرسه جدید، به‌ویژه در دوره رضاخان، به نهاد آموزشی ایران وارد می­شود، برخی از بدیهی­ترین مسائل شکل‌گرفته در نگاه عمومی درزمینه مدرسه را به چالش می­کشد؛ نقد انضباط مدرن در مدرسه جدید نقطه سرآغازی است برای توجه به سایر وجوه تحولات تاریخی که امروز کمتر به آن توجه می‌شود. یکی دیگر از اساسی­ترین چالش­ها در نهاد نوین و سنتی تعلیم و تربیت، نوع رابطه دولت و ملت است که به‌ویژه در بحث تأمین مالی آموزش‌وپرورش در روزگار جدید در عین گسترش چشمگیر آموزش همگانی، چالش­های فراوانی را نیز به وجود آورده است.

در نوشتار دوم با عنوان «تأمین مالی مدارس؛ دولت یا ملت؟» به این چالش اساسی توجه شده و به دنبال ارائه سرنخی برای پاسخ به این چالش بوده است. نگاشت سوم با عنوان «تحول بنیادین در آشپزخانه» مشکل اساسی درخودماندگی آموزش‌وپرورش را مدنظر قرار داده و با نقل نمونه­ای تاریخی از تحولات مدرسه جدید در دوره حضور نیروهای اصل چهار ترومن در ایران نشان می­دهد که در بستر همین مدرسه نوین نیز چگونه می­توان به تحول تمدنی و تحول در سبک زندگی اجتماعی و خانوادگی مردم اندیشید.

دو نوشته پایانی پرونده، به نگاهی راهبردی و بنیادی در طول تاریخ مدرسه اختصاص‌یافته که امکانات تحولی نهاد نوین آموزش در ایران را پیش روی خوانندگان قرار می‌دهد. در نوشتاری با عنوان «طرد مدرسه جدید یا استفاده از بستر آن» به جریان مدارس اسلامی پس از 1320 می‌پردازد. بازخوانی تجربیات این مدارس و مربیان بزرگ این دوران که با فهم درستی از مدرسه جدید و همچنین نیازهای جامعه خودمان شکل‌گرفته است شاید دریچه­هایی امیدبخش، متناسب با وضع فعلی جامعه ایران را برای مواجهه با نهاد مدرسه به روی ما بگشاید.

پرسش مهمی که باید از خود بپرسیم آن است که آیا واقعاً خواسته­های ما از مدرسه تناسبی با ذات و توان آن آن‌گونه که در غرب بنانهاده شده و در ایران رشد و نمو یافته است- دارد؟ شاید ما بیش ازآنچه در توان این نهاد است از آن توقع داریم و بیهوده است که هر تغییر و تحول فردی و اجتماعی را از آن خواستاریم یا هر مشکلی را به گردنش می­اندازیم. گویی همین مطالبه بیش‌ازاندازه و بی‌قاعده نیز به امری بدیهی در روزگار ما تبدیل‌شده است.

«دکتر ایروانی»(عضو هیئت‌علمی دانشکده علوم تربیتی دانشگاه تهران) در نوشتار پایانی پرونده از امری بداهت زدایی می­نمایند که بیش از نقد مدرسه، نقد نقادان مدرسه و کسانی است که بی‌محابا و بدون فهم تاریخی این نهاد از «مرگ مدرسه» سخن می­گویند؛ مدرسه را باید منصفانه شناخت و در راستای این شناخت است که به‌درستی می­توان به این پرسش پاسخ داد که «از مدرسه چه بخواهیم و چرا؟»

علاقمندان جهت تهیه نسخه چاپی یا الکترونیک این پرونده می‌توانند به سایت فروشگاه مرکز رشد دانشگاه امام صادقعلیه‌السلام به نشانی Rushda.ir مراجعه نمایند.







عناوین مرتبط

پربحث‌های اخیر

  1. مشاجره رئیس‌جمهور و رحیم‌پور ازغدی درباره بنزین/ روحانی جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی را ترک کرد

  2. اشتباهات را بپذیرید؛ راه برای اصلاح باز است

  3. روحانی: مردم نخواهند گذاشت آب به آسیاب دشمن ریخته شود/ یک جمع کوچک ضد منافع ملی اقدام کردند

  4. در آینده نزدیک اینترنت وصل می‌شود

  5. همتی: افزایش قیمت بنزین در یک سال ۴ درصد در تورم تاثیر دارد/ بازار ارز کنترل شده

  6. تذکر ۱۱ نماینده به وزیر کشوربرای قطع اینترنت

  7. زندگی خاص به سبک ولیعهد دبی

  8. آیا این‌بار هم ردپای «شاهزاده تاریکی »را باید در آشوبها دنبال کرد؟

  9. صدا‌وسیما به معترضان فرصت دهد/ مشاجره ازغدی و روحانی درباره بنزین/ انتقاد تند عباس عبدی از شورای نگهبان

  10. نامه نوبخت به رهبر معظم انقلاب/طرح اصلاح ساختار بودجه به شورای سران قوا تقدیم شده است

  11. سلیمی‌نمین: احزاب و تشکل‌های موجود باید منعکس‌کننده نظرات واقعی جامعه باشند/ مردم باید به راحتی مطالبه خود را بیان کنند

  12. آذری‌جهرمی: اینترنت به‌زودی وصل می‌شود

  13. افزایش قیمت پراید در بازار

  14. تجمع مردمی دفاع از اقتدار و امنیت در همدان و اردبیل

  15. وزیر راه: سهمیه‌بندی بنزین تاثیری بر افزایش کرایه‌ها ندارد

  16. «آیت الله مایک» پشت اغتشاشات اخیر ایران

  17. پاریس باز هم نگران اغتشاش‌گران شد!

  18. این شازده، فرمانده اغتشاشات کشور است + عکس

  19. وام ۵ میلیارد دلاری روسیه به ایران

پربحث‌های دیروز

  1. عوامفریبی با برچسب پوپولیسم/ چه کسی یا چه چیزی در اجرای تصمیم بنزینی فدا شد؟

  2. مشاجره رئیس‌جمهور و رحیم‌پور ازغدی درباره بنزین/ روحانی جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی را ترک کرد

  3. ربیعی: سفره و یخچال خالی بازنشسته‌ها را درک می‌کنیم/ نمی‌توانستیم بگوییم فلان ساعت بنزین گران می‌شود

  4. اشتباهات را بپذیرید؛ راه برای اصلاح باز است

  5. روحانی: مردم نخواهند گذاشت آب به آسیاب دشمن ریخته شود/ یک جمع کوچک ضد منافع ملی اقدام کردند

  6. در آینده نزدیک اینترنت وصل می‌شود

  7. همتی: افزایش قیمت بنزین در یک سال ۴ درصد در تورم تاثیر دارد/ بازار ارز کنترل شده

  8. سه مسئول دولتی گفتند بنزین سهمیه بندی نمی‌شود، ولی شد!

  9. سخنگوی دولت: گفته بودم اغتشاشات بیش از دو روز دوام نخواهد داشت

  10. تذکر ۱۱ نماینده به وزیر کشوربرای قطع اینترنت

  11. زندگی خاص به سبک ولیعهد دبی

  12. آیا این‌بار هم ردپای «شاهزاده تاریکی »را باید در آشوبها دنبال کرد؟

  13. امکانات ویژه اغتشاشگران برای ایجاد ناامنی در کشور

  14. آخرین وضعیت اعتراض‌ها به تغییر قیمت بنزین/ شهرها آرام شدند

  15. صدا‌وسیما به معترضان فرصت دهد/ مشاجره ازغدی و روحانی درباره بنزین/ انتقاد تند عباس عبدی از شورای نگهبان

  16. نامه نوبخت به رهبر معظم انقلاب/طرح اصلاح ساختار بودجه به شورای سران قوا تقدیم شده است

  17. سلیمی‌نمین: احزاب و تشکل‌های موجود باید منعکس‌کننده نظرات واقعی جامعه باشند/ مردم باید به راحتی مطالبه خود را بیان کنند

  18. آذری‌جهرمی: اینترنت به‌زودی وصل می‌شود

  19. افزایش قیمت پراید در بازار

  20. تجمع مردمی دفاع از اقتدار و امنیت در همدان و اردبیل

  21. وزیر راه: سهمیه‌بندی بنزین تاثیری بر افزایش کرایه‌ها ندارد

  22. «آیت الله مایک» پشت اغتشاشات اخیر ایران

  23. پاریس باز هم نگران اغتشاش‌گران شد!

  24. این شازده، فرمانده اغتشاشات کشور است + عکس

  25. وام ۵ میلیارد دلاری روسیه به ایران

پربحث‌های هفته

  1. سهمیه‌بندی بنزین آغاز شد/ بنزین سهمیه‌ای ۱۵۰۰ تومان، بنزین آزاد ۳۰۰۰ تومان

  2. عوامفریبی با برچسب پوپولیسم/ چه کسی یا چه چیزی در اجرای تصمیم بنزینی فدا شد؟

  3. افزایش قیمت بنزین؛‌ چرا حالا،‌ چرا به این شکل؟

  4. حکایت ما و این روزهای اینترنت / از شبکه ملی اطلاعات چه خبر ؟

  5. معترض جان به لب رسیده کجا و چگونه حرفش را بزند؟/ لطفا به معترضان تریبون بدهید

  6. مشاجره رئیس‌جمهور و رحیم‌پور ازغدی درباره بنزین/ روحانی جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی را ترک کرد

  7. رهبر انقلاب درباره افزایش نرخ سوخت: گفته بودم اگر سران سه قوّه تصمیم بگیرند حمایت خواهم کرد/ تصمیم سران قوا باید اجرا شود/ مسئولین دقت کنند هرچه ممکن است از مشکلات این کار کم کنند

  8. یک مقام مطلع: محدودیت دسترسی به اینترنت با تصویب شورای امنیت صورت گرفته

  9. نوبخت: پرداخت منابع حاصل از اصلاح قیمت بنزین به خانوارها/ یارانه جدید ۵۵ تا ۲۰۵ هزار تومان

  10. دروغ پردازی گوگل در مورد اعتراضات شب گذشته تهران + عکس

  11. عراق ۲ - ایران ۱ / شاگردان ویلموتس زور بردن نداشتند

  12. روایت شهید مطهری از چهره واقعی بحث چند همسری

  13. سلاخی ماموران ناجا توسط اغتشاشگران + تصاویر

  14. روحانی: افزایش قیمت بنزین به نفع مردم و اقشار ضعیف جامعه است

  15. نظر باهنر درباره حضور احمدی‌نژاد در انتخابات مجلس/ فرایند تصمیم‌گیری در جلسه سران سه قوه چگونه است؟/ احتمال استعفای محمود صادقی در اعتراض به افزایش قیمت بنزین

  16. طرح سه فوریتی نمایندگان برای جلوگیری از افزایش قیمت بنزین

  17. لاریجانی بدون در نظر گرفتن نظر نمایندگان مصوبه سهمیه‌بندی بنزین را امضا کرد

  18. نوبخت: درآمد ۳۰ هزار میلیارد تومانی افزایش قیمت بنزین بین مردم باز توزیع می شود

  19. نامه حاجی بابایی به رئیس مجلس در نقد افزایش قیمت بنزین

  20. ربیعی: سفره و یخچال خالی بازنشسته‌ها را درک می‌کنیم/ نمی‌توانستیم بگوییم فلان ساعت بنزین گران می‌شود

  21. عضو کمیسیون اقتصادی: اقدام دولت در افزایش قیمت بنزین، به این صورت شتاب‌زده بود/ دولت باید پاسخگو باشد

  22. واکنش‌ها به افزایش قیمت بنزین/ پگاه آهنگرانی در فهرست عفو رئیسی/ چرا روحانی استعفا نمی‌دهد؟

  23. وزیر صمت: هیچ افزایش قیمتی در کالاها نداریم/ با گران‌فروشان مماشات نمی‌کنیم

  24. تصاویری از اعتراضات به گرانی قیمت بنزین

  25. اشتباهات را بپذیرید؛ راه برای اصلاح باز است

پربحث‌های اخیر

    پربحث‌های هفته

    1. افزایش قیمت بنزین؛‌ چرا حالا،‌ چرا به این شکل؟

    2. یک مقام مطلع: محدودیت دسترسی به اینترنت با تصویب شورای امنیت صورت گرفته

    3. روایت شهید مطهری از چهره واقعی بحث چند همسری

    4. سلاخی ماموران ناجا توسط اغتشاشگران + تصاویر

    5. بیانیه حجت‌الاسلام رئیسی در مورد طرح سهمیه بندی و اعلام قیمت جدید بنزین

    6. شهرداری تهران: برای شرایط برفی تمرین نداریم/ نمی‌توان برف را در هوا با تیر زد

    7. رئیسی: صف مردم از صف اشرار و اخلالگران جدا است/ انتقاد از شیوه اجرای طرح اصلاح قیمت بنزین

    8. چرا از پیشرفت‌های پزشكي‌مان پول در نمی‌آوریم؟/ وزیر اسبق بهداشت: شبکه های برون مرزی روایتگر پیشرفت‌ پزشکی ایران باشند

    9. سرنخ جدید از ترافیک ناگهانی تهران

    10. گزارش غلط دانش آموز به والدین کار دست معلم داد

    11. واکنش‌ها به غافلگیری دوباره شهرداری تهران در برف

    12. آلودگی و برودت هوا، بارش برف و سختی تردد؛ مدارس برخی مناطق را تعطیل کرد/ تعطیلی مدارس غرب تهران

    13. یک کلاغ ، چهل کلاغ فساد در وزارت بهداشت

    14. آخرین وضعیت اعتراض‌ها به تغییر قیمت بنزین/ شهرها آرام شدند

    15. پای داماد نعمت‌زاده هم به دادگاه مفاسد باز شد

    16. برخی نمایندگان مجلس: لیست اموالمان را در سامانه ثنا ثبت نمی‌کنیم

    17. امام جمعه شیراز: اگر شورای تامین نتواند اغتشاشات را جمع کند، به همراه بسیج به میدان خواهم رفت

    18. دادستان کشور: خسارت‌دیدگان شکایت کنند تا اشرار محکوم شوند/ قیمت‌ها به بهانه بنزین افزایش نیابند

    19. ناجا: مماشاتی با برهم زنندگان نظم و امنیت نداریم/ شناسایی و برخورد با سرکردگان

    20. سردار اشتری: خط قرمز پلیس تعدی به حقوق مردم است

    21. واکنش حناچی به وضعیت تهران بعد از بارش برف

    22. وضعیت شهرهای مختلف بعد از گرانی بنزین/ بازگشت آرامش به کشور

    23. اسماعیلی: کسانی که برای شبکه‌های خارجی فیلم می‌گرفتند دستگیر شدند/ آخرین خبر از پرونده زم، حسن رعیت و دانیال‌زاده

    24. اطلاعیه استانداری درباره وضعیت تعطیلی مدارس تهران

    25. مشروب خواری علنی اراذل و اوباش در اصفهان و مسدود کردن اتوبان

    آخرین عناوین