احمد توکلی: دو اشتباه بزرگ آقای ناطق نوری در انتخابات سال 1376/برخی کارها نیاز به دستور صریح رهبری ندارد

گروه سیاسی الف،   3980627146 ۰ نظر، ۰ در صف انتشار و ۱ تکراری یا غیرقابل انتشار
دو اشتباه بزرگ آقای ناطق نوری در انتخابات سال 1376/برخی کارها نیاز به دستور صریح رهبری ندارد

 به گزارش الف  به نقل از روابط عمومی مرکز رشد دانشگاه امام صادق ششمین نشست از سلسله جلسات هسته عدالت‌پژوهی  این مرکز با دکتر احمد توکلی، یکشنبه 24 شهریورماه در سالن شهید طهرانی‌مقدم مرکز رشد دانشگاه امام صادق علیه‌السلام برگزار شد. در این نشست و در ادامه تاریخ شفاهی تجربه‌های دکتر توکلی، وی به شرایط اجتماعی، سیاسی و اقتصادی ایران در دوران دولت اصلاحات (1376 تا 1384) پرداخت.

می‌خواستم یک «برنده خوب» باشم

دکتر توکلی در ابتدای این نشست، به موضوع انتخابات سال 1376 و پیروزی آقای خاتمی در آن انتخابات پرداخت. وی با اشاره به اهمیت این حادثه گفت: «آذر 1375، بعد از طی شدن دوران تحصیل در انگلستان، به ایران بازگشتم و سراغ تأسیس روزنامه فردا رفتم. ضمناً با حدود 15 نفر از افراد نزدیک در مورد انتخابات ریاست جمهوری سال 76 مشورت کردم. ازجمله سراغ آقای جواد لاریجانی رفتم. انتخابات هم شکل و قوام گرفته بود و همگان در جناح اصول‌گرایی، آقای ناطق نوری را پیروز انتخابات می‌دانستند. از او پرسیدم که اگر من نامزد انتخابات شوم، چه اتفاقی می‌افتد که جواد لاریجانی پاسخ داد: همه‌چیز به هم می‌خورد.  توکلی با اشاره به جمع‌بندی خود در اینکه اگر در آن انتخابات نامزد می‌شدم، برنده انتخابات بودم، افزود: «با حضور من در انتخابات 1376، امکان ایجاد دوقطبی که درنهایت منجر به پیروزی آقای خاتمی شد، رقم نمی‌خورد. بااین‌حال به دو دلیل در عرصه انتخابات وارد نشدم: اول نبود افرادی که به من در اداره کشور کمک کنند؛ می‌خواستم که یک «برنده خوب» باشم و افرادی که در این زمینه بتوانند به من کمک کنند، وجود نداشت. از سوی دیگر، نمی‌خواستم بازی جریان اصول‌گرایی را به هم بزنم؛ چراکه نتیجه به هم خوردن بازی طراحی‌شده، اصلاً معلوم نبود و امکان داشت در صورت شکست اصول‌گرایان، همه علت شکست به حضور من در انتخابات مرتبط شود. آقای ناطق نوری آن موقع  از خیلی‌ها بهتر بود».

 

دو اشتباه بزرگ آقای ناطق نوری در انتخابات سال 1376

وی با اشاره به تصمیم خود در حمایت از آقای ناطق نوری بیان کرد: «در آن انتخابات، از آقای ناطق نوری حمایت کردم. پیش ایشان رفتم و گفتم حاضرم برای شما کار کنم. ولی از شما می‌خواهم برخی کارها را بکنید و برخی کارها را نکنید تا برنده شوید (که در نهایت این توصیه‌ها را جدی نگرفت و دو اشتباه بزرگ او شد): اول اینکه آشکار کنید که با آقای هاشمی متفاوت هستید؛ چون شما فرق دارید، لذا این را صراحتاً اعلام کنید؛ ولی این کار را نکرد و خود را دنباله‌رو آقای هاشمی معرفی کرد. تأکید کردم به حرف اطرافیان و برخی افراد جبهه اصول‌گرایی توجه نکنید و سیاست‌های آقای هاشمی را موردانتقاد قرار دهید و در مرحله بعد، کارهایی را که می‌خواهید، انجام دهید، اعلام کنید. اگر این‌گونه وارد صحنه شوید، زمین بازی عوض می‌شود. دوم اینکه علیه فساد و تبعیض حرف بزنید و به عدالت اجتماعی بپردازید؛ چون اعتقاد شما است؛ لذا این را بگویید ولی خوب این کار را نکرد و در مقابل، جبهه مقابل و آقای خاتمی، این کار را کرد و به‌سختی هم انجام داد و پیروز انتخابات شد».

بدون حمایت رای آوردم

وی با اشاره به انتخابات مجلس دوم شورای اسلامی در اسفند سال 1362 گفت: «در آن زمان جو سنگینی علیه من بود. تازه از وزارت کار استعفا داده بودم و از تهران نامزد شدم. در همان انتخابات، 20 نفر از رفقای خود را دعوت کردم و همه جز یک نفر با شرکت من در انتخابات مخالفت کردند. به آن‌ها گفتم: من که نامزد هستم و حداقل خودم و همسرم که به من رأی می‌دهند؛ لذا دو تا رأی را حداقل دارم!... درنهایت هم در آن انتخابات به دور دوم راه پیدا کردم. هیچ‌کس در آن انتخابات از من حمایت نکرد و بدون حضور در لیستی، در تهران 300 هزار رأی آوردم».

تیم اقتصادی دولت اصلاحات همگن نبود

رئیس موسسه دیده‌بان شفافیت و عدالت، با اشاره به اندیشه‌های سیاسی و اقتصادی دولت اول اصلاحات افزود: «نوعی ناهمگنی در تیم اقتصادی ایشان وجود داشت. از سویی برخی از آن‌ها طرفدار نظام لیبرال و بازار آزاد بودند و از سوی دیگر، برخی افراد مانند آقای نمازی طرح دیگری را دنبال می‌کردند؛ نتیجه این شد که دو جهت‌گیری در طرح موسوم به «ساماندهی اقتصاد کشور» در سال 1377 وجود داشت. من از طرح آقای نمازی دفاع می‌کردم؛ چون فرد متدینی بود که در آلمان و در کنار شهید بهشتی، اقتصاد آموخته بود. وی ضمن اینکه متشرع بود، یک عدالت‌خواه هم بود و به موضوع عدالت اجتماعی در طرح ساماندهی پرداخت».

نقد لیبرال سرمایه‌داری

دکتر توکلی با اشاره به فعالیت‌های خود در اواخر دهه هفتاد و در دوران دولت اول اصلاحات، گفت: «در سال 76 تا 80، همت و کار من به‌نقد نظام لیبرال سرمایه‌داری معطوف شد. عمده کارهای من در این دوره صبغه پژوهشی و علمی داشت. هم لیبرالیسم فرهنگی و هم لیبرالیسم اقتصادی دولت آقای خاتمی را نقد می‌کردم. کتابی در حوزه اقتصاد بخش عمومی نوشتم که کتاب سال اقتصادی هم شد (کتاب «بازار، دولت، کامیابی‌ها و ناکامی‌ها») و کتابی هم به زبان ساده در حوزه «مالیه عمومی» برای افراد غیر اقتصادخوان نوشتم».

 

راهبرد «تکثیر نامزدها» در انتخابات سال 80 اشتباه بود

وی با اشاره به انتخابات ریاست جمهوری سال 1380 و علل حضور خود در این انتخابات بیان کرد: «در نزدیکی آن انتخابات، مجدد افراد مختلفی در میان جناح اصول‌گرایی جمع شدند تا در مورد انتخابات بحث و تصمیم‌گیری شود. در آنجا تلاش کردم این موضوع را طرح و اثبات کنم که من بهترین رقیب برای خاتمی هستم و تأکید کردم که کثرت نامزدها باعث کاهش رأی ما و افزایش رأی آقای خاتمی می‌شود. در این انتخابات، نیروهای اصولگرا راهبرد «تکثیر نامزدها» را انتخاب کردند؛ ولی من در آن جمع تأکید کردم که این راهبرد، حتی از منظر ساده رفتار یک مصرف‌کننده هم معقول نیست.

بنده می‌گفتم که وقتی‌که در اقتصاد رقابت شدید می‌شود و تنوع کالا در یک محصول پیدا شود، به‌طوری‌که انتخاب گزینه مطلوب دشوار باشد، مصرف‌کننده به برند معروف رجوع می‌کند و شرایط در آن زمان به نفع برند معروف می‌شود و اوضاع آن موقع را این‌طور تشبیه کردم و با همین استدلال گفتم که رأی آقای خاتمی بالا می‌رود که البته دوستان گوش نکردند. مثال خمیردندان را زدم که اگر تنوع محصول زیاد شود، افراد سراغ برند و چهره معروف می‌روند، چون هزینه انتخاب خود را می‌خواهند کاهش دهند.

در مرحله انتخاب، اگر زیاد جدید باشد، سراغ قدیمی می‌روی، ولی اگر جدید یک‌دانه باشد، روی همین متمرکز می‌شوید. این کثرت باعث آن نتیجه در انتخابات شد و من 4 و نیم میلیون رأی آوردم و باقی آرا در جناح اصول‌گرایی بسیار کم بود».

پیش به سوی جمهوری دوم: «عقلانیت و عدالت»

دکتر توکلی با اشاره به شعار انتخاباتی خود ذیل معنای «جمهوری دوم» و «عقلانیت و عدالت» گفت: «در زمان آقای هاشمی تأکید می‌کردم، که مسئولین باید متخصص و متعهد و عاقل باشند؛ می‌خواستم تأکید کنم واقعاً عقلانیت مهم است. آقای خاتمی در حوزه اقتصادی، ادامه‌دهنده مسیر آقای هاشمی بود و هیچ کار جدیدی در حوزه اقتصاد نکرد؛ الا اینکه تلاش کرد لیبرال سرمایه‌داری را ایرانیزه کند که ای‌کاش حداقل ایرانیزه می‌کرد.

کارهای آقای هاشمی را این‌ها توجیه منطقی کرد و طبیعی است من با این دیدگاه از زاویه عدالت اجتماعی، مخالفت کردم. اشکال آن‌ها این نبود که چرا به توسعه و رشد اقتصادی اهمیت می‌دهند، اشکال آن‌ها به بی‌اعتنایی یا توجه کم به مقوله عدالت اجتماعی و تأکید تنها بر رشد اقتصادی بازمی‌گشت.

ما هم با رشد اقتصادی موافق هستیم و نمی‌خواهیم توزیع فقر کنیم؛ ولی من توزیع فقر را بهتر از این‌طور تولید ثروتی می‌دانم که نابرابری‌های افسارگسیخته ایجاد می‌کند. چون علاوه بر فقر نسبی و فقر مطلق، فقر احساسی هم هست؛ فقر احساسی برای حکومت‌ها خطرناک‌تر هم هست؛ چراکه فرد خود را با الگوهای رسمی مقایسه می‌کند و با این که زندگی معمولی خوبی دارد بازهم در مقایسه با الگوهای رسمی اشرافیت و تجمل احساس نارضایتی می‌کند.

انتقاد من به آقای هاشمی نیز به این موضوع برمی‌گشت. ایشان خیلی کار کرد؛ ولی در نمازهای جمعه و تربیون‌های اجتماعی، انتظارات مردم را بالا می‌برد و بعد هرچقدر تلاش می‌کرد، به آن انتظارات نمی‌رسید. شکاف و فاصله بین انتظارات و امکانات منجر به افزایش میزان نارضایتی می‌شد». وی با اشاره به برخی آثار مثبت برنامه سوم توسعه، آن را درنهایت در چارچوب همین اقتصاد نئوکلاسیک دانست و افزود: «برخی مهندس‌های اقتصادخوانده، این مسیر را طراحی و عملیاتی کردند».

جنبش عدالت‌خواهی، دیر شکل گرفت

نماینده سابق مجلس شورای اسلامی در دوره اول و دوره هفتم تا نهم، با اشاره به شکل‌گیری دیرهنگام جنبش عدالت‌خواه در ابتدای دهه هشتاد شمسی و زمینه‌های آن افزود: «از اوایل دهه 80، موضوع مقابله با فساد و تبعیض به‌صورت جدی در فضای اجتماعی طرح شد که البته کمی دیرهنگام هم بود. این شکل‌گیری نیز به‌تبع و پیگیری گفتمانی عدالت از سوی رهبر معظم انقلاب شکل گرفت؛ ولی ای‌کاش زودتر از این‌ها رقم می‌خورد. اشکال ما در بدنه حزب‌اللهی این است که کمتر فکر می‌کنیم و منتظر هستیم تا حتماً رهبری موضع علنی بگیرد تا بعد راه بیفتیم. برخی مباحث، اهمیتش واضح و بدیهی است و احتیاجی به گفتن ندارد. یکی از اختلافات من با برخی دوستان در موضوع ولایت‌فقیه همین بحث است».

ولایت فقیه، ولایت عقل و عدل است

دکتر توکلی با اشاره به دیدگاه خود در مورد ولایت فقیه ادامه داد: «به این دوستان حزب‌اللهی می‌گویم بابا! خودت کمی فکر و تأمل‌کن؛ برخی کارها نیاز به دستور صریح رهبری ندارد. تبعیت از امرونهی رهبری و عدم تخریب برنامه رهبری، وظیفه ما نسبت به ولی‌فقیه است. ما باید در معرض خط او قرار بگیریم و تلاش کنیم به فکر او نزدیک شویم. به تعبیر آیت‌الله جوادی آملی، ولایت‌فقیه، ولایت عقل و عدل است. باید با عقل خودمان اطراف را ببینیم؛ ولی تلاش کنیم به دید و منظر او نزدیک شویم. از این حالت انفعال که منتظر دستور رهبری باشیم، درمی‌آییم. یکی از دیگر اشکالات دوستان جنبش عدالت‌خواهی این بود که سراغ آدم‌های مؤثر در گفتمان عدالت نرفتند و تک‌روی کردند. سطح لازم بهره‌گیری از عقلانیت نیز در این جنبش وجود نداشت و برخی بی‌تدبیری‌ها در کارهای آن‌ها دیده می‌شد».

لازم به ذکر است، گزارش جلسات پیشین هسته عدالت‌پژوهی با دکتر احمد توکلی از طریق سایت هسته عدالت‌پژوهی مرکز رشد (Qevam.ir) در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفته است.

عناوین مرتبط

پربحث‌های دیروز

  1. واعظی: رئیس‌جمهور تا ۱۱ شب سرکار است و به کارهای کشور می‌رسد

  2. باز هم اختیارات رئیس جمهور/پیشنهاد فراخوان برای تفسیر اصل ۱۱۳

  3. آخرین دفاعیات شبنم نعمت‌زاده: پدرم پدر خوبی نبود ولی برای مملکت مدیر خوبی بود/ لشگری‌پور حرف‌های راستی می‌زند و آدم را یاد بی‌بی‌سی می‌اندازد

  4. پاسخ مجلس به گزارش مهر / پرواز اختصاصی بود اما ۳۰۰ میلیون صرفه جویی شد

  5. مهدی ترابی را ببینید و شرم کنید...

  6. احمد توکلی :آنچه اخیرا از قول من علیه آقای رییسی نقل شده دروغ محض است / خدای را شاکرم برای رشد جوانان انقلابی و وطن‌خواه و شکر برای زبان فاخر در نقادی

  7. واکنش کاربران فضای مجازی به خوشحالی بعد از گل مهدی ترابی

  8. سه میلیون نفر هر سال به علت هزینه های درمان فقیر می شوند/ ناتوانی دولت در کاهش هزینه‌های فقرزای سلامت

  9. پرواز پرهزینه لاریجانی به بلگراد + عکس

  10. اصلاح‌طلبان علیه عارف/ جدال کریمی‌قدوسی و حسام‌الدین آشنا درباره آمدنیوز/ چرا لاریجانی با پرواز اختصاصی از بلگراد به تهران بازگشت؟

  11. گوشت‌های لاکچری و ماساژ دیده، کیلویی یک میلیون تومان + تصاویر

  12. ادعای الجبیر: حمله به آرامکو کار ایران بود

  13. نوبخت: امکان حذف یارانه سه دهک بالا فعلا وجود ندارد/ پیش‌بینی ایجاد ۲ میلیون شغل در ۹۹ و ۱۴۰۰

  14. مهدی جهانگیری در کربلا

  15. گذاشتن جعبه روی سر دانش‌آموزان برای جلوگیری از تقلب

  16. انتخابات مجلس و آغاز فعالیت دوباره احزاب فولکس واگنی

  17. جدیدترین مدل چشم‌چرانی در مترو و اتوبوس!

  18. جوابیه سایپا به خبر "سراتو سایپا ۱۴ میلیون تومان گرانتر از بازار"

  19. اعتراضات در لبنان؛ به نام مردم، به کام پرده نشینان سیاست

  20. وزیر کار: همه تصمیمات درباره هپکو و آذرآب اجرا می‌شود/ کارگران با شرایط بدی مواجه هستند

  21. مدیر گروه فیلم و سریال شبکه سه: گاندوی‌۲ حتما ساخته می‌‌شود/ مهران مدیری گفته دیگر جان ساختن ۹۰ شبی را ندارد

پربحث‌های هفته

  1. شادی پس از گل متفاوت مهدی ترابی/ تنها راه نجات کشور=اطاعت از رهبری

  2. حسین فریدون زندان نرفته به مرخصی رفت!

  3. خط ویژه ژن های خوب برای ورود به دانشگاه

  4. درس‌هایی که باید از ماجرای روح الله زم گرفت

  5. واعظی: رئیس‌جمهور تا ۱۱ شب سرکار است و به کارهای کشور می‌رسد

  6. آقای روحانی! لطفا از این دوگانه ها فراتر بروید

  7. وزیر صنعت: رئیس بانک مرکزی باید ثابت کند خودروسازان فشل هستند

  8. انتقال آب خزر به سمنان از انفجار چرنوبیل خطرناک‌تر است

  9. انتقاد صریح دکتر حسن سبحانی از بی توجهی به اقتصاد اسلامی، قانون اساسی و نحوه اجرای بانکداری بدون ربا 

  10. باز هم اختیارات رئیس جمهور/پیشنهاد فراخوان برای تفسیر اصل ۱۱۳

  11. نظر سنجی منابع غربی: اکثر ایرانیان دیگر حامی توافق هسته ای نیستند/ ۵۹ درصد از شرکت کنندگان در نظرسنجی خواستار خروج از برجام اند

  12. روحانی: امسال چهارده برابر دولت های قبل زائر برای شرکت در مراسم اربعین حضور پیدا کرد

  13. سبحانی: اثری از اقتصاد اسلامی در برنامه ریزی ها نمانده/ بانکداری بدون ربا را درست نفهمیده ایم/ فکر می کردند بانک مثل قلک است!/ قانون اساسی، فانوس دریایی ماست

  14. طلسم منامه باز هم نشکست؛ شکست تلخ ایران مقابل بحرین در اولین آزمون جدی ویلموتس

  15. انتشار گزارشی عجیب درباره کنسرت گلزار در آمریکا

  16. پیشنهاد روحانی برای برگزاری رفراندوم/ درخواست حسین فریدون از قوه قضائیه/تحلیل عباس عبدی از آمدنیوز

  17. پاسخ مدیرعامل سابق فارس به ادعاهای خلاف واقع وزیر خارجه: جز خسارت محض چه چیزی به ارمغان آوردید؟/ طنز تلخ است که نگرانی دیروز ما، امروز از زبان شما غلیظ تر جاری می‌شود

  18. رهبر کره‌شمالی سوار بر اسب سفید

  19. آخرین دفاعیات شبنم نعمت‌زاده: پدرم پدر خوبی نبود ولی برای مملکت مدیر خوبی بود/ لشگری‌پور حرف‌های راستی می‌زند و آدم را یاد بی‌بی‌سی می‌اندازد

  20. پاسخ مجلس به گزارش مهر / پرواز اختصاصی بود اما ۳۰۰ میلیون صرفه جویی شد

  21. مهدی ترابی را ببینید و شرم کنید...

  22. نامه خلاف عرف ترامپ به اردوغان: احمق نباش!+تصویر نامه

  23. تماس وزیر ارتباطات با بیرانوند پس از توهین بحرینی‌ها به سرود ملی ایران

  24. روحانی: امید به زندگی در بین مردم به ۷۶ سال ارتقاء یافته/ شاهد کاهش رشد نرخ تورم و رشد مثبت اقتصاد هستیم

  25. درخواست حسین فریدون پیش از ورود به زندان

پربحث‌های هفته

  1. حسین فریدون زندان نرفته به مرخصی رفت!

  2. درس‌هایی که باید از ماجرای روح الله زم گرفت

  3. واعظی: رئیس‌جمهور تا ۱۱ شب سرکار است و به کارهای کشور می‌رسد

  4. آقای روحانی! لطفا از این دوگانه ها فراتر بروید

  5. باز هم اختیارات رئیس جمهور/پیشنهاد فراخوان برای تفسیر اصل ۱۱۳

  6. روحانی: امسال چهارده برابر دولت های قبل زائر برای شرکت در مراسم اربعین حضور پیدا کرد

  7. پیشنهاد روحانی برای برگزاری رفراندوم/ درخواست حسین فریدون از قوه قضائیه/تحلیل عباس عبدی از آمدنیوز

  8. پاسخ مدیرعامل سابق فارس به ادعاهای خلاف واقع وزیر خارجه: جز خسارت محض چه چیزی به ارمغان آوردید؟/ طنز تلخ است که نگرانی دیروز ما، امروز از زبان شما غلیظ تر جاری می‌شود

  9. پاسخ مجلس به گزارش مهر / پرواز اختصاصی بود اما ۳۰۰ میلیون صرفه جویی شد

  10. مهدی ترابی را ببینید و شرم کنید...

  11. روحانی: امید به زندگی در بین مردم به ۷۶ سال ارتقاء یافته/ شاهد کاهش رشد نرخ تورم و رشد مثبت اقتصاد هستیم

  12. درخواست حسین فریدون پیش از ورود به زندان

  13. چراغ سبز دیوان عدالت به رانت تحصیلی فرزندان اساتید دانشگاه آزاد

  14. احمد توکلی :آنچه اخیرا از قول من علیه آقای رییسی نقل شده دروغ محض است / خدای را شاکرم برای رشد جوانان انقلابی و وطن‌خواه و شکر برای زبان فاخر در نقادی

  15. آخرین خبر از حضور قالیباف در انتخابات مجلس/ عارف در سودای ریاست‌جمهوری/ حسین فریدون در زندان است

  16. کاش از اهل رسانه مشورت می گرفتید

  17. داماد رئیس‌جمهور: روحانی مردم را بسیار دوست دارد/ ایشان گفت زمانی که مردم تحت فشار اقتصادی هستند نمی‌تواند راحت بخوابد/ ماجرای واسطه ازدواج با دختر رئیس‌جمهور

  18. پرواز پرهزینه لاریجانی به بلگراد + عکس

  19. انتقاد علی مطهری از دادگاه ویژه روحانیت/ جزئیات دستگیری روح‌الله زم/ نقدی به اظهارات تبلیغاتی دیروز رئیس جمهور

  20. روایت فیگارو از چگونگی بازداشت زم

  21. امیرآبادی فراهانی: محرمانه‌بودن اطلاعات مسئولان مصوبه مجمع تشخیص است

  22. اصلاح‌طلبان علیه عارف/ جدال کریمی‌قدوسی و حسام‌الدین آشنا درباره آمدنیوز/ چرا لاریجانی با پرواز اختصاصی از بلگراد به تهران بازگشت؟

  23. توکلی خطاب به دیوان عدالت اداری: تبعیض به نفع فرزندان اساتید علوم پزشکی را متوقف کنید

  24. واعظی: دولت به تفریح و ارزاق مردم توجه دارد

  25. واکنش شمس الواعظین به هویت شغلی روح الله زم

آخرین عناوین