بخور و نخورها برای به حداقل رساندن تداخل غذا و دارو چیست؟

گروه سلامت الف،   3980614113

سرپرست واحد آموزش همگانی انستیتو تحقیقات تغذیه‌ای و صنایع غذایی کشور با ارائه توصیه‌هایی برای به حداقل رساندن تداخل غذا و دارو، گفت: داروها را با نوشیدنی‌های داغ مخلوط یا مصرف نکنید، زیرا گرما عملکرد دارو را تغییر می‌دهد.

 

ایرنا: هدف از کاهش تداخل غذا و دارو این است که مقدار داروی تجویز شده، تأثیر مورد نظر را در بدن ایجاد کند و ضمن حفظ وضعیت تغذیه‌ای مطلوب، موجب بروز کمترین عارضه جانبی شود. در این صورت، نیاز به مصرف داروی اضافی نبوده و همچنین هزینه‌های خدمات بهداشت و درمان کاهش می‌یابد.

مینا کاویانی روز پنجشنبه در گفت و گو با خبرنگار علمی ایرنا افزود: از مصرف هم‌زمان شیر با بعضی داروها مانند مکمل آهن و بیشتر آنتی بیوتیک‌ها خودداری شود، زیرا موجب کاهش تاثیر این داروها می‌شود.

وی با اشاره به اینکه مصرف مکمل آهن با آب مرکبات به دلیل وجود ویتامین C، موجب جذب بهتر آهن می‌شود، گفت: دارو را داخل غذا نریزید یا پوشش کپسول را باز نکنید، مگر اینکه پزشک به شما توصیه کرده باشد.

کاویانی تاکید کرد: حتماً برچسب دارو را هنگام تحویل بخوانند تا اگر موردی را نمی‌دانستند از پزشک یا دکتر داروساز بپرسند، بروشور داروها را به دقت مطالعه کنند تا از شرایط نگهداری، مصرف و عوارض جانبی احتمالی آن آگاه شوند.

وی با تاکید بر اینکه بیماران فقط دستور پزشک برای مصرف داروها را اجرا کنند، گفت: در صورتی که دستور خاصی ذکر نشده، بهتر است داروهای خوراکی جامد همراه با یک لیوان آب مصرف شوند تا دارو سریعتر حل شده و احتمال جذب آن افزایش یابد.

تداخل غذا و دارو

وی اظهار داشت: دارو با هدف بیشترین اثربخشی به منظور دستیابی به سلامتی برای بیمار تجویز می‌شود اما باید دانست اغلب داروها به ویژه انواع خوراکی آن‌ها، ‌می‌توانند دستخوش تغییراتی توسط غذاهای مصرفی بیمار شوند.

کاویانی بیان داشت: همچنین از طرف دیگر داروها نیز می‌توانند هضم، جذب و دسترسی بدن به مواد مغذی را تحت تأثیر قرار دهند. از آنجا که جذب اکثر داروهای خوراکی و مواد غذایی در قسمت ابتدای روده باریک، انجام می‌شود، توجه به واکنش‌های متقابل غذا و دارو بر همدیگر بسیار مهم است.

سرپرست واحد آموزش همگانی انستیتو تحقیقات تغذیه‌ای و صنایع غذایی کشور بیان داشت: عواملی نظیر نوع و مقدار دارو، نوع غذای مصرفی، زمان مصرف غذا،‌ وجود سایر بیماری‌ها و سوءتغذیه نیز می‌تواند برهم‌کنش غذا و دارو را تحت تأثیر قرار دهد.

تأثیر دارو بر وضعیت غذا و تغذیه

وی به تاثیر داروها بر وضعیت تغذیه اشاره کرد و گفت: بعضی داروها سرعت عبور مواد غذایی از دستگاه گوارش را افزایش می‌دهند و در نتیجه فرصت هضم مواد غذایی و جذب کافی مواد مغذی کاهش می‌یابد. بسیاری از داروهای ملین و مسهل این ویژگی را دارند بنابراین مصرف خودسرانه و بی رویه آن‌ها در درازمدت می‌تواند زمینه را برای بروز برخی کمبودهای تغذیه‌ای فراهم کند.

کاویانی با اشاره به اینکه داروها بر فعالیت آنزیم‌ها و شیره‌های گوارشی تاثیر دارند، گفت: دسته‌ای از داروها به خصوص آن‌هایی که برای کاهش سطح کلسترول خون (مانند کلستیرامین و کلوفیبرات) و همچنین برای کاهش وزن (مثل ارلیستات) تجویز می‌شوند،‌ می‌توانند بسته به نوع ساز و کارشان، موجب مهار فعالیت آنزیم‌های گوارشی یا اسیدهای صفراوی که برای هضم چربی‌ها ضروری هستند، شوند. به همین دلیل می‌توانند اختلال در هضم و جذب چربی‌ها و ویتامین‌های محلول در چربی شامل ویتامین های A, D, E, K را به دنبال داشته باشند.

وی افزود: بعضی از داروها به ویژه آن‌ها که بر ترشحات اسیدی معده تأثیر می‌گذارند، اغلب موجب کاهش ترشح اسید معده می‌شوند. با توجه به اینکه اسیدیته معده یکی از عوامل مهم در هضم و جذب بسیاری از مواد مغذی است، مصرف طولانی‌مدت چنین داروهایی می‌تواند باعث اختلال در جذب برخی مواد مغذی مانند ویتامین B۱۲ و  آهن و در نتیجه بروز مشکلاتی مثل کم‌خونی شود. از جمله این داروها می‌توان به رانیتیدین،‌ فاموتیدین، امپرازول و پنتوپرازول که برای درمان زخم معده و رفلاکس مری تجویز می‌شوند، اشاره کرد.

کاویانی به تاثیر مصرف برخی داروها بر حس بویایی و چشایی افراد اشاره کرد و گفت: بسیاری از داروها احساس مزه یا بوی غذاها را تحت تأثیر قرار می‌دهند، داروها می‌توانند با تغییر احساس مزه، کاهش حس چشایی یا ایجاد مزه ناخوشایند، میزان دریافت غذا را تحت تأثیر قرار دهند.

وی افزود: از جمله این داروها می‌توان داروی ضد فشار خون کاپتوپریل (کاپوتن)، داروی آنتی نئوپلاستیک سیس پلاتین( پلاتینول آکیو) در شیمی درمانی و داروی ضدتشنج (فنی توئین) را نام برد.

کاویانی افزود: خشکی دهان نیز عارضه دیگری است که در درازمدت علاوه بر به هم خوردن تعادل تغذیه‌ای و کاهش وزن نامطلوب می‌تواند باعث پوسیدگی دندان‌ها، بیماری لثه و التهاب زبان و دهان شود. از جمله داروهایی که منجر به ایجاد خشکی دهان می‌شوند، می‌توان به داروی ضدافسردگی آمی تریپتیلین (الاویل) و آنتی هیستامین هایی مثل دیفن هیدرامین اشاره کرد.

رابطه نوع غذا بر تاثیرگذاری دارو

وی به تاثیر غذا بر داروها اشاره کرد و گفت: تأثیر بر قدرت جذب داروها یکی از موارد تاثیر غذاها بر داروهاست که مردم باید ضمن آگاهی این موضوعات، آنها را رعایت کنند.

کاویان افزود: وجود غذا در دستگاه گوارش می‌تواند باعث کاهش جذب دارو یا کاهش زیست فراهمی آن، یعنی بخشی از دارو که به جریان خون می‌رسد، شود. برای مثال جذب داروهای ضد پوکی استخوان مثل رزیدرونات (اکتونل) یا آلندرونات (فوزاماکس)، وقتی با غذا خورده شوند، کم می‌شود و اگر با قهوه یا آب پرتقال خورده شوند، جذبشان تا ۶۰ درصد کاهش می‌یابد. بنابراین طبق دستورالعمل، مصرف این داروها باید حداقل ۳۰ دقیقه قبل از مصرف هرگونه غذا، نوشیدنی یا دارو با معده خالی و آب باشد.

سرپرست واحد آموزش همگانی انستیتو تحقیقات تغذیه‌ای و صنایع غذایی کشور گفت: همچنین مکمل آهن باید با یک لیوان آب یا آب‌میوه ترجیحاً آب مرکبات مثل آب پرتقال، خورده شود زیرا جذب آن وقتی با غذا خورده می‌شود ‌تا ۵۰ درصد کاهش می‌یابد.

وی ادامه داد: در صورتی که برای پیشگیری از عوارض گوارشی،‌ مکمل آهن با غذا مصرف می‌شود نباید همراه مواد غذایی مانند تخم مرغ، مکمل های فیبر غذایی، غذاهای حاوی سبوس، چای، قهوه، لبنیات و مکمل‌های کلسیم باشد.

به گفته کاویانی، وجود مواد معدنی مانند آهن، روی،‌ منیزیوم،‌ کلسیم و آلومینیوم در بعضی مواد غذایی می‌تواند با متصل شدن به دارو،‌ جذب آن را کم کند. برای مثال اگر مصرف لبنیات حاوی کلسیم هم‌زمان با آنتی بیوتیک‌هایی مانند سیپروفلوکساسین یا تتراسایکلین باشد، تشکیل کمپلکس‌های نامحلول داده و جذب این داروها را کم می‌کند.

وی گفت: اتصال برخی اجزای موجود در غذا به دارو نیز می‌تواند جذب دارو را کاهش دهد. برای نمونه رژیم غذایی سرشار از فیبر غذایی می‌تواند با اتصال به داروهای ضدافسردگی مثل آمی تریپتیلین (الاویل)، جذب آن را کاهش دهد. همچنین داروی قلبی دیگوکسین (لانوکسین) هم نباید با غذاهای غنی از سبوس گندم یا بلغور جو خورده شود.

پربحث‌های اخیر

پربحث‌های دیروز

  1. عوامفریبی با برچسب پوپولیسم/ چه کسی یا چه چیزی در اجرای تصمیم بنزینی فدا شد؟

  2. مشاجره رئیس‌جمهور و رحیم‌پور ازغدی درباره بنزین/ روحانی جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی را ترک کرد

  3. در آینده نزدیک اینترنت وصل می‌شود

  4. ربیعی: سفره و یخچال خالی بازنشسته‌ها را درک می‌کنیم/ نمی‌توانستیم بگوییم فلان ساعت بنزین گران می‌شود

  5. اشتباهات را بپذیرید؛ راه برای اصلاح باز است

  6. روحانی: مردم نخواهند گذاشت آب به آسیاب دشمن ریخته شود/ یک جمع کوچک ضد منافع ملی اقدام کردند

  7. سه مسئول دولتی گفتند بنزین سهمیه بندی نمی‌شود، ولی شد!

  8. همتی: افزایش قیمت بنزین در یک سال ۴ درصد در تورم تاثیر دارد/ بازار ارز کنترل شده

  9. سخنگوی دولت: گفته بودم اغتشاشات بیش از دو روز دوام نخواهد داشت

  10. زندگی خاص به سبک ولیعهد دبی

  11. تذکر ۱۱ نماینده به وزیر کشوربرای قطع اینترنت

  12. صدا‌وسیما به معترضان فرصت دهد/ مشاجره ازغدی و روحانی درباره بنزین/ انتقاد تند عباس عبدی از شورای نگهبان

  13. «آیت الله مایک» پشت اغتشاشات اخیر ایران

  14. نامه نوبخت به رهبر معظم انقلاب/طرح اصلاح ساختار بودجه به شورای سران قوا تقدیم شده است

  15. آیا این‌بار هم ردپای «شاهزاده تاریکی »را باید در آشوبها دنبال کرد؟

  16. امکانات ویژه اغتشاشگران برای ایجاد ناامنی در کشور

  17. آخرین وضعیت اعتراض‌ها به تغییر قیمت بنزین/ شهرها آرام شدند

  18. آتش زدن شاخ گاو در جشنواره‌ای در اسپانیا

  19. وزیر راه: سهمیه‌بندی بنزین تاثیری بر افزایش کرایه‌ها ندارد

  20. سلیمی‌نمین: احزاب و تشکل‌های موجود باید منعکس‌کننده نظرات واقعی جامعه باشند/ مردم باید به راحتی مطالبه خود را بیان کنند

  21. واریز سهمیه سوخت مالکان دارای چند خودرو به تعداد وسایل نقلیه

  22. وام ۵ میلیارد دلاری روسیه به ایران

  23. انتقاد حیدر العبادی از ایران در گفت‌وگو با العربیه!

  24. آذری‌جهرمی: اینترنت به‌زودی وصل می‌شود

  25. پاریس باز هم نگران اغتشاش‌گران شد!

پربحث‌های هفته

  1. سهمیه‌بندی بنزین آغاز شد/ بنزین سهمیه‌ای ۱۵۰۰ تومان، بنزین آزاد ۳۰۰۰ تومان

  2. افزایش قیمت بنزین؛‌ چرا حالا،‌ چرا به این شکل؟

  3. عوامفریبی با برچسب پوپولیسم/ چه کسی یا چه چیزی در اجرای تصمیم بنزینی فدا شد؟

  4. حکایت ما و این روزهای اینترنت / از شبکه ملی اطلاعات چه خبر ؟

  5. معترض جان به لب رسیده کجا و چگونه حرفش را بزند؟/ لطفا به معترضان تریبون بدهید

  6. مشاجره رئیس‌جمهور و رحیم‌پور ازغدی درباره بنزین/ روحانی جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی را ترک کرد

  7. رهبر انقلاب درباره افزایش نرخ سوخت: گفته بودم اگر سران سه قوّه تصمیم بگیرند حمایت خواهم کرد/ تصمیم سران قوا باید اجرا شود/ مسئولین دقت کنند هرچه ممکن است از مشکلات این کار کم کنند

  8. سلاخی ماموران ناجا توسط اغتشاشگران + تصاویر

  9. یک مقام مطلع: محدودیت دسترسی به اینترنت با تصویب شورای امنیت صورت گرفته

  10. نوبخت: پرداخت منابع حاصل از اصلاح قیمت بنزین به خانوارها/ یارانه جدید ۵۵ تا ۲۰۵ هزار تومان

  11. دروغ پردازی گوگل در مورد اعتراضات شب گذشته تهران + عکس

  12. عراق ۲ - ایران ۱ / شاگردان ویلموتس زور بردن نداشتند

  13. روایت شهید مطهری از چهره واقعی بحث چند همسری

  14. روحانی: افزایش قیمت بنزین به نفع مردم و اقشار ضعیف جامعه است

  15. نظر باهنر درباره حضور احمدی‌نژاد در انتخابات مجلس/ فرایند تصمیم‌گیری در جلسه سران سه قوه چگونه است؟/ احتمال استعفای محمود صادقی در اعتراض به افزایش قیمت بنزین

  16. در آینده نزدیک اینترنت وصل می‌شود

  17. طرح سه فوریتی نمایندگان برای جلوگیری از افزایش قیمت بنزین

  18. لاریجانی بدون در نظر گرفتن نظر نمایندگان مصوبه سهمیه‌بندی بنزین را امضا کرد

  19. نوبخت: درآمد ۳۰ هزار میلیارد تومانی افزایش قیمت بنزین بین مردم باز توزیع می شود

  20. نامه حاجی بابایی به رئیس مجلس در نقد افزایش قیمت بنزین

  21. ربیعی: سفره و یخچال خالی بازنشسته‌ها را درک می‌کنیم/ نمی‌توانستیم بگوییم فلان ساعت بنزین گران می‌شود

  22. عضو کمیسیون اقتصادی: اقدام دولت در افزایش قیمت بنزین، به این صورت شتاب‌زده بود/ دولت باید پاسخگو باشد

  23. واکنش‌ها به افزایش قیمت بنزین/ پگاه آهنگرانی در فهرست عفو رئیسی/ چرا روحانی استعفا نمی‌دهد؟

  24. وزیر صمت: هیچ افزایش قیمتی در کالاها نداریم/ با گران‌فروشان مماشات نمی‌کنیم

  25. تصاویری از اعتراضات به گرانی قیمت بنزین

آخرین عناوین