بانک‌ها از «هیچ»، نقدینگی خلق می‌کنند

گروه اقتصادی الف،   3980614004

حجم نقدینگی در سال ۸۴ حدود ۶۸ هزار میلیارد تومان بود که این میزان در سال ۹۲ به حدود ۴۵۰ هزار میلیارد تومان رسید و هم اکنون به حدود ۲۰۰۰ هزار میلیارد تومان رسیده است.

آخرین آمار‌های بانک مرکزی که مربوط به خرداد ماه سال جاری می‌باشد نشان می‌دهد میزان نقدینگی در اقتصاد کشور به ۱۹۷۹.۹ هزار میلیارد تومان رسیده است و فاصله‌ای بسیار کمی تا مرز روانی و ثبت رکورد ۲۰۰۰ هزار میلیارد تومان دارد. آمار‌ها نشان می‌دهند که رشد نقدینگی در خرداد ماه سال جاری در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۲۵.۱ درصد و در مقایسه با اسفند ماه سال گذشته ۵.۲ درصد بوده است. بررسی‌ها بیانگر آن است که در ابتدای دولت تدبیر و امید (شهریور ماه ۱۳۹۲) میزان نقدینگی حدود ۵۰۶.۶ هزار میلیارد تومان بوده است که مقایسه این عدد با میزان نقدینگی در خرداد ماه سال جاری بیانگر آن است که در دوره دولت تدبیر و امید میزان نقدینگی حدود چهار برابر شده است.

وجود این حجم از نقدینگی با توجه به متناسب نبودن آن با ظرفیت‌های اقتصادی کشور موجب شده است تا نرخ تورم به بیش از ۴۲ درصد برسد. یکی از راهکار‌های جلوگیری از افزایش نرخ تورم خاموش کردن موتور تولید نقدینگی در اقتصادی کشور است.

موتور رشد نقدینگی، نظام بانکی است

وحید شقاقی شهری عضو هیأت علمی دانشگاه خوارزمی و کارشناس مسائل اقتصادی در گفتگو با تابناک گفت: حجم نقدینگی در سال ۸۴ حدود ۶۸ هزار میلیارد تومان بود که این میزان در سال ۹۲ به حدود ۴۵۰ هزار میلیارد تومان رسید و هم اکنون به حدود ۲۰۰۰ هزار میلیارد تومان رسیده است. از حدود ۲۰۰۰ هزار میلیارد تومان نقدینگی، حدود ۱۵۰۰ هزار میلیارد تومان سپرده‌های مدت دار سیستم بانکی می‌باشد. اگر میانگین نرخ سود سیستم بانکی ۲۰ درصد در نظر گرفته شود، باید در پایان سال سیستم بانکی به میزان ۳۰۰ هزار میلیارد تومان سود توزیع کند که اولاً عدد بسیار بزرگی است و ثانیاً به حجم نقدینگی کنونی اضافه خواهد شد.

شقاقی ادامه داد: اگر با همین وضعیت رشد نقدینگی ادامه داشته باشد نسبت نقدینگی به تولید به عدد ۱۳۰ درصد در پایان سال جاری خواهد رسید که این موضوع باعث خواهد شد که نقدینگی به جای یک عامل مثبت به یک عامل مخرب ایجادکننده تورم تبدیل شود.  

این کارشناس مسائل اقتصادی گفت: یک زمانی دولت با کسری بودجه مواجه می‌شد و بانک مرکزی مجبور بود برای جبران این کسری بودجه دولت پول چاپ کند که این چاپ پول به رشد نقدینگی منجر می‌شد؛ بنابراین ریشه رشد نقدینگی یک زمانی استقراض از بانک مرکزی و عرضه پول پرقدرت از سوی بانک مرکزی بود. ولی از حدود ۱۵ سال پیش مسأله خلق نقدینگی از سوی بانک مرکزی حل و نظام بانکی عامل رشد نقدینگی شد و بانک‌ها عامل خلق نقدینگی شدند.

چگونه نظام بانکی عامل رشد و خلق نقدینگی است؟

شقاقی شهری در پاسخ به این پرسش گفت: هم اکنون طرف دارایی بانک‌ها به دلیل عدم رعایت دستورالعمل‌های نظارتی، رانت و فساد، مطالبات معوق، کافی نبودن وثیقه‌های دریافتی و پرداخت تسهیلات به بنگاه‌های زیرمجموعه بین ۴۰ تا ۶۰ درصد منجمد و بلوکه شده است و عملاً کارآیی لازم را ندارد.
 
وی افزود: بنابراین سود و درآمدی مناسب و کافی از سمت دارایی‌ها به سمت بدهی‌های بانک‌ها نمی‌آید. بدهی بانک‌ها همان سپرده‌ای است که سپرده گذاران در بانک‌ها قرار می‌دهند و انتظار دریافت سود را دارند و این پرداخت سود به سپرده سپرده گذاران موهومی است. به این دلیل موهومی است که بانک از سمت دارایی‌ها بنا به دلایلی که گفته شد سود و درآمد کافی کسب نمی‌کند که جواب سود سپرده گذاران را بدهد. بانک‌ها برای حل مشکل پرداخت سود‌های موهومی به سپرده سپرده گذاران، با افزایش نرخ سود‌های بانکی اقدام به جذب سپرده گذاران جدید می‌کنند و بخشی از سپرده‌های جدید جذب شده را به پرداخت سود سپرده‌های سپرده گذاران قبلی اختصاص می‌دهند.
 
شقاقی شهری ادامه داد: این بر خلاف بانکداری اسلامی  است و باعث خواهد شد یک جایی نظام بانکی ما فرو بریزد. بانکداری اسلامی می‌گوید که سپرده گذاران در سود و زیان بانک شریک شوند، اما بانک‌ها به رغم آن که زیان ده هستند، دارند به سپرده گذاران سود پرداخت می‌کنند. وی افزود: اگر مسئولین مربوطه نتوانند این وضعیت را کنترل کنند، باعث خواهد شد که همچنان موتور خلق نقدینگی روشن باشد، آن هم خلق نقدینگی از هیچ!

شقاقی شهری گفت: اشاره به این نکته ضروری است که ضریب فزاینده نقدینگی هم اکنون به حدود ۷ رسیده و این در حالی است که تا قبل از سال ۱۳۹۰ این ضریب فزاینده ۴ بود. ضریب فزاینده نقدینگی ۷ یعنی اینکه هر یک تومان نقدینگی که سیستم بانکی خلق می‌کند در پایان سال ۷ برابر می‌شود و به ۷ تومان می‌رسد!

چه گام‌هایی برای جلوگیری از افزایش نقدینگی باید برداشته شود؟

این عضو هیأت علمی دانشگاه خوارزمی با بیان اینکه برای جلوگیری از رشد نقدینگی، باید گام‌هایی برای حل ناترازی بین بدهی‌های و دارایی‌های نظام بانکی برداشته شود، افزود: اولین گام این است که نرخ سپرده قانونی بانک‌ها که هم اکنون 10 درصد است، افزایش دهند. حتی این نرخ سپرده قانونی برای بانک‌های بد و ناسالم باید به ۱۵ تا ۲۰ درصد افزایش یابد. نرخ سپرده قانونی اگر افزایش یابد بانک‌ها مجبور خواهند شد که درصد بیشتری از سپرده‌ها را به بانک مرکزی بسپارند.
 
دومین گام این است که اجازه بنگاه داری به بانک‌ها داده نشود. هنگامی که بانک‌ها بنگاهداری می‌کنند به دلیل عدم تخصص کافی در این زمینه، بنگاه‌ها ورشکسته می‌شوند و بخش بیشتری از دارایی‌های بانک‌ها بلوکه می‌شود. سومین گام تفکیک بانک‌های تجاری از بانک‌های توسعه‌ای است و باید بانک‌های تجاری فقط خدمات بانکی و تامین مالی کوتاه مدت و بانک‌های توسعه‌ای خدمات سرمایه گذاری و تامین مالی بلندمدت ارائه دهند. هنگامی که بانک‌های توسعه‌ای ایجاد شود، دیگر مدیریت، ساختار و کارمندان این بانک، بانکدار محسوب نمی‌شوند بلکه بیشتر سرمایه گذار تلقی می‌شوند و بر اساس بیزینس پلن و امکان سنجی پروژه‌ای تصمیم می‌گیرند و این باعث خواهد شد که سود واقعی کسب و توزیع کنند. حتی اگر پروژه‌ای با زیان مواجه شود، این باعث خواهد شد که دیگر سپرده گذاران به سمت این بانک‌ها سپرده‌های خود را سوق ندهند و در رتبه بندی‌های بانکی رتبه این بانک‌ها تنزل کند.  

عناوین مرتبط

پربحث‌های امروز

  1. ویدئویی تکان دهنده از حیوان‌آزاری در مازندران  

  2. مسعود ده‌نمکی وزیر بهداشت شد!   

  3. بازیگر قهوه تلخ به دلیل MS دیگر توان حرکت ندارد

  4. درآمد ۷۰درصد ایرانی‌ها پایین‌تر از خط فقر

  5. تجمع در حمایت از کارگران هپکو   

  6. تسهیلات خرید دوچرخه به چه کسانی ارائه می‌شود؟

  7. ظریف: این تیم ب است که آرزوی جنگیدن با ایران تا آخرین سرباز آمریکایی را دارد

  8. عادت‌های غذائی مرگبار/ این مواد غذایی را با هم نخورید

  9. هشدار «اشرف غنی» به «عبدالله عبدالله»

  10. معمار تحریم‌های آمریکا تحریم‌های جدید علیه ایران را مسخره کرد

  11. سیدحسن نصرالله: ترامپ برای دیدار با روحانی گدایی می‌کند

  12. فروشی کمتر از ۵ میلیون برای یک فیلم/تهیه‌کننده: فیلم ما در مسابقه پول‌پرستی سوخت

  13. پیشنهاد تامین مالی طرح‌های اقتصادی ایران به چین و روسیه

  14. تحقیر سعودی‌ها توسط کارشناس شبکه الجزیره  

  15. قبض کاغذی تلفن ثابت هم حذف می‌شود

  16. گوترش خواهان داشتن اعصاب آهنین در پی حملات به آرامکو شد

  17. هزینه خوراک یک ماهه چقدر است؟

  18. برداشت خرما   

  19. ماجرای ناپدید شدن ۲۰ ثانیه‌ای «زهرا»

  20. حساب بانکی یارانه‌بگیران چک می‌شود؟

  21. کشف اجساد بیش از ۲۰۰۰ جنین در خانه‌ پزشک آمریکایی  

  22. مذاکرات کنگره آمریکا برای تبدیل طرح منع جنگ با ایران به قانون

  23. نظر جیمی کارتر درباره پیروزی ترامپ در انتخابات ۲۰۲۰

  24. زمان آغاز پرداخت سود سهام عدالت

  25. کشورهای پیشرفته چطور اجاره‌بها را کنترل می‌کنند؟

پربحث‌های دیروز

  1. آیا مدارک سعودی زمینه حمله به ایران را فراهم می کند؟

  2. زخم هاي کارگران را درمان کنیم تا مگس روی آن ننشیند...

  3. «بی تدبیری» به مفسدان بازار دارو میدان داد/ هیزم فساد در بازار دارو مهیاست

  4. لودریان: ایران باید کاملا به برجام بازگردد

  5. مبارزه مرگبار مار کبرا با عقاب   

  6. باهنر: اصلاحات اقتصادی جرات می‌خواهد که نه مجلس دارد نه دولت

  7. همتی: امسال ارز اربعین نداریم

  8. روسیه و فروش نفت ایران؛ بازی دو سر برد در شرایط تحریم

  9. جزییات حذف یارانه نقدی ۲۰۰ هزار خانوار پر درآمد

  10. پیام‌ها و پیامدهای عملیات توازن بازدارندگی یمنی‌ها

  11. ظریف: اقدام نظامی علیه ایران به جنگی تمام عیار می‌انجامد

  12. ابتکار دانشمندان ایرانی در تشخیص سریع سرطان  

  13. توضیح وزیر بهداشت درباه فروش صندلی در دانشگاههای پزشکی

  14. ادعای سفیر عربستان در آلمان؛ احتمال اقدام نظامی در برابر حمله به آرامکو

  15. رییس فیفا: زنان ایرانی باید به ورزشگاه‌ها بیایند

  16. محسنی اژه‌ای: قضات آلوده شوند دیگر نمی‌توانند حق را به حق دار برسانند

  17. انتشار عکس جنجال‌برانگیز جاستین ترودو+عکس

  18. جانشین بولتون درباره برجام چه می گوید؟

  19. زنگنه: زمان جنگ دریافت پول نفت راحت تر بود

  20. انتقاد تند بولتون از ترامپ

  21. ناکامی آمریکا در پروژه محکوم‌سازی ایران

  22. ممنوعیت تعویض قطعات اصلی خودرو بدون مجوز پلیس

  23. آخرین قیمت خودروهای داخلی و وارداتی در بازار

  24. نحوه تقسیم ارثیه میان اعضای خانواده چگونه است؟

  25. شرارت برای معروف شدن در نظام آباد

پربحث‌های هفته

  1. واکنش دختر سردار سلیمانی به هتاکی یک بازیگر و ماجرای دختر آبی  

  2. پناهیان و ماجرای بنشین و بفرما و بتمرگ!...

  3. آیا سخنان پناهیان درباره شفافیت مجلس اشتباه بود؟

  4. ایران باید فورا از برجام و NPT خارج شود

  5. یک عکس؛‌ یک شرح | یقه‌های سفید در پوشش چادر سیاه؟!

  6. تاملی دوباره بر حاشیه‌های یک خودسوزی ؛ پوپولیست نباشیم

  7. زنان را به استادیوم راه بدهید

  8. شهردار اسبق صدرا از ایران فرار کرد/ تلاش برای بازگرداندن متهم از طریق اینترپل

  9. منع مذاکره مجدد؛ پر بسامدترین تاکید رهبر انقلاب

  10. در باب اپوزیسیون‌نمایی مسئولان!...

  11. تردد خودروهای پلاک شهرستان در تهران سهیمه‌بندی شود/ غیر تهرانی‌ها عامل نیمی از ترافیک پایتخت

  12. آیا مدارک سعودی زمینه حمله به ایران را فراهم می کند؟

  13. وزیر راه: دست‌های ضدانقلاب در بازار مسکن قیمت‌ها را افزایش داد!

  14. احمد توکلی: باید یک نهاد مستقل برای مبارزه با فساد تشکیل شود/ فساد شکل گرفته سازمان یافته است

  15. رهبر انقلاب: مذاکره یعنی نمایش موفقیت آمریکا/ فشار حداکثری در مقابل ملت ایران پشیزی نمی‌ارزد/ نباید کارهای کشور را به نشست و برخاست با دیگران موکول کرد

  16. آخرین تصویر علیرضا فغانی قبل از ترک‌ ایران  

  17. خوش رقصی فرانسه با شاباش های ایرانی!...

  18. مشروح جلسه دادگاه شبنم نعمت‌زاده/ فعالیت غیرقانونی و کسب ۱۸۰۰ میلیارد مال نامشروع/ ماجرای بدهی ۱۰۰ میلیاردی به شستا

  19. اسدالله عسگراولادی درگذشت

  20. رخصت ولی الله سیف برای ورود به گود «زورخانه»

  21. یک شبه "۷۰۰۰۰ پزشک" به آمار پزشکان اضافه شد!

  22. خداحافظی غم‌انگیز با علیرضا فغانی

  23. توکلی: به جای کارگران هفت‌تپه، اول سراغ خائنانی بروید که ارز و طلا و کارخانه‌های ملت را به تاراج داده‌اند

  24. ویدئویی تکان دهنده از حیوان‌آزاری در مازندران  

  25. حمله به آرامکو و مرزهای قدرت آمریکا

پربحث‌های اخیر

  1. درآمد ۷۰درصد ایرانی‌ها پایین‌تر از خط فقر

  2. پیشنهاد تامین مالی طرح‌های اقتصادی ایران به چین و روسیه

  3. قبض کاغذی تلفن ثابت هم حذف می‌شود

  4. هزینه خوراک یک ماهه چقدر است؟

  5. حساب بانکی یارانه‌بگیران چک می‌شود؟

  6. زمان آغاز پرداخت سود سهام عدالت

  7. کشورهای پیشرفته چطور اجاره‌بها را کنترل می‌کنند؟

  8. دادگاه مفاسد اقتصادی چگونه عده‌ای را میلیاردر کرد؟

  9. تجمع دانشجویان انقلابی در حمایت از کارگران هپکو

  10. شمارش معکوس برای به روز شدن نرخ نان

  11. تداوم قاچاق با واردات مسافری تلفن همراه

  12. میلیاردرهای دنیا چقدر ثروتمندتر شده‌اند؟

  13. توافق بزرگ ایران و ترکیه

  14. فرشاد مومنی: تصمیم‌های شورای عالی هماهنگی اقتصادی فاقد بنیه کارشناسی است

  15. طرح‌های کاغذی دولت برای مسکن

  16. قیمت‌ طلا در بازارهای جهانی

  17. میزان ذخیره ارزی چین

  18. زنگنه: آمریکا از نفت به‌عنوان سلاح استفاده می‌کند

  19. مردم، اجاره نشین باشند یا صاحب خانه؟ دولت کدام را انتخاب می کند؟

  20. جزئیات درآمد و هزینه‌های خانوار شهری و روستایی

  21. پیش بینی آینده فروش نفت در بورس

  22. جریمه سنگین آمریکا برای شرکت خودروسازی هیوندای

پربحث‌های دیروز

  1. باهنر: اصلاحات اقتصادی جرات می‌خواهد که نه مجلس دارد نه دولت

  2. همتی: امسال ارز اربعین نداریم

  3. جزییات حذف یارانه نقدی ۲۰۰ هزار خانوار پر درآمد

  4. زنگنه: زمان جنگ دریافت پول نفت راحت تر بود

  5. ممنوعیت تعویض قطعات اصلی خودرو بدون مجوز پلیس

  6. آخرین قیمت خودروهای داخلی و وارداتی در بازار

  7. پلمب فروشگاه زنجیره‌ای در حال تاسیس با اعتراض کسبه

  8. کمک ۱۶ هزار میلیاردی به پولدارها!

  9. وزیر صنعت: سیستان و بلوچستان توانایی تامین گوشت قرمز کشور را دارد

  10. شرط همسان‌سازی حقوق بازنشستگان

  11. وزیر کار: پیگیر بازنگری در قانون کار هستیم/انحراف ۱۲ درصدی در تسهیلات اشتغالزایی

  12. قیمت سکه و ارز + جدول

  13. افول هژمونی دلار!؟

  14. رالی دلار در بازارهای جهانی

  15. عقبگرد بورس از ابرکانال

  16. قیمت آپارتمان‌های نُقلی در تهران

  17. پایان هفته با کاهش قیمت طلا و سکه رقم خورد

  18. ماجرای خط اعتباری ۴۰۰ میلیارد دلاری چین چه بود؟

  19. نبرد آخر برای تعطیلی ارزش افزوده

  20. چقدر از کارت سوخت استقبال شد؟

  21. زنگنه: شرایط اقتصادی کشور سخت‌تر از زمان جنگ است

  22. نرخ رسمی یورو و پوند کاهش یافت

  23. آیا واردات لوازم‌التحریر واقعا ممنوع است؟!

  24.  کاهش ۳۷ درصدی قیمت واقعی مسکن

  25. حذف یارانه پردرآمدها چگونه خواهد بود؟

پربحث‌های هفته

  1. یک عکس؛‌ یک شرح | یقه‌های سفید در پوشش چادر سیاه؟!

  2. وزیر راه: دست‌های ضدانقلاب در بازار مسکن قیمت‌ها را افزایش داد!

  3. روایتی از هفت‌تپه، قزوین و حالا اراک/ علل اعتراضات کارگری کارگران چیست؟

  4. با زندگی مردم چه کردیم؟/ آرزویی که بی‌خانمان‌ها باید به گور ببرند+ نمودار

  5. باهنر: اصلاحات اقتصادی جرات می‌خواهد که نه مجلس دارد نه دولت

  6. درآمد روزانه صد هزارتومانی جوان لیسانسه از فروش سبزی با فرغون

  7. همتی: امسال ارز اربعین نداریم

  8. جزییات حذف یارانه نقدی ۲۰۰ هزار خانوار پر درآمد

  9. جزئیات انتقال آب دریای عمان به ۳ استان شرقی کشور

  10. چه مجازاتی در انتظار پزشکان فراری از کارتخوان است؟

  11. با ۳۰۰ میلیون می‌توان در تهران خانه‌ خرید؟ / آینده بازار مسکن چگونه است؟

  12. برای خانه‌های ۳۰ متری در تهران تقاضا وجود دارد؟

  13. تولید رب ۲۲ هزار تومانی با گوجه هزاری!

  14. پیشنهاد افزایش ۱۰۰ درصدی حق کمیسیون مشاوران املاک!

  15. همتی: به‌دنبال این هستیم که سوئیفت را دور بزنیم/ خیلی روی اینستکس حساب نمی‌کنیم

  16. فروش سیمان صادراتی ۷۰ دلاری به قیمت ۲۰ دلار

  17. ورود ۳ خودروی جدید به بازار تا پایان سال؛ وعده‌ای که عملی می‌شود؟

  18. ریزش سراسری معاملات مسکن/ آرامش بازار مشروط است

  19. آنچه باید درباره آرامکوی عربستان، بزرگترین شرکت نفت جهان بدانید

  20. جبل طارق: ایران تعهدات خود درباره کشتی آدریان‌دریا را نقض نکرده است

  21. چگونه هزینه قبض برق‌مان را کاهش دهیم؟

  22. تغییرات جدید در نحوه خرید بنزین در راه است

  23. اعلام شرایط فروش نقدی ۴ محصول سایپا

  24. سندی دیگر برای اثبات شکست تحریم‌های آمریکا

  25. درآمد ۷۰درصد ایرانی‌ها پایین‌تر از خط فقر

آخرین عناوین