مکرون، والرشتین و پایان هژمونی غرب

عبدالله شهبازی / پژوهشگر،   3980605171
مکرون، والرشتین و پایان هژمونی غرب

ایمانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه، امروز (سه‌شنبه، ۵ شهریور ۱۳۹۸/ ۲۷ اوت ۲۰۱۹)، پس از اتمام اجلاس گروه هفت، سخنان مهمی بیان کرد. این سخنان مکرون بازتاب تحلیل کانونی بسیار هوشمند و متنفذ و جهانوطن است که مکرون از برکشیدگان و کارگزاران سرشناس آن بوده و از این پایگاه به ریاست جمهوری فرانسه رسیده است.

رئوس سخنان مکرون به شرح زیر است: ما شاهد پایان هژمونی غرب بر جهان هستیم. غربی‌ها مرتکب اشتباهاتی شده‌اند. برخی تصمیمات و اقدامات غلط از سوی ایالات متحده اتخاذ شد. امروزه واقعیات ژئوپلتیک تغییر کرده است. امروزه با ظهور قدرت‌های جدیدی روبرو هستیم که آن‌ها را دستکم گرفته بودیم. در وهله اول چین و سپس روسیه در سال‌های اخیر راهبردهای موفق‌تری از ما داشته‌اند. به چین، هند و روسیه بنگرید که انگیزه‌های سیاسی به مراتب قدرتمندتری از اروپایی‌ها دارند. آن‌ها با فلسفه، منطق و تصوراتی عمل می‌کنند که ما از دست داده‌ایم و این امر ما را نیز دستخوش تحول می‌کند. اقتصاد بازار با بحرانی بی‌سابقه روبرو شده است.

سخنان امروز مکرون یادآور مباحثی است که از سپتامبر ۲۰۱۳/ شهریور ۱۳۹۲، در پی تحولات جنگ داخلی سوریه و بروز علائم جدی شکست پروژه عظیم بالکانیزاسیون خاورمیانه که سوریه نقطه آغازین آن بود، مطرح شد.

در آن زمان، ایمانوئل والرشتین(Immanuel Wallerstein)،‌ متفکر سرشناس معاصر، در مقاله‌ اول نوامبر ۲۰۱۳ خود بر این تحول تأکید کرد. امروزه شبیه به آن تحلیل را از زبان یکی از مهم‌ترین رهبران جهان غرب، رئیس جمهور فرانسه، می‌شنویم. این تحول مهمی است و نشان می‌دهد که بخشی از رهبران تأثیرگذار جهان غرب پایان یک دوران تاریخی و گذار به دوران جدید را دریافته و برای آینده‌ در پیش‌رو در حال برنامه‌ریزی‌اند. این برنامه‌ریزی به معنی تلاش برای حفظ نظم جهانی در حال افول نیست بلکه برای انطباق با دوران تاریخی جدید است. پایان هژمونی غرب و تکثر ناشی از ظهور قدرت‌های جدید جهانی و منطقه‌ای (چین، روسیه، هند، ایران، ترکیه)، استقلال و جهان‌گستری کانون‌های فراملیتی، که در سده‌های شانزدهم تا بیستم میلادی از درون غرب سربرآوردند،‌ تحولات بزرگ جمعیتی و به تبع آن فرهنگی و سیاسی در درون جوامع غربی به دلیل چند نسل مهاجرت از جهان پیرامونی به غرب، شاخص‌های این دوران تاریخی جدید است.

والرشتین در مقاله اول نوامبر ۲۰۱۳ خود نوشت:

افول نقش هژمونی آمریکا در جهان از اوائل دهه ۱۹۷۰ آغاز شد و بتدریج سرعت گرفت. این در حالی است که پس از فروپاشی اتحاد شوروی و از میان رفتن جهان دوقطبی در دهه ۱۹۹۰ غالب تحلیل‌ گران از تک قطبی شدن جهان و به تبع آن اوج قدرت بلامنازع آمریکا سخن می‌گفتند. از سال ۲۰۰۸ وضع دگرگون شد و بسیاری به این امر توجه کردند که قدرت آمریکا در حال افول است.

یکی از پیامدها، افزایش استقلال و اقتدار متحدان پیشین آمریکا است که در ماجرای ماه گذشته افشاگری اسنودن (عملیات جاسوسی آمریکا علیه رهبران رده بالای آلمان و فرانسه و مکزیک و برزیل) رخ نمود. در دهه ۱۹۵۰ ماجرای مشابهی رخ داد ولی هیچ یک از متحدان آمریکا جرئت نکردند خشم خود را ابراز و ماجرا را به رسوایی بدل کنند. اینک آمریکا مجبور شد در برابر اعتراض‌ها تمکین کند و اوباما قول داد که دیگر این کار تکرار نخواهد شد.

پیامد دیگر افول هژمونی جهانی آمریکا، عدم قدرت تصمیم‌گیری است که در حوادث اخیر خاورمیانه رخ نمود. آمریکا، مانند گذشته، «برنده جنگ‌ها» نیست و به هر اقدامی در خاورمیانه دست زند بازنده خواهد بود. این امر خطرناک است و می‌تواند به اقدامات تخریبی احمقانه از سوی آمریکا بینجامد. امروزه هیچ یک از نیروهای قدرتمند مؤثر در خاورمیانه از آمریکا تبعیت نمی‌کنند. والرشتین تأکید کرد: «منظورم هیچ کدام است» و از مصر، اسرائیل، ترکیه، سوریه، سعودی، عراق، ایران و پاکستان نام برد.

بنظر والرشتین، در دهه‌‌های آتی، به احتمال زیاد، نقش جهانی دلار بعنوان ارز مرجع به پایان خواهد رسید و در نتیجه آمریکا پشتوانه بودجه ملی و هزینه عملیات اقتصادی خود را از دست خواهد داد. پیامد از میان رفتن اعتبار جهانی دلار، افول نسبی سطح زندگی شهروندان آمریکایی خواهد بود. این امر پیامدهای سیاسی نه چندان کم‌اهمیت خواهد داشت که هنوز نمی‌توان به درستی پیش‌ بینی کرد.

با افول نقش سرکردگی آمریکا، شاهد دورانی پرآشوب از جنگ قدرت میان قطب‌های متعدد قدرت خواهیم بود که هیچ یک توانمندی کافی ندارند. آمریکا بعنوان یک غول باقی می‌ماند ولی غولی پوشالی خواهد بود. آمریکا همچنان قدرتمندترین نیروی نظامی جهان خواهد ماند ولی توان استفاده درست از این نیرو را نخواهد داشت.

عناوین مرتبط

پربحث‌های امروز

  1. نماز خواندن مامور یگان ویژه ناجا در ورزشگاه خالی آزادی + عکس  

  2. ادعای کریستین امان‌پور به نقل از ظریف؛ شرط روحانی برای دیدار با ترامپ

  3. بانوان، حضور در ورزشگاه‌ها، باید یا نباید

  4. شورای روابط خارجی آمریکا: ترامپ در بن بست گیر کرده است !

  5. حقوق معوقه کارگران و پاداش های آنچنانی ؛ این تناقض‌ها آزاردهنده است

  6. خانم مهناز افشار؛ از کسی طلبکار نباش

  7. سه‌ گام بلندی که آموزش و پرورش برای تحول باید بردارد

  8. روحانی: حقوق معلمان چهار برابر افزایش یافته است

  9. صدور عجیب‌ترین حکم فوتبالی؛ حساب‌های فدارسیون فوتبال و سازمان لیگ مسدود شد!

  10. شهرداری تهران برای ترافیک مهرماه چه تمهیداتی دارد؟

  11. چیپست Huawei Kirin 990 5G در آزمون هوش مصنوعی رقبا را پشت سر گذاشت

  12. نگاهی به عملکرد شبکه ضدایرانی ایران‌اینترنشنال

  13. پرداخت دیه و آزادی مقصران مرگ عماد ۶ ساله

  14. از طریق شناسایی 114 استارتاپ و همکاری با 70 کسب‌وکار نوپا صورت گرفت/ حمایت از حضور استارتاپ‌ها در تلویزیون توسط توسکا

  15. طلا در ۲ راهی کاهش یا افزایش قیمت

  16. پیامک قطع یارانه دهک‌های بالای درآمدی ارسال شد

  17. دوره و کارگاه‌ های آموزشی فین تک برگزار خواهد شد

  18. ربیعی: رئیس‌جمهور برای سفر به نیویورک تردید داشت/ آمریکا از هر زمان دیگری تنهاتر است

  19. مقامات ایرانی در سازمان ملل ؛ از تصویر ماندگار شهید رجایی و سخنرانی رهبری تا حضور جنجالی احمدی نژاد

  20. مقایسه ایمپلنت دندان و بریج

  21. عکس یادگاری قالیباف با نوه کلاس اولی‌اش  

  22. موگرینی با ظریف در نیویورک دیدار کرد

  23. «میدون» از پنجشنبه روی آنتن می‌رود

  24. زمین ۱۴۸ درصد گران شد

  25. چین ۲ ماهواره جدید به فضا فرستاد

پربحث‌های دیروز

  1. فرانسه هم لباس‌شخصی، خودسوزی، بگیر-ببند و کنترل اینترنت دارد

  2. نقش زنِ سعید ملایی در سناریو سیاسی جودو

  3. اقتصاد ایران در دست کیست؟ دولت یا نهادهای خارج از کنترل دولت؟!

  4. روایت یک نشریه آمریکایی از سلاح‌های ایرانی که آمریکا باید از آن‌ها بترسد

  5. آزادی «غیریواشکی» در شورای شهر شیراز

  6. رازهای «شرمن» از روزهای مذاکره؛ توییت روحانی دست ایران را رو کرد/ ماجرای پرت کردن خودکار چه بود؟

  7. دومین جلسه دادگاه شبنم نعمت‌زاده‌/ لشگری‌پور: نعمت‌زاده برایم ویزای اسپانیا و تولد گرفت و آیفون هدیه داد

  8. صندلی فروشی به سبک مافیای کنکور پزشکی + تصاویر

  9. فروش صندلی رشته پزشکی در دانشگاه ؛ شایعه یا افشای حقایق تلخ؟!

  10. تایم: ترامپ به دنبال صحنه سازی برای دیدار با روحانی بود !

  11. زنگنه: نقشی در وضعیت امروز هپکو نداشته‌ام/ اگر دروغ گفتن مالیات داشت؛ دولت درآمد بیشتری داشت!

  12. شلیک همزمان چندین آتش‌بار سنگین روسیه  

  13. دانشجوی قلابی یا صندلی پولی؟  

  14. حمله دوباره "اینستاگرام" به میثم مطیعی

  15. روایت لیلاز از دزدی و فساد تاریخی در اقتصاد ایران/ توضیح درباره پرونده نجفی/ چرا هپکو با دستور روحانی نجات پیدا نمی‌کند؟

  16. سامانه ثبت دارایی مقامات رونمایی شد/ فرصت یک ماه برای مسئولان جهت ثبت اموال

  17. کری: این آمریکا بود که علیه ایران جنگ اقتصادی به راه انداخت

  18. روحانی: وزارت آموزش و پرورش مهم‌ترین دستگاه کشور است

  19. عدم استفاده پزشکان از کارتخوان از ابتدای مهرماه جرم است

  20. اینفوگرافی/ میزان خسارت ایران در جنگ تحمیلی  

  21. اشک‌ها و شادی‌های کلاس اولی‌ها  

  22. درخواست زیاده‌خواهانه عادل الجبیر از اروپا علیه ایران

  23. بیانیه فیفا: به زنان اجازه ورود به ورزشگاه‌ها داده شود

  24. رییس فیفا: ایران برای حضور زنان در ورزشگاه ها اطمینان داده است

  25. واکنش طالبان به اظهارات ترامپ: جنگ ادامه دارد

پربحث‌های هفته

  1. یک عکس؛‌ یک شرح | یقه‌های سفید در پوشش چادر سیاه؟!

  2. فرانسه هم لباس‌شخصی، خودسوزی، بگیر-ببند و کنترل اینترنت دارد

  3. ویدئویی تکان دهنده از حیوان‌آزاری در مازندران  

  4. سلحشوری، دختر آبی و شایعه «برادرزاده ماساژور»! / خطایی که به نفع حریف تمام شد

  5. ورزشگاه برای زنان یا زنان برای ورزشگاه؟!

  6. منع مذاکره مجدد؛ پر بسامدترین تاکید رهبر انقلاب

  7. در باب اپوزیسیون‌نمایی مسئولان!...

  8. آیا مدارک سعودی زمینه حمله به ایران را فراهم می کند؟

  9. وزیر راه: دست‌های ضدانقلاب در بازار مسکن قیمت‌ها را افزایش داد!

  10. نماینده اصلاح‌طلب مجلس: با کمپین شفافیت آراء مخالفم

  11. رهبر انقلاب: مذاکره یعنی نمایش موفقیت آمریکا/ فشار حداکثری در مقابل ملت ایران پشیزی نمی‌ارزد/ نباید کارهای کشور را به نشست و برخاست با دیگران موکول کرد

  12. خوش رقصی فرانسه با شاباش های ایرانی!...

  13. مشروح جلسه دادگاه شبنم نعمت‌زاده/ فعالیت غیرقانونی و کسب ۱۸۰۰ میلیارد مال نامشروع/ ماجرای بدهی ۱۰۰ میلیاردی به شستا

  14. رخصت ولی الله سیف برای ورود به گود «زورخانه»

  15. یک شبه "۷۰۰۰۰ پزشک" به آمار پزشکان اضافه شد!

  16. خداحافظی غم‌انگیز با علیرضا فغانی

  17. حمله به آرامکو و مرزهای قدرت آمریکا

  18. دفاعیات نعمت‌زاده: پدرم وزیر بود اما ۵ سال بیکار بودم/ کاملا قانونمند کار کرده‌ام/ اتهام اکتسابی را قبول ندارم

  19. آتلانتیک: هفت پرسشی که باید پیش از هرگونه حمله به ایران، به آن پاسخ داد

  20. مطهری: شفافیت آرا برای همه نمایندگان مناسب نیست چون مورد آزار گروه‌های فشار قرار می‌گیرند

  21. نقش زنِ سعید ملایی در سناریو سیاسی جودو

  22. بهزاد نبوی: نگران نفوذ در رده‌های بالای نظام هستم/ شعار اصلاح طلبی انحصاری نیست/ضرورت جریان سوم را قبول ندارم/ اصلاح طلبان و اصول گرایان خودشان را اصلاح کنند

  23. اقتصاد ایران در دست کیست؟ دولت یا نهادهای خارج از کنترل دولت؟!

  24. زخم هاي کارگران را درمان کنیم تا مگس روی آن ننشیند...

  25. تصویری از کودک جان باخته در ورزشگاه آزادی  

پربحث‌های اخیر

  1. ادعای کریستین امان‌پور به نقل از ظریف؛ شرط روحانی برای دیدار با ترامپ

  2. حقوق معوقه کارگران و پاداش های آنچنانی ؛ این تناقض‌ها آزاردهنده است

  3. روایت لیلاز از دزدی و فساد تاریخی در اقتصاد ایران/ توضیح درباره پرونده نجفی/ چرا هپکو با دستور روحانی نجات پیدا نمی‌کند؟

  4. ربیعی: رئیس‌جمهور برای سفر به نیویورک تردید داشت/ آمریکا از هر زمان دیگری تنهاتر است

  5. مقامات ایرانی در سازمان ملل ؛ از تصویر ماندگار شهید رجایی و سخنرانی رهبری تا حضور جنجالی احمدی نژاد

  6. عکس یادگاری قالیباف با نوه کلاس اولی‌اش  

  7. موگرینی با ظریف در نیویورک دیدار کرد

  8. پست صفحه اینستاگرام رهبر انقلاب  

  9. سردار جلالی: دفاع مقدس امروز اقتصادی و سایبری است

  10. عضو فراکسیون نمایندگان ولایی: لاریجانی در ناکارآمدی مجلس نقش اول داشته و روحانی هم او را همراهی کرد

  11. رئیس‌ جمهور عازم نیویورک شد

  12. روحانی: ایران به دنبال صلح بلندمدت در منطقه است/ تکرار تحریم‌ها به معنای استیصال کامل آمریکایی‌ها است

  13. رایزنی ظریف و لودریان در نیویورک

  14. جدیدترین جزئیات از وضعیت کارگران بازداشتی هپکو؛ ۲۳ نفر آزاد شدند

  15. جزو هشت کشور سازنده «رادار پسیو» هستیم/ طراحی رادارهایی خاص ایران

  16. خاطره‌گویی محسن رضایی از بنی صدر: حمله عراق به ایران را قبول نمی‌کرد

  17. عراقچی: فشار حداکثری آمریکا باعث ایجاد مقاومت حداکثری از سوی ایران شده است

  18. بیانیه ارتش به مناسبت هفته دفاع مقدس

پربحث‌های دیروز

  1. روایت لیلاز از دزدی و فساد تاریخی در اقتصاد ایران/ توضیح درباره پرونده نجفی/ چرا هپکو با دستور روحانی نجات پیدا نمی‌کند؟

  2. سامانه ثبت دارایی مقامات رونمایی شد/ فرصت یک ماه برای مسئولان جهت ثبت اموال

  3. قالیباف: اداره کشور خون تازه می‌خواهد  

  4. خاطره‌گویی محسن رضایی از بنی صدر: حمله عراق به ایران را قبول نمی‌کرد

  5. عراقچی: فشار حداکثری آمریکا باعث ایجاد مقاومت حداکثری از سوی ایران شده است

  6. بیانیه ارتش به مناسبت هفته دفاع مقدس

  7. محدودیت‌های هیات همراه رئیس جمهور در سفر به نیویورک

  8. توئیت ظریف به مناسبت سالروز آغاز جنگ تحمیلی  

  9. یک مقام سپاه: تهدیدات دشمن در حد توئیت است

  10. بازدید برخی نمایندگان از تاسیسات گداخت هسته‌ای تهران

  11. آنچه در رژه امروز تهران گذشت: از خروج اس ۲۰۰ و اس ۳۰۰ تا ورود «طوفان» + تصاویر

  12. مردم می‌پرسند چرا مسئولی که راه را برای سلطان سکه باز کرد محاکمه نمی‌شود؟/ روزی که جماران‌نشینی شروع شد باید حسّاس می‌شدیم

  13. اطلاعیه دبیرخانه خبرگان به اعضای این مجلس

  14. درخواست ترامپ از مکرون در «بیاریتز» چه بود؟

  15. سامانه باور ۳۷۳ در رژه امروز به‌نمایش درآمد

  16. نگاهی به یک حمله تروریستی در ایران/ در رژه ۹۷ اهواز چه گذشت؟

  17. رژه شناورهای سطحی و زیرسطحی ارتش و سپاه در خلیج‌فارس

  18. لاریجانی: نیروهای مسلح ما قدرتمندتر از گذشته امنیت ایران و منطقه را برقرار کرده‌اند

  19. حمله به آرامکو و بحران امنیت رژیم صهیونیستی

  20. روحانی: اهل تعظیم و ذلت نیستیم/ حاضریم از خطاهای همسایگان بگذریم

  21. خانزادی: در صورت تهاجم کوبنده‌ترین عکس‌العمل را نشان خواهیم داد

  22. نقوی‌حسینی: تحریم بانک مرکزی تحریم دوباره‌ای است

  23. آغاز مراسم رژه نیروهای مسلح با حضور رئیس‌جمهور

  24. ظریف: یمنی‌ها پالایشگاه سعودی را زدند اما یک غیرنظامی را هم به قتل نرساندند

پربحث‌های هفته

  1. سلحشوری، دختر آبی و شایعه «برادرزاده ماساژور»! / خطایی که به نفع حریف تمام شد

  2. منع مذاکره مجدد؛ پر بسامدترین تاکید رهبر انقلاب

  3. در باب اپوزیسیون‌نمایی مسئولان!...

  4. نماینده اصلاح‌طلب مجلس: با کمپین شفافیت آراء مخالفم

  5. رهبر انقلاب: مذاکره یعنی نمایش موفقیت آمریکا/ فشار حداکثری در مقابل ملت ایران پشیزی نمی‌ارزد/ نباید کارهای کشور را به نشست و برخاست با دیگران موکول کرد

  6. خوش رقصی فرانسه با شاباش های ایرانی!...

  7. رخصت ولی الله سیف برای ورود به گود «زورخانه»

  8. مطهری: شفافیت آرا برای همه نمایندگان مناسب نیست چون مورد آزار گروه‌های فشار قرار می‌گیرند

  9. بهزاد نبوی: نگران نفوذ در رده‌های بالای نظام هستم/ شعار اصلاح طلبی انحصاری نیست/ضرورت جریان سوم را قبول ندارم/ اصلاح طلبان و اصول گرایان خودشان را اصلاح کنند

  10. زخم هاي کارگران را درمان کنیم تا مگس روی آن ننشیند...

  11. ماجرای دستگیری برادرزاده سلحشوری چیست؟

  12. چرا باور نمی‌کنیم دختر وزیر ۵ سال بیکار بوده است؟

  13. آیا روحانی هم به دیدار با ترامپ نیاز دارد؟!

  14. روایت ابطحی از تابلوی ورودی شهر احمدی‌نژاد/ طرح دوباره شفافیت آرا در مجلس/ جوانی که برای شبنم نعمت‌زاده وثیقه گذاشته کیست؟

  15. راهروهای سازمان ملل و ظریف‌کاری‌ هیئت ایرانی/ سفر روحانی به آمریکا با دستانی پُر

  16. نقوی حسینی: مسئولانی که خانواده آنها خارج از کشور هستند باید عزل شوند

  17. پاسخ مدیر شبکه سه به شایعه ریاستش بر صداوسیما

  18. ایران به آمریکا پیام ارسال کرد: حملات آرامکو کار تهران نبوده/ اگر اقدامی علیه‌مان صورت گیرد با پاسخ قاطع روبرو خواهد شد

  19. توضیح درباره حجاب شبنم نعمت‌زاده/ دوقطبی‌ خوب و بد از نگاه عباس عبدی/ روایتی از صحبت‌های رئیسی و روحانی درباره مبارزه فساد

  20. ادعای کریستین امان‌پور به نقل از ظریف؛ شرط روحانی برای دیدار با ترامپ

  21. نگاهی به شمشیر رعدآسای ایران در خلیج فارس + فیلم و عکس

  22. ظریف: سفر به نیویورک قطعی نشده/ فعلاً ویزا نداریم

  23. نظرات برگزیده مخاطبین الف: وقتی با برجام و بی برجام تحریم هستیم همان بهتر که بمب اتم بسازیم/ چرا موضوع حضور زنان در ورزشگاه‌ها حل نمی‌شود؟/ عدم شفافیت مانند خیانت در امانت است

  24. چرا نمایندگان به طرح دوفوریتی شفافیت آرای نمایندگان مجلس رای ندادند  

  25. حقوق معوقه کارگران و پاداش های آنچنانی ؛ این تناقض‌ها آزاردهنده است

آخرین عناوین