مکرون، والرشتین و پایان هژمونی غرب

عبدالله شهبازی / پژوهشگر،   3980605171
مکرون، والرشتین و پایان هژمونی غرب

ایمانوئل مکرون، رئیس جمهور فرانسه، امروز (سه‌شنبه، ۵ شهریور ۱۳۹۸/ ۲۷ اوت ۲۰۱۹)، پس از اتمام اجلاس گروه هفت، سخنان مهمی بیان کرد. این سخنان مکرون بازتاب تحلیل کانونی بسیار هوشمند و متنفذ و جهانوطن است که مکرون از برکشیدگان و کارگزاران سرشناس آن بوده و از این پایگاه به ریاست جمهوری فرانسه رسیده است.

رئوس سخنان مکرون به شرح زیر است: ما شاهد پایان هژمونی غرب بر جهان هستیم. غربی‌ها مرتکب اشتباهاتی شده‌اند. برخی تصمیمات و اقدامات غلط از سوی ایالات متحده اتخاذ شد. امروزه واقعیات ژئوپلتیک تغییر کرده است. امروزه با ظهور قدرت‌های جدیدی روبرو هستیم که آن‌ها را دستکم گرفته بودیم. در وهله اول چین و سپس روسیه در سال‌های اخیر راهبردهای موفق‌تری از ما داشته‌اند. به چین، هند و روسیه بنگرید که انگیزه‌های سیاسی به مراتب قدرتمندتری از اروپایی‌ها دارند. آن‌ها با فلسفه، منطق و تصوراتی عمل می‌کنند که ما از دست داده‌ایم و این امر ما را نیز دستخوش تحول می‌کند. اقتصاد بازار با بحرانی بی‌سابقه روبرو شده است.

سخنان امروز مکرون یادآور مباحثی است که از سپتامبر ۲۰۱۳/ شهریور ۱۳۹۲، در پی تحولات جنگ داخلی سوریه و بروز علائم جدی شکست پروژه عظیم بالکانیزاسیون خاورمیانه که سوریه نقطه آغازین آن بود، مطرح شد.

در آن زمان، ایمانوئل والرشتین(Immanuel Wallerstein)،‌ متفکر سرشناس معاصر، در مقاله‌ اول نوامبر ۲۰۱۳ خود بر این تحول تأکید کرد. امروزه شبیه به آن تحلیل را از زبان یکی از مهم‌ترین رهبران جهان غرب، رئیس جمهور فرانسه، می‌شنویم. این تحول مهمی است و نشان می‌دهد که بخشی از رهبران تأثیرگذار جهان غرب پایان یک دوران تاریخی و گذار به دوران جدید را دریافته و برای آینده‌ در پیش‌رو در حال برنامه‌ریزی‌اند. این برنامه‌ریزی به معنی تلاش برای حفظ نظم جهانی در حال افول نیست بلکه برای انطباق با دوران تاریخی جدید است. پایان هژمونی غرب و تکثر ناشی از ظهور قدرت‌های جدید جهانی و منطقه‌ای (چین، روسیه، هند، ایران، ترکیه)، استقلال و جهان‌گستری کانون‌های فراملیتی، که در سده‌های شانزدهم تا بیستم میلادی از درون غرب سربرآوردند،‌ تحولات بزرگ جمعیتی و به تبع آن فرهنگی و سیاسی در درون جوامع غربی به دلیل چند نسل مهاجرت از جهان پیرامونی به غرب، شاخص‌های این دوران تاریخی جدید است.

والرشتین در مقاله اول نوامبر ۲۰۱۳ خود نوشت:

افول نقش هژمونی آمریکا در جهان از اوائل دهه ۱۹۷۰ آغاز شد و بتدریج سرعت گرفت. این در حالی است که پس از فروپاشی اتحاد شوروی و از میان رفتن جهان دوقطبی در دهه ۱۹۹۰ غالب تحلیل‌ گران از تک قطبی شدن جهان و به تبع آن اوج قدرت بلامنازع آمریکا سخن می‌گفتند. از سال ۲۰۰۸ وضع دگرگون شد و بسیاری به این امر توجه کردند که قدرت آمریکا در حال افول است.

یکی از پیامدها، افزایش استقلال و اقتدار متحدان پیشین آمریکا است که در ماجرای ماه گذشته افشاگری اسنودن (عملیات جاسوسی آمریکا علیه رهبران رده بالای آلمان و فرانسه و مکزیک و برزیل) رخ نمود. در دهه ۱۹۵۰ ماجرای مشابهی رخ داد ولی هیچ یک از متحدان آمریکا جرئت نکردند خشم خود را ابراز و ماجرا را به رسوایی بدل کنند. اینک آمریکا مجبور شد در برابر اعتراض‌ها تمکین کند و اوباما قول داد که دیگر این کار تکرار نخواهد شد.

پیامد دیگر افول هژمونی جهانی آمریکا، عدم قدرت تصمیم‌گیری است که در حوادث اخیر خاورمیانه رخ نمود. آمریکا، مانند گذشته، «برنده جنگ‌ها» نیست و به هر اقدامی در خاورمیانه دست زند بازنده خواهد بود. این امر خطرناک است و می‌تواند به اقدامات تخریبی احمقانه از سوی آمریکا بینجامد. امروزه هیچ یک از نیروهای قدرتمند مؤثر در خاورمیانه از آمریکا تبعیت نمی‌کنند. والرشتین تأکید کرد: «منظورم هیچ کدام است» و از مصر، اسرائیل، ترکیه، سوریه، سعودی، عراق، ایران و پاکستان نام برد.

بنظر والرشتین، در دهه‌‌های آتی، به احتمال زیاد، نقش جهانی دلار بعنوان ارز مرجع به پایان خواهد رسید و در نتیجه آمریکا پشتوانه بودجه ملی و هزینه عملیات اقتصادی خود را از دست خواهد داد. پیامد از میان رفتن اعتبار جهانی دلار، افول نسبی سطح زندگی شهروندان آمریکایی خواهد بود. این امر پیامدهای سیاسی نه چندان کم‌اهمیت خواهد داشت که هنوز نمی‌توان به درستی پیش‌ بینی کرد.

با افول نقش سرکردگی آمریکا، شاهد دورانی پرآشوب از جنگ قدرت میان قطب‌های متعدد قدرت خواهیم بود که هیچ یک توانمندی کافی ندارند. آمریکا بعنوان یک غول باقی می‌ماند ولی غولی پوشالی خواهد بود. آمریکا همچنان قدرتمندترین نیروی نظامی جهان خواهد ماند ولی توان استفاده درست از این نیرو را نخواهد داشت.

پربحث‌های دیروز

  1. سرقت وحشیانه ۳ مرد مسلح از یک زن در دزفول

  2. انتقال پایتخت؛ تهران پیر همچنان مقاومت می کند

  3. آیا هنوز هم کسی نمی‌خواهد از آنها بپرسد که از کجا آورده‌اند؟

  4. آدرس روحانی برای فرستادن لعن و نفرین در خصوص مشکلات کشور

  5. تازه‌ترین قیمت سکه، طلا و ارز در بازار/ دلار ۲۹,۱۰۰ تومان شد + جدول

  6. انتقاد حسین شریعتمداری از آیت‌الله سیستانی

  7. توضیح همتی درباره دلایل افزایش قیمت دلار

  8. سوداگران از بازار مسکن خارج می‌شوند؟/ پیش‌بینی وضعیت خرید و اجاره در نیمه دوم امسال

  9. روحانی: برای کمبودها و مشکلات،کاخ سفید را لعنت کنید/ تعیین مجازات برای افرادی که پروتکل‌ها را رعایت نمی‌کنند

  10. وزیر راه و شهرسازی: دولت خانه‌دار شدن مردم را مدیریت می‌کند/ التهابات سایر بازار‌ها روی قیمت مسکن تاثیر گذاشته است

  11. پیش‌بینی قیمت سکه و دلار

  12. شریعتمداری: فتنه سبز به زادگاه خود باز می‌گردد!

  13. نظر ۱۲ نماینده درباره صلاحیت رزم حسینی جهت تصدی وزارت صمت/ آیا او تابعیت دوگانه دارد؟

  14. تهران در وضعیت کاملاً بحرانی کرونا/شباهت احمدی نژاد، خاتمی و روحانی به روایت باهنر/نمایندگان مجلس هر ماه چقدر قسط می‌دهند؟/جهانگیری: سر تعظیم در برابر ملت فرو می‌آوریم

  15. با ادعای نوکری میاین، بلافاصله ارباب می‌شین!

  16. پورابراهیمی: بورس صعودی می‌شود

  17. جهانگیری‌: به سختی‌های مردم واقفیم

  18. زالی: پایتخت در وضعیت کاملاً بحرانی قرار دارد/ ۸۰۰ بیمار بستری جدید در تهران/ درخواست دورکاری کارمندان

  19. فوت ۱۲ هزار تهرانی به دلیل کرونا

پربحث‌های هفته

  1. جدول/ نرخ امروز طلا و سکه؛ دلار ترمز برید

  2. دعوا در ماجرای الزام قانونی حجاب بر سر چیست؟

  3. اشکهای یک تولید کننده ایرانی/ به دادم برسید/ جز عدالت هیچ نمی‌خواهم

  4. چند نکته درباره تحویل «دناپلاس» به نمایندگان مجلس

  5. محصولات مدیران‌خودرو ۶۳ تا ۱۷۰ میلیون تومان گران شد + قیمت‌ها

  6. ترامپ برای به نتیجه رسیدن تحریم‌ عجله ندارد/ هیچ دموکراتی به دستاورد او دست نمی‌زند

  7. نیویورک تایمز: آمریکا نتوانست ایرانی ها را به زانو درآورد

  8. «آیا واشنگتن کر است»؟!/ واکنش منفی جهانی به ادعای بازگشت تحریم های سازمان ملل/ روسیاهی دوباره برای کاخ سفید

  9. سرقت وحشیانه ۳ مرد مسلح از یک زن در دزفول

  10. چرا مسکن ارزان نمی شود

  11. نامه قرارگاه خاتم‌الانبیاء به رئیس جمهور درباره انتقال پایتخت

  12. چرا نمایندگان مجلس خودروی دناپلاس گرفته‌اند؟/ عضو هیئت رئیسه: به مردم حق می‌دهیم حساس باشند، اما چه باید ‌کرد

  13. انتقال پایتخت؛ تهران پیر همچنان مقاومت می کند

  14. آیا هنوز هم کسی نمی‌خواهد از آنها بپرسد که از کجا آورده‌اند؟

  15. به فکر معیشت این «ملت پیروز» باشید

  16. اوج بدسلیقه‌گی! / به بهانه ساخت تندیس‌هایی از سردار دلها

  17. انقلابی‌گری و دنا پلاس

  18. توکلی به نمایندگان: خودروهای ارزان تر را جایگزین خودروهای لوکس تحویلی کنید/ تصمیم مجلس در تامین خودرو اشتباه بود

  19. این حق مردم است 

  20. جهانگیری: فشار بر دولت جز افزایش مشکلات مردم دستاوردی ندارد/ دولت نمی‌تواند به تنهایی مسائل را حل کند

  21. نماینده مجلس: شاسی بلند می‌خواهم/ چرا باید به مردم توضیح دهیم!

  22. آدرس روحانی برای فرستادن لعن و نفرین در خصوص مشکلات کشور

  23. سخنگوی وزارت خارجه آمریکا: در پی رسیدن به توافقی جدید با ایران هستیم

  24. ماجرای تحویل خودروی «دناپلاس» به «نمایندگان مجلس» چیست؟

  25. بلاتکلیفی وزارت صمت/ روحانی وزیر جدید را معرفی می‌کند؟

ابر آروان

پربحث‌های هفته

  1. دعوا در ماجرای الزام قانونی حجاب بر سر چیست؟

  2. چند نکته درباره تحویل «دناپلاس» به نمایندگان مجلس

  3. «آیا واشنگتن کر است»؟!/ واکنش منفی جهانی به ادعای بازگشت تحریم های سازمان ملل/ روسیاهی دوباره برای کاخ سفید

  4. چرا نمایندگان مجلس خودروی دناپلاس گرفته‌اند؟/ عضو هیئت رئیسه: به مردم حق می‌دهیم حساس باشند، اما چه باید ‌کرد

  5. به فکر معیشت این «ملت پیروز» باشید

  6. توکلی به نمایندگان: خودروهای ارزان تر را جایگزین خودروهای لوکس تحویلی کنید/ تصمیم مجلس در تامین خودرو اشتباه بود

  7. این حق مردم است 

  8. نماینده مجلس: شاسی بلند می‌خواهم/ چرا باید به مردم توضیح دهیم!

  9. بلاتکلیفی وزارت صمت/ روحانی وزیر جدید را معرفی می‌کند؟

  10. واکنش یک امام جمعه به خودروی دناپلاس نماینده مجلس

  11. وضعیت ۱۵ کاندیدای احتمالی انتخابات ۱۴۰۰ / از «ضرغامی» و «جلیلی» تا «لاریجانی» و «ظریف»

  12. ضرب و شتم یک کارشناس در استودیویِ شبکه«من و تو» به جرم بیان نظر مخالف + فیلم

  13. انتقاد حسین شریعتمداری از آیت‌الله سیستانی

  14. واعظی: رئیس جمهور مبتلا به کرونا شود به کشور لطمه وارد می شود / خون مقامات از مردم رنگین‌تر نیست

  15. بخشی از دستاوردهای دولت تدبیر و امید در یک نگاه + جدول

  16. واکنش سخنگوی هیات رئیسه مجلس به تحویل خودروی دناپلاس: برخی نمایندگان خودروی مناسبی برای سرکشی ندارند

  17. جنجال علیه مجلس با اسم رمز واکسن و دناپلاس

  18. لعنت بر واشنگتن اما مقصر شمایید

  19. روحانی: برای کمبودها و مشکلات،کاخ سفید را لعنت کنید/ تعیین مجازات برای افرادی که پروتکل‌ها را رعایت نمی‌کنند

  20. پیروز جدال اخیر برجامی بین آمریکا و ایران

  21. نماینده مجلس از دریافت خودرو انصراف داد

  22. نظر ۱۲ نماینده درباره صلاحیت رزم حسینی جهت تصدی وزارت صمت/ آیا او تابعیت دوگانه دارد؟

  23. اصلاح طلبان تند رو تمایلی به پایان حصر کروبی و موسوی ندارند

  24. دستور فوری جهانگیری در پی انتشار یک فیلم جنجالی در فضای مجازی

  25. گزارش بسیار نگران‌کننده‌ دو وزیر درباره کرونا/دلیل خروج گزینه پیشنهادی وزارت صمت از مجلس/ احتمال رقابت جلیلی و ظریف در انتخابات/روحانی: مردم بدانند مسئولان اقتصادی در حال فداکاری هستند

آخرین عناوین