مرکز پژوهش‌های مجلس اعلام کرد: ریسک‌های عملیات بازار باز برای بانک مرکزی

گروه اقتصادی الف،   3980603123
ریسک‌های عملیات بازار باز برای بانک مرکزی

مرکز پژوهش‌های مجلس اعلام کردعدم دقت در راه اندازی عملیات بازار باز و عدم رعایت اقتضائات مربوطه، می تواند به راحتی باعث سرریز شدن بخش مهمی از مشکلات دولت و بانکها به ترازنامه بانک مرکزی شود.

به گزارش مهر، مرکز پژوهش های مجلس در گزارشی با اشاره به عملیات بازار باز که توسط بانک مرکزی کشورمان در دستور کار قرار دارد ، اعلام کرد: در شرایط کنونی نیاز دولت به تامین منابع مالی و نیز شرایط ویژه نظام بانکی کشور، این امکان را به وجود آورده اند که عدم دقت در راه اندازی عملیات بازار باز و عدم رعایت اقتضائات مربوطه، به راحتی باعث سریز شدن بخش مهمی از مشکلات دولت و شبکه بانکی به ترازنامه بانک مرکزی شود.

بخشی از این گزارش به این شرح است:

بانک های مرکزی در چارچوب سیاست های پولی خود، تلاش می کنند جریان پول در اقتصاد را به گون های مدیریت کنند که در ثبات بخش واقعی و اسمی اقتصاد اختلال ایجاد نشود و فعالیت های تولیدی بنگاه های اقتصادی با کارایی بیشتر ادامه پیدا کند. عملیات بازار باز یکی از اجزای سیاستگذاری پولی مدرن است که بسیاری از بانکهای مرکزی در دنیا از آن بهره می برند؛ اما متأسفانه بانک مرکزی ایران از این ابزار محروم بوده است. طراحی و راه اندازی این عملیات برای بانک مرکزی یک ضرورت فوری به شمار می رود و نباید اهتمام به اجرای این امر به تأخیر بیفتد. صرف نظر از اینکه قانون بودجه جای این  قسم از احکام نیست، اما به هر تقدیر  در بند «م» تبصره «۵» قانون بودجه سال ۱۳۹۸ بانک مرکزی مجاز به انجام عملیات بازار باز و خرید و فروش اوراق مالی اسلامی منتشره دولت و وثیقه گیری اوراق مذکور در ازای اضافه برداشت بانک ها و یا اعطای خط اعتباری شده است.  

اجرای مؤثر عملیات بازار باز منوط به وجود قواعد و بسترهای ویژهای است که در گزارش به تفصیل بیان شده است. به طور مشخص عدم پیروی از قاعده مالی ازسوی دولت و عدم استقلال کافی بانک مرکزی از دولت در چارچوب قوانین و مقررات کنونی از جمله عواملی است که باعث می شود عملیات بازار باز از کارویژه خود یعنی ابزار سیاست پولی منحرف شود و عملاً اثرگذاری مورد انتظار در تحقق اهداف سیاست پولی را نداشته باشد. از سوی دیگر در صورتی که بانک های فعال در شبکه بانکی به دلیل عدم مدیریت، ریسک نقدینگی و اعتباری ـ ناشی از عدم توسعه یافتگی دانش فنی، آشنا نبودن به استانداردهای روز تخلف از مقررات و ... ـ و یا وجود محدودیت های دیگر مانند نبود بازار بین بانکی عمیق یا بازار اوراق نقد و یا حتی وضعیت نامناسب ترازنامه ای، در عمل مدیریت نقدینگی صحیحی نداشته باشند، عملیات بازار باز فاقد کارایی و کارآمدی مد نظر در سیاستگذاری پولی بانک مرکزی خواهد شد.  

علاوه بر این، آماده و در دسترس بودن بسترهای عملیاتی مناسب برای بانک مرکزی یکی دیگر از لوازم اجرای مؤثر عملیات بازار باز است. به طور مشخص لازمه امکان پذیری عملیات بازار باز وجود چند بازارمالی توسعه یافته و دارای تعامل متقابل است. بازار وجوه بین بانکی و بازار اوراق دولتی مهمترین این  بازارها هستند، اما هنوز این بازارها نسبت به وضعیت مطلوب برای پشتیبانی از عملیات پولی فاصله زیادی دارند.

باید توجه داشت که فراهم شدن این مقدمات و لوازم قطعاً زمانبر خواهد بود. بر این اساس ممکن است در کوتاه مدت نتوان این عملیات را ابزاری قابل اعتماد برای پاسخگویی به نیازهای بانک مرکزی قلمداد کرد. البته انتظار میرود طول این دوره زمانی به کیفیت برنامه ریزی، اهتمام ورزی، جامع نگری مذکور وابسته باشد.

در شرایط کنونی نیاز دولت به تامین منابع مالی و نیز شرایط ویژه نظام بانکی کشور، این امکان را به وجود آورده اند که عدم دقت در راه اندازی عملیات بازار باز و عدم رعایت اقتضائات مربوطه، به راحتی باعث سریز شدن بخش مهمی از مشکلات دولت و شبکه بانکی به ترازنامه بانک مرکزی شود. به عبارت دیگر مخاطره جدی که باید آن را در نظر داشت آن است که عملیات بازار باز تبدیل شود به ابزاری برای پوشاندن کسری بودجه دولت از طریق پایه پولی به این صورت که دولت برای تأمین هزینه های خود اوراق بدهی منتشر کند و بانک مرکزی موظف شود این اوراق را خریداری کند. به بیان دیگر، در شرایط کنونی این خطر وجود دارد که عملیات بازار باز که یکی از عملیات ها و ابزارهای سیاستگذاری پولی است، به ابزاری برای پولی کردن کسری بودجه دولت تبدیل شود.

ازسوی دیگر نیز با توجه به وجود بانک های ناسالم در نظام بانکی کشور، در صورتی که موضع انفعالی بانک مرکزی در قبال اضافه برداشت توسط بانک های ناسالم ادامه یابد (مشابه آنچه طی سال های ۱۳۹۳-۱۳۹۷ شاهد بودیم)، کارکرد عملیات بازار باز به عنوان یک ابزار سیاست پولی کاملاً از بین خواهد رفت و صرفا کارکرد نمایشی خواهد یافت. بر این اساس توجه به تمهید پیش نیازهای موفقیت عملیات باز در شرایط کنونی ضرورت دارد.

عناوین مرتبط

پربحث‌های امروز

  1. زخم هاي کارگران را درمان کنیم تا مگس روی آن ننشیند...

  2. آیا مدارک سعودی زمینه حمله به ایران را فراهم می کند؟

  3. «بی تدبیری» به مفسدان بازار دارو میدان داد/ هیزم فساد در بازار دارو مهیاست

  4. توضیح وزیر بهداشت درباه فروش صندلی در دانشگاههای پزشکی

  5. مبارزه مرگبار مار کبرا با عقاب   

  6. جانشین بولتون درباره برجام چه می گوید؟

  7. همتی: امسال ارز اربعین نداریم

  8. باهنر: اصلاحات اقتصادی جرات می‌خواهد که نه مجلس دارد نه دولت

  9. انتقاد تند بولتون از ترامپ

  10. نامه اعتراف سارق به یک جنایت

  11. تحلیل نوام چامسکی از اخراج بولتون

  12. آیا انصارالله تولید نفت عربستان را به صفر می‌رساند؟

  13. ذوالنور: برخی نمایندگان، مجلس را بی‌خاصیت کرده‌اند

  14. پاکستان به هواپیمای مودی اجازه عبور نداد

  15. موشکی که برگ برنده سپاه در خلیج فارس شد+تصاویر

  16. آخرین قیمت خودروهای داخلی و وارداتی در بازار

  17. محسنی اژه‌ای: قضات آلوده شوند دیگر نمی‌توانند حق را به حق دار برسانند

  18. محور جدید شرارت در خاورمیانه؟

  19. هفت روز در یک نگاه  

  20. عقبگرد بورس از ابرکانال

  21. تکرار ادعاهای خصمانه پمپئو علیه ایران

  22. دستگیری عامل انتشار فیلم سلاخی حیوانات

  23. قیمت آپارتمان‌های نُقلی در تهران

  24. نحوه تقسیم ارثیه میان اعضای خانواده چگونه است؟

  25. پایان هفته با کاهش قیمت طلا و سکه رقم خورد

پربحث‌های دیروز

  1. منع مذاکره مجدد؛ پر بسامدترین تاکید رهبر انقلاب

  2. وزیر راه: دست‌های ضدانقلاب در بازار مسکن قیمت‌ها را افزایش داد!

  3. خوش رقصی فرانسه با شاباش های ایرانی!...

  4. آتلانتیک: هفت پرسشی که باید پیش از هرگونه حمله به ایران، به آن پاسخ داد

  5. روایت ابطحی از تابلوی ورودی شهر احمدی‌نژاد/ طرح دوباره شفافیت آرا در مجلس/ جوانی که برای شبنم نعمت‌زاده وثیقه گذاشته کیست؟

  6. نقوی حسینی: مسئولانی که خانواده آنها خارج از کشور هستند باید عزل شوند

  7. پاسخ مدیر شبکه سه به شایعه ریاستش بر صداوسیما

  8. ایران به آمریکا پیام ارسال کرد: حملات آرامکو کار تهران نبوده/ اگر اقدامی علیه‌مان صورت گیرد با پاسخ قاطع روبرو خواهد شد

  9. روایتی از هفت‌تپه، قزوین و حالا اراک/ علل اعتراضات کارگری کارگران چیست؟

  10. نگاهی به شمشیر رعدآسای ایران در خلیج فارس + فیلم و عکس

  11. ظریف: سفر به نیویورک قطعی نشده/ فعلاً ویزا نداریم

  12. میراسماعیلی: تعلیق جودوی ایران بسیار عجولانه و ناعادلانه انجام شد

  13. فدراسیون جودو ایران تعلیق شد

  14. یمن و دو راهی سخت برای عربستان

  15. ربیعی: قطع یارانه شامل طبقات متوسط و پایین نمی‌شود/ تصمیم غلطی نمی‌گیریم

  16. اطلاعیه جالب مرکز آمار، درآمد مردم از هزینه هایشان بیشتر است  

  17. پشت‌پرده ترس عربستان و آمریکا از بردن نام ایران

  18. پیام تهران به واشنگتن: هر اقدام نظامی با پاسخ جدی ایران روبرو خواهد شد

  19. مراسم ترحیم اسدالله عسگراولادی  

  20. ترامپ: به وزیر خزانه‌داری دستور افزایش تحریم‌ها علیه ایران را دادم

  21. قبرستان‌های عمودی هنگ کنگ   

  22. تصاویری کمتر دیده شده از استاد شهریار  

  23. جانشین «جان بولتون» منصوب شد

  24. تردید دولت در سفر به نیویورک

  25. همتی: به‌دنبال این هستیم که سوئیفت را دور بزنیم/ خیلی روی اینستکس حساب نمی‌کنیم

پربحث‌های هفته

  1. دختران آبی و سیاست‌های زرد! ...

  2. واکنش دختر سردار سلیمانی به هتاکی یک بازیگر و ماجرای دختر آبی  

  3. پناهیان و ماجرای بنشین و بفرما و بتمرگ!...

  4. آیا سخنان پناهیان درباره شفافیت مجلس اشتباه بود؟

  5. ایران باید فورا از برجام و NPT خارج شود

  6. یک عکس؛‌ یک شرح | یقه‌های سفید در پوشش چادر سیاه؟!

  7. تاملی دوباره بر حاشیه‌های یک خودسوزی ؛ پوپولیست نباشیم

  8. زنان را به استادیوم راه بدهید

  9. شهردار اسبق صدرا از ایران فرار کرد/ تلاش برای بازگرداندن متهم از طریق اینترپل

  10. منع مذاکره مجدد؛ پر بسامدترین تاکید رهبر انقلاب

  11. در باب اپوزیسیون‌نمایی مسئولان!...

  12. تردد خودروهای پلاک شهرستان در تهران سهیمه‌بندی شود/ غیر تهرانی‌ها عامل نیمی از ترافیک پایتخت

  13. وزیر راه: دست‌های ضدانقلاب در بازار مسکن قیمت‌ها را افزایش داد!

  14. احمد توکلی: باید یک نهاد مستقل برای مبارزه با فساد تشکیل شود/ فساد شکل گرفته سازمان یافته است

  15. رهبر انقلاب: مذاکره یعنی نمایش موفقیت آمریکا/ فشار حداکثری در مقابل ملت ایران پشیزی نمی‌ارزد/ نباید کارهای کشور را به نشست و برخاست با دیگران موکول کرد

  16. آخرین تصویر علیرضا فغانی قبل از ترک‌ ایران  

  17. به چه زبانی بگویند شکست خوردیم!

  18. خوش رقصی فرانسه با شاباش های ایرانی!...

  19. مشروح جلسه دادگاه شبنم نعمت‌زاده/ فعالیت غیرقانونی و کسب ۱۸۰۰ میلیارد مال نامشروع/ ماجرای بدهی ۱۰۰ میلیاردی به شستا

  20. اسدالله عسگراولادی درگذشت

  21. سناتور آمریکایی: ترامپ با پیشنهاد مکرون برای حفظ برجام موافقت کرد

  22. رخصت ولی الله سیف برای ورود به گود «زورخانه»

  23. یک شبه "۷۰۰۰۰ پزشک" به آمار پزشکان اضافه شد!

  24. خداحافظی غم‌انگیز با علیرضا فغانی

  25. توکلی: به جای کارگران هفت‌تپه، اول سراغ خائنانی بروید که ارز و طلا و کارخانه‌های ملت را به تاراج داده‌اند

پربحث‌های اخیر

  1. همتی: امسال ارز اربعین نداریم

  2. باهنر: اصلاحات اقتصادی جرات می‌خواهد که نه مجلس دارد نه دولت

  3. آخرین قیمت خودروهای داخلی و وارداتی در بازار

  4. عقبگرد بورس از ابرکانال

  5. قیمت آپارتمان‌های نُقلی در تهران

  6. پایان هفته با کاهش قیمت طلا و سکه رقم خورد

  7. جزییات حذف یارانه نقدی ۲۰۰ هزار خانوار پر درآمد

  8. ماجرای خط اعتباری ۴۰۰ میلیارد دلاری چین چه بود؟

  9. نبرد آخر برای تعطیلی ارزش افزوده

  10. چقدر از کارت سوخت استقبال شد؟

  11. زنگنه: شرایط اقتصادی کشور سخت‌تر از زمان جنگ است

  12. نرخ رسمی یورو و پوند کاهش یافت

  13. آیا واردات لوازم‌التحریر واقعا ممنوع است؟!

  14.  کاهش ۳۷ درصدی قیمت واقعی مسکن

  15. حذف یارانه پردرآمدها چگونه خواهد بود؟

  16. آیت‌الله نوری‌همدانی: جلوی فرارهای مالیاتی گرفته شود

  17. غلظت گوگرد بنزین در تهران ۳ برابر حد مجاز اعلام شد

  18. شرکت‌های دولتی دیگر حیاط خلوت نخواهند بود؟

  19. آخرین وضعیت بازار طلا

  20. انحصار به بهانه حمایت از تولید داخل؟/ خطر توقف تولید برخی قطعات خودرو

  21. اگر یارانه تان قطع شده بخوانید

  22. جریمه افرادی که کارتخوان خود را به سامانه مالیاتی وصل نکنند

  23. نگاهی به لایحه بحث‌برانگیز تجارت/ بررسی ایراداتی که به لایحه وارد است

پربحث‌های دیروز

  1. وزیر راه: دست‌های ضدانقلاب در بازار مسکن قیمت‌ها را افزایش داد!

  2. روایتی از هفت‌تپه، قزوین و حالا اراک/ علل اعتراضات کارگری کارگران چیست؟

  3. همتی: به‌دنبال این هستیم که سوئیفت را دور بزنیم/ خیلی روی اینستکس حساب نمی‌کنیم

  4. تولید رب ۲۲ هزار تومانی با گوجه هزاری!

  5. آش دوغ با رؤسای پیشین بانک مرکزی

  6. جواب اعتراض کارگران برخورد تند نیست  

  7. ادغام صندوق ذخیره فرهنگیان در بانک فرهنگیان

  8. پول صرفه‌جویی قبض برق کجا خرج می‌شود؟

  9. نوبخت: مطالبات گندم‌کاران پرداخت شد

  10. وزیر صمت: خودروسازان فروش اموال مازاد را جدی گرفته‌اند

  11. صدور ۱.۲ میلیون قبض پیامکی برق در تهران

  12. زنگنه: نباید از نفت به عنوان سلاح استفاده کرد

  13. ماجرای قرارداد ۴۰۰ میلیارد دلاری ایران و چین چیست؟

  14. مطالبات ۱۶ هزار پیمانکار پرداخت شد

  15. راه‌اندازی سامانه جامع روابط کار در کشور/قراردادهای کار شفاف‌ می‌شود

  16. فروش آنلاین ایرانسل باعث مزاحمت‌های تبلیغاتی شد

  17. بلژیک به اینستکس پیوست

  18. نرخ پیشنهادی خرید تضمینی گندم اعلام شد

  19. سقوط شاخص بورس از کانال ۳۰۰ هزار واحد

  20. آخرین قیمت انواع سکه در بازار + نرخ دلار

  21. لایحه حمایت از سهامداران خرد تصویب شد

  22. هزینه خرید وام مسکن به زیر ۱۰ میلیون برگشت

  23. قیمت نفت کاهش یافت

  24. جدول/ آخرین قیمت دلار، پوند و یورو

  25. تخلفات میلیاردی سازمان هدفمندی یارانه‌ها

پربحث‌های هفته

  1. یک عکس؛‌ یک شرح | یقه‌های سفید در پوشش چادر سیاه؟!

  2. وزیر راه: دست‌های ضدانقلاب در بازار مسکن قیمت‌ها را افزایش داد!

  3. روایتی از هفت‌تپه، قزوین و حالا اراک/ علل اعتراضات کارگری کارگران چیست؟

  4. با زندگی مردم چه کردیم؟/ آرزویی که بی‌خانمان‌ها باید به گور ببرند+ نمودار

  5. درآمد روزانه صد هزارتومانی جوان لیسانسه از فروش سبزی با فرغون

  6. جزئیات انتقال آب دریای عمان به ۳ استان شرقی کشور

  7. جزئیات واردات کالا‌های اساسی با ارز ۴۲۰۰ تومانی/ ارزی که مشکل ساز شد!

  8. چه مجازاتی در انتظار پزشکان فراری از کارتخوان است؟

  9. با ۳۰۰ میلیون می‌توان در تهران خانه‌ خرید؟ / آینده بازار مسکن چگونه است؟

  10. برای خانه‌های ۳۰ متری در تهران تقاضا وجود دارد؟

  11. پیشنهاد افزایش ۱۰۰ درصدی حق کمیسیون مشاوران املاک!

  12. همتی: به‌دنبال این هستیم که سوئیفت را دور بزنیم/ خیلی روی اینستکس حساب نمی‌کنیم

  13. فروش سیمان صادراتی ۷۰ دلاری به قیمت ۲۰ دلار

  14. ورود ۳ خودروی جدید به بازار تا پایان سال؛ وعده‌ای که عملی می‌شود؟

  15. همتی: امسال ارز اربعین نداریم

  16. ریزش سراسری معاملات مسکن/ آرامش بازار مشروط است

  17. آنچه باید درباره آرامکوی عربستان، بزرگترین شرکت نفت جهان بدانید

  18. جبل طارق: ایران تعهدات خود درباره کشتی آدریان‌دریا را نقض نکرده است

  19. باهنر: اصلاحات اقتصادی جرات می‌خواهد که نه مجلس دارد نه دولت

  20. چگونه هزینه قبض برق‌مان را کاهش دهیم؟

  21. تغییرات جدید در نحوه خرید بنزین در راه است

  22. اعلام شرایط فروش نقدی ۴ محصول سایپا

  23. سندی دیگر برای اثبات شکست تحریم‌های آمریکا

  24. سهم کارت سوخت جایگاهداران باز هم کم می‌شود؟

  25. جریان انحرافی در بازار مسکن

آخرین عناوین