«زندگی و مرگ شهردار کاستربریج»؛ تامس هاردی؛ ترجمه پژمان طهرانیان؛ نشر نو صعود و سقوط یک مرد

حمیدرضا امیدی‌سرور،   3980526141

در غرب تامس هاردی بیشتر شاعر شناخته می شود تا داستان‌نویس؛ این درست عکس وضعیتی است که در ایران دارد؛ مخاطب فارسی زبان او را به عنوان رمان‌نویس می‌شناسد و کمتر با شعرهای او آشناست. این مسئله چندان غیرمنتظره نیست، اشعار او جز به صورت پراکنده به فارسی درنیامده‌اند در حالیکه اکثریت قریب به اتفاق رمان‌های شاخص او به فارسی ترجمه شده‌اند

صعود و سقوط یک مرد

«زندگی و مرگ شهردار کاستربریج»

 نوشته: تامس هاردی

ترجمه: پژمان طهرانیان

ناشر: فرهنگ نشر نو، چاپ او 1398

۵۰۹ صفحه 76000 تومان

 

****

 

در شش سالگی چنان نحیف و بیمار به نظر می رسید که اهل خانه امید چندانی به زنده ماندنش نداشتند، اما تقدیر چنین بود که او هشتاد و دوسال دیگر هم زنده بماند و دستاورد ادبی این زندگی طولانی نامش را در تاریخ برای همیشه زنده نگه‌دارد؛ به عنوان یکی از بزرگترین شاعران و نویسندگان انگلیسی زبان. البته این شهرت و اعتبار ماندگار به راحتی میسر نشد؛ حاصل سالها تلاش و کوشش در حوزه ادبیات بود که در سنین بالا (بعد از میانسالی) به تدریج نصیبش شد.

مهمترین آثار او در دهه‌هایی نوشته شد که قرن نوزدهم را به قرن بیستم می رساند، عصری که فرهنگ و هنر ویکتوریایی به پایان راه خود رسیده بود و دنیای ادبیات نیز همانند خود جهان آبستن تغییرات بسیار بود. تامس هاردی در 1840 در نزدیکی دورچستر زاده شد، کودکی و نوجوانی اش را در روستای «وسکس» گذشت؛ جایی که بعدها به جغرافیای بخشی از مهمترین آثارش بدل شد. نویسندگان زیادی از زادگاه خود در آثارشان نوشته اند؛ اما با تاکید بسیار این را مشخصه آثارش بدل کرد؛ از این منظر تامس هاردی یکی از آن نویسندگانی است که آثارش در عین بومی بودن مخاطبانی جهانی داشته اند.

هم شاعر بود و هم نویسنده و جالب اینکه داستان نویسی را به شوق کسب در آمد پیشه کرد چرا که داستان هم مخاطب بشتری و هم قبل انتشار به صورت کتاب می توانست در نشریات به صورت پاورقی منتشر شود و پول دیگری راهم نصیب نویسنده کند. تامس هاردی ابایی از گفتن این واقعیت نداشت، در اواخر عمر هم که شهرت و فرصت فراغتی نصیبش شد، رمان نویسی را کنار گذاشت و یکسره به شعر پرداخت که تقریبا سه دهه پایانی عمرش را شامل می شد (حد فاصل 1898 تا هنگام مرگش در 1928 تنها به انتشار اشعارش پرداخت) البته این به معنای آن نبود که برای داستان نویسی قدر منزلتی قائل نبود، بلکه برعکس وقتی نخستین رمانهایش نقدهای تند و تیزی نصیبشان شد، عزم خود را جزم کرد که آثار بهتری بنویسد و نوشت.

اما در غرب تامس هاردی بیشتر شاعر شناخته می شود تا داستان نویس؛ این درست عکس وضعیتی است که در ایران دارد؛ مخاطب فارسی زبان او را به عنوان رمان نویس می‌شناسد و کمتر با شعرهای او آشناست. این مسئله چندان غیر منتظره نیست، اشعار او جز به صورت پراکنده به فارسی درنیامده‌اند در حالیکه اکثریت قریب به اتفاق رمانهای شاخص او به فارسی ترجمه شده اند، آن هم توسط مترجمان خوبی همانند ابراهیم یونسی.

«دور اجتماع خشمگین» «جود گمنام»، «تس» و... از جمله معروف ترین آثار تامس هاردی است که پیش از این توسط نشر نو منتشر شده و به باز کتاب عرضه شده بود. اخیرا نیز یکی دیگر از آثار شاخص این نویسنده با ترجمه پژمان طهرانیان در مجموعه کتابخانه ادبیات کلاسیک این ناشر به فارسی درآمده است.

«زندگی و مرگ شهردار کاستربریج» تقریبا از جمله رمانهای میانی سالهای فعالیت ادبی تامس هاردی محسوب می شود، او این اثر را در سال 1886 منتشر کرد، زمانی که به اوج پختگی خود در نویسندگی رسیده و برخی مهمترین رمانهایش را منتشر کرده بود. «زندگی و مرگ شهردار کاستربریج» ابتدا به صورت پاورقی منتشر شد و سرانجام بعد از اینکه چهارماه و نیم مخاطبان را به دنبال خود کشید، همزان با انتشار آخرین قسمتهای آن بصورت کتاب هم به بازار آمد.

تامس هاردی برای این رمان ویژه ای قائل بود، نه تنها در چاپ نخستش به صورت کتاب که بعد از آن نیز بارها در آن تجدیدنظر و حک و اصلاح کرد، خصوص برای رفع مشکلاتی که احتمال می داد چاپ کتاب به صورت پاورقی بدان تحمیل کرده بود. مترجم کتاب نیز از نهایی ترین نسخه کتاب برای ترجمه استفاده کرده و ناشر نیز برای زیبایی و مقبولیت بیشتر کتاب تصاویری که اختصاصا برای چاپ رمان به صورت پاورقی مورد استفاده قرار داده بود در ترجمه حاضر بهره برده که بر لطف کار برای خواننده افزوده است.

تامس هاردی این رمان را در هنگامی نوشت که برای زندگی به زادگاهش بازگشته بود، گویی رجعتی دارد به گذشته خویشتن، فضای داستان و محیطی که اتفاها در آن رخ می دهند همانند دوران کودکی اش باز سازی شده‌اند. در «زندگی و مرگ شهردار کاستربریج» محیط و شخصیتها از تاکید و اهمیتی بسیار برخوردارند، البته این بدان معنا نیست که ما با رمانی شخصیت محور طرف هستیم که بار دراماتیک داستان کم رنگ است، برعکس انتشار کتاب در قالب پاورقی باع شده بود که نویسنده در هر بخش ماجرا و اتفاقی تدارک ببیند که ضامن جذابیت رمان به عنوان پاورقی بوده و بتواند خواننده را برای رسیدن قسمت بعدی کنجکاو کرده و در انتظار نگه دارد تا جایی که تامس هاردی در چاپ های بعدی رمان ترجیح داد تا حدی از حجم این اتفاقها کم کند که با توجه به تفاوت های مدیوم پاورقی  با کتاب تمهید درستی محسوب می شد. به هر روی رمان در شکل فعلی به لحاظ جذابیت و فراز و فرود داستانی چیزی کم ندارد.

داستان این رمان حول ماجراهایی است که در زندگی مردی با نام مایکل هنچار رخ می دهد. خود تامس هاردی نیز به این نکته تاکید داشته که این رمان مطالعه ای است در کردار و رفتار یک مرد. یک جور تمرکز که به جای فردیت مایکل هنچار، طبیعت و ذات او را مورد توجه و کندوکاو قرار می دهد.

رمان با فصلی تکان دهنده و تاثیر گذار آغاز می شود، مایکل هنچار که برای یافتن کار به منطقه وسکس آمده در اثر بحران عصبی ناشی از درماندگی احوال زندگی اش، در حال مستیدر بازاری مکاره چوب حراج بر همسر (سوزان)و دخترش (الیزابت جین) می زند، ملاحی آن دو رو در برابر پنج گینی خریده و با خود می برد.

سالها بعد روزگار تغییر بسیار کرده و مایکل هنچار به مقام شهرداری کاستر بریچ رسیده، سوزان و الیزابت جین گذرشان به  این شهر می افتد. مادر پیش بینی می کند مایکل هنچار در فلاکت باشد و یا اینکه در بدبختی جان داده باشد، اما در کمال تعجب او را در مقام شامخ شهرداری شهر در اوج قدرت رفاه می یابد، با این حال اما برخلاف دخترش تمایلی برای روبه روشدن دوباره با او ندارد...

تامس هاردی در این رمان روی ایده هایی دست می گذارد که بیش از حال و هوای رمانهای قرن نوزدهمی و یا  داستان‌های عصر ویکتوریایی، به رمانهای مدرن دهه های بعد پهلو می زند و از ماهیتی تراژیک برخوردار است. رمان به نوعی شرح رویارویی آدمی با رخدادهایی است که بدون توجه به رنج آدمی ، افسار زندگی را دردست دارند. از این منظر رمان به روایتی از صعود و سقوط هنچار در زندگی بدل می شود که با موفقیت خواننده علاقمند به آثار کلاسیک تاریخ ادبیات را به دنبال میکند.

 

عناوین مرتبط

پربحث‌های دیروز

  1. محمود صادقی: رئیس هلال احمر آلوده به فساد است اما روحانی او را نگه داشته است

  2. گزارش غلط دانش آموز به والدین کار دست معلم داد

  3. روایت شهید مطهری از چهره واقعی بحث چند همسری

  4. قبح‌شکنی‌های سریالی برخی از نمایش‌ها

  5. طرح معیشت ملی در آستانه اجرا/ افزایش قیمت بنزین در ازای بسته حمایتی

  6. مورالس: آماده بازگشت به کشور هستم/ همچنان رئیس‌جمهوری بولیوی هستم

  7. روزنامه چینی: ناآرامی های بولیوی، نتیجه دخالت مستقیم آمریکا

  8. رئیس سازمان اطلاعات سپاه: مفسدان اقتصادی فراری را به کشور بازمی‌گردانیم

  9. عضو هیئت رئیسه مجلس: نحوه ثبت‌نام طرح اقدام ملی مسکن عقلانی نبود

  10. تشدید اعتراضات به انتخاب «آنز» بعنوان رئیس‌جمهور موقت بولیوی؛ یک نفر کشته شد

  11. سرنخ جدید از ترافیک ناگهانی تهران

  12. تیم ملی فوتبال ایران در جایگاه سوم گروه

  13. برای نخستین بار/ ۳۲ محکوم امنیتی با پیشنهاد جداگانه رئیس قوه قضاییه مشمول عفو، تخفیف و تبدیل مجازات شدند

  14. پیام صادقیان ۱۵ سال محروم شد

  15. واتس‌اپ، مقصر افت شارژ گوشی‌های اندرویدی!

  16. بیمه‌شدگان مشاغل آزاد تامین اجتماعی بخوانند

پربحث‌های هفته

  1. چرا روحانی عصبانی است؟

  2. پاسخ منطقی قوه قضائیه به سخنان روحانی چه باید باشد؟

  3. جشن تولد ۷۱ سالگی روحانی در بالای ابرها

  4. مشکلات کشور برجای خود باقی است حتی اگر آمریکا به دوست خوب ما تبدیل شود !...

  5. پزشکان کلاه خود را قاضی کنند، مردم توان افزایش تعرفه‌های درمانی را ندارند

  6. امیرآبادی‌فراهانی: زنگنه با وجود ارتشاء در پرونده کرسنت دوباره وزیر شد/ روحانی دستگیری برادرش را تاب نیاورد

  7. شعار اعتراضی مردم یزد: روحانی حیا کن آمریکا رو رها کن

  8. مقایسه قیمت بنزین در ایران با همسایگان و دیگر کشورها

  9. بگویید و مردم را خلاص کنید !

  10. سهمیه‌بندی بنزین آغاز شد/ بنزین سهمیه‌ای ۱۵۰۰ تومان، بنزین آزاد ۳۰۰۰ تومان

  11. بررسی آخرین نظرسنجی‌ها درباره دولت روحانی/ افت بی‌سابقه محبوبیت رئیس‌جمهور

  12. چند نکته درباره انتقادات روحانی از قوه قضائیه و مبارزه با فساد

  13. جرم حداد عادل چیست؟

  14. "چَت" جنجالی سعید ملایی با فدراسیون جهانی/ سناریو از پیش طراحی شده برای پناهندگی + سند

  15. توسعه نیروگاه بوشهر، توقف ناپذیری قطار هسته ای ایران

  16. در برجام تضمین های کافی نگرفتیم/ روحانی بد شانسی آورد/ امروز که در موضع قدرت هستیم بهترین زمان برای حل و فصل مسایل مان است

  17. استیگلیتز: آثار و نتایج آزادسازی بازار سرمایه، نفرت انگیز بوده اند/ مردم حق دارند که حس کنند فریب خورده اند

  18. روحانی: پرونده‌سازی برای افراد هنر نیست!/ با هم دوست باشیم

  19. جانباز قمی پس از خودسوزی، فوت کرد

  20. چه کسانی عراق و لبنان را به این روز انداختند؟!

  21. علی مطهری: حکومت اسلامی می‌تواند در موضوع «چندهمسری»دخالت کند

  22. درددل های مردم با وزیر کار روحانی درباره بیکاری

  23. پاره کردن پلاکارد دانشجویان منتقد در سخنرانی دیروز رئیس جمهور

  24. دست‌نوشته‌های مردم یزد در حضور روحانی

  25. طرح سوال از رئیس جمهور در پنچ محور

آخرین عناوین